KIRGIZİSTAN’DA İNANÇ ve KÜLTÜR TURİZMİ: ÖZGEN ŞEHRİ

Öz

İnanç turizmi çok eski çağlardan beri alışagelmiş bir faaliyet olmakla beraber; tapınaklara yapılan ziyaretleri, seremonileri, kiliselerdeki dua ve kutsama ayinlerini; toplantıları ve gezileri kapsamaktadır. Kültür turizminin bir çeşidi olarak da ilişkilendirilen inanç turizmi, insanların dinî inançlarına göre farklılık göstermiştir. Genel itibariyle ibadet amaçlı yapılsa da; aynı zamanda somut olan kültürel varlıkları tanıma, toplumsal bağ kurma ve kültürel değerlere sahip çıkma amaçlı olarak da gerçekleşmiştir. Bu çalışmada Oş (Osh) ili sınırları içerisinde yer alan Özgen (Uzgen) şehrindeki; Özgen Minaresi ve İmam Serahsi Camii, inanç ve kültür turizmi çerçevesinde incelenmiştir. Kadim şehir Özgen, ilk Müslüman Türk Devleti Karahanlılar Devleti’nin en önemli siyasi, tarihi, dinî ve kültürel bir şehri olma özelliğini korumuş, aynı zamanda da inanç ve kültür turizmi bakımından önemli eserleri günümüze ulaştırmıştır. Buralara yapılan ziyaretlere bakıldığında ise Kırgızistan’ın turizm potansiyeline de katkı sağladığı görülmektedir. Çalışmada kaynak tarama yöntemi, gözlem ve görüşme metodu kullanılmış olup, inanç ve kültür turizmi açısından Özgen şehrinin önemli bir destinasyon merkezi olduğu ve inanç turizminde de önemli bir yer tuttuğunun belirlenmesi amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Özgen
• İnanç ve Kültür Turizmi
• Kırgızistan

THE RELIGIOUS AND CULTURAL TOURISM IN KYRGYZSTAN: ÖZGEN CITY

Abstract

As well as religious tourism has been a habitual activity since ancient times; it includes visits to temples, ceremonies, prayer and blessing rituals in churches, meetings and excursions. Religious tourism, which is also associated as a type of cultural tourism, has differed according to people's religious beliefs. Although it is generally done for worship purposes; at the same time, it has been realized with the aim of recognizing tangible cultural assets, establishing social ties and protecting cultural values. In this paper, in the city of Uzgen within the borders of Osh province; Uzgen Minaret, and Imam Serahsi Mosque were examined within the framework of religious and cultural tourism. The archaic city of Uzgen has preserved its characteristic of being the most important political, historical, religious and cultural city of the first Muslim Turkish State, the Qarakhanid State, and at the same time it has brought important works of religious and cultural tourism to the present day. Looking at the visits made to these places, it is seen that they contribute to the tourism potential of Kyrgyzstan. In the study, literature review method and observation and interview methods were used and it is aimed to determine that the city of Uzgen is an important destination center in terms of religious and cultural tourism and that it has an important place in religious tourism

