Öğretmen Adaylarının “Çözünürlük” Konusuna Yönelik Alternatif Kavramlarının Belirlenmesi

Öz

The aim of this study was to determine student teachers' alternative concepts about solubility topic. Survey research design was used in this study. The study was conducted with 134 science student teachers from Karadeniz Technical University Fatih Faculty of Education. An open ended question was used to collect data. Student teachers' were asked "How could you reflect your ideas about solubility of different materials in different solvents with benefitting one of poem, story or drawing?" in the question. Student teachers who participated to the study reflect their ideas with poem is 16, with story is 28 and with drawing is 90. At the end of the study it has seen that student teachers use concepts as melting- dissolving and ending- extinction- missing- be caged- defused instead of dissolution

Anahtar Kelimeler

• -

Öğretmen Adaylarının “Çözünürlük” Konusuna Yönelik Alternatif Kavramlarının Belirlenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı fen bilgisi öğretmen adaylarının çözünürlük konusundaki alternatif kavramlarını tespit etmektir. Bu çalışmada alan taraması (survey) yöntemi kullanılmıştır. Çalışma KTÜ Fatih Eğitim Fakültesinde öğrenim gören 134 öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Bu çalışmada veri toplama aracı olarak bir açık uçlu sorudan yararlanılmıştır. Açık uçlu soruda öğretmen adaylarına “Farklı maddelerin farklı çözücülerdeki çözünürlüğü ile ilgili şiir, hikâye veya çizimlerin herhangi birinden yararlanarak konu hakkında bildiklerinizi bize nasıl yansıtırsınız?” sorusu yönetilmiştir. Araştırmaya katılan öğretmen adaylarının 16’sı şiir, 28’i hikâye ve 90’ı ise çizimi tercih ederek bilgilerini yansıtmak istemiştir. Çalışma sonucunda öğretmen adaylarının çözünme kavramı yerine erime - çözünüp bitme - yok olma – kaybolma – hapsolma - etkisiz hale getirme gibi alternatif kavramları kullandıkları tespit edilmiştir

Anahtar Kelimeler

• -

Kaynakça

1. Abraham, M. R., Grzbowski, E. B., Renner, J. and Marek, E. A., 1992. Understandings and misunderstandings of eight graders of five chemistry concepts found in textbooks, Journal of Research in Science Teaching, 29, 105-120.
2. Abraham, M. R., Williamson, V. M. and Westbrook, S. L., 1994. A Cross- age study of the understanding five concepts. Journal of Research in Science Teaching, 31 (2), 147- 165.
3. Adbo, K. and Taber, K. S., 2009. Learners’ mental models of the particle nature of matter: a study of 16 year old swedish science students. International Journal of Science Education, 31(6), 757- 786.
4. Ahtee, M. and Varjola, I., 1998. Students' understanding of chemical reaction. International Journal of Science Education, 20(3), 305- 316.
5. Akgün A. ve Gönen, S., 2004. Çözünme ve fiziksel değişim ilişkisi konusundaki kavram yanılgılarının belirlenmesi ve giderilmesinde çalışma yapraklarının önemi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 3(10), 22-37.
6. Akpınar, E., Yıldız, E. ve Ergin, Ö., 2006. Fen bilgisi öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 19, 56-62.
7. Akyol, C., ve Dikici, A., 2009. Şiirle Öğretim Tekniğinin Öğrencilerin Başarı ve Tutumlarına Etkisi. İlköğretim Online, 8(1), 48-56.
8. Ayas, A., 2011. Kavram Öğrenimi. Salih Çepni (Ed.), Kuramdan Uygulamaya Fen ve Teknoloji Öğretimi içinde (s.125-151). Ankara: Pegem Akademi.

