Ortaokul Öğrencilerine Yönelik İklim ve İklim Değişikliği Başarı Testinin Geliştirilmesi

Öz

Bu çalışmada, iklim ve iklim değişikliği konu alanına yönelik çoktan seçmeli, geçerli ve güvenilir bir başarı testinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma karma araştırma yöntemlerine dayalı keşifsel sıralı tasarım deseni çerçevesinde yürütülmüş olup, çalışma grubunu ise sekizinci sınıf düzeyinde öğrenim görmekte olan toplam 250 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Soru havuzu hazırlanma sürecinde fen bilimleri, çevre eğitimi ve iklim değişikliği dersi kazanımları dikkate alınarak, havuzda yer alan soru düzeyi ve kapsamı şekillendirilmiştir. Gerçekleştirilen alan yazın taraması sonucunda elde edilen ve araştırmacı tarafından hazırlanan sorulardan oluşan bir soru havuzu oluşturulmuştur. 49 sorudan oluşan soru havuzu, uzman görüşleri doğrultusunda 34 soruya indirgenmiştir. Dil anlaşılabilirliği incelenen ve gerekli düzenlemeler yapılan 34 soruluk çoktan seçmeli test uygulanmaya hazır hale getirilmiştir. Pilot uygulaması yapılan başarı testinin taslak formu, 250 öğrenciye uygulanmıştır. Öğrencilerden elde edilen test cevaplarının madde güçlük indeksleri ve madde ayırt edicilik indeksleri hesaplanmıştır. Madde analizleri sonrasında testten toplamda 9 soru çıkarılmıştır. Analizler sonucunda testin ortalama güçlük değeri 0,58 ve ortalama ayırt edicilik değeri ise 0,61 olarak hesaplanmıştır. Geliştirilen testin KR-20 güvenirlik kat sayısı 0,86; Cronbach alpha güvenirlik kat sayısı ise 0,89 olarak tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda geçerli ve güvenilir bir iklim ve iklim değişikliği başarı testi ortaya konulmuştur. Ortaya konulan başarı testinin araştırmacı ve eğitimciler tarafından kullanılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Afet
• İklim
• Küresel Isınma
• İklim Değişikliği
• Başarı Testi

Development of the Climate and Climate Change Achievement Test for Secondary School Students

Öz

In this study, it was aimed to develop a valid and reliable multiple-choice achievement test for the subject area of climate and climate change. The study was conducted within the framework of exploratory sequential design design based on mixed research methods, and the study group consisted of a total of 250 secondary school students studying at the eighth grade level. In the process of preparing the question pool, the level and scope of the questions in the pool were shaped by taking into account the achievements of science, environmental education and climate change courses. A question pool consisting of the questions obtained as a result of the literature review and prepared by the researcher was formed. The pool of 49 questions was reduced to 34 questions in line with expert opinions. The 34-question multiple-choice test, whose language comprehensibility was analysed and necessary arrangements were made, was made ready for implementation. The draft form of the achievement test, which was piloted, was applied to 250 students. Item difficulty indices and item discrimination indices of the test answers obtained from the students were calculated. After the item analyses, a total of 9 questions were removed from the test. As a result of the analyses, the average difficulty value of the test was calculated as 0,58 and the average discrimination value was calculated as 0.61. The KR-20 reliability coefficient of the developed test was 0,86 and Cronbach alpha reliability coefficient was 0,89. As a result of the research, a valid and reliable climate and climate change achievement test was put forward. It is recommended that this achievement test be used by researchers and educators.

