Determination of Biology Teacher Candidates’ Perceptions Towards Animals in Captivity

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 2, 53 - 70, 30.12.2025

Ayça Türksal , Mehmet Yılmaz

https://doi.org/10.52797/tujped.1756495

Öz

The conservation of natural habitats is crucial for understanding environmental impacts and maintaining ecological balance. In this context, raising societal awareness of nature and addressing the ethical dimensions of human-animal relationships are of great importance. Throughout history, animals have been used to meet humans' basic needs; however, today, they are also considered part of emotional and social bonds. Civil society movements aiming to improve animal welfare and combat mistreatment play a significant role in this area. In education, utilizing outdoor learning environments can help students develop sensitivity towards the natural environment and animal welfare. Such environments are valuable for observing abstract concepts in practice and supporting them with concrete experiences. Within this framework, a study was conducted to examine the perceptions of biology teacher candidates towards animals in captivity. The research employed a qualitative case study design and was carried out with a sample of 60 biology teacher candidates from a state university in Ankara. Over four weeks, the participants were presented with four different scenarios and open-ended questions related to animals in captivity. The collected data were analyzed using content analysis, revealing that the participants' perceptions of captive animals could change over time. While a minority argued that living in captivity is unethical and emphasized the need to improve living conditions, the majority supported artificial environments established for the protection of captive animals. Overall, the findings indicate a decline in anthropocentric perspectives and an increase in ecocentric viewpoints over time. This study is expected to contribute to the education of biology teacher candidates and offer a unique perspective to the literature in this field.

Anahtar Kelimeler

Animals in captivity , biology teacher candidates , captivity

Biyoloji Öğretmen Adaylarının Esaret Altındaki Hayvanlara Yönelik Algılarının Belirlenmesi

Öz

Doğal yaşam alanlarının korunması, çevresel etkilerin anlaşılması ve doğal dengenin sağlanması açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu bağlamda, toplumda doğa bilincinin artırılması ve insan-hayvan ilişkilerinin etik boyutlarının ele alınması önem taşımaktadır. Tarih boyunca hayvanlar insanların temel ihtiyaçlarını karşılamak için kullanılmış, günümüzde ise duygusal ve sosyal bağların bir parçası haline gelmiştir. Hayvan refahını artırmayı ve kötü muameleye karşı mücadele etmeyi amaçlayan sivil toplum hareketleri bu konuda önemli bir rol üstlenmektedir. Eğitimde okul dışı öğrenme (ODÖ) ortamlarının kullanılması, öğrencilerin doğal çevreye ve hayvanların refahına duyarlılık kazanmalarına katkı sağlayabilir. Bu tür ortamlar, soyut kavramların pratikte gözlemlenmesi ve somut deneyimlerle desteklenmesi açısından değerlidir. Bu çerçevede gerçekleştirilen bu araştırma, biyoloji öğretmen adaylarının esaret altındaki hayvanlara yönelik algılarını incelemeyi amaçlamıştır. Ankara’da bir devlet üniversitesinde öğrenim gören 60 biyoloji öğretmeni adayından oluşan çalışma grubu üzerinde, durum çalışması deseni kullanılarak nitel bir araştırma yapılmıştır. Araştırma kapsamında dört farklı senaryo ve açık uçlu sorular, öğretmen adaylarına dört hafta boyunca uygulanmıştır. Veriler içerik analizi yöntemiyle incelenmiş ve öğretmen adaylarının esaret altındaki hayvanlarla ilgili algılarının zaman içinde değişebileceği gözlemlenmiştir. Azınlık bir grup hayvanların esaret altında yaşamının etik olmadığını savunurken, çoğunluk yapay koruma ortamlarına destek vermiştir. Genel olarak, insan merkezci düşüncelerin azaldığı ve ekosentrik bir bakış açısına yönelimin arttığı tespit edilmiştir. Bu araştırmanın, biyoloji öğretmen adaylarının eğitimine katkı sağlayabileceği ve bu alandaki literatüre farklı bir perspektif sunabileceği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Esaret altındaki hayvanlar , biyoloji öğretmen adayları , esaret

