İyi Sınıf Öğretmeni Özelliklerine Yönelik Öğrenci, Öğretmen ve Veli Görüşleri: Bir Temel Nitel Çalışma

Öz

Bu çalışmada alan yazında nitelikli, yeterli sınıf öğretmeni, toplumsal bağlamda iyi sınıf öğretmeni olarak tanımlanan öğretmenlik alanına ilişkin “iyi” olma özelliğinde belirleyici olan görüşlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda derinlemesine bilgi edinmek amacıyla araştırmada, Temel Nitel Çalışma Modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Mersin ilinde 4. sınıflarda öğrenim gören 31 öğrenci, bu okullarda görev yapan 16 sınıf öğretmeni ve farklı sınıflarda öğrencileri bulunan 28 öğrenci velisi oluşturmaktadır. Araştırmada, iyi sınıf öğretmeni özelliklerini belirlemek amacıyla, elverişli örneklem yöntemiyle seçilmiş öğrenci, sınıf öğretmeni ve velilerin “Sizce iyi bir sınıf öğretmeni hangi özelliklere sahip olmalıdır?” sorusunu cevaplandırmaları sağlanmıştır. Çalışmada, öğrenci, öğretmen ve velilerin tamamının yüksek katılım gösterdiği iyi sınıf öğretmenine ilişkin ortak görüşün “öğrenciyi seven” ifadesi olduğu görülmüştür. Diğer en yüksek katılım gösterilen ifade ise özellikle öğretmen ve velilerin üzerinde durduğu “donanımlı (bilgili)” ifadesi olmuştur. Sonuç olarak, öğrenciyle empati kurabilen, onlarla arkadaş olan, dersi aktif ve eğlenceli hale getiren ve öğrenmeyi artırabilmek için gerekli donanım ve bilgiye sahip öğretmen özelliklerinin, iyi sınıf öğretmeni algısında önemli oranda belirleyici olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• durum çalışması,iyi sınıf öğretmeni,öğrenci öğretmen ve veli görüşleri,Temel nitel çalışma

Opinions of Students, Teachers and Parents Regarding Good Primary School Teacher Characteristics: A Basic Qualitative Study

Öz

In this study, it is aimed to examine the opinions that are determinant about being “good” in the field of teaching defined as qualified, sufficient primary school teacher in the literature and good primary school teacher in the social context. For this purpose, the basic qualitative study model was used in the research in order to obtain in-depth information. The study group of the research consists of 31 students studying in 4th grade in Mersin, 16 classroom teachers working in these schools and 28 parents of students with students in different classes. In the research, in order to determine the characteristics of a good primary school teacher, the students, primary school teachers and parents who were chosen with the appropriate sampling method asked “What characteristics do you think a good primary school teacher should have?” They were provided to answer the question. In the study, it was seen that the common view about the good primary school teacher, in which all of the students, teachers and parents were highly attended, was the expression “loving the student”. The other most attended statement was the phrase “equipped (knowledgeable)”, especially emphasized by teachers and parents. As a result, it was concluded that the characteristics of the teacher who can empathize with the student, make friends with them, make the lesson active and entertaining, and have the necessary equipment and knowledge to increase learning are significantly determining in the perception of good primary school teachers.

Anahtar Kelimeler

• Basic qualitative study,good primary school teacher,opinions of students,teachers and parents

Kaynakça

1. Alkan, C. (2000). Meslek ve öğretmenlik mesleği. Sönmez, V. (Ed.), Öğretmenlik mesleğine giriş içinde (ss. 191-230). Ankara: Anı Yayıncılık.
2. Beydoğan, H. Ö. (2001). Öğretimde planlama ve değerlendirme. Erzurum: Eser Ofset.
3. Bubb, S., & Mortimore, P. (2013). The Effective Induction of Newly Qualified Primary Teachers: An Induction Tutor’s Handbook. New York: Routledge.
4. Buldu, M. (2014). Öğretmen yeterlik düzeyi değerlendirmesi ve mesleki gelişim eğitimleri planlanması üzerine bir öneri. Milli Eğitim Dergisi, 44(204), 114-134.
5. Çakır, Ö., Erkuş, A., ve Kılıç, F. (2000). Mersin Üniversitesi 1999-2000 yılı öğretmenlik meslek bilgisi programının (ÖMBP) çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi, Mersin Üniversitesi Araştırma Fonu Saymanlığı EF (ÖÇ) 2000-1 nolu Araştırma Projesi.
6. Çelik, Ö., Yorulmaz, A., & Çokçalışkan, H. (2019). Öğretmen genel yeterlikleri açısından sınıf öğretmenleri ve öğretmen adaylarının kendilerini değerlendirmeleri. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20 (Özel Sayı), 203-215. https://doi.org/10.17494/ogusbd.548342
7. Darling-Hammond, L. (2000). Teacher quality and student achievement. Education Policy Analysis Archives, 8 (1), 1-44. https://doi.org/10.14507/epaa.v8n1.2000
8. Darling-Hammond, L., & Baratz-Snowden, J. (2007). A good teacher in every classroom: Preparing the highly qualified teachers our children deserve. Educational Horizons, 85(2), 111-132.

