TR
FR
EN
Tek Boyutluluktan Çok Boyutluluğa Boyutluluğun Çerçevesi
Öz
Boyutluluk kavramı geçmişten günümüze tartışılagelen bir konu olmuştur. Test puanlarının boyutluluğu hakkında en genel anlayış evrende bir testi alanlar arasında testle ilgili tüm farklılıkları tam olarak tanımlamak için gereken minimum boyut veya ölçülen yapıyla ilişkili istatistiksel yetenek sayısının boyut sayısını oluşturduğudur. Bir testin boyutluluğu sadece test maddelerine bağlı değildir. Aynı zamanda, evrende testi alanların maddelerle etkileşimi de testin boyutluluğuna kaynaklık etmektedir. Eğer boyutluluk değerlendirmelerinde test puanları güçlü bir çok boyutluluk gösterirse, diğer bir ifadeyle, bazı boyutların istatistiksel olarak birbirinden bağımsız olduğu görülürse, testin kapsam genişliği değişmeyecek şekilde daha homojen iki veya daha fazla alt test oluşturulması çözüm olabilir. Buna rağmen, birçok test planında maddelerin mantıksal açıdan birbirinden bağımsız olması bir gereklilik olarak görülür. Test geliştiriciler, bazı maddeler arasındaki mantıksal bağlılığın bazı karmaşık yeterliklerin ölçülebilmesi için gerekli olduğunu düşünmektedir. Test puanlarının kesinliği ve doğruluğunun sağlanabilmesi için bu tür mantıksal açıdan birbiriyle ilişkili maddelerin tek bir madde gibi puanlanması gerekir. Eğer bu maddeler bağımsız puanlanacaksa maddeler arası koşullu kovaryansların incelenmesine dayanan istatistiksel teknikler kullanılarak bu maddelerin gerçekten bağımsız bilgi sağlayıp sağlamadığına karar verilmeli ve en azından bazı maddeler puanlamada birleştirilmelidir. Çok boyutluluk ve tek boyutlulukla ilgili net bir ayrım olmamakla birlikte çok boyutluluğun planlanan test yapısından mı yoksa yapıdan bağımsız istenmeyen faktörlerden mi ortaya çıktığı incelenmelidir. Boyutluluğun belirlenmesinde birçok yöntem bulunmaktadır. Bu araştırma kapsamında boyutluluğun belirlenmesinde Paralel analiz ve Velicer’in MAP testinin kullanımına ilişkin bir örnek sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ackerman, T. A. (1994). Using multidimensional item response theory to understand what items and tests are measuring. Applied Measurement in Education, 7(4), 255-278. https://doi.org/10.1207/s15324818ame0704_1
- Armor, D. J. (1973). Theta reliability and factor scaling. Sociological methodology, 5, 17-50. https://doi.org/10.2307/270831
- Cortina, J., M. (1993). What is coefficient Alpha? An Examination of theory and applications. Journal of Applied Psychology, 78(1), 98-104. https://doi.org/10.1037/0021-9010.78.1.98
- Dinno, A. (2009). Exploring the sensitivity of Horn’s paralel analysis to the distributional form of random data. Multivariate Behavioral Research, 44, 362-388. https://doi.org/10.1080/00273170902938969
- Dinno, A. (2018). Horn's test of principal components/factors. Package Paran.
- Drasgow, F., & Parsons, C. (1983). Applications of unidimensional item response theory models to multidimensional data. Applied Psychological Measurement, 7, 189-199. https://doi.org/10.1177/014662168300700207
- Enders, C. K., & Bandalos, D. L. (1999). The effects of heterogeneous item distributions on reliability. Applied Measurement in Education, 12(2), 133-150. https://doi.org/10.1207/s15324818ame1202_2
- Fabrigar, L. R., Wegener, D. T., MacCallum, R. C. & Strahan, E. J. (1999). Evaluating the use of exploratory factor analysis in psychological research. Psychological Methods, 4(3), 272-299. https://doi.org/10.1037/1082-989X.4.3.272
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Alan Eğitimleri
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
22 Aralık 2022
Gönderilme Tarihi
11 Temmuz 2022
Kabul Tarihi
8 Eylül 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 35 Sayı: 3
APA
Baris Pekmezci, F. (2022). Tek Boyutluluktan Çok Boyutluluğa Boyutluluğun Çerçevesi. Journal of Uludag University Faculty of Education, 35(3), 516-531. https://doi.org/10.19171/uefad.1143164
AMA
1.Baris Pekmezci F. Tek Boyutluluktan Çok Boyutluluğa Boyutluluğun Çerçevesi. Journal of Uludag University Faculty of Education. 2022;35(3):516-531. doi:10.19171/uefad.1143164
Chicago
Baris Pekmezci, Fulya. 2022. “Tek Boyutluluktan Çok Boyutluluğa Boyutluluğun Çerçevesi”. Journal of Uludag University Faculty of Education 35 (3): 516-31. https://doi.org/10.19171/uefad.1143164.
EndNote
Baris Pekmezci F (01 Aralık 2022) Tek Boyutluluktan Çok Boyutluluğa Boyutluluğun Çerçevesi. Journal of Uludag University Faculty of Education 35 3 516–531.
IEEE
[1]F. Baris Pekmezci, “Tek Boyutluluktan Çok Boyutluluğa Boyutluluğun Çerçevesi”, Journal of Uludag University Faculty of Education, c. 35, sy 3, ss. 516–531, Ara. 2022, doi: 10.19171/uefad.1143164.
ISNAD
Baris Pekmezci, Fulya. “Tek Boyutluluktan Çok Boyutluluğa Boyutluluğun Çerçevesi”. Journal of Uludag University Faculty of Education 35/3 (01 Aralık 2022): 516-531. https://doi.org/10.19171/uefad.1143164.
JAMA
1.Baris Pekmezci F. Tek Boyutluluktan Çok Boyutluluğa Boyutluluğun Çerçevesi. Journal of Uludag University Faculty of Education. 2022;35:516–531.
MLA
Baris Pekmezci, Fulya. “Tek Boyutluluktan Çok Boyutluluğa Boyutluluğun Çerçevesi”. Journal of Uludag University Faculty of Education, c. 35, sy 3, Aralık 2022, ss. 516-31, doi:10.19171/uefad.1143164.
Vancouver
1.Fulya Baris Pekmezci. Tek Boyutluluktan Çok Boyutluluğa Boyutluluğun Çerçevesi. Journal of Uludag University Faculty of Education. 01 Aralık 2022;35(3):516-31. doi:10.19171/uefad.1143164
Cited By
The contemporary leadership behavior of school principals scale according to teacher's perceptions: Validity and reliability study
International Journal of Assessment Tools in Education
https://doi.org/10.21449/ijate.1286819
