Cumhuriyet’in İlk Yıllarında Yurttaşlık Eğitimi: Cumhuriyet Çocuklarına Malûmât-ı Vataniye Ders Kitabı Örneği

In this study, the work titled “Cumhuriyet Çocuklarına Malûmât-ı Vataniye” prepared for primary schools in the first years of the Republic with the aim of informing students on social values and moral education based on the sense of nation-state was examined. This work, which was prepared to be taught in primary schools, gives information on the subjects of social values and moral education as a supplementary textbook for “Malumat-ı Medeniye” classes. The values intended to be taught in primary schools based on the texts in “Cumhuriyet Çocuklarına Malûmât-ı Vataniye” in the first years of the Republic were evaluated with the dimensions of compatriot edification and moral education and the prominent values in compatriot edification were revealed. Document analysis was used in the examination of the work titled “Cumhuriyet Çocuklarına Malûmât-ı Vataniye”. No sampling was performed and the entire work was examined using the content analysis method. In the work that was examined based on the "Personal Development" and "Social Integration" categories and subthemes, it was determined as a result of the calculation of frequency and percentage values that the category "Social Integration" was more frequently included. The personal development category occupied 19% of the work while the social integration category occupied 81%. It was found after some estimations that the title “Summary: Topics to learn and questions” was included in the work while idioms and proverbs were given under the title "Words of Wisdom". On the other hand, it is understood that advice-giving was used in the work as an educational approach.

Çalışmada Cumhuriyet’in ilk yıllarında ulus-devlet bilincinden hareketle ilk mekteplerde toplumsal değerler ve ahlak eğitimi konusunda öğrencileri bilgilendirmek amacıyla hazırlanan “Cumhuriyet Çocuklarına Malûmât-ı Vataniye” adlı eser incelenmiştir. İlk mekteplerde okutulmak üzere hazırlanan bu eser Malûmât-ı Medeniye derslerine yardımcı bir ders kitabı olarak toplumsal değerler ve ahlak eğitimi konularında bilgi vermektedir. Cumhuriyet Çocuklarına Malûmât-ı Vataniye’de yer alan metinlerden hareketle Cumhuriyet’in ilk yıllarında ilköğretimde iyi yurttaş yetiştirilebilmek için verilmesi amaçlanan değerler, ahlak eğitimin boyutlarıyla analiz edilmiştir. Cumhuriyet Çocuklarına Malûmât-ı Vataniye adlı çalışmanın incelenmesinde doküman analizi kullanılmıştır. Örneklem alınmamış, eserin tamamı içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. “Bireysel Gelişim” ve “Toplumsal Uyum” kategorileri ve alt temalarından hareketle incelenen eserde frekans ve yüzde değerlerinin hesaplanması sonucunda “toplumsal uyum” kategorisine eserde daha fazla yer verildiği tespit edilmiştir. Bireysel gelişim kategorisi %19 ve toplumsal uyum kategorisi de %81 oranlarında yer kaplamaktadır. Eserde bazı bölümlerden sonra “Hülasa: Öğrenilecek Noktalar ve Sualler” başlıklarına yer verilirken, bazılarından sonra da “Güzel Sözler” başlığıyla atasözü ve deyimlere yer verildiği görülmektedir. Öte yandan, kitapta nasihat ya da öğüt vermenin öğrenim yaklaşımı olarak kullanıldığı da anlaşılmaktadır.