Araştırma Makalesi

Tescilli Makarnalık Buğday (Triticum durum) Çeşitlerinin Sarı Pas (Puccinia striiformis f. sp. tritici) Hastalığına Karşı Dayanıklılığının Belirlenmesi

Cilt: 9 Sayı: 2 15 Ağustos 2022
PDF İndir
TR EN

Tescilli Makarnalık Buğday (Triticum durum) Çeşitlerinin Sarı Pas (Puccinia striiformis f. sp. tritici) Hastalığına Karşı Dayanıklılığının Belirlenmesi

Öz

Puccinia striiformis f. sp. tritici (Pst)’nin neden olduğu sarı pas hastalığı, buğday bitkisinin en yıkıcı hastalığı olup, bu hastalık ile mücadelede en etkili kontrol yöntemi dayanıklı bitki kullanılmasıdır. Bunun için yaygın olarak yetiştirilen çeşitlerin mevcut hastalık popülasyonuna karşı veya virülensliği yüksek olan Pst ırk/ırklarına karşı test edilmesi gerekmektedir. Çalışma kapsamında, Türkiye'de tescilli 54 adet makarnalık buğday çeşidinde doğal şartlarda gerçekleşen sarı pas enfeksiyonu değerlendirilmiştir. Çalışma, 2017 ve 2018 yıllarında Akdeniz Üniversitesi yerleşkesinde iki tekerrür olarak gerçekleştirilmiştir. Hastalık değerlendirmesinde “modifiye cobb” skalası kullanılmış ve ardından belirlenen hastalık reaksiyona göre enfeksiyon katsayısı hesaplanmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, her iki yılda da çeşitlerin çoğunun sarı pas enfeksiyonuna orta derecede hassas olduğu belirlenmiştir. İlave olarak, Kızıltan 91, Altın 40/98, Yılmaz 98, İmren, Çeşit 1252 ve Kunduru 1149 makarnalık buğday çeşitleri mevcut hastalık popülasyonuna karşı tarla koşullarında dayanıklılık reaksiyonu göstermiştir. Yürütülecek ileri ki çalışmalarda bu çeşitlerde bulunan direnç geni veya genlerinin moleküler yöntemlerle belirlenmesi gerekmektedir. Ayrıca, Türkiye’de tespit edilen sarı pas ırklarına karşı ıslah programlarında geliştirilen yeni çeşitlerin test edilmesi hastalığın kontrolü açısından önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Afshari, F., 2013. Race analysis of Puccinia striiformis f. sp. tritici in Iran. Archives of Phytopathology and Plant Protection, 46(15): 1785-1796.
  2. Agrios, G.N., 2004. Plant Pathology. Academic Press, New York.
  3. Ali, S., Rahman, H., Shah, S.J.A., Shah, S.M., 2009. Assessment of field resistance using host-pathogen interaction phenotype for wheat yellow rust. African Crop Science Journal, 17(4): 213-221.
  4. Anonim, 2021. Bitkisel Üretim İstatistikleri. Türkiye İstatistik Kurumu, (https://data.tuik.gov.tr/Bulten/ Index?p=Bitkisel-Uretim-Istatistikleri-2020-33737), (Erişim tarihi: 19.12.2021).
  5. Anonymous, 2021. Crops and Livestock Products. Food and Agriculture Organization of the United Nations, (https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL), (Erişim tarihi: 19.12.2021).
  6. Bahri, B., Shah, S.J.A., Hussain, S., Leconte, M., Enjalbert, J., de Vallavieille-Pope, C., 2011. Genetic diversity of the wheat yellow rust population in Pakistan and its relationship with host resistance. Plant Pathology, 60(4): 649-660.
  7. Braun, H.J., Atlin, G., Payne, T., 2010. Multi location testing as a tool to identify plant response to global climate change. In: M.P., Reynolds (Ed.), Climate Change and Crop Production, CABI, Oxfordshire, UK, pp. 115-138.
  8. Braun, H.J., Saari, E.E., 1992. An assessment of the potential of Puccinia striiformis f. sp. tritici to cause yield losses in wheat on the Anatolian plateau of Turkey. Vortrage fur Planzenzuchhtg, 24(8): 121-123.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Ağustos 2022

Gönderilme Tarihi

23 Aralık 2021

Kabul Tarihi

14 Temmuz 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çat, A. (2022). Tescilli Makarnalık Buğday (Triticum durum) Çeşitlerinin Sarı Pas (Puccinia striiformis f. sp. tritici) Hastalığına Karşı Dayanıklılığının Belirlenmesi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 9(2), 136-143. https://doi.org/10.19159/tutad.1040665
AMA
1.Çat A. Tescilli Makarnalık Buğday (Triticum durum) Çeşitlerinin Sarı Pas (Puccinia striiformis f. sp. tritici) Hastalığına Karşı Dayanıklılığının Belirlenmesi. TÜTAD. 2022;9(2):136-143. doi:10.19159/tutad.1040665
Chicago
Çat, Ahmet. 2022. “Tescilli Makarnalık Buğday (Triticum durum) Çeşitlerinin Sarı Pas (Puccinia striiformis f. sp. tritici) Hastalığına Karşı Dayanıklılığının Belirlenmesi”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 9 (2): 136-43. https://doi.org/10.19159/tutad.1040665.
EndNote
Çat A (01 Ağustos 2022) Tescilli Makarnalık Buğday (Triticum durum) Çeşitlerinin Sarı Pas (Puccinia striiformis f. sp. tritici) Hastalığına Karşı Dayanıklılığının Belirlenmesi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 9 2 136–143.
IEEE
[1]A. Çat, “Tescilli Makarnalık Buğday (Triticum durum) Çeşitlerinin Sarı Pas (Puccinia striiformis f. sp. tritici) Hastalığına Karşı Dayanıklılığının Belirlenmesi”, TÜTAD, c. 9, sy 2, ss. 136–143, Ağu. 2022, doi: 10.19159/tutad.1040665.
ISNAD
Çat, Ahmet. “Tescilli Makarnalık Buğday (Triticum durum) Çeşitlerinin Sarı Pas (Puccinia striiformis f. sp. tritici) Hastalığına Karşı Dayanıklılığının Belirlenmesi”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 9/2 (01 Ağustos 2022): 136-143. https://doi.org/10.19159/tutad.1040665.
JAMA
1.Çat A. Tescilli Makarnalık Buğday (Triticum durum) Çeşitlerinin Sarı Pas (Puccinia striiformis f. sp. tritici) Hastalığına Karşı Dayanıklılığının Belirlenmesi. TÜTAD. 2022;9:136–143.
MLA
Çat, Ahmet. “Tescilli Makarnalık Buğday (Triticum durum) Çeşitlerinin Sarı Pas (Puccinia striiformis f. sp. tritici) Hastalığına Karşı Dayanıklılığının Belirlenmesi”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, c. 9, sy 2, Ağustos 2022, ss. 136-43, doi:10.19159/tutad.1040665.
Vancouver
1.Ahmet Çat. Tescilli Makarnalık Buğday (Triticum durum) Çeşitlerinin Sarı Pas (Puccinia striiformis f. sp. tritici) Hastalığına Karşı Dayanıklılığının Belirlenmesi. TÜTAD. 01 Ağustos 2022;9(2):136-43. doi:10.19159/tutad.1040665

Cited By

TARANILAN DİZİNLER

14658    14659     14660   14661  14662  14663  14664        

14665      14667