ECOTONAL SPACES OF LOSS AND TRANSFORMATION IN YAŞAR KEMAL’S BIRDS HAVE ALSO GONE

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 4, 1864 - 1874, 31.12.2025

Pelin Gölcük Mirza

https://doi.org/10.37999/udekad.1784476

Öz

This article explores Yaşar Kemal’s urban novel The Birds Have Also Gone (1978) within the framework of coastal studies, with particular focus on the Florya coastline of Istanbul. In this study, Florya is conceived as an ecotone, a liminal space between ecosystems and cultures. Laying its premise on recent theoretical work on littoral ecologies, the study argues that Kemal configures the sea not just as a physical setting of the novel, but rather as an archive of cultural loss, ecological disruption, and acoustic memory. The novel’s gradual transition from sonic vitality to unsettling silence overtly displays the erosion of Istanbul’s biocultural rhythms under the pressures of urbanization and modernization. Through the plight of three street boys who capture birds for sale, Kemal also comments on the commodification of nature and the disintegration of traditional rituals. By examining the muted soundscape, residual memory, and pervasive anxiety surrounding Florya beach, this study aims to ponder on Kemal’s The Birds Have Also Gone as an ecocritical novel that presents the shore as a transitional zone in terms of ecological and cultural shift by urging readers to be aware of the environmental and societal collapse in İstanbul.

Anahtar Kelimeler

Yaşar Kemal , Ecotone , Loss , Transformation , Coastline

YAŞAR KEMAL’IN KUŞLAR DA GİTTİ ROMANINDA KAYIP VE DÖNÜŞÜMÜN EKOTONAL MEKÂNLARI

Öz

Bu makale, Yaşar Kemal’in kentsel romanı Kuşlar da Gitti (1978) adlı eserini, İstanbul’un Florya sahil şeridine odaklanarak kıyı çalışmaları çerçevesinde incelemektedir. Bu bağlamda Florya, ekosistemler ve kültürler arasındaki bir geçiş alanı olan ekoton olarak kavranmaktadır. Kıyı ekolojileri üzerine yapılmış son dönem teorik çalışmaları temel alan bu çalışma, Kemal'in denizi sadece romanın fiziksel bir mekânı olarak değil, kültürel kayıp, ekolojik bozulma ve akustik hafızanın hayaletli bir arşivi olarak kurguladığını savunmaktadır. Romanın seslerin canlılığından rahatsız edici bir sessizliğe kademeli geçişi, İstanbul'un biyokültürel ritimlerinin kentleşme ve modernleşmenin baskısı altında erozyona uğradığını açıkça göstermektedir. Kemal, kuşları yakalayıp satan üç sokak çocuğunun çaresiz durumunu ele alarak, doğanın metalaştırılması ve geleneksel ritüellerin parçalanması üzerine de yorumda bulunmaktadır. Bu çalışma, Florya sahilini çevreleyen sessiz ses manzarasını, hafızayı ve yaygın kaygıyı inceleyerek, Kemal'in Kuşlar da Gitti romanını, okuyucuları İstanbul'daki çevresel ve toplumsal çöküşün farkına varmaya teşvik ederek, kıyıyı ekolojik ve kültürel değişim açısından bir geçiş bölgesi olarak sunan, ekolojiye duyarlı bir roman olarak ele almayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yaşar Kemal , Ekoton , Kayıp , Dönüşüm , Deniz Kıyısı

Kaynakça

• Akyol, Ö. (2018). A deep ecological reading of Yaşar Kemal’s The birds have also gone. Pamukkale Üniversitesi Journal of Social Sciences Institute, 32, 237–242. https://doi.org/ 10.30794/pausbed.424394
• Albrecht, G. (2003). Solastalgia: A new concept in health and identity. PAN: Philosophy Activism Nature, 3, 41–55.
• Allen, N., Groom, N., & Smith, J. (Eds.). (2017). Coastal works: Cultures of the Atlantic edge. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780198795155.001.0001
• Aslan, O. (2022). Re-reading climate crisis from the perspective of ecocriticism: The place of human-nature duality in Yaşar Kemal’s literature in contemporary climate narrative. Reflectif Journal of Social Sciences. Vol. 3(3), 487-504. https://doi.org/10.47613/reflektif.2022.85
• Holland, M. M., Risser, P. G., &Naiman, R. J (1991) Ecotones: The Role of landscape boundaries in the management and restoration of changing environments. Chapman and Hall, Inc.
• Kemal, Y. (1987). The birds have also gone (T. Kemal, Trans.). Minerva. (Original work published 1978)
• Köse F., & Akça Öcal, H. (2025). Elements of hegemony in Yaşar Kemal’s İstanbul novels: State, capital and commandos. The Journal of Cultural Studies. 26. 218-244. https://doi.org/10.46250/kulturder.1716298
• Kurtuluş, M. (2012). On the function of aviculture in The birds have also gone. Milli Folklor International Journal of Cultural Research, 24(96),105-115.
• Packham, J. (2020). Coastal Gothic. In J. Bristow & R. Kneale (Eds.), The Palgrave handbook of Gothic origins (pp. 189–205). Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-030-22308-1_11
• Passey, J. (2023). Cornish gothic, 1830–1910. University of Wales Press. Roditi, E. (1985). Review of The sea-crossed fisherman, by Y. Kemal & T. Kemal. World Literature Today, 59(4), 655–655. https://doi.org/10.2307/40142163
• Turner, M. G., Gardner, R. H., & O’neill, R. V. (2001). Landscape ecology in theory and practice: Pattern and process. Springer.
• van der Maarel, E. (1990). Ecotones and ecoclines are different. Journal of Vegetation Science 1(1), 135–138. https://doi.org/10.2307/3236065