Keywords

• Uzgen
• Religious and Cultural Tourism
• Kyrgyzstan

Kaynakça

1. Akgöz, E. (2023). Kırgızistan’ın Turizm Potansiyeli, Yeni Türkiye Dergisi, Kırgızistan Özel Sayısı, sayı:129, ss.299-315. Ankara.
2. Başar, M. (1997). XII.-XIII. yy. Anadolu Minareleri, Selçuk Üniversitesi, yayınlanmamış doktora tezi, Konya, Türkiye, https://www.researchgate.net/publication/266672449_Dynamic_Comparison_of_Three_Major_Turkic_Minarets_in_the_History_of_Minaret_Evolution, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
3. Bedir, M. (2005). ‘’Osmanlı Öncesi Türk Tarih Yazıcılığı’’ Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, c.III. sa. 5, İstanbul, s.32.
4. Balomenou, C., Poulaki, P. & Lagos, D. (2015). Religious Tourism in Greece and regional development: The case of Samos Island. Presented at the55th Congress of the European Regional Science Association. European Regional Science Association (ERSA), Lisbon, Portugal: 25-28. https://oaji.net/articles/2021/4505-1632161221.pdf, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
5. Central Asia (2021). Uzgen, https://central-asia.guide/kyrgyzstan/destinations-kg/osh/uzgen/, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
6. Collins-Kreiner, N. (2010) Researching Pilgrimage: Continuity and Transformations. Annals of Tourism Research, 37, 440-456. https://doi.org/10.1016/j.annals.2009.10.016. (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
7. Carmen, M. (2020). RELIGIOUS TOURISM - BETWEEN CONTENT AND DESIRE IN ECONOMIC AND SOCIAL DEVELOPMENT, The Journal Contemporary Economy, Revista Economia Contemporană, Volume 5, Issue 4.
8. Chumarina, G.R., Fakhrutdinova L.R, Eidelman B.M. (2016). Methodological aspects of advertising activity efficiency evaluation//International Business Management. - - Vol.10, Is.23. - P.5572-557. https://dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/6236954.pdf, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).