Anahtar Kelimeler

• Disaster
• Climate
• Global Warming
• Climate Change
• Sucess test

Kaynakça

1. Aczel, M., &Makuch, K. E. (2023). Climatechange, youngpeople, andthe IPCC: The role of citizenscience. Elem SciAnth, 11(1), 00029, https://doi.org/10.1525/elementa.2022.00029
2. Ağıralan, E., & Sadioğlu, U. (2021). İklimliği iklim farkındalığı ve toplum bilinci: İstanbul örneği. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21 (2), 627-654, http://dx.doi.org/10.12739/nwsa.2020.15.4.5a014310.18037/ausbd.959287
3. Akay, D. S., Akca, G., Atik, A.D.,& Erkoç, F. (2020). Yaşam Bilimleri Profesyonellerinin İklim Değişikliğinin Sağlık Üzerindeki Etkileri Konusunda Eğitim İhtiyaçları Var Mı? TheJournal of International LingualSocialandEducationalSciences,6 (1), 141-151,https://doi.org/10.34137/jilses.684622
4. Akbulut H. İ., & Çepni S. (2013). Bir üniteye yönelik başarı testi nasıl geliştirilir? İlköğretim 7. sınıf kuvvet ve hareket ünitesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 18-44.
5. Akbulut, M.,& Kaya, A. A. (2020). Bir afet olarak küresel iklim değişikliği ve ilkokul öğretmenlerinin iklim değişikliği farkındalığının incelenmesi: Gümüşhane ili örneği. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 9 (2) , 112-124, https://doi.org/10.37989/gumussagbil.700929
6. Alexandru, A., Ianculescu, M., Tudora, E., &Bica, O. (2013). ICT challengesandissues in climatechangeeducation. Studies in Informaticsand Control, 22(4), 349-358. http://dx.doi.org/10.24846/v22i4y201310
7. Aras, B.B., & Demirci, K. (2020). İklim değişikliğinin insan sağlığı üzerindeki psikolojik etkileri. Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(2), 77-94.
8. Atik, A. D., & Doğan, Y. (2019). Lise öğrencilerinin küresel iklim değişikliği hakkındaki görüşleri. Academy Journal of EducationalSciences, 3(1), 84-100, https://doi.org/10.31805/acjes.569937