Kaynakça

• Alpagut, B. (1997). Doğal çevre ve insanın evrimi. Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.
• Bassey, M. (1999). Case study research in educational settings. Buckingham, UK: Open University Press.
• Batmaz, T. (2023). Modern kentsel mekânda insan-hayvan ilişkisinin görünümleri: hayvanat bahçeleri, petshoplar ve dernekler (Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya).
• Bekoff, M. (2007). The emotional lives of animals: A leading scientist explores animal joy, sorrow, and empathy—and why they matter. Novato, CA: New World Library.
• Bozdoğan, A. E. (2007). Bilim ve teknoloji müzelerinin fen öğretimindeki yeri ve önemi (Doktora tezi). Erişim: https://tez.yok.gov.tr
• Bozkurt, O. (2017). Çevre eğitimi. Ankara: Pegem.
• Cabuk, B. (2019). Erken çocukluk döneminde çevre eğitimi ve sürdürebilirlik (1. baskı). Ankara: Anı.
• Clubb, R., & Mason, G. (2003). Captivity effects on wide-ranging carnivores. Nature, 425(6957), 473–474. https://doi.org/10.1038/425473a
• Crist, E., & Kopnina, H. (2014). Unsettling anthropocentrism. Dialectical Anthropology, 38(4), 387–396. https://doi.org/10.1007/s10624-014-9362-1
• DeGrazia, D. (2002). Animal rights: A very short introduction. Oxford: Oxford University Press.
• Denzin, N. K., & Lincoln, Y. S. (Eds.). (1994). Handbook of qualitative research. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
• Donaldson, S., & Kymlicka, W. (2011). Zoopolis: A political theory of animal rights. Oxford: Oxford University Press.
• Francione, G. L. (2008). Animals as persons: Essays on the abolition of animal exploitation. New York: Columbia University Press.
• Gruen, L. (2021). Ethics and animals: An introduction. Cambridge: Cambridge University Press.
• Harari, Y. N. (2017). Sapiens: İnsan türünün kısa bir tarihi (E. Genç, çev.). İstanbul: Kolektif.
• Herzog, H. (2007). Gender differences in human–animal interactions: A review. Anthrozoös, 20(1), 7–21. https://doi.org/10.2752/089279307780216687
• Hosey, G. (2005). How does the zoo environment affect the behaviour of captive primates? Applied Animal Behaviour Science, 90(2), 107–129. https://doi.org/10.1016/j.applanim.2004.08.015
• Kalof, L., & Fitzgerald, A. (2007). The animals reader: The essential classic and contemporary writings. Oxford: Berg.
• Knight, S. (2008). Constructing animal abuse: Validity, reliability, and the use of latent constructs. New York: Palgrave Macmillan.
• Kubat, U. (2018). Okul dışı öğrenme ortamları hakkında fen bilgisi öğretmen adaylarının görüşleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (48), 111–135.
• Küçük, A., & Yıldırım, N. (2020). The effect of out-of-school learning activities on 5th grade students’ science, technology, society and environment views. Turkish Journal of Teacher Education, 9(1), 37–63.
• Louv, R. (2010). Doğadaki son çocuk: Çocuklarımızdaki doğa yoksunluğu ve doğanın sağaltıcı gücü. TÜBİTAK Popüler Bilim Kitapları.
• Melber, L. M. (2006). Informal science education: Where we were…, where should we go? Science Activities, 43(2), 3–4.
• Melikoğlu, B. (2009). The historical development of the first society for animal protection in Turkey.
• Mertoğlu, H. (2019). Fen bilgisi öğretmen adaylarının farklı öğrenme ortamlarında gerçekleştirdikleri okul dışı etkinliklere ilişkin görüşleri. İnformal Ortamlarda Araştırmalar Dergisi, 4(1), 37–60. National Research Council. (2009). Recognition and alleviation of pain in laboratory animals.
• Washington, DC: National Academies Press.
• Oakley, J., Watson, R., & Russell, C. (2010). Animal encounters in environmental education research. Canadian Journal of Environmental Education, 15, 121–136.
• Özdemir, O. (2007). Yeni bir çevre eğitimi perspektifi: “Sürdürülebilir gelişme amaçlı eğitim.” Education and Science.
• Özkul, T., Sarıbaş, T., Uzabacı, E., & Yüksel, E. (2013). Türk toplumunun hayvan hakları kavramına yaklaşımının belirlenmesine yönelik bir araştırma: 3. hayvanları korumaya, hayvan hakları sorunlarına ve bölgesel farklılıklara yönelik tutum analizi. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 19(3), 365–369.
• Regan, T. (2004). The case for animal rights (2nd ed.). Berkeley, CA: University of California Press.
• Serpell, J. A. (1996). In the company of animals: A study of human-animal relationships. Cambridge: Cambridge University Press.
• Singer, P. (2009). Animal liberation (Updated ed.). New York: Harper Perennial Modern Classics.
• Ürey, M. (2013). Serbest etkinlik çalışmaları dersine yönelik fen temelli ve disiplinlerarası okul bahçesi programının geliştirilmesi ve değerlendirilmesi. (Doktora tezi). Erişim: https://tez.yok.gov.tr
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.