ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN ERKEN YAŞTA EVLİLİĞE YÖNELİK TUTUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Küresel ölçekte 18 yaş altında olan ve çocuk olarak kabul edilen bireylerin yaptığı evlilikler erken evlilik olarak tanımlanmaktadır. Tanımlayıcı tipteki çalışma, meslek yüksekokulu öğrencilerinin erken yaşta evliliğe yönelik tutumlarının değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. 30 Haziran - 31 Temmuz 2021 tarihleri arasında kolayda örnekleme yöntemi ile ulaşılan, Hakkâri Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu'nda eğitim gören 435 gönüllü öğrenci ile çalışma yürütülmüştür. Çalışmada kişisel bilgi formu ve Erken Yaşta Evliliklere Yönelik Tutum Ölçeği (EYEYTÖ) uygulanmıştır. Yaş ortalaması 20.06±3.13 olan öğrencilerin %54,9'u kadın, %96,6'sı bekâr, %76,8'i çekirdek ailede yaşamakta, %16.3'ü İlk ve Acil Yardım şubesinde %50.6'sı 1. sınıftadır. %46.9'u Doğu Anadolu bölgesinde yaşamaktadır. Öğrencilerin %41.4'ü erken evliliğin nedenlerinden birinin düşük eğitim düzeyi, %36.8'i düşük sosyoekonomik nedenden kaynaklı olduğunu, %54.8'i erken evlenenlerde en yaygın sosyal sorunun düşük eğitim seviyesi, %29.9'u en yaygın psikolojik sorunun bunalım olduğunu, %40.0’ı kadınlarda görülebilecek en yaygın sağlık sorunlarından birinin aşırı doğurganlık olduğunu belirtmiştir. Anne ve baba evlilik yaşı 18'den küçük olan, geniş ailede yaşayan, 1. sınıf olanların EYEYTÖ puan ortalamasının anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). Baba eğitim seviyesi üniversite ve üstü olan öğrencilerin toplumsal, genel ve kişisel yargılar alt boyutları ile ölçek toplam puan ortalaması baba eğitim seviyesi okuryazar olan öğrencilerden anlamlı düzeyde daha düşük olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Erken yaşta evliliğe yönelik tutum ölçeği toplam puan ortalaması 91.98±25.83 olarak saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Evlilik
• Erken Yaşta Evlilik
• Üniversite Öğrencileri
• Tutum

EVALUATION OF UNIVERSITY STUDENTS’ ATTITUDES TOWARDS EARLY MARRIAGE

Öz

Marriages conducted by individuals considered children and under the age of 18 on a global scale are defined as early marriages. This descriptive study aimed to assess the attitudes of vocational school students towards early marriage. Conducted between June 30 and July 31, 2021, using a convenience sampling method, the research involved 435 voluntary students from Hakkari University Health Services Vocational School. A Personal Information Form and the Early Marriage Attitude Scale (EMAS) were administered during the study. 46.9% resided in the Eastern Anatolia region. 41.4% of students identified low educational levels as a reason for early marriage, and 36.8% attributed it to low socio-economic resources. The average age of the students was 20.06±3.13, with 54.9% female, 96.6% single, 76.8% living in nuclear families, and 16.3% enrolled in the First Aid and Emergency Care department, of which 50.6% were in the first year. Moreover, 54.8% considered low education levels as the most common social problem among those who marry early, 29.9% cited psychological distress as the most prevalent issue, and 40.0% mentioned excessive fertility as the most common health problem in women. It was found that students with parents who married before the age of 18, those from extended families, and first-year students had significantly higher EMAS scores (p<0.05). Regarding paternal education level, students whose fathers had a university education or higher scored significantly lower on the societal, general, and personal judgment sub-dimensions, as well as the total scale score, compared to students whose fathers were literate (p<0.05). The average total score for the Early Marriage Attitude Scale was determined as 91.98±25.83.

Anahtar Kelimeler

• Marriage
• Early Marriage
• University Students
• Attitude

Kaynakça

1. Anık, Y., & Ege, E. (2019). Erken evlilikler ve adölesan gebeliklerde hemşirelik yaklaşımı.
2. Çelebioğlu A (Ed.), Adölesan Sağlığı ve Hemşirelik yaklaşımları (46-55. ss.). 1. Baskı. Türkiye Klinikleri, Ankara.
3. Arslan, Y. (2015). Oyundan düğüne hayatlar: Güneydoğu'da çocuk gelinler. Belge Yayınları, İstanbul.
4. Aydın, D., & Akay, B. (2017). Hemşirelik öğrencilerinin erken evlilik ve çocuk gelinler hakkındaki görüşlerinin belirlenmesi. Clinical and Experimental Health Sciences, 7(2), 39-44.
5. Ayaz, M., Ayaz, A. B., & Soylu, N. (2012). Çocuk ve ergen adli olgularda ruhsal değerlendirme. Klinik Psikiyatri Dergisi, 15(1), 33-40.
6. Boran, P., Gökçay, G., Devecioğlu, E., & Eren T. (2013). Çocuk gelinler. Marmara Medical Journal, 26(2), 58-62.
7. Çakmak, A., Özhavzalı, M., Şahin, H., & Erdem, Y. (2020). Attitude towards early marriage scale (Atems): validity and reliability study. Electronic Turkish Studies, 15(8), 3740-3752
8. Duman, N. S., Gökten, E.S., & Rana, H.N. (2017). Hekimlerin erken yaşta evliliklere yönelik farkındalıkları ve tutumları. Klinik Psikiyatri Dergisi, 20(3), 203-208.

