Okul Dışı Öğrenme Ortamlarına Yönelik Fen Bilgisi Öğretmenlerinin Görüşleri

Öz

Bu çalışmada fen bilgisi öğretmenlerinin okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik görüşleri ortaya konulmuştur. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik (olgu bilim) araştırma deseni kullanılan çalışmada, 2019-2020 eğitim öğretim yılı birinci döneminde Erzurum il Merkezinde yedi farklı ortaokulda fen bilgisi öğretmeni olarak görev yapan 25 öğretmenden veriler elde edilmiştir. Araştırma verilerinin elde edilmesi için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre fen bilgisi öğretmenleri okul dışı öğrenme ortamlarının avantaj olarak en fazla kalıcı öğrenme sağlayacağını belirtirken dezavantaj olarak ise zaman alması, ekonomik nedenler gibi sebeplerin olduğunu belirtmişlerdir. Okul dışı öğrenme ortamlarının uygulanabilirliği bakımından, öğretmen açısından iyi planlama yapılması gerektiği, öğrenciler açısından motivasyon kaynağı, eğlenceli, gezi gözlem yapacakları, eğlenceli ortamlar olarak belirtmişlerdir. Ayrıca uygun çevre koşullarının ve gidilebilecek okul dışı ortamların olması gerektiğini ifade etmişlerdir. Okul dışı öğrenme ortamlarının yeni eğitim öğretim sürecine katılması gerektiğini belirten öğretmenler, bunun için özellikle maddi koşulların iyileştirilmesi, uygun planlama yapılması, tüm öğrencilerin katılımının sağlanması gerektiğini vurgulamışlardır.

Anahtar Kelimeler

• Okul Dışı Öğrenme Ortamları
• fen eğitimi
• öğretmen görüşleri

The Views of Science Teachers on the Use and Application of Out-of-School Learning Environments

Öz

In this study, the opinions of science teachers about the use and application of out-of-school learning environments were presented. In the study, phenomenological research pattern, which is one of the qualitative research methods was used. A semi-structured interview form was used to collect the data from twenty-five teachers who worked as science teachers in seven different schools in the city center of Erzurum in the first semester of 2019-2020 academic year. According to the research data, science teachers stated that out of school learning environments would provide the most permanent learning as an advantage, while disadvantage was that there were reasons such as taking time and economic reasons. They stated that, in terms of applicability of out-of-school learning environments, good planning should be made for teachers, motivation for students, fun, trip observation, and entertaining environments. They also stated that appropriate environmental conditions and out-of-school environments should be available. The teachers, who stated that the out-of-school learning environments should be included in the new education process, emphasized that especially the financial conditions should be improved; appropriate planning should be made and all students should be involved.

Anahtar Kelimeler

• out-of-school learning environments
• Science teachers
• Teachers' views

Kaynakça

1. Akçadağ, Ç. K. ve Çobanoğlu, E. O. (2018). “İnsan ve çevre” ünitesi için sınıf dışı öğretim uygulamasının çevre okuryazarlığı üzerine etkisi. İnformal Ortamlarda Araştırmalar Dergisi, 3(2), 1-23.
2. Ay, Y., Anagün, Ş. S. ve Demir, Z. M. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının fen öğretiminde okul dışı öğrenme hakkındaki görüşleri. Electronic Turkish Studies, 10(15), 1109-1135.
3. Bozdoğan, A. E. (2017). “Fen eğitiminde informal öğrenme ortamları” dersine yönelik öğretmen adaylarının görüşleri. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2017(8), 1-17.
4. Bozdoğan, A. E. ve Kavcı, A. (2016). Sınıf dışı öğretim etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersindeki akademik başarılarına etkisi. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(1), 13-30.
5. Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Demirel, F., Karadeniz, Ş. ve Kılıç-Çakmak, E. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri (4. bs.). Ankara: Pegem Akademi.
6. Büyükşahin, Y. (2017). Fen eğitiminde okul dışı öğrenme ortamları. M. P. Demirci Güler (Ed.). Fen bilimleri öğretimi içinde (s. 318-330). Ankara: Pegem
7. Çığrık, E. ve Özkan, M. (2016). Bilim merkezi’nde yürütülen öğrenme etkinliklerin öğrencilerin fen bilimleri dersindeki akademik başarılarına etkisi ve motivasyon düzeyleriyle ilişkisi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(2), 279-301.
8. Çiçek, Ö. ve Saraç, E. (2017). Fen bilimleri öğretmenlerinin okul dışı öğrenme ortamlarındaki yaşantıları ile ilgili görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 504-522.

