Cultural and Folkloric Reflections in Advertising

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 1, 84 - 101, 31.05.2025

Yağmur Dalar

https://doi.org/10.61729/uhad.1654045

Öz

Advertisements are powerful means of communication that reflect the effects of culture on social structures and bear the traces of folk culture. Beyond just being the elements that shape consumption habits, these are areas where cultural identities are reflected, social memory is strengthened, and traditional values are integrated into modern society. Television and digital advertising in Turkey combine elements and cultural symbols of folk culture with modern marketing strategies to shape social perception and strengthen cultural identities. In particular, the presence of elements based on folk culture in the language of advertising provides important traces that show how traditional culture is transformed through modern media and how it is associated with the cultural memory of the people. The universe of the study is created by advertisements published in Turkey and the sample is created by advertisements containing folkloric elements of folk culture. Six television commercials published in the last fifteen years have been determined by judicial sampling and these advertisements have been examined using qualitative content analysis and semantic analysis methods. In line with the analysis, a holistic evaluation method was adopted and it was discussed how folkloric elements were tried to be transferred to folk culture through advertisements. While the findings of the study reveal how folk culture and folklore are reflected in advertisements, they also reveal how ads based on folk culture transform the cultural structure of societies and social perception. In particular, advertisements blend folkloric elements with modern consumer culture, reshaping social identities and reinforcing cultural memory. This process reveals the interaction between the dynamic nature of public culture and the evolution of digital media and advertising. Thus, the power of advertising plays a critical role in keeping folk culture alive, reproducing and transforming social structures.

Anahtar Kelimeler

Television advertising , Digital advertising , Media , Culture , Folklore

Reklamlarda Kültürel ve Folklorik Yansımalar

Öz

Reklamlar, kültürün toplumsal yapılar üzerindeki etkilerini yansıtan ve halk kültürünün izlerini taşıyan güçlü iletişim araçlarıdır. Bu araçlar, yalnızca tüketim alışkanlıklarını şekillendiren unsurlar olmanın ötesinde, kültürel kimliklerin yansıtıldığı, toplumsal hafızanın güçlendirildiği ve geleneksel değerlerin modern toplumla bütünleştiği alanlardır. Türkiye’deki televizyon ve dijital reklamlar, halk kültürünün ögelerini ve kültürel sembollerini modern pazarlama stratejileriyle birleştirerek toplumsal algıyı şekillendirmekte ve kültürel kimlikleri güçlendirmektedir. Özellikle halk kültürüne dayalı unsurların reklam dilinde yer alması, geleneksel kültürün modern medya aracılığıyla nasıl dönüştüğünü ve halkın kültürel belleğiyle nasıl ilişkilendirildiğini gösteren önemli izler sunmaktadır. Çalışmanın evrenini, Türkiye’de yayımlanan reklamlar oluşturmakta olup, örneklemini ise halk kültürüne dair folklorik unsurları barındıran reklamlar oluşturmaktadır. Son on beş yıl içinde yayımlanan altı televizyon reklamı, yargısal örneklem yöntemiyle belirlenmiş ve bu reklamlar, nitel içerik analizi ile göstergebilimsel çözümleme yöntemlerinden yararlanılarak incelenmiştir. Analizler doğrultusunda, bütüncül bir değerlendirme yöntemi benimsenmiş ve folklorik unsurların reklamlar aracılığıyla halk kültürüne nasıl aktarılmaya çalışıldığı ele alınmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular, halk kültürü ve folklorun reklamlara nasıl yansıdığını ortaya koyarken, halk kültürüne dayalı reklamların toplumların kültürel yapısını ve toplumsal algıyı nasıl dönüştürdüğünü de gözler önüne sermektedir. Özellikle reklamlar, folklorik ögeleri modern tüketim kültürüyle harmanlayarak toplumsal kimlikleri yeniden şekillendirmekte ve kültürel hafızayı pekiştirmektedir. Bu süreç, halk kültürünün dinamik doğası ile dijital medya ve reklamcılığın evrimi arasındaki etkileşimi ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, reklamcılığın gücü, halk kültürünü yaşatma, yeniden üretme ve toplumsal yapıları dönüştürme noktasında kritik bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Televizyon reklamcılığı , Dijital reklamcılık , Medya , Kültür , Folklor