9. Aydın, F. (2014). Ortaöğretim öğrencilerinin küresel ısınma konusundaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi. TurkishJournal of Education, 3(4), 15-27,https://doi.org/10.19128/turje.7299116
10. Ayre, C., & Scally A. J. (2014). Critical valuesforLawshe’scontentvalidityratio: revisitingtheoriginalmethods of calculation. Measurementand Evaluation in Counselingand Development, 47 (1), 79–86, https://doi.org/10.1177/0748175613513808
11. Barak, B., &Gönençgil, B. (2020). Dünyada ve Türkiye'de ortaokul öğretim programlarının iklim değişikliği eğitimi yaklaşımına göre karşılaştırılması. Coğrafya Dergisi, (40), 187-201, https://doi.org/10.26650/JGEOG2019-0039
12. Başol, G. (2019). Eğitimde ölçme ve değerlendirme (6. Baskı). Ankara: Pegem Akademi. Birleşmiş Milletler [BM] (2015). Türkiye ve sürdürülebilir kalkınma amaçları. https://turkiye.un.org/tr/sdgs 22.09.2023 tarihinde erişilmiştir.
13. Bolat, A., & Karamustafaoğlu, S. (2019). Vücudumuzdaki sistemler ünitesi başarı testi geliştirme: geçerlik ve güvenirlik. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(2), 131-159, https://dx.doi.org/10.30855/gjes.2019.05.02.008
14. Burke, M. J., &Stephens, J. C. (2017). Energydemocracy: Goals and policy instruments for sociotechnical transitions. Energy Research & Social Science, 33, 35–48. https://doi.org/10.1016/j.erss.2017.09.024
15. Büyüköztürk, Ş. (2019). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum. Ankara: Pegem A Yayınları.
16. Can, A. (2022). SPSS İle Bilimsel Araştırma Sürecinde Nicel Veri Analizi (10.Baskı). Ankara: Pegem Atıf İndeksi.
17. Canbazoğlu Bilici, S. (2019). Örnekleme yöntemleri. Özmen, H., &Karamustafaoğlu, O. (Edt.). Eğitimde araştırma yöntemleri içinde (2. Baskı), (59-63). Ankara: Pegem Akademik Yayıncılık.
18. Cankardaş, S.,& Sofuoğlu, Z. (2021). İklim değişikliği ve birey üzerindeki etkilerinin gözden geçirilmesi. Nesne, 9(19), 139-146, https://doi.org/10.7816/nesne-09-19-11
19. Creswell, J.W., & Creswell, J.D. (2021). Araştırma tasarımı: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları (Çev. Engin Karadağ). (5. baskı). Ankara: Nobel Yayınları.
20. Çelik, S. (2020). Theeffects of climatechange on human behaviors. Environment, Climate, Plantand Vegetation Growth, 577-589, https://doi.org/10.1007/978-3-030-49732-3_22
21. Çermik, E., & Akçay, B. (2020). Çevresel vatandaşlık bilgi testinin geliştirilmesi ve ortaokul öğrencilerinin bilgi düzeylerinin belirlenmesi, TurkishStudies - Education,15(2), 731-750, https://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.42112
22. Çetin, T. & Yel, Ü. (2022). Kelime ilişkilendirme testi aracılığıyla ortaokul öğrencilerinin iklim değişikliği kavramına yönelik zihinsel yapılarının incelenmesi. International Journal of New Approaches in SocialStudies, 6(2), 244-255, https://doi.org/110.38015/sbyy.1194938
23. Çimen, M., & Öztürk, S. (2010). Küresel Isınma, İklim Değişikliğinin Solunum Sistemi Üzerine Etkisi ve Büyükşehir Bronşiti. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Tıp Dergisi, 24(2), 141-146,
24. Demirbaş, M., &Aydın, R. (2020). 21. Yüzyılın en büyük tehdidi: küresel iklim değişikliği. Ekolojik Yaşam Bilimleri, 15 (4), 163-179,http://dx.doi.org/10.12739/NWSA.2020.15.4.5A0143
25. Dere, İ., &Aktaşlı, İ. (2022). Ortaokul öğrencilerinin iklimle ilgili kavramlara ilişkin bilişsel yapıları. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 182-198, https://doi.org/10.38151/akef.2022.11
26. Diffenbaugh, N. S., &Field, C. B. (2013). Changes in ecologicallycriticalterrestrialclimateconditions. Science, 341(6145), 486-492, https://doi.org/10.1126/science.1237123
27. Doğan, S., Doğan, E.,&Tüzer, M. (2020). Küresel ısınma ve iklim değişikliği: bilimsel uzlaşmadan politik ayrışmaya. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 39, 1453-1484, https://doi.org/10.46928/iticusbe.759056
28. Dumanoğlu, F. & Akçay, B. (2018). Elektrik enerjisi başarı testinin geliştirilmesi. E-Kafkas Journal of EducationalResearch, 5(2), 20-39, https://doi.org/10.30900/kafkasegt.422251
29. Eilam, E. (2022). Climatechangeeducation: the problem withwalkingawayfromdisciplines. Studies in ScienceEducation, 58(2), 231-264, https://doi.org/10.1080/03057267.2021.2011589
30. Erbaş, A. A. (2023). İlkokul öğretim programları ve ders kitaplarında küresel ısınma ve iklim değişikliği. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 728-746, https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023..-1163459
