HİNDİSTAN’I TERK ET HAREKETİNİN HİNDUSTAN ÇOR DO ÖYKÜSÜ BAĞLAMINDA İNCELENMESİ

Öz

Bu makale, modern dönem Urdu edebiyatının en önemli yazarları arasında yer alan İsmet Çağatay’ın Hindustan Çor do öyküsünün Hindistan’ı Terk Et Hareketi kapsamında incelemekte ve Hindistan kolonyal dönemde meydana gelen sömürgecilik, direniş ve baskıcı politikalara değinmektedir. Toplumsal ve bireysel düzeydeki yansımaların sonucunu aktaran bu öyküde, Hindistan’ı Terk Et Hareketi’nin sadece tarihsel bir dönemi değil, aynı zamanda sömürgeciliğe karşı vicdani bir direnişin ve kimlik bilincinin doğuşuna zemin hazırladığına yer verilmiştir. Çağatay, sömürgeciliğin yalnızca politik ve ekonomik bir tahakküm olmadığını; aynı zamanda insanların bilinçlerinde, duygularında ve kimliklerinde kalıcı izler bırakan kültürel bir işgal olarak işlediğine bu öyküsünde yer vermektedir. Öyküde toplumsal konumları üzerinden, sömürgecilik karşıtı bilincin nasıl şekillendiği ve direnişin hangi etik temeller üzerine kurulduğu analiz edilmiştir. Ayrıca eserde, bu hareketin toplumsal yansımaları ile bireylerin iç dünyasında yarattığı sarsıntılar edebî bir derinlikle ele alınmıştır. Bu öykü direniş, özgürlük ve kimlik arayışı temalarını güçlü bir anlatımla işleyen çağdaş Urdu edebi eserleri arasında önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışma; Hindistan’ı Terk Et Hareketi’nin toplumsal, siyasal ve kültürel sonuçları Hindustan Çor do başlıklı hikâyesi bağlamında metin analizi yöntemine dayalı nitel bir yaklaşım benimsenerek incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

• Urdu Edebiyatı
• Hindistan’ı Terk Et Hareketi
• Hindustan Çor do
• Sömürgecilik
• Bağımsızlık

AN ANALYSIS OF THE LEAVE INDIA MOVEMENT IN THE CONTEXT OF THE HINDUSTAN CHOR DO STORY

Öz

This article examines Ismat Chughtai 's short story Hindustan Çor do, written by one of the most important authors of modern Urdu literature, within the context of the Leave India Movement, touching upon colonialism, resistance, and oppressive policies that emerged during the colonial period in India. This story, which conveys the consequences at both the social and individual levels, highlights that the Quit India Movement was not merely a historical period but also paved the way for the emergence of a moral resistance against colonialism and a consciousness of identity. Ismat Chughtai emphasises that colonialism was not merely political and economic domination; it was also a cultural occupation that left lasting marks on people's consciousness, emotions, and identities. The story analyses how anti-colonial consciousness was shaped through social positions and the ethical foundations upon which resistance was built. Furthermore, the work addresses the social repercussions of this movement and the turmoil it created in individuals' inner worlds with literary depth. This story occupies an important place among contemporary Urdu literary works that powerfully address the themes of resistance, freedom, and the search for identity. This study will examine the social, political, and cultural consequences of the Quit India Movement in the context of the story Hindustan Chor Do, adopting a qualitative approach based on textual analysis.