9. Demir, N. ve Armağan, F. Ö. (2018). Okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik fen bilgisi öğretmenlerinin görüşleri: Planetaryum. Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 5(30), 4241-4248.
10. Duruk, Ü., Akgün, A., Yılmaz, N., Özün, S., Aykut, N. ve Tekin, S. (2018). Fen bilgisi öğretmen adaylarının okul dışı öğrenme ortamlarındaki deneyimlerine ilişkin görüşleri. Diyalektolog Ulusal Sosyal Bilimler Dergisi, (18), 315-332.
11. Ersoy, A. (2014). İnternet kaynaklarından intihal yaptığımın farkında değildim: Bir olgubilim araştırması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(1), 47-60.
12. Genç, M., Albayrak, S. ve Söğüt, S. (2019). Fen bilimleri öğretmen adaylarının okul dışı öğrenme ortamlarına ilişkin görüşleri. ERPA 2019 International Congresses on Education’da sunulan bildiri, Sakarya: Sakarya Üniversitesi.
13. Gürsoy, G. (2018). Fen Öğretiminde okul dışı öğrenme ortamları. Electronic Turkish Studies, 13(11). 623-649.
14. Johnson, B. ve Christensen, L. (2014). Eğitim araştırmaları (Çev ed. Demir, S. B.). Ankara: Eğiten Kitap.
15. Kubat, U. (2019). Okul dışı öğrenme ortamları hakkında fen bilgisi öğretmen adaylarının görüşleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (48), 111-135.
16. Laçin Şimşek, C. (2011). Fen öğretiminde okul dışı öğrenme ortamları. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
17. Mertoğlu, H. (2019). Fen bilgisi öğretmen adaylarının farklı öğrenme ortamlarında gerçekleştirdikleri okul dışı etkinliklere ilişkin görüşleri. İnformal Ortamlarda Araştırmalar Dergisi, 3(3), 101-124.
18. Miles, M. B. ve Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. London: SAGE.
19. Ocak, İ. ve Korkmaz, Ç. (2018). Fen bilimleri ve okul öncesi öğretmenlerinin okul dışı öğrenme ortamları hakkındaki görüşlerinin incelenmesi. Uluslararası Alan Eğitimi Dergisi, 4(1), 18-38.
20. Okur, A. (2017). Fen eğitiminde hayvanat bahçelerine düzenlenen planlı bir gezinin öğrenme üzerine etkisi ve gezi süreciyle ilgili öğrenci görüşlerinin belirlenmesi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Giresun Üniversitesi, Giresun.
21. Saraç, H. (2017). Türkiye’de okul dışı öğrenme ortamlarına ilişkin yapılan araştırmalar: İçerik analizi çalışması. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 3(2), 60-81.
22. Sarıoğlan, A. B. ve Küçüközer, H. (2017). Fen bilgisi öğretmen adaylarının okul dışı öğrenme ortamları ile ilgili görüşlerinin araştırılması. İnformal Ortamlarda Araştırmalar Dergisi, 2(1), 1-15.
23. Tungaç, A. S. ve Coral, M. N. Ü. (2017). Fen bilimleri öğretmenlerinin okul dışı (doğa deneyimine dayalı) eğitime yönelik görüşlerinin değerlendirilmesi. Social Sciences, 8(26), 24-42.
24. Türkmen, H. (2010). İnformal (sınıf-dışı) fen bilgisi eğitimine tarihsel bakış ve eğitimimize entegrasyonu. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(39), 46-59.
25. Türkmen, H. (2018). İnformal Öğrenme ortamının fosiller konusunun öğrenilmesine etkisi: Tabiat tarihi müzesi örneği. Afyon Kocatepe University Journal of Social Sciences, 20(3), 137-147. doi:10.32709/akusosbil.417266
26. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.