31. Erkan, S., & Gömleksiz, M. (2014). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Ankara: Anı Yayıncılık
32. Field, E., Schwartzberg, P., & Berger, P. (2019). Formal Report for Learning for a Sustainable Future (North York, Canada: York University Printing Services)
33. Fox, R., & Thomas, G. (2023). Is climatechangethe ‘elephant in theroom’for outdoor environmental education?. Journal of Outdoor and Environmental Education, 26(2), 167-187, https://doi.org/10.1007/s42322-022-00119-9
34. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E. , & Hyun, H. H. (2011). How to design and evaluate research in education. New York: McGraw-Hill.
35. Gezer, M., & İlhan, M. (2021). İklim Durumu Endişesi Ölçeği: Türkçeye Uyarlama Çalışması . Ege Coğrafya Dergisi, 30 (1), 195-204, https://doi.org/10.51800/ecd.932817
36. Görgülü-Arı, A. (2019). Çevre sorunları. H. G. Öztürk (Ed.). Çevre Eğitimi (s. 115-138).Ankara: Anı Yayıncılık. Hasançebi, B., Terzi, Y., & Küçük, Z. (2020). Madde güçlük indeksi ve madde ayırt edicilik indeksine dayalı çeldirici analizi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 10(1), 224-240, https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.615465
37. Ho L.C., & Seow T.(2017).Disciplinary boundaries and climate change education: teachers' conceptions of climate change education in the Philippines and Singapore. International Research in Geographical and Environmental Education, 26(3), 240–252, https://doi.org/10.1080/10382046.2017.1330038
38. Hussain, M., Butt, A. R., Uzma, F., Ahmed, R., Rehman, A., Ali, M. U., ... &Yousaf, B. (2019). Divisional disparities on climate change adaptation and mitigation in Punjab, Pakistan: local perceptions, vulnerabilities, and policy implications. Environmental Scienceand Pollution Research, 26, 31491-31507, https://doi.org/10.1007/s11356-019-06262-z
39. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli [IPCC](2022). İklim Değişikliği 2022: Etkiler, Uyum ve Savunmasızlık. https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg2/21.09.2023 tarihinde erişilmiştir.
40. Ilık Bilben, M. S.(2019). Dünyadan örnekler ışığında iklim değişikliği kaynaklı göçleri anlamak. Mediterranean Journal of Humanities, IX(2), 335–355. https://doi.org/10.13114/MJH.2019.494
41. Irwin, R. (2020). Climatechange and education. Educational Philosophy and Theory, 52(5), 492-507, https://doi.org/10.1080/00131857.2019.1642196
42. Jeong, J. S., González-Gómez, D., Conde-Núñez, M. C., Sánchez-Cepeda, J. S., &Yllana-Prieto, F. (2021). Improving climate change awareness of preservice teachers (Psts) through a university science learning environment. Education Sciences, 11(2), 78, https://doi.org/10.3390/educsci11020078
43. Jorgenson, S. N., Stephens, J. C., & White, B. (2019). Environmentaleducation in transition: A criticalreview of recentresearch on climate change and energy education. The Journal of Environmental Education, 50(3), 160-171, https://doi.org/10.1080/00958964.2019.1604478
44. Karaman, S.,& Gökalp, Z. (2010). Küresel Isınma ve İklim Değişikliğinin Su Kaynakları Üzerine Etkileri. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, (1), 59-66.
45. Nacaroğlu, O., Bektaş, O., & Kızkapan, O. (2020). Madde döngüleri ve çevre sorunları konusunda başarı testi geliştirme: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 28(1), 36-51, https://doi.org/10.24106/kefdergi.3374
46. Nakayama, M., Taafaki, I., Uakeia, T., Seru, J., McKay, Y., &Lajar, H. (2019). Influence of religion, cultureandeducation on perception of climatechange, anditsimplications. Journal of DisasterResearch, 14(9), 1297-1302, https://doi.org/10.20965/jdr.2019.p1297
47. Nhamo, G., & Muchuru, S. (2019). Climateadaptation in thepublichealthsector in Africa: Evidencefrom United Nations Framework convention on climatechangenationalcommunications. Jàmbá: Journal of Disaster Risk Studies, 11(1), 1-10,https://hdl.handle.net/10520/EJC-1517b2bfa6
48. Özcan, H., Koca, E., & Söğüt, M. (2019). Ortaokul öğrencilerinin basınç kavramıyla ilgili anlayışlarını ölçmeye yönelik bir test geliştirme çalışması. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 6(1), 130–144.
49. Öztürk, K. (2002). Küresel iklim değişikliği ve Türkiye’ye olası etkileri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1),47-65.
