SOKAK LEZZETLERİNİN SEÇİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

Öz

Bu çalışmada nitel araştırma desenlerinden netnografya deseni kullanılmıştır. Bu çalışmanın amacı Meksika, Güney Kore, Hindistan ve Kolombiya ülkelerine seyahat etmiş olan Türk gezginlerinin paylaştığı sokak lezzetleri videolarına Türk tüketiciler tarafından yapılan yorumları incelemek ve sokak lezzetlerinin seçimini etkileyen faktörleri ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada; gezginlerin sokak lezzetleri ile ilgili çektikleri videolara yapılan yorumlar incelenmiştir. Çalışmanın evreni Youtube platformunda bulunan sokak lezzetlerine ilişkin gezgin videolarıdır. Hangi gezgine ait videoların araştırma analizine dâhil edileceği, amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Çalışma da Youtube platformuna sokak lezzetleri videolarına gelen 10.193 yorum incelenmiştir. İncelenen yorumların 796 tanesinin yemeğe ilişkin olduğu görülmüştür. Çalışmada nitel veriler kullanılmış ve gezginlerin sokak lezzetleri videolarına gelen yorumlara içerik analizi yapılmıştır. Çalışma sonucunda Türk tüketiciler tarafından en çok kendi mutfağına benzetilen ülke Meksika olarak tespit edilmiştir. Ülke mutfaklarını tüketme eğilimi incelendiğinde ise yine Meksika Mutfağı, sokak lezzetlerini tüketmeye en çok eğilim gösterilen mutfak olarak saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sokak lezzetleri
• yemek seçimi
• gezginler
• Youtube

FACTORS AFFECTING STREET FOOD SELECTION

Öz

This study, employing the netnography pattern from qualitative research designs, aims to understand Turkish people's perspectives, thoughts, and eating habits regarding foreign street food. To achieve this, the study analyzed comments made by Turks on street food videos shared by Turkish travelers who visited Mexico, South Korea, India, and Colombia, revealing factors influencing their street food choices. The study's universe encompasses traveler videos related to street food found on video sharing platforms. Videos for analysis were selected using purposive sampling. The study examined 10,193 comments on street food videos, identifying 796 related to food. Content analysis was performed on these comments, revealing Mexico as the country whose cuisine most closely resembled Turkish cuisine in the eyes of Turkish consumers. The study found a strong tendency to consume street food in Mexican cuisine. This research is significant for understanding Turkish consumers' views and feelings about foreign street food. It also sheds light on which world cuisines are of interest to Turkish consumers based on their comments on traveler videos. This study aims to contribute to the existing literature on street food. The research's limitations include the limited number of travelers and countries included in the sampling and the focus solely on a single video sharing platform.

Anahtar Kelimeler

• Street food
• food choise
• travelers

Kaynakça

1. Akgündüz, Y., Koba, Y. & Alkan, C. (2024). Yerel Halkın Bakış Açısıyla İzmir’in Gastronomi Turizmi Değerleri ve Gelişme Potansiyeli. Aydın Gastronomy, 8(1), 169-186.
2. Altunbağ, E. & Yılmaz, H. (2019). Sokak Satıcılarına Göre Sokak Lezzetleri. 20. Ulusal ve 4. Uluslararası Turizm Kongresi Bildiriler Kitabı, 437-443.
3. Altunbağ, E. & Yılmaz, H. (2021). Türkiye’de Yazılı Medyada Sokak Lezzetleri. Journal of Gastronomy, Hospitality, and Travel, 4(2), 421-435.
4. Aluko, O. O., Ojeremi, T. T., Olaleke, D. A. & Ajidagba, E. B. (2014). Evaluation of Food Safety and Sanitary Practices Among Food Vendors at Car Parks in Ile Ife, Southwestern Nigeria. Food Control, 40, 165-171.
5. Amaro, S., Duarte, P. & Henriques, C. (2016). Travelers’ Use of Social Media: A Clustering Approach. Annals of Tourism Research, 59, 1–15.
6. Arabacı, İ. B., & Şener, G. (2014). Üniversitelerin Misyon İfadelerinin Tematik Olarak İncelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 22(2), 701-716.
7. Arıkan, R. (2011). Araştırma Yöntem ve Teknikleri. Nobel Yayınları.
8. Arman, A., Çetinkaya, C. & Kurnaz, A. (2023). Türkiye’nin Sokak Lezzetleri. Nobel Akademik Yayıncılık.