9. Ayas, A., Özmen, H. ve Coştu, B., 2002. Lise öğrencilerinin buharlaşma kavramı ile ilgili anlamalarının belirlenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 14, 74-84.
10. Birinci Konur, K., 2010. Kavramsal değişim metinlerinin sınıf öğretmeni adaylarının fiziksel ve kimyasal değişme konusunu anlamalarına etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon
11. Blanco, A. and Prieto, T., 1997. Pupils’ views on how stirring and temperature affect the dissolution of a solid in a liquid: a cross age study (12 to 18). International Journal of Science Education, 19(3), 303-315.
12. BouJaoude, S. B., 1991. A study of the nature of students' understanding about the concept of burning. Journal of Research in Science Teaching. 28 (8), 689-704.
13. Coll, R. K. and Treagust, D. F., 2001. Learners’ mental models of chemical bonding. Research in Science Education, 31, 357-382.
14. Coştu B., Ayas A., Açıkkar E. ve Çalık, M., 2010. Çözünürlük konusuyla ilgili kavramlar ne düzeyde anlaşılıyor?, Boğaziçi Eğitim Dergisi, 24(2), 13-28.
15. Crespo, M. Á. G. and Pozo, J. I., 2004. Relationships between everyday knowledge and scientific knowledge: understanding how matter changes. International Journal of Science Education, 26(11), 1325- 1343.
16. Çalık, M., 2003. Farklı öğrenim seviyesindeki öğrencilerin çözeltilerle ilgili kavramları anlama seviyelerinin karşılaştırılması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, K. T.Ü., Trabzon.
17. Çalık, M., 2006. Bütünleştirici öğrenme kuramına göre lise 1 çözeltiler konusunda materyal geliştirilmesi ve uygulanması. Yayınlanmamış Doktora tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
18. Çalık, M. ve Ayas, A., 2007. Farklı öğrenim seviyesindeki öğrencilerin çözünme esnasında kütlenin korunumuyla ilgili anlamalarının tespiti. Milli Eğitim Dergisi, 173, 219-230.
19. Çalık, M., Ayas, A. ve Ünal, S., 2006. Çözünme kavramıyla ilgili öğrenci kavramalarının tespiti: bir yaşlar arası karşılaştırma çalışması. Gazi Üniversitesi Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(3), 309-322.
20. Çalık, M., ve Ayas, A., 2004. Farklı öğrenim seviyesindeki öğrencilerin çözünme hakkındaki anlamaları: Olay odaklı bir karşılaştırma. Hasan Âli Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 1, 61-81.
21. Çalik, M. and Ayas, A., 2005. A comparison of level of understanding of eighth grade students and science student teachers related to selected chemistry concepts. Journal of Research in Science Teaching, 42(6), 638-667.
22. Çalik, M., Ayas, A. and Coll, R. K., 2007. Enhancing pre-service elementary teachers' conceptual understanding of solution chemistry with conceptual change text. International Journal of Science and Mathematics Education, 5(1), 1-28.
23. Çepni, S., 2007. Araştırma ve proje çalışmalarına giriş. Trabzon: Celepler Matbaacılık.
24. Demirbaş, M., Tanrıverdi, G., Altınışık, D. and Şahintürk, Y., 2011. The Impact of conceptual change texts on the elimination of misconceptions of science teacher candidates about the subject of solutions. Sakarya University Journal of Education, 1(2), 52-69.
25. Demircioğlu G., Özmen, H. ve Ayas, A., 2001. Kimya öğretmen adaylarının asitler ve bazlarla ilgili yanlış anlamalarının belirlenmesi. Yeni Binyılın Başında Türkiye’de Fen Bilimleri Eğitimi Sempozyumu Bildiri Özetleri, Maltepe Üniversitesi, İstanbul.
26. Demircioğlu, H. ve Demircioğlu, G., 2005. Lise 1 Öğrencilerinin öğrendikleri kimya kavramlarını değerlendirmeleri üzerine bir araştırma. Gazi Üniversitesi Kastamonu Eğitim Dergisi, 13(2), 401- 414.
27. Demircioğlu, H., Demircioğlu, G. ve Ayas, A. P., 2006. Hikayeler ve Kimya Öğretimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 30, 110- 119.
28. Driver, R., 1988. Changing conceptions. Adolescent Development and School Science, 161-198.
29. Duit, R. and Treagust, D. F., 1998. Learning in science-from behaviourism towards social constructivism and beyond. International Handbook of Science Education, 1-5.
30. Duit, R. and Treagust, D. F., 2003. Conceptual change: A powerful framework for improving science teaching and learning. International Journal of Science Education, 25(6), 671–688.
31. Ebenezer, J. V. and Erickson, L.G., 1996. Chemistry students’ conception of solubility: a phenomenograpy, Science Education, 80(2), 181-201.
32. Ebenezer, J. V. and Gaskel, P. J., 1995. Relational conceptual change in solution chemistry. Science Education, 79(1), 1-17.
33. Eilks, I., Moellering, J. and Valanides, N., 2007. Seventh-grade students' understanding of chemical reactions: reflections from an action research ınterview study. Eurasia Journal of Mathematics, Science & Technology Education, 3(4).
34. Erten, H. ve Yıldırım, B., 2010. Sınıf Öğretmeni adaylarının gazlar konusundaki kavramları anlama düzeyleri ile kavram yanılgılarının tespiti, 9. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu. 20 -22 Mayıs, Elazığ.
35. Fleer, M., 1999. Children's alternative views: alternative to what? International Journal of Science Education, 21(2), 119-135.