Kaynakça

• AYTAÇ, Gürsel (2002). Edebiyat ve Medya, Kitaptan Ekrana Edebiyat. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
• BASCOM, William R. (2010). “Folklorun Dört İşlevi”, (çev. Ferya Çalış). Halkbiliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar 2. (ed. M. Öcal Oğuz ve Selcan Gürçayır). Ankara: Geleneksel Yayınları.
• BOYRAZ, Şeref (2001). “Halk Kültürü Unsurlarının Televizyon Reklamlarında Kullanılması”, Millî Folklor, S. 49, s. 93-108.
• FİDAN, Süleyman (2017). Âşıklık Geleneği ve Medya Endüstrisi: Geleneksel Müziğin Medyadaki Serüveni. Ankara: Grafiker Yayınları.
• GEERTZ, Clifford (1973). The Interpretation of Culture. New York: Basic Books.
• GÜNAY, Umay (1996). “Folklor, Reklam ve Tarhana”, Millî Folklor, S. 31-32, s. 3-12.
• KELLARİS, James vd. (1993). “The Effect of Background Music on Ad Processing: A Contingency Explanation”, Journal of Marketing, V. 57, N. 4, p. 114-125.
• KOCADAŞ, Bekir (2005). “Kültür ve Medya”, Bilig Dergisi, S. 34, s. 1-13.
• ONG, Walter J. (2020). Sözlü ve Yazılı Kültür: Sözün Teknolojileşmesi. (çev. Sema Postacıoğlu Banon). İstanbul: Metis Yayınları.
• ÖNAL, Mehmet (1999). En Uzun Asrın Hikâyesi. Ankara: Akçağ Yayınları.
• ÖZDEMİR, Nebi (2015). Medya, Kültür ve Edebiyat. Ankara: Grafiker Yayınları.
• ÖZDEN, H. Ömer (2010). “Türk Ramazan Kültürü”, Journal of Turkish Research Institute,, C. 12, S. 30, s. 83-109.
• SCOTT, Linda M. (1990). “Understanding Jingles and Needledrops: A Rhetorical Approach to Music in Advertising”, Journal of Consumer Research, V. 17, N. 2, p. 223–236.
• ŞEN, A. Fulya ve Şule Yenigün Altın (2019). “1980’lerden 2000’lere Reklamın Söylemsel ve Görsel Dönüşümünün Göstergebilimsel Analizi”, Atatürk İletişim Dergisi, S. 16, s. 5-30.
• ÜN, Selami (1996). “Reklam-kültür ilişkisi ve 1980 sonrası Türk reklamcılığının kültür değişmelerine etkisi”. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi.
• Elektronik Kaynaklar:
• URL-1: https://www.trt.net.tr/pdfs/books/gecmisten-gelecege-1.pdf (E. T.: 12.01.2025).
• URL-2: https://www.caykur.com.tr (E. T.: 17.12.2024).
• URL-3: https://www.youtube.com/watch?v=G9krt2XKdBM (E. T.: 12.01.2025).
• URL-4: https://www.youtube.com/watch?v=7JurWwmQF8g (E. T.: 12.01.2025).
• URL-5: https://www.youtube.com/watch?v=i9l7NbYZZ_8 (E. T.: 12.12.2024).
• URL-6: https://www.youtube.com/watch?v=DQ-goFx9VPA (E. T.: 12.01.2025).
• URL-7: https://www.youtube.com/watch?v=2_6HXS3WMqQ (E. T.: 11.01.2025).