9. Arslan, A. & Şimşek, G. (2022). Gezginlerin Seyahat Deneyimlerini Sosyal Medyada Paylaşma Motivasyonları. Turizm Akademik Dergisi, 9 (2), 379-392.
10. Avcı, N. (2023). Tüketicilerin Sokak Lezzeti Tercihlerinde Satıcılarının Marka Bilinirliği Algılarının Etkisi: Youtuberların Aracı Rolü. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(2), 407-429.
11. Bakkaloğlu, Z. & Sümerkan, S. C. (2024). Trabzon Sokak Lezzetlerine İlişkin Tüketici Tutumlarının Belirlenmesi. Safran Kültür Ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 7(1), 178-193.
12. Ballı, E. (2016). Gastronomi Turizmi Açısından Adana Sokak Lezzetleri. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4(1), 3-17.
13. Chukuezi, C. O. (2010). Food Safety and Hyienic Practices of Street Food Vendors in Owerri. Nigeria Studies in Sociology of Science, 1(1), 50-57.
14. Cohen, E. & Avieli, N. (2004). Food In Tourısm Attraction and Impediment, Annals of Tourism Research, 31(4), 755–778.
15. Cohen, E. (1972). Toward a Sociology of International Tourism. Social Research, 164-182.
16. Creswell, J. W. (2013). Research Design: Qualitative, Quantitative, And Mixed Methods Approaches. Thousand Oaks: SAGE
17. Çıtak, N. & Özaydın, Ö. (2024). Gıda Neofobi Ve Neofili Eğiliminin Yeni Yiyecekleri Pişirme Ve Tatma İsteğine Yönelik Etkisi: Bilecik Şeyh Edabali Üniversitesi Aşçılık Programı Örneği. Journal of Gastronomy Hospitality and Travel, 7(2), 665-675.
18. Çiçek, D., & Aşan, K. (2023). Kadın Gezginlerin Deneyimleri Üzerine Bir Sosyal Medya Araştırması. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 7(1), 172-191.
19. Çöker, Ö. & Sünnetçioğlu, S. (2019). Restoranda Yeme İçme Tercihinde Grup Etkisi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(4), 1608-1630.
20. Demir, Ş., Akdağ, G., Sormaz, Ü. & Özata, E. (2018). Sokak Lezzetlerinin Gastronomik Değeri: İstanbul Sokak Lezzetleri. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(1), 589-601.
21. Diken, B. & Girgin, G. K. (2018). Turistlerin Gıda Karar Sürecinde Etkili Olan Faktörlerin Belirlenmesi. Balıkesir University The Journal of Social Sciences Institute, 21(40), 551-581.
22. Efendi, M. & Atay, H. (2020). Turist Rehberlerinin Gözlemlerinden Turistlerin Gastronomik Tercihlerinin Saptanması. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(1), 567-579.
23. Eryılmaz, B. & Şengül, S. (2016). Sosyal Medyada Paylaşılan Yöresel Yemek Fotoğraflarının Turistlerin Seyahat Tercihleri Üzerindeki Etkisi. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 1(1), 32-42.
24. Food and Agriculture Organizasyon (2023). https://www.fao.org/home/en Erişim: 9.10.2023.
25. Gretzel, U. & Xiang, Z. (2010). Role of Social Media in Online Travel İnformation Search. Tourism Management, 31, 179-188.
26. Gupta, V., Sajnani, M. & Gupta, K. (2019). Street Foods: Contemporary Preference of Tourists and Its Role As A Destination Attraction in India. Internatıonal Journal of Culture, Tourısm And Hospıtalıty Research, 14(1), 136-154.
27. Hakeem, A. & Lee, H. (2018). Understanding Muslim Visitors’ Attitude Towards Korean Street Food. International Journal of Tourism Sciences, 18(3), 215-235.
28. Hyde, K. F. & Lawson, R. (2003). The Nature of İndependent Travel. Journal of Travel Research, 42(1), 13-23.
29. İbiş, S. (2023). Türkiye'nin Sokak Lezzetleri. Ö. Kızıldemir (Ed.), Sebzeler, Meyveler, Tahıllar ve Baklagiller içinde (s. 220-245). Ankara: Detay Yayıncılık.
30. Jones, A. & Jenkins, I. (2002). A taste of Wales - Blas Ar Gymru: Institutional malaise in promoting Welsh food tourism products. In A. Hjalager & G. Richards (Ed.), Tourism and gastronomy (115-131) içinde. London: Routledge.
31. Karsavuran, Z. (2018). Sokak Yemekleri: Farklı Disiplinlerin Yaklaşımı ve Gastronomi Turizmi Alanında Sokak Yemeklerinin Değerlendirilmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(1), 246-265.
32. Kraik, B. & Sen, C. T. (2013). Street Food Around the World: An Encyclopedia of Food and Culture. USA: Bloomsbury Publishing.
33. Lai, M. Y., Wang, Y. & Khoo-Lattimore, C. (2020). Do Food Image and Food Neophobia Affect Tourist Intention to Visit a Destination? The Case of Australia, Journal of Travel Reserch, 59(5), 928-949.
34. Marshall, C. & Rosmann, G. B. (2014). Designing Qualitative Research. New York: SAGE Punlications.
