SINIFINDA ÖZEL GEREKSİNİMLİ ÖĞRENCİSİ BULUNAN FARKLI BRANŞLARDA GÖREV YAPAN ORTAOKUL ÖĞRETMENLERİNİN KAYNAŞTIRMA EĞİTİMİNE İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ

Öz

Bu araştırmanın amacı, sınıfında özel gereksinimi olan öğrencisi bulunan farklı branşlarda görev yapan ortaokul öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine ilişkin görüşlerini belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubu Türkiye’nin Millî Eğitim Bakanlığına bağlı Eskişehir ilinde görev yapan 11 gönüllü ortaokul öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırma verileri nitel araştırma yöntemlerinden yarı – yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak hazırlanan sorularla toplanmıştır. Araştırmada öğretmenlerin kaynaştırma eğitiminin gerekliliğine, özel gereksinimli ve normal gelişim gösteren öğrencilere katkılarına, yapılan düzenlemelere, ders dışında yapılan etkinliklere, destek alınan kişilere, zorlanılan konulara, BEP hazırlama süreçlerine ve değerlendirme süreçlerine ilişkin görüşleri alınmıştır. Araştırmanın bulguları öğretmenlerin kaynaştırma eğitimine ilişkin olumlu görüşlere sahip olduğunu göstermektedir. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin kaynaştırma eğitiminin gerekli olduğunu belirtmişlerdir. Öğretmenler yaptıkları uyarlamalara ilişkin özel gereksinimli öğrencinin oturma düzenini oluşturmasına odaklandıkları, ders dışında ayrıca bir etkinlik yapmadıkları ve BEP hazırlama konusunda eksiklikleri olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• kaynaştırma eğitimi
• öğretmen görüşleri
• özel gereksinimli öğrenci

THE OPINIONS OF SECONDARY SCHOOL TEACHERS WORKING IN DIFFERENT BRANCHES WITH SPECIAL NEEDS STUDENTS IN THE CLASSROOM ON INCLUSIVE EDUCATION

Öz

The aim of this research is to determine the opinions of secondary school teachers working in different branches, who have students with special needs in their class, on inclusive education. The study group of the research consists of 11 volunteer secondary school teachers working in Eskişehir, which is affiliated with the Ministry of National Education of Turkey. Research data were collected with questions prepared using semi-structured interview technique, one of the qualitative research methods. In the research, the opinions of the teachers on the necessity of inclusive education, their contributions to the students with special needs and normal development, the arrangements made, the extracurricular activities, the people who received support, the difficult issues, the IEP preparation processes and the evaluation processes were taken. The findings of the study indicate that teachers have positive opinions regarding inclusive education. According to the results of the research, teachers stated that inclusive education is necessary. It is seems that the teachers focus on creating the seating arrangement of the students with special needs regarding the adaptations they make, they do not do any activities outside of the lesson and they have deficiencies in preparing IEP.

Anahtar Kelimeler

• Inclusive education
• teacher opinions
• students with special needs

Kaynakça

1. Anılan, H., ve Kayacan, G. (2015). “Sınıf Öğretmenlerinin Gözüyle Kaynaştırma Eğitimi Gerçeği”. XIV. Uluslararası Katılımlı Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu’nda Sunulan Sözlü Bildiri (Batman:21-23.05.2015).
2. Avcıoğlu, H. (2011). Zihin Engelliler Sınıf Öğretmenlerinin Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) Hazırlamaya İlişkin Görüşleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 12(1), 39-53.
3. Akman, B., Mercan Uzun, E., ve Yazıcı, D. N. (2018). Okul Öncesi Öğretmen ve Öğretmen Adaylarının Kaynaştırmaya Yönelik Görüşlerinin Karşılaştırılması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 96-114.
4. Batu, S., İftar, G. K., ve Uzuner, Y. (2000). Özel Gereksinimli Öğrencilerin Kaynaştırıldığı Bir Kız Meslek Lisesindeki Öğretmenlerin Kaynaştırmaya İlişkin Görüş ve Önerileri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 5(2), 33-50.
5. Cankaya, Ö. (2010). İlköğretim I. Kademede Kaynaştırma Eğitimlerinin Sınıf Öğretmenlerinin Görüşlerine Göre (Doktora Tezi). Selçuk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
6. Chander, R. (2016). Attitudes of Teachers and Students Towards Mainstreaming. International Journal of Research in Social Sciences, 6(2), 381-394.
7. Chapman, J. W. (1988). Special Education in The Least Restrictive Environment: Mainstreaming or Maindumping?. Australia and New Zealand Journal of Developmental Disabilities, 14(2), 123-134.
8. Deniz, E., ve Çoban, A. (2019). Kaynaştırma Eğitimine İlişkin Öğretmen Görüşleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(70), 734-761.