36. Goodwin, A., 2002. Is salt melting when it dissolves in water?. Journal of Chemical Education, 79(3), 393-396.
37. İpek, H., Kala, N., Yaman, F. and Ayas, A., 2010. Using POE strategy to ınvestigate student teachers' understanding about the effect of substance type on solubility. Procedia Social and Behavioral Sciences, 2(2), 648-653.
38. Johnson, P., 1998. Children's understanding of changes of state involving the gas state, part 1: boiling water and the particle theory, International Journal of Science Education, 20(5), 567-583.
39. Kabapınar, F., 2001, Eylül. Orta öğretim öğrencilerinin çözünürlük kavramına yanılgılarını besleyen düşünce birimleri. Yeni Bin Yılın Başında Türkiye’de Fen Bilimleri Eğitimi Sempozyumunda Sunulmuş Bildiri, İstanbul.
40. Kabapinar, F., Leach, J. and Scott, P., 2004. The design and evaluation of a teaching–learning sequence addressing the solubility concept with Turkish secondary school students. International Journal of Science Education, 26(5), 635-652.
41. Kalın, B. ve Arılık, G., 2010. Çözeltiler konusunda üniversite öğrencilerinin sahip olduğu kavram yanılgıları. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 4 (2), 177-206.
42. Karadeniz, A. ve Gürsoy, Ü. 2014. Modern Metin Çözümleme Yöntemlerinin Eleştirel Düşünme, Yaratıcı Düşünme ve Problem Çözme Becerilerine Etkisi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi. 15(2), 99-117.
43. Karamustafaoğlu, S. Ayas, A. ve Coştu, B., 2002, Eylül. Sınıf öğretmeni adaylarının çözeltiler konusundaki kavram yanılgıları ve bu yanılgıların kavram haritası tekniği ile giderilmesi. ΙΙ. Ulusal Fen Bilimleri Eğitimi Sempozyumu. Ankara.
44. Koray, Ö., Akyaz, N. ve Köksal, M. S., 2007. Lise öğrencilerinin “çözünürlük” konusunda günlük yaşamla ilgili olaylarda gözlenen kavram yanılgıları. Kastamonu Eğitim Dergisi, 15(1), 241-250.
45. Longden, K., Black P. and Solomon, J., 1991. Children’s ınterpretation of dissolving, International Journal of Science Education, 13(1): 59- 68.
46. Nakhleh, M. B., 1992. Why some students don’t learn chemistry: Chemical misconceptions, Journal of Chemical Education, 69, 3191-3196
47. Novak, J. D. and Musonda, D., 1991. A twelve-year longitudinal study of science concept learning. American Educational Research Journal, 28 (1), 117-153.
48. Nussbaum, J. and Novick, S., 1982. Alternative frameworks, conceptual conflict and accommodation: Toward a principled teaching strategy. Instructional Science, 11(3), 183-200.
49. Nyachwaya J. M., Mohamed A-R., Roehrig G. H., Wood N. B., Kern A. L. and Schneider J. L., 2011. Chemical. education. Research Practice, 12, 121–132.
50. Özmen, H. ve Kolomuç, A., 2004. Bilgisayarlı öğretimin çözeltiler konusundaki öğrenci başarısına etkisi. Gazi Üniversitesi Kastamonu Eğitim Dergisi, 12(1), 57-68.
51. Palmer, D. H., 1999. Exploring the link between students’ scientific and nonscientific conceptions, Science Education, 83, 639-653.
52. Pınarbaşı, T., Canpolat, N., Bayrakçeken, S. and Geban, Ö., 2006. An investigation of effectiveness of conceptual change text-oriented instruction on students' understanding of solution concepts. Research in Science Education, 36(4), 313-335.
53. Prieto, T., Blanco, A. and Rodriguez, A., 1989. The ideas of 11 to 14 year old students about the nature of solutions. International Journal of Science Education, 11(4), 451-463.
54. Robinson, R. A. and Stokes, R. H., 2002. Electrolyte solutions. Courier Dover Publications.
55. Sanger, M. J., 2000. Using particulate drawings to determine and improve students' conceptions of pure substances and mixtures. Journal of Chemical Education, 77(6), 762.
56. Sevim, S., 2007. Çözeltiler ve Kimyasal Bağlanma Konularına Yönelik Kavramsal Değişim Metinleri Geliştirilmesi ve Uygulanması. Yayınlanmamış Doktora tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
57. Slone, M. and Bokhurst, F. D., 1992. Children's understanding of sugar water solutions. International Journal of Science Education, 14(2), 221-235.
58. Stavridou, H. and Solomonidou, C., 1998. Conceptual reorganization and the construction of the chemical reaction concept during secondary education. International Journal of Science Education, 20 (2), 205- 221.
59. Tezcan, H. ve Aslan, S., 2007. Lise öğrencilerinin çözeltiler konusunu kavramaları üzerine laboratuar destekli öğretim yönteminin etkisi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(3), 65-81.
60. Tezcan, H. ve Bilgin, E., 2004. Liselerde çözünürlük konusunun öğretiminde laboratuar yönteminin ve bazı faktörlerin öğrenci başarısına etkileri. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(3), 175-191.
61. Uzuntiryaki, E. and Geban, Ö., 2005. Effect of conceptual change approach accompanied with concept mapping on understanding of solution concepts. Instructional Science, 33(4), 311-339.
62. Valanides, N., 2000. Primary student teachers’ understanding of the process and effects of distıllation. Chemistry Education: Research And Practice in Europe, 1(3), 355-364. Başvuru: 22.03.2014
63. Yayına Kabul: 02.12.2014