9. Dodeen, H., Abdelfattah, F., Shumrani, S., & Hilal, M. A. (2012). The effects of teachers’ qualifications, practices, and perceptions on student achievement in TIMSS mathematics: A comparison of two countries. International Journal of Testing, 12(1), 61-77.
10. Fidan, N. ve Erden, M. (1994). Eğitime giriş. Ankara: Meteksan Matbaacılık.
11. Hanushek, E. A., & Rivkin, S. G. (2006). Teacher quality. Handbook of the Economics of Education, 2, 1051-1078.
12. Hsieh, H. & Shannon, S. E. (2015). Three approaches to qualitative content analysis. Qualitative Health Research, 15(9), 1277-1288.
13. Küçükahmet, L. (1999). Öğretmenlik mesleğine giriş. (2. Basım). İstanbul: Alkım Yayınevi.
14. Lewis, L., Parsad, B., Carey, N., Bartfai, N., Farris, E., & Smerdon, B. (1999). Teacher quality: A report on the preparation and qualifications. Education Statistics Quarterly, 1(1), 1-79.
15. MEB (2006). Öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri. Ankara: Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürlüğü
16. MEB (2007). Okul temelli mesleki gelişim okul yöneticisi ve öğretmenler için mesleki gelişim kılavuzu. Ankara: Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürlüğü.
17. MEB (2008). Öğretmen yeterlikleri. Öğretmenlik mesleği genel ve özel alan yeterlikleri. Ankara: Devlet Kitapları Müdürlüğü.
18. MEB (2017). Öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri. Ankara: Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürlüğü.
19. MEB, (2002). Öğretmen yeterlikleri. Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürlüğü. Ankara: Millî Eğitim Basımevi.
20. Merriam, S. B. (2002). Introduction to qualitative research. Qualitative research in practice: Examples for discussion and analysis, 1(1), 1-17.
21. Merriam, S. B. (1998). Qualitative Research and Case Study Applications in Education. Revised and Expanded from” Case Study Research in Education. Jossey-Bass Publishers, 350 Sansome St, San Francisco, CA 94104.
22. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber. Çev. Ed. Sellahattin Turan). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
23. Miles, M. B. & Huberman, A.M. (1994). Qualitative data analysis: an expanded sourcebook. (2nd Edition). Calif: SAGE Publications.
24. Özdemir, S. ve Yalın, H. İ. (1999). Öğretmenlik mesleğine giriş. (2. Basım). Ankara: Nobel Yayın.
25. Özyürek, M. (2008). Nitelikli öğretmen yetiştirmede sorunlar ve çözümler: Özel eğitim örneği. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 189-226.
26. Peacock, A., & Gates, S. (2000). Newly qualified primary teachers’ perceptions of the role of text material in teaching science. Research in Science & Technological Education, 18(2), 155-171.
27. Seferoğlu, S. S. (2001). Sınıf öğretmenlerinin kendi mesleki gelişimleriyle ilgili görüşleri, beklentileri ve önerileri. Milli Eğitim Dergisi, Ocak-Şubat-Mart 2001, (149), 12-18.
28. Şeker, H., Deniz, S., & Görgen, İ. (2005). Tezsiz yüksek lisans öğretmen adaylarının öğretmenlik yeterlikleri üzerine değerlendirmeleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 42 (42), 237-253.
29. Taşkaya, S. M. (2012). Nitelikli bir öğretmende bulunması gereken özelliklerin öğretmen adaylarının görüşlerine göre incelenmesi. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(33), 283-298.
30. Thompson, S., & Smith, D. L. (2005). Creating highly qualified teachers for urban schools. Professional Educator, 27, 73-88.
31. Uygur, M., & Çakır, Ö. (2015). İngilizce öğretmenliği lisans öğrencilerinin öz-yeterlik inançlarının farklı değişkenlere göre incelenmesi. Journal of Qafqaz Unıversity, 3(1), 89-104. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
32. Yıldırım, A., Ünal, A., & Çelik, M. (2011). Öğretmen kavramına ilişkin öğretmen, yönetici ve müfettiş algılarının analizi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(2), 92-109.