Çeviri: TARİH PROGRAMLARI HAKKINDA

Liselerin her iki devresinde şimdiye kadar tedris edilen tarih dersleri şekl-i tertip (tertip şekli) ve müfredat itibariyle milli şuunu (olayları) ihtiva etmekten ziyade vekayi-i alemin hutut-ı umumiyesi (genel hatları) etrafında cem edilerek bir hususiyet irae (gösterme) etmekte idi. Halbuki her millet tarihine hem ilim hem de şahsiyet-i milliyenin (milli şahsiyet) temerküz (toplanma)  ve inkişafı (gelişmesi) hüviyet-i milliyenin (milli kimlik) hususiyetlerini nazar-ı dikkate alarak iki veçheli bir şekl-i tedris (öğretim şekli) verdiği için bu zarureti nazar-ı ehemmiyete almağı esas ittihaz ettik. Beşerin ibda ettiği (meydana getirdiği) medeniyetin eski kurunlardan itibaren mütekabil (karşılıklı) tesirat ve tahavvülatına (değişmeler) lüzum-u miktarında mevki verilmekle beraber Türk’ün tarihi rollerine fazla ehemmiyet verilmiş ve ilk kurunları (çağları) aştıktan sonra tarihin vekayi-i umumiyesi milli tarih etrafında tekşif edilmiştir (keşfedilmiştir). İkinci devrenin tarihinde ise ilm-i taksimat gözetilerek ibda’at ve asar-ı medeniyet etrafında tarihin siyasi cereyan ve tahavvülatı toplanmıştır.