Anahtar Kelimeler

• Urdu Literature
• Quit India Movement
• Hindustan Chhardo
• Colonialism
• Independence

Kaynakça

1. be, J. (2017). Muslim Girl’s Education: A Critical Study of Ismat Chughta’s A Life in Words. International Journal of Latest Technology in Engineering, Management & Applied Science (IJLTEMAS), 7(6), 1-4.
2. Belen Özcan, A. (2012). Doğu Kültüründe Anlatı Geleneği: Urdu Nesri. Hdy Yayıncılık.
3. Chaudhuri, S. (2025, Ağustos 9). Ismat Chughtai. https://www.britannica.com/biography/Ismat-Chughtai Çağatay, İ. (1992). Badan ki Huşbu. Anjuman Taraqqi Urdu (Hind).
4. Çiftsüren, A. (2025). Tarı̇hı̇, Edebı̇ Kaynaklardan Okumak: 1857 Büyük Sı̇pahı̇ Ayaklanmasının Urdu Edebı̇yatina Yansımaları- Begumāt Kē Ansū Örneğı̇. Dilbilim ve Karşılaştırmalı Edebiyat, 830-845.
5. Erdem, H. (2025). Urdu Edebiyatında Sosyalist İdeolojinin Edebi Gerçekçiliğe Yansıması. Şarkiyat Mecmuası / Journal of Oriental Studies, 0(46), 95-119. https://doi.org/10.26650/jos.1590930
6. Görgün, H. (2023). Alt Kıtada İngiliz Hakimiyeti, Edebi Akımlar Ve Fesadat Dönemi Yazarlarından Kudretullah Şahab. Şarkiyat Mecmuası, (43), 173-185. https://doi.org/10.26650/jos.1336413
7. Halıcı, G. (2008). İlerı̇cı̇ Hareket Öykücülüğünde Ana Temalar. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, (48), 127-134. https://izlik.org/JA67JC96KE
8. Hayasi, N. (2021, Ağustos 19). Do or Die: The Quit India Movement of 1942. The Nonviolence Project. https://thenonviolenceproject.wisc.edu/2021/08/19/quit-india-movement/

9. Ismat Chughtai—Profile & Biography. (t.y.). Rekhta. Geliş tarihi 02 Ekim 2025, gönderen https://www.rekhta.org/authors/ismat-chughtai/profile
10. İşsever, M. R. (2025). Haydar Ali’nin Liderliğinde Meysur Devleti ve İngiliz Sömürgeciliğine Karşı Mücadelesi. The Journal of Near East University Islamic Research Center, 1(11), 1-19. https://doi.org/10.32955/neu.istem.2025.11.1.01
11. Karakaya, İ., & Nazari, M. İ. (2023). Hı̇ndı̇stan-Pakı̇stan Çatışmasında Keşmı̇r Sorunu. International Journal of Social Sciences, 1(15), 1-22. http://dx.doi.org/10.30830/tobider.sayi.15.1
12. Kişmir, A., & Yoğurt, C. (2025). On the Path of Moral Conflicts and Social Critique: Mantu and Premchand’s Theory. Şarkiyat Mecmuası, (47), 59-73. https://doi.org/10.26650/jos.1620129
13. Kuyumcu, H. (2018). Pakistan Tarihi (1857-1958). Sagem Yayıncılık.
14. Naqvi, T. (1993). Ismat Chughtai—A Tribute. Annual of Urdu Studies, 8, 37-42.
15. Pakistan-Hindistan Öyküleri (C. Soydan, Çev.). (2018). Hece Yayınları.
16. Soydan, C. (2023). Hint Müslümanlarının Ayrı Devlet Talebi ve İkbal. İçinde Türkiye’de Pakistan Çalışmaları I (ss. 35-48). Asya-Pasifik Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Apam Yayınları.
17. Şahbaz, D. (2019). İkı̇ Ulus Teorı̇sı̇ Işığında Pakı̇stan’ın Kuruluşu ve Bı̇r Sorunsal Olarak Keşmı̇r. Ankara Üniversitesi.
18. Şahbaz, D., & Büyükbahçeci, E. (2023). Saadat Hasan Manto’nun “Sahay” ve Khuswant Singh’in “Pakistan Treni” adlı eserlerinde Bölünmenin Acıları. İçinde Türkliye’de Pakistan Çalışmaları I (ss. 71-92). Apam Yayınları.