9. Çikolar, E. (2022)."Kırgızistan’da Selefizm ve Din Hizmetleri". İlahiyat Araştırmaları Dergisi: ss.52-75.
10. Erbaş, A. (2002). “İslam Dışı Dinlerde Hac”, Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 5 / 2002: 97-121. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/52135, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
11. Erdemir, H. P. & Erdemir, H. (2009). AKADEMİK GEZİ-GÖZLEM: TANRI DAĞLARI'NIN GÖLGESİNDE KIRGIZİSTAN VE KAZAKİSTAN. Tarih Okulu Dergisi, 2009 (1II), 1-39. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/usakjhs/issue/13548/164104, (Erişim Tarihi: 02. 06.2023).
12. FICCI Religious Tourism Report, (2012). Diverse beliefs: Tourism of faith religious ftourism gains ground, https://oaji.net/articles/2021/4505-1632161221.pdf, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
13. Gülcan, B., Şenol, F., Aytbaeva, A. (2014). ‘’ Kırgızistan’da Din ve Kültür Turizminin Geliştirilmesi Açısından Süleyman Dağı’nın Önemi: Swot Analizi’’ Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3 (4).ss. 63-80.
14. Jongmeewasin, S. (2015). İnanç Turizmi, Hac ve Kültür Turizmi, Silpakorn Üniversitesi, https://www.academia.edu/12252237/Religious_Tourism_Pilgrimage_and_Cultural_Tourism, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
15. Kozukulov, T. (2015). KIRGIZİSTAN’DA DİNİ KURUMSALLAŞMA VE TOPLUM . Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 1 (1) , 177-209 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/aicusbed/issue/1518/18673, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
16. Karaman, S., Demirkol Ş. ve Şahin S. (2008). İnanç turizmi. N. Hacıoğlu ve C. Avcıkurt (Editörler), Turistik Ürün Çeşitlendirmesi (s.209-238), Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1422696, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
17. Kim, B. & Kim, S.S. (2019). The effect of religious tourism experiences on personal values. International Journal of Religious Tourism and Pilgrimage, 7(2), pp. 85-93. https://oaji.net/articles/2021/4505-1632161221.pdf, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
18. Küçük, M.A. (2013). "Din - Turizm İlişkisi Çerçevesinde Yahudilikte, Hıristiyanlıkta Ve İslamiyette Hac Uygulamasına Genel Bakış". Dini Araştırmalar 16 / 42 (17-06-2013) (Haziran 2013): 101-128.
19. Murzaraimov, B. & Köylü, M. (2021). Türkiye’nin Kırgızistan Din Eğitimine Katkıları. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10 (1), 742-756. DOI: 10.33206/mjss.755077, (Erişim Tarihi: 03. 06.2023).
20. Nicolaides, A. & Grobler, A. (2017). Spirituality, Wellness tourism and quality of life. African Journal of Hospitality, Tourism and Leisure, 6(1), pp. 1-37, https://oaji.net/articles/2021/4505-1632161221.pdf, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
21. Nizamiyev, A.G. (2004). Sözlü bildiri: Oş Kak Sentr Religioznogo Turizma (Dini Turizmin Merkezi Oş). Kırgızistan. https://docplayer.biz.tr/6976978-Kirgizistan-da-din-egitimine-katki-olarak-din-egitimi-sempozyumlari-ve-degerlendirilmesi.html, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
22. Oş Oblastı Ansiklopedisi (1989). Bişkek.
23. Pohner, T., Berki, T. & Ratz, T. (2009). Religious Pilgrimage Tourism as a Special Segment of Mountain Tourism, Journal of Tourism Challenges and Trends. 2(1), p.27-45. https://digitalcommons.kennesaw.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1173&context=ama_proceedings, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
24. Rinschede, G. (1992). Forms of religious tourism. Annals of Tourism Research, 19, pp. 51-67, , https://oaji.net/articles/2021/4505-1632161221.pdf, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
25. Selebou, Α.Μ. (2016). Religious Tourism in Greece: The case of Thessaloniki, Thessaloniki: Auth. https://oaji.net/articles/2021/4505-1632161221.pdf, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
26. Shackley, M. (2005). Service delivery at sacred sites: potential contribution of management science European Journal of Science & Theology 1(4); 33-40
27. Saravanan, R & Rao, K.S.P. (2006) Development and Validation of an Instrument for Measuring Total Quality Service. Total Quality Management 17(6): 733-749. https://www.researchgate.net/publication/353871128_Religious_tourism, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
28. Sledge, S (2017). A Look at Religious Tourism Marketing: What do Consumers Prefer? https://www.researchgate.net/publication/319851729_A_Look_at_Religious_Tourism_Marketing_What_do_Consumers_Prefer, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
29. Turker, N. (2016). Religious Tourism in Turkey, 121, pp. 151- 172. In; I. Egresi (Ed.), Alternative Tourism in Turkey, Geojournal Library. https://oaji.net/articles/2021/4505-1632161221.pdf, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
30. Taşağıl, A. (2018). Orta Asya Tarihi Eserleri. (E.Akgöz, Röportaj Yapan) Bişkek, Kırgızistan. https://www.researchgate.net/publication/369260945_Kirgizistan'in_Turizm_Potansiyeli, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
31. Timothy, D. & Olsen, D. (2006). Tourism and Religious Journeys. London-New York: Routledge. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1422696, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
32. UNWTO. (1995). Concepts, Definitions and Classifications for Tourism Statistics, UNWTO, Madrid. https://eprints.leedsbeckett.ac.uk/id/eprint/4940/6/TheImportanceofReligiousTourismandPilgrimagePV-RAJ.pdf, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
33. Utomo, S., Scott, N. & Jin, X. (2019). The impact of Hajj satisfaction on Islamic religious commitment: a theoretical framework. In: A. Jamal, R. Raj and K. Griffin, ed., Islamic Tourism: Management of Travel Destinations. Oxfordshire: CAB International, https://oaji.net/articles/2021/4505-1632161221.pdf, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
34. Zairi, M. & Whymark, J. (2000). The transfer of best practices: how to build a culture of benchmarking and continuous learning – part 2. Benchmarking: An International Journal 7(2) 146-167. https://www.researchgate.net/publication/353871128_Religious_tourism, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
35. Wang, W., Chen, J. S. & Huang, K. (2016). Religious tourist motivation in Buddhist Mountain: The case from China. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 21(1), 57-72. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1422696, (Erişim Tarihi: 04. 05.2023).
36. https://mfa.gov.kg/tr/dm/kyrgyz-respublikasynyn-antaliya-shaaryndagy-bashky-konsuldugu/menyu---inostrannoe/turaluu/kyrgyzstan-zhnnd/kyrgyzstan-zhnnd-62d56c3714ec8, (Erişim Tarihi: 04. 05.2