Araştırma Makalesi

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİN DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ARACILIK VE KURUMSAL YÖNETİM ÜZERİNE BİR MODEL

Cilt: 10 Sayı: 1 28 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİN DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ARACILIK VE KURUMSAL YÖNETİM ÜZERİNE BİR MODEL

Öz

Bu çalışma, kurumsal yönetim uygulamalarının Türkiye’de yabancı sermayeli anonim şirket kuruluşları üzerindeki etkisini incelerken, aynı zamanda BIST Sürdürülebilirlik Endeksi’nin olası aracılık rolünü de değerlendirmektedir. Geleneksel yaklaşımların doğrudan yabancı yatırımları (DYY) yalnızca makro düzeydeki sermaye akımları üzerinden ölçmesinin aksine, bu araştırma firma kuruluşunu “pazara giriş niyeti” için bir vekil değişken olarak kullanmakta ve böylelikle daha mikro düzeyli ve davranışsal bir perspektif sunmaktadır. Yöntemsel olarak, çalışma Ocak 2015 – Haziran 2025 dönemine ait aylık veriler kullanılarak sağlam en çok olabilirlik tahmini (MLMV) ile Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) ve doğrulayıcı ARIMA regresyonunu uygulamaktadır. Ampirik bulgular, daha yüksek kurumsal yönetim puanlarının hem sürdürülebilirlik göstergeleri hem de yabancı sermayeli firma kuruluşları üzerinde negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etki yarattığını ortaya koymaktadır. Bu sonuç, yabancı yatırımcıların daha sıkı yönetim çerçevelerini uyum maliyetlerini artırıcı ve stratejik esnekliği azaltıcı bir unsur olarak değerlendirdiklerini göstermektedir. Buna karşılık, BIST 100 Endeksi ve enflasyon oranları yabancı firma girişlerini pozitif ve anlamlı şekilde etkilemekte ve bu durum, piyasa performansının ve enflasyonist dönemlerde reel varlık talebinin önemini vurgulamaktadır. Döviz kurları, sürdürülebilirlik ölçütleri ve DYY stoku etkileri ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Genel olarak, çalışma yabancı yatırımcı davranışlarının Türkiye’de yalnızca yönetişim standartlarından değil, aynı zamanda piyasa dinamikleri ve makroekonomik koşullardan da etkilendiğini ortaya koyarak literatüre katkı sağlamaktadır. Bulgular, yatırımcı dostu kurumsal çerçeveler ile şeffaflığı güvence altına alan etkili yönetişim mekanizmaları arasında dengeli bir politika tasarımının gerekliliğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Agyemang, O. S., Gbettey, C., Gatsi, J. G., & Acquah, I. S. K. (2019). Country-level corporate governance and foreign direct investment in Africa. Corporate Governance: The International Journal of Business in Society, 19(3), