Türkiye'de Uygulanan Program Geliştirme Modellerinin Çatışmacı Kuram Açısından İdeoloji Sorunu

Öz

In this study, it was examined how curriculum development models implemented in Turkey make possible understanding of ideology in the dimensions of methodological structure, integrated institutional structure, and effect to teaching practice in terms of ideology within conflict theory. In this context, the study was carried out based on literature review. The data were obtained from the related literature concerning curriculum development models implemented in Turkey and ideology discourse within conflict theory. The data collected were identified via descriptive analysis and interpreted comparatively. Firstly, study findings were examined curriculum development models implemented in Turkey to dimensions of methodological structure, integrated institutional structure, and effects to teaching practice. Secondly, compared with the discourse of the conflict theory related to power, ideological state apparatuses, legimitization of dominant class-alienation and cultural capital within conflict theory, it was determined the understanding of ideology that it makes possible. According to these findings, it was discussed the understanding of ideology that models make possible it terms of personal-social effects at macro level

Anahtar Kelimeler

• -

Türkiye'de Uygulanan Program Geliştirme Modellerinin Çatışmacı Kuram Açısından İdeoloji Sorunu

Öz

Bu araştırmada, Türkiye’de uygulanan program geliştirme modellerinin çatışmacı kuram argümanları açısından ideoloji üretim sorunu irdelenmiştir. Türkiye’de uygulanan program geliştirme modellerinin metodolojik yapısı, entegre edildiği kurumsal yapı ve öğretim pratiğine etkileri, çatışmacı kuramın argümanları açısından karşılaştırmalı olarak ideoloji üretim sorunu irdelenmiştir. Araştırma betimsel olup, literatür taramasına dayalı yürütülen kuramsal bir çalışmadır. İlgili alanyazından toplanan araştırma verileri, betimsel analiz aracılığıyla tanımlanıp, karşılaştırmalı olarak yorumlanmıştır. Araştırma bulguları ilk aşamada Türkiye’de uygulanan program geliştirme modellerinin metodolojik yapısı, entegre olduğu kurumsal yapı ve öğretim pratiğine etkileri boyutlarında analiz edilmiştir. Bu analiz bulguları bağlamında ikinci aşamada çatışmacı kuramın; hegemonya, devletin ideolojik aygıtları, egemen sınıfı meşrulaştırma-yabancılaşma ve kültürel sermayenin yeniden üretimi argümanları bağlamında karşılaştırmalara gidilmiş ve makro düzeyde ideoloji üretimini nasıl olanaklı kıldığı irdelenerek literatürle desteklenmiştir

Anahtar Kelimeler

• -

Kaynakça

1. Alhusser, L. 2006. Felsefe ve bilim adamlarının kendiliğinden felsefesi (çev. A. Tümertekin). İstanbul: İthaki Yayınları.
2. Alhusser, L. 2012. Yazılar (çev. Yağmur Ceylan Uslu). İstanbul: İthaki Yayınları.
3. Althusser, L. 2010. İdeoloji ve devletin ideolojik aygıtları (çev. A. Tümertekin) (4. Baskı). İstanbul: İthaki Yay.
4. Apple, M. W. 2006. Eğitim ve iktidar (çev. E. Bulut). İstanbul: Kalkedon Yayınları.
5. Arun, Ö. 2014. İnce zevkler-olağan beğeniler: Çağdaş Türkiye’de kültürel eşitsizliği yansımaları. Cogito – Pierre Bourdieu Özel Sayısı, 76, 167-191.
6. Aydın, M. 2008. İdeoloji ve Siyaset, İdeoloji (Edit. K. Çağan), Ankara: Hece Yayınları.
7. Aytaç, K. 1998. Avrupa eğitim tarihi. İstanbul: Marmara Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi Yayınları.
8. Barrett, M. 2004. Marx’tan Focualt’ya İdeoloji, (çev. A. Fethi). İstanbul: Doruk Yayıncılık.

9. Bauman, Z. 2000. Siyaset arayışı (çev. T. Birkan). İstanbul: Metis Yayınları.
10. Bayram, A. K. 2008. İdeoloji ve dönüşüm, İdeoloji (ed. Kenan Çağan), Ankara: Hece Yayınları.
11. Beauchamp, G., A. 1983. Curriculum thinking. Fundamental Curriculum Decisions (Prepared by the ASCD 1983 Yearbook Commitee). Virginia: Asssociation for Supervision and Curriculum Development
12. Bourdieu, P. 2006. Pratik nedenler (çev. Hülya Uğur Tanrıöver). İstanbul: Hil Yayınları.
13. Bourdieu, P. 2013. Bilimin toplumsal kullanımları (çev. Levent Ünsaldı). Ankara: Heretik Yayıncılık.
14. Bourdieu, P. 2013. Seçilmiş metinler (çev. Levent Ünsaldı). Ankara: Heretik Yayıncılık.
15. Caymaz, B. 2007. Türkiye’de vatandaşlık-resmi ideoloji ve yansımaları. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
16. Kaya, N. 2012. Türkiye’nin eğitim sisteminde azınlıklar ve ayrımcılık (derl. K. Çayır, ve M. Ayan Ceyhan içinde) Ayrımcılık– Çok Boyutlu Yaklaşımlar. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
17. Cevizci, A. 2010. Felsefe tarihi (Thales’ten Baudrillard’a) (2. Baskı). İstanbul: Say Yayınları.
18. Çağan, K. 2008. İdeoloji. Ankara: Hece Yayınları.
19. Çayır, K. (edit.), 2010. Eğitim, çatışma ve toplumsal barış. Tarih Vakfı Yay.
20. Çeğin, G. 2014. Muhalif bir entellektüelin büyü bozumu. Bourdieu ve entelektüeli sorunsallaştırmak. (der. Güney Çeğin vd. İçinde). Ocak ve Zanaat Pierre Bourdieu Derlemesi. İstanbul: İletişim Yayınları.
21. Çelenk, S., Tertemiz, N., Kalaycı, N. (2000). İlköğretim programları ve gelişmeler. Ankara: Nobel Yayın Dağıt.
22. Çelik, N. B. 2005. İdeolojinin soykütüğü-1 Marx ve ideoloji. Ankara: Bilim Sanat Yayınları.
23. Demirel, Ö. 1992. Türkiye’de program geliştirme uygulamaları, Hacettepe Üniv. Eğitim Fakültesi Derg., 7, 27-43
24. Demirel, Ö. 2011. Eğitimde program geliştirme, (15. Baskı), Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
25. Eagleton, T. 1996. İdeoloji (çev. M. Özcan). İstanbul: Ayrıntı Yayınları
26. Eagleton, T. 2010. Estetiğin ideolojisi (çev. Gözkan v.d.). İstanbul: Doruk Yayıncılık.
27. Edis, A.B. 1947. Milli eğitim düsturu-programlar (7.cilt). İstanbul: Güven.
28. Eğitim Araştırma ve Geliştirme Dairesi. 1997. Milli eğitim bakanlığında program çalışmaları. Ankara: Eğitim Araştırma Geliştirme Dairesi Başkanlığı.
29. Finlasyon, J. G. 2007. Habermas (çev. T. Kılıç). Ankara: Dost Kitabevi Yayınları.
30. Forgacs, D. 2010. Gramsci kitabı-seçme yazılar 1916-1935 (çev. İbrahim Yıldız). Ankara: Dipnot Yayınları.
31. Giddens, A. 2005. Sosyal Teorinin Temel Problemleri, (çev. Ü. Tatlıcan). İstanbul: Paradigma Yayınları.
32. Gökçe, F. 2007. Değişme sürecinde devlet ve eğitim (4. baskı). Ankara: Tek Ağaç Yayınları.
33. Göker, E. 2014. Araştırma tasarımı açısından Pierre Bourdieu’nün sanat sosyolojisi (der. Güney Çeğin vd. İçinde). Ocak ve Zanaat Pierre
34. Gutek, G. L. 2006. Eğitime felsefi ve ideolojik yaklaşımlar (çev. N. Kale). Ankara: Ütopya Yayınları. 3. Baskı
35. Güven, İ. 2000. Türkiye’de devlet eğitim ve ideoloji. Ankara: Siyasal Kitabevi.
36. Güvenç, B., vd. 1991. Türk-İslam sentezi. İstanbul: Sarmal Yayınevi.
37. Habermas, J. 2007. İdeoloji Olarak Teknik ve Bilim (çev. M. Tüzel) (6. Baskı). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
38. Heywood, A. 2007. Siyasal ideolojiler (çev. Bayram v.d.). Ankara: Adres Yayınları.
39. Hirschfeld, U., 2013. Toplumsal çalışma ve eğitimin siyasal teorisine doğru (ed. Peter Mayo) Gramsci ve Eğitsel Düşünce (çev. Onur Gayretli). İstanbul: Kalkedon Yayınları.
40. İnal, K. 2004. Eğitim ve iktidar. Ankara: Ütopya Yayınları.
41. İnal, K. 1992. Bazı paradigmalarda eğitim ve özgürlük ilişkisi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 25(2), 795-820.
42. İnal, K. 1996. Eğitimde ideolojik boyut. Ankara: Doruk Yayımcılık.
43. İnal, K. 2006. Neoliberal eğitim ve yeni ilköğretim müfredatının eleştirisi. Praksis, 14, 265-287.
44. İşeri, A. 2011. Program teorisinin düşünsel temelleri-felsefe, sosyoloji ve ideoloji kuramları açısından. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Programları ve Öğretim A.B.D. Yayımlanmamış Doktora Tezi.
45. İşeri, A. 2014. Türkiye’de uygulanan program geliştirme modellerinin pragmatist felsefe açısından epistemoloji sorunu. İOJES: İnternational Online Journal of Education Sciences, 6 (1), 214-230. DOI: http://dx.doi.org/10.15345/iojes.2014.01.018
46. Kaplan, İ. 2013. Türkiye’de milli eğitim ideolojisi (7. Baskı). İstanbul: