SOSYAL TURİZM ÜZERİNE BİBLİYOMETRİK BİR ANALİZ

Öz

Günümüzde turizm artık bir gereksinim olarak görülmektedir. Herkes için turizm faaliyetlerinin ulaşılabilir olması bağlamında sosyal turizmin önemi artmaktadır. Bu çalışma ile sosyal turizm kavramının bibliyometrik analiz ile incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Web of Science veri tabanında taranan dergilerde yayınlanan 313 tane yayına ulaşılmıştır. Ulaşılan bu verilerin analizinde VOSviewer programı kullanılmıştır. İlk yayının 1977 yılında yapıldığı ve Scott Mccabe’in de en fazla yayın yapan yazar olduğu belirlenmiştir. En fazla İngilizce (269) yayın yapıldığı İngilizceden sonra da en fazla yayının İspanyolca (18) yapıldığı belirlenmiştir. En fazla yayın yapan ülkelerin İngiltere (45) ve İspanya (41) olduğu, yayınların ağırlıklı olarak Web of Science’ta SSCI (136) ve ESCI (106) endekslerinde tarandığı belirlenmiştir. Ayrıca en fazla çalışmanın Annals of Tourism Research (22) dergisinde yayınlandığı belirlenmiştir. Yapılan anahtar kelime analizinin sonucunda en çok “sosyal turizm” (117) anahtar kelimesinin kullanıldığı ortaya çıkmıştır. Sosyal turizm anahtar kelimesinden sonra ağırlıklı olarak “turizm” (44), “erişilebilir turizm” (14), “engellilik”, “iyi oluş hali” (10) ve “ulaşılabilirlik” (10) kelimelerinin kullanıldığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal turizm
• erişilebilir turizm
• sürdürülebilirlik
• bibliyometrik analiz

A BIBLIOMETRIC ANALYSIS ON SOCIAL TOURISM

Öz

Nowadays, people have realized that mental health is as important as physical health. It is known that tourism activities have positive effects on people, especially getting away from the current environment for a while, seeing new places, having different experiences and socializing. It has become very important for tourism to be accessible to all segments of society rather than a luxury. In this context, the need to attach importance to and develop social tourism emerges. This study aims to see the development process of publications on social tourism from past to present and the gaps in the literature. For this purpose, data was obtained from the Web of Science (WoS) database and it was aimed to examine these data through bibliometric analysis. VOSviewer program was used to analyze the data obtained. In July 2024, 313 publications were found in Web of Science with the keyword “social tourism”. It was determined that the first publication was made in 1977 and Scott McCabe was the most published author. It was determined that the publications were mainly scanned in SSCI (136) and ESCI (106) indices in Web of Science. As a result of the keyword analysis the most used keywords are “social tourism” (117), “tourism” (44), “accessible tourism” (14), “disability” (14), “well-being” (10) and “accessibility” (10).

Anahtar Kelimeler

• Social tourism
• bibliometric analysis
• Web of Science

Kaynakça

1. Albaş, F. (2023). Web of Science (WOS) veri tabanında işe angaje olma konulu çalışmaların bibliyometrik analiz yöntemi ile incelenmesi. Artuklu Kaime Uluslararası İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi, 6(2), 131-155. https://doi.org/10.55119/artuklu.1363537
2. Bıçkı, D., Ak, D., & Özgökçeler, S. (2013). Avrupa’da ve Türkiye’de sosyal turizm. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (31), 49-73.
3. Cisneros-Martínez, J. D., McCabe, S., & Fernández-Morales, A. (2018). The contribution of social tourism to sustainable tourism: A case study of seasonally adjusted programmes in Spain. Journal of Sustainable Tourism, 26(1), 85-107. https://doi.org/10.1080/09669582.2017.1319844
4. Eusébio, C., Carneiro, M. J., Kastenholz, E., & Alvelos, H. (2016). The impact of social tourism for seniors on the economic development of tourism destinations. European Journal of Tourism Research, 12, 5-24. https://doi.org/10.54055/ejtr.v12i.210
5. Ferrer, J. G., Sanz, M. F., Ferrandis, E. D., McCabe, S., & García, J. S. (2016). Social tourism and healthy ageing. International Journal of Tourism Research, 18(4), 297-307. https://doi.org/10.1002/jtr.2048
6. Higgins-Desbiolles, F. (2006). More than an “industry”: The forgotten power of tourism as a social force. Tourism Management, 27(6), 1192-1208. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2005.05.020
7. Kızılırmak, İ., & Mugan Ertuğral, S. (2012). Sosyal turizmin gelişiminde yerel yönetimlerin rolü ve yapılan uygulamalar. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1(2), 33-53.
8. Kouřilová, J., & Kratochvílová, L. (2014). Social tourism support in the Czech Republic. Czech Journal of Tourism, 3(1), 63-81. https://doi.org/10.2478/cjot-2014-0004

9. McCabe, S. (2009). Who needs a holiday? Evaluating social tourism. Annals of Tourism Research, 36(4), 667-688. https://doi.org/10.1016/j.annals.2009.06.005
10. McCabe, S. (2020). “Tourism for all?” Considering social tourism: a perspective paper. Tourism Review, 75(1), 61-64. https://doi.org/10.1108/TR-06-2019-0264
11. McCabe, S., & Diekmann, A. (2015). The rights to tourism: Reflections on social tourism and human rights. Tourism Recreation Research, 40(2), 194-204. https://doi.org/10.1080/02508281.2015.1049022
12. McCabe, S., Joldersma, T., & Li, C. (2010). Understanding the benefits of social tourism: Linking participation to subjective well‐being and quality of life. International Journal of Tourism Research, 12(6), 761-773. https://doi.org/10.1002/jtr.791
13. McCabe, S., & Johnson, S. (2013). The happiness factor in tourism: Subjective well-being and social tourism. Annals of Tourism Research, 41, 42-65. http://dx.doi.org/10.1016/j.annals.2012.12.001
14. Morgan, N., Pritchard, A., & Sedgley, D. (2015). Social tourism and well-being in later life. Annals of Tourism Research, 52, 1-15. http://dx.doi.org/10.1016/j.annals.2015.02.015
15. Pyke, J., Pyke, S., & Watuwa, R. (2019). Social tourism and well-being in a first nation community. Annals of Tourism Research, 77, 38-48. https://doi.org/10.1016/j.annals.2019.04.013
16. Sarı, C., Çakır, G., & Doğan, B. (2022). Sosyal turizm unutuluyor, turizmin tek amacı döviz kazanmak mıdır? Socrates Journal of Interdisciplinary Social Studies, 8(24), 20-37.
17. Sarıipek, S., & Demir Sarıipek, A. (2023). Sosyal turizmin engelliler ve ailelerinin üzerindeki etkisi: Erdek’te bir uygulama. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 7(4), 610-627. https://doi.org/10.26677/TR1010.2023.1343