9. Demir, M. K., ve S. Açar (2011). Kaynaştırma Eğitimi Konusunda Tecrübeli Sınıf Öğretmenlerinin Görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 19(3), 719-732.
10. Demir, M. K., ve Açar, S. (2010). Sınıf Öğretmenlerinin Kaynaştırma Eğitimine İlişkin Düşünceleri. Gazi University Journal of Gazi Educational Faculty (GUJGEF), 30(3), 749-770. Evyapan, G. (2020). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Kaynaştırma Eğitimine İlişkin Öz-Yeterlilik Algı Düzeyleri ve Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Hakkındaki Görüşleri (Yüksek Lisans Tezi). Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.
11. Gök, G., ve Erba, D. (2011). Okulöncesi Eğitimi Öğretmenlerinin Kaynaştırma Eğitimine İlişkin Görüşleri ve Önerileri. International Journal of Early Childhood Special Education, 3(1), 66-87.
12. Güleryüz, Ş. O. (2009). Kaynaştırma Eğitimine Devam Eden Engelli Öğrencilerin Akranları ile İlişkilerinde Karşılaştıkları Sorunların Değerlendirilmesi (Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Konya.
13. Gözün, Ö., ve Yıkmış, A. (2004). Öğretmen Adaylarının Kaynaştırma Konusunda Bilgilendirilmelerinin Kaynaştırmaya Yönelik Tutumlarının Değişimindeki Etkililiği. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 5(02), 65-77.
14. İlik, Ş. Ş., ve Deniz, S. (2020). Farklı Branşlardan Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Uygulaması Sırasında Kaynaştırma Uygulamalarına İlişkin Gözlemleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 28(1), 338-351.
15. Koçyiğit, S. (2015). Ana Sınıflarında Kaynaştırma Eğitimi Uygulamalarına İlişkin Öğretmen-Rehber Öğretmen ve Ebeveyn Görüşleri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 4(1), 391-415.
16. Öztürk, C. Ç., ve Eratay, E. (2010). Eğitim Uygulama Okuluna Devam Eden Zihin Engelli Öğrencilerin Öğretmenlerinin Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Hakkında Görüşlerinin Belirlenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(2), 145-159.
17. Özdemir, M. (2010). Nitel Veri Analizi: Sosyal Bilimlerde Yöntembilim Sorunsalı Üzerine Bir Çalışma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 323-343.
18. Sanır, H. (2009). Kaynaştırma Eğitimine Devam Eden Öğrencilerin Akademik Öğrenme ile İlgili Karşılaştıkları Sorunların Öğretmen ve Aile Görüşleri Açısından Değerlendirilmesi (Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Konya.
19. Sucuoğlu, B., Ünsal, P., ve Özokçu, O. (2004). Kaynaştırma Sınıfı Öğretmenlerinin Önleyici Sınıf Yönetimi Becerilerinin İncelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 5(02), 51-64.
20. Şahin, Z. G., & Gürbüz, R. (2016). Kaynaştırma Öğrencilerini Eğiten Ortaokul Öğretmenlerinin Yeterlikleri Üzerine. Adıyaman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(1), 138-160.
21. Turhan, C., (2017). Kaynaştırma Uygulaması Yapılan İlköğretim Okuluna Devam Eden Normal Gelişim Gösteren Öğrencilerin Kaynaştırma Uygulamasına İlişkin Görüşler (Yüksek Lisans Tezi). Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
22. Uğurlu, C. T., Usta G., H., Şimşek S., A. (2015). Yükseköğretimde Devamsızlık Olgusu ve Nedenlerine İlişkin Öğretim Üyeleri ve Üniversite Öğrencilerinin Görüşleri. Electronic Turkish Studies, 10(3), 1009-1030.
23. Yılmaz, E., ve Batu, S. E. (2016). Farklı Branştan İlkokul Öğretmenlerinin Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı, Yasal Düzenlemeler ve Kaynaştırma Uygulamaları Hakkındaki Görüşleri. Özel Eğitim Dergisi, 17(3), 247.
24. Vural, M., ve Yıkmış, A. (2008). Kaynaştırma Sınıfı Öğretmenlerinin Öğretimin Uyarlanmasına İlişkin Yaptıkları Çalışmaların Belirlenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 141-159.
25. Zeybek, Ö. (2015). İlköğretim Okullarındaki İngilizce Öğretmenlerinin Kaynaştırma Uygulamalarına İlişkin Görüş ve Önerileri (Doktora Tezi). Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.