50. Özvar, S. (2022). İklim değişikliği: etkiler ve karşılaşılan zorluklar kapsamında bir değerlendirme. Maliye Çalışmaları Dergisi/ Journal of Public Finance Studies, (68), 81-106. https://doi.org/10.26650/mcd2022-1169899
51. Partigöç, N. S.,& Soğancı, S. (2019). Küresel iklim değişikliğinin kaçınılmaz sonucu: kuraklık.Resilience, 3(2), 287-299, https://doi.org/10.32569/resilience.619219
52. Polat, K., & Dellal, İ. (2016). Göksu deltasında çeltik yetiştiriciliği yapan üreticilerin iklim değişikliği algısı ve iyi tarım uygulamaları yapmalarında etkili faktörlerin belirlenmesi. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi, 2(2), 46-54.
53. Schurer, A. P., Hegerl, G. C., &Obrochta, S. P. (2015). Determiningthelikelihood of pausesandsurges in global warming. Geophysical Research Letters,42(14), 5974-5982,http://dx.doi.org/10.1002/2015GL064458
54. Seçer, İ. (2018). Psikolojik test geliştirme ve uyarlama süreci: SPSS ve LISREL uygulamaları (2.Baskı).Ankara: Anı yayıncılık.
55. Shaffril, H. A. M., Krauss, S. E., &Samsuddin, S. F. (2018). A systematicreview on Asian'sfarmers' adaptationpracticestowardsclimatechange. Science of theTotal Environment, 644, 683-695,https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2018.06.349
56. Stewart, A. E. 2021. Psychometricproperties of theclimatechangeworryscale. International Journal of EnvironmentalResearchandPublicHealth, 18(2), 494, https://doi.org/10.3390/ijerph18020494
57. Şeker, H., &Gençdoğan, B. (2014). Psikolojide ve eğitimde ölçme aracı geliştirme (2.Baskı). Ankara: Nobel Yayıncılık.
58. Şener, N., & Taş, E. (2017). Developingachievement test: A researchforassessment of 5th gradebiologysubject. Journal of Educationand Learning, 6(2), 254-271, http://doi.org/10.5539/jel.v6n2p254
59. Tavşancıl, E. (2018). Tutumların ölçülmesi ve Spss ile veri analizi (6.Baskı). Ankara: Nobel Akademi Yayıncılık.
60. Temelli, A., Kurt, M., & Kurt, S. K. (2011). İlköğretim öğretmenlerinin küresel isınmaya ilişkin görüşleri. Kuramsal Eğitimbilim, 4(2), 208-220.
61. Tuğaç, Ç. (2022). İklim Değişikliği Krizi ve Şehirler. Çevre Şehir ve İklim Dergisi, 1(1), 38-60.
62. Turgut, M. F., &Baykul, Y. (2014). Eğitimde ölçme ve değerlendirme (6.Baskı).Ankara: Pegem Akademi.
63. Türkeş, M. (2001). Küresel iklimin korunması, iklim değişikliği çerçeve sözleşmesi ve Türkiye. Tesisat Mühendisliği, TMMOB Makine Mühendisleri Odası, Süreli Teknik Yayın, 61, 14-29.
64. Türkeş, M. (2008). Küresel iklim iklimi nedir? Temel kavramlar, nedenler, gözlenen ve değişikliklerdeki değişiklikler. İklimliği İklim ve Çevre, 1 (1), 26-37.
65. Waldron, F., Ruane, B., Oberman, R., & Morris, S. (2019). Geographical processor global injustice? Contrasting educational perspectives on climate change. Environmental Education Research, 25(6), 895-911, https://doi.org/10.1080/13504622.2016.1255876
66. Wang, C., Geng, L., &Rodriguez-Casallas, J. D. (2021). How and when higher climate change risk perception promotesless climate change in action. Journal of Cleaner Production, 321, 128952, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.128952
67. Wang, Y.S.,& Gu, J. D. (2021). Ecological responses, adaptation and mechanism of Mangrovewetl and ecosystemto global climate change and antropogenic activities. International Biodeterioration &Biodegradation, 162, 1-14,https://doi.org/10.1016/j.ibiod.2021.105248
68. Wilson, F. R., Pan, W., & Schumsky, D. A. (2012). Recalculation of the critical values for Lawshe’s content validity ratio. MeasurementAnd Evaluation in Counseling and Development, 45(3), 197-210, https://doi.org/10.1177/0748175612440286
69. Yazıcı, F., Gül, Ş., & Sözbilir, M. (2022). Thedevelopment of an achievement test towards “Reproduction, Growthand Development in Plantsand Animals” subject. Educational Academic Research, 46, 11-19,https://doi.org/10.5152/AUJKKEF.2022.837043
70. Yel, Ü.(2023). Ortaokul öğrencilerinin iklim değişikliği kavramına yönelik metaforik algıları. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 7(1), 49-75,https://doi.org/10.15659/ankad.v7i1.230
71. Yıldız, D., &Uzunsakal, E.(2018). Alan Araştırmalarında Güvenirlik Testlerinin Karşılaştırılması ve Tarımsal Veriler Üzerine Bir Uygulama. Uygulamalı Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 14-28.
72. Zeeshan, M., Sha, L., Tomlinson, K. W., &Azeez, P. A. (2021). Factorsshapingstudents' perception of climatechange in the western Himalayas, Jammu&Kashmir, India. CurrentResearch in EnvironmentalSustainability, 3, 100035, https://doi.org/10.1016/j.crsust.2021.100035