Sinop İlinde Çiftçilerin Sulama Yöntemleriyle İlgili Tercihleri

Öz

Araştırmanın amacı, çiftçilerin tarımsal sulama yöntemlerine ilişkin tercihlerini değerlendirmektir. Araştırma verileri, Türkiye’nin Batı Karadeniz Bölgesi’nde yer alan Sinop ili Gerze ilçesinde sulu tarım yapan 54 işletmeyle yapılan anketlerden elde edilmiştir. Arazisinin tamamını sulayan işletme oranı % 11.1 iken, % 88.9’u arazisinin bir kısmını sulamaktadır. Çiftçiler arazinin tamamının sulanmamasındaki en önemli neden olarak su kaynağının yetersiz olmasını (% 75.9) göstermişlerdir. Sebze yetiştiriciliğinde modern sulama yöntemlerinden en fazla damla sulama (% 54.5), mısır yetiştiriciliğinde ise en fazla yağmurlama sulama (% 69.2) tercih edilmektedir. Ayrıca sebze, dane mısır, buğday ve silajlık mısır yetiştiriciliğinde geleneksel yöntemlerden salma sulama da kullanılmaktadır. Çiftçiler, damla (% 63) ve yağmurlama (% 94.4) sulama yöntemlerini kolay olduğu için, salma sulamayı (% 85.2) ise modern sulama sistemlerine göre tesis maliyetinin daha düşük olmasından dolayı tercih ettiklerini ifade etmişlerdir. İncelenen işletmelerde, doğru sulama yöntemini tercih etmenin önemli olduğu yönündeki çiftçi görüşü ilk sırada yer almaktadır. İşletmelerde verimliliğin ve kârlılığın artırılması için, kısa dönemde modern sulama sistemlerinin tesisine yönelik hibe desteğinin artırılması ve bu destekten bütün çiftçilerin haberdar olmalarının sağlanması gerekir. Bu nedenle tarımsal sulama konusunda çiftçi görüşlerinin dikkate alınması ve modern sulama sistemlerinin yaygınlaşması ile ilgili çalışmaların yapılması büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sulu tarım
• sulama yöntemi
• arazi kullanımı
• çiftçi tercihi

Farmers’ Preferences Regarding Irrigation Methods in Sinop Province

Öz

The aim of this research is to determine the irrigation method preferences of farmers. The research data were obtained from the surveys conducted with 54 farms having irrigated agriculture in the Gerze district of Sinop province, located in the Western Black Sea Region of Türkiye. While, the rate of farmers irrigating the entire land is 11.1%, 88.9% irrigating a part of their land. The farmers indicated that the most important reason for not irrigating the entire land is the insufficient water supply (75.9%). Among the modern irrigation methods, drip irrigation (54.5%) is mostly preferred in vegetable cultivation, while sprinkler irrigation (69.2%) is mostly preferred in corn cultivation. Also, flood irrigation, one of the traditional methods, is used in the cultivation of vegetables, grain corn, wheat, and silage corn. Farmers stated that drip (63%) and sprinkler (94.4%) irrigation methods are preferred due to easy application, and flood irrigation (85.2%) is preferred due to the lower cost of the facility than modern irrigation systems. According to the farmers’ opinion in the examined farms, choosing the right irrigation method was in the first place. To increase farm productivity and profitability, grant support for the establishment of modern irrigation systems should be increased in a short term and all farmers should be informed about this support. Therefore, it is of great importance to take into account the farmer’s opinions about agricultural irrigation and to carry out studies on the dissemination of modern irrigation systems.

Anahtar Kelimeler

• Irrigated agriculture
• irrigation method
• land use
• farmer preference

Kaynakça

1. Altun, M., 2017. Mısırda farklı sulama sistemlerinin kullanımında etkili olan faktörlerin belirlenmesi ve ekonomik analizi: Şanlıurfa ili örneği. Yüksek lisans tezi, Harran Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Şanlıurfa.
2. Anonim, 2015. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Faaliyet Raporu. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, (https://cdniys.tarimorman.gov.tr/api/File/ GetFile/425/KonuIcerik/759/ 1107/DosyaGaleri/dsi-2015-faaliyet-raporu.pdf), (Erişim tarihi: 15.08. 2021).
3. Anonim, 2021a. Çevresel Göstergeler. T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, (https://cevreselgostergeler.csb.gov.tr/su- kullanimi-i-85738#_edn1), (Erişim tarihi: 29.07.2021).
4. Anonim, 2021b. Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Bireysel Sulama Sistemlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ. Resmi Gazete, (https://www. resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/02/20210225-3.htm) (Erişim tarihi: 15.08.2021).
5. Anonim, 2021c. İl ve İlçe Bazında Ürün Raporu. Sinop İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Kayıtları.
6. Anonim, 2021d. Gerze İlçesinin Tarımsal Yapısı. Gerze İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü Kayıtları.
7. Aydın, B., Öztürk, O., Özer, S., Çebi, Ü., Özkan, E., 2020. Üreticilerin damla sulama yöntemi üzerine yargılarının karşılaştırmalı analizi: Edirne ili örneği. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 7(4): 959-971.
8. Aydın, Y., Saltuk, B., 2018. Siirt yöresi fıstık yetiştiricilerinin sulama eğilimlerinin belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 1. Uluslararası Tarımsal Yapılar ve Sulama Kongresi Özel Sayısı: 119-127.

9. Aydoğdu, M.H., 2020. Çiftçilerin tarımsal sulamalarda su kullanım davranışları üzerine bir araştırma: Şanlıurfa örneklemesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 19(74): 602-610.
10. Bayramoğlu, Z., Ağızan, S., 2018. Sulama sistemlerinin tercihini etkileyen faktörlerin analizi. Uluslararası Su ve Çevre Kongresi, Bildiriler Kitabı, 22-24 Mart, Bursa, s. 1082-1087.
11. Cengiz, M., Uçar, Y., 2018. Isparta ili sulama kooperatiflerinde sulama işletmeciliğinin değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 1. Uluslararası Tarımsal Yapılar ve Sulama Kongresi Özel Sayısı: 501-511.
12. Hazneci, E., Kızılaslan, H., 2017. Samsun ili Bafra ilçesinde sulama birliği çiftçi ilişkileri ve çiftçilerin sulama suyu kullanım karakteristikleri. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 32(1): 23-34.
13. Kaya, A., 2017. Amik ovasında mısır üreticilerinin damla sulama yöntemini benimsemesine etki eden faktörler. Yüksek lisans tezi, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana.
14. Kaya, N., Çiftçi, N., 2016. Sulama birliklerinin tarımsal sulama işletmeciliğindeki rolü, Konya-Çumra Sulama Birliği örneği. Bahri Dağdaş Bitkisel Araştırma Dergisi, 5(2): 45-57.
15. Kayaer, M., Çiftçi, S., 2018. ‘Su Sorunu’ ve Türkiye'nin tatlısu potansiyeli çerçevesinde Türkiye’nin sınıraşan sularının stratejik, etik ve hukuki boyutlarının değerlendirilmesi. Pesa Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(3): 386-404.
16. Mesci, O., Karlı, B., 2018. Isparta ilinde arazi toplulaştırması yapılan alanlardaki tarım işletmelerinin sosyo-ekonomik analizi. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 23(1): 106-114.
17. Yıldız, S.O., Yürdem, H., 2017. İzmir ili Kemalpaşa ilçesinde damla sulama sistemleri kullanımının incelenmesi. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, 13(3): 177-191.