35. Morano, R. S., Barrichello, A., Jacomossi, R. R. & D’Acosta-Rivera, J. R. (2018). Street Food: Factors İnfluencing Perception of Product Quality. RAUSP Management Journal, 53(4), 535-554.
36. Oğuz, S., Ballı, E. & Buzcu, Z. (2020). Yerel Halkın Sokak Lezzetlerine Karşı Algıları: Adana Örneği. Turizm Akademi Dergisi, 7(2), 107-121.
37. Özbölük, T. & Dursun, Y. (2015). Pazarlama Araştirmalarında Paradigmal Dönüşüm ve Etnografinin Dijitale Evrimi: Netnografi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 46, 227-249.
38. Özdaşlı, K., & Çelikkol, Ö. (2012). Psikolojik Sözleşme: Kavramsal Çerçeve ve Bir İçerik Analizi-Psychological Contract: Conceptual Framework And a Content Analysis. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(7), 141- 154.
39. Özdemir, B. (2010). Dışarıda Yemek Yeme Olgusu: Kuramsal Bir Model Önerisi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 21(2), 218-232.
40. Raza, J., Asmat, T., Mustafa, M., Ishtiaq, H., Mumtaz, K., Jalees, M. & Rehman, H. (2021). Contamination of ReadyTo-Eat Street Food in Pakistan with Salmonella spp.: Implications for Consumers and Food Safety. International Journal of Infectious Diseases, 106, 123–127.
41. Richards, G. (2015). The New Global Nomads: Youth Travel in A Globalizing World. Tourism Recreation Research, 40(3), 340-352.
42. Semerci, H. & Akbaba, A. (2018). Bodrum’a Gelen Uluslararası Ziyaretçilerin Yerel Yemek Tüketimindeki Motivasyon Faktörlerinin Değerlendirilmesi. International Journal of Contemporary Tourism Research 1, 41-57.
43. Sert, S. & Kapusuz, F. (2010). Açıkta Satılan Gıdalar: Öğrencilerin Görüşleri ve Tercih Etme Nedenleri Üzerine Bir Araştırma. Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi, 5(3), 25-35.
44. Simopoulos, A. P. & Bhat, R. V. (2000). Street Foods. Basel: Karger Publishing.
45. Sivrikaya, K. K. & Pekerşen, Y. (2020). The impact of food neophobia and sensation seeking of foreign tourists on the purchase intention of traditional Turkish food, International Journal of Gastronomy and Food Science, 21, 1-8.
46. Solunoğlu, A. & Nazik, M. H. (2018). Sokak Lezzetlerine İlişkin Tüketici Tercihleri: Gaziantep Örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(3), 40-59.
47. Soylu, A. G., Taştan, H., Eban, F. & Aslantürk, E. (2021). Tüketicilerin Sokak Lezzetlerine Yaklaşımlarının Neofobi Tutumları Açısından Değerlendirilmesi. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(1), 151-167.
48. Steinmetz, Rose (2010). Food, Tourism and Destination Differentiation. The Case of Rotorua. Degree of Master of Philosophy, 1-263.
49. Şahin, E. & Baştopuz, M. (2021). Covid-19 Pandemisi Döneminde Türkiye’deki Aşk Markalarının Twitter, Kapsamında Kelime İlişkilendirme Testi İle Değerlendirilmesi. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi, 8(2), 326-345.
50. Thapa, N., Gartaula, P. & Thakuri, P. C. (2024). Knowledge of hygienic foodhandling Practices among street Food vendors in Dhading Besi, District Dhading, Nepal. Dinkum Journal of Medical Innovations, 3(1), 35-51.
51. Uriely, N., Yonay, Y. & Simchai, D. (2002). Backpackıng Experıences A Type and Form Analysis. Annals of Tourism Research, 29(2), 520–538.
52. Ünal, A. & İpar, M. S. (2020). Destinasyon Pazarlamasının Bir Bileşeni Olarak Sokak Lezzetlerinin Değerlendirilmesi: İzmir Örneği. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26, 843-863.
53. Wilson, D. (1997). Paradoxes of tourism in Goa. Annals of Tourism Research, 24(1), 52-75.
54. Yayla, Ö. (2021). Sosyal Medya’da Türk Sokak Lezzetleri: Youtube Örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 9(2), 1379-1400.
55. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (on ikinci baskı). Seçkin Yayınları.
56. Yıldırım, Ö. & Albayrak, A. (2019). Yabancı Turistlerin İstanbul Sokak Yemeklerini Değerlendirmeleri Üzerine Bir Çalışma, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7(2), 1077-1092.
57. Yıldız, E. (2020). Gastronomik Ürün Olarak Sokak Lezzetleri: İzmir Sokak Lezzetleri Üzerine Bir Araştırma. The Journal of Academic Social Science, 353-366.
58. Yurdakul, I. K., Çolak, C. & Yaman, Nihal Dulkadir (2016). Nitel Veri Analizinde Adım Adım Nvivo Kullanımı, Ankara: Anı Yayıncılık.