9. Duman, N., & Coşkun, B.N. (2020). Çocuk evliliklerine yönelik tutumların incelenmesi (Malatya ili örneği). Dünya İnsan Bilimleri Dergisi, 2020(1), 121-138
10. Evgin, D., Caner, N., Küçük Öztürk, G., & Calpbinici, P. (2018). Üniversite öğrencilerinin erken evlilik ve çocuk gelinler hakkındaki görüşleri. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(5):480-489.
11. KADEM, (2020). Erken yaşta ve zorla evliliklere karşı mücadele çalıştay raporu, Erişim adresi https://kadem.org.tr/erken-yasta-ve-zorla-evliliklere-karsi-mucadele-calistay-raporu/
12. Karakaya, E. (2004). Adölesan evli kadınlarda üreme sağlığı ve sosyoekonomik kültürel özellikler. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Anabilim Dalı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: s:122-123.
13. Kavlak, O., Atan Ünsal, Ş., Yaşar, Ö., & Yanık Tok, N. (2018). Üniversite öğrencilerinin erken yaş evlilikler hakkında bilgi ve görüşlerinin incelenmesi. STED, 27(1), 37-44.
14. Kaya, H., Alnak, A., Subaşı, B. Z., Arslan, N. B., & Şahin, D. (2022). Erken yaşta evliliklerin ruhsal sonuçları: Kadınların ruhsal ve cinsel sağlığındaki uzun dönem etkiler. Klinik Psikiyatri Dergisi, 25(1), 57-66
15. Kılıç, N.Ö., & Tütüncü, A. (2021). Gelir ve eğitim düzeyinin erken yaşta evlilikler üzerine etkisi: Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 28(4), 815-831.
16. Kock, N., & Hadaya, P. (2018). Minimum sample size estimation in PLS-SEM: The Inverse square root and gamma-Exponential methods. Information Systems Journal, 28(1), 227–261. Doi:10.1111/İsj.12131.
17. Nour, N. M. (2009). Child marriage: a silent health and human rights issue. Reviews in obstetrics and gynecology, 2(1), 51.
18. Santhya, K.G., Ram, U., Acharya, R., Jejeebhoy, S J., Ram, F., & Singh, A. (2010). Associations between early marriage and young women's marital and reproductive health outcomes: evidence from India. International Perspectives on Sexual and Reproductive health, 132-139.
19. Sezgin, A. U., & Punamäki, R. L. (2020). Impacts of Early Marriage and Adolescent Pregnancy on Mental and Somatic Health: The Role of Partner Violence. Archives of women's mental health, 23 (2), 155-166.
20. Svanemyr, J., Chandra-Mouli, V., Raj, A., Travers, E., & Sundaram, L. (2015). Research priorities on ending child marriage and supporting married girls. Reproductive health, 12, 1-4.
21. TNSA, (2018). 2018 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması, Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü, T.C. Kalkınma Bakanlığı ve TÜBİTAK, Ankara, Türkiye Erişim adresi http://www.sck.gov.tr/wpcontent/uploads/2020/08/TNSA2018_ana_Rapor.pdf
22. Türk Medeni Kanunu, Madde 124, Yayımlandığı R. GazeteTarihi: 8/12/2001 Sayı : 24607, Tertip:5 Cilt, 41 [İnternet] Erişim adresi http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.47 21.pdf
23. TÜİK, (2015). Türkiye İstatistik Kurumu, Haber Bülteni, İstatistiklerle Kadın, 2014 Sayı:18619, Erişim adresi, http://www.tuik.gov.tr/
24. UNICEF, (2014). Child Marriage Report. Erişim adresi https://www.unicef.org/media/ files/Child_Marriage_Report_7_17_LR.pdf.
25. United Nations Children’s Fund (UNICEF) (2021) Global Databases. Erişim adresi https://data.unicef.org/topic/childprotection/child-marriage/
26. Yakıt, E., & Coşkun, A.M. (2014). Toplumsal açıdan çocuk yaşta evlilikler gerçeği: Hemşire ve ebenin sorumluluğu. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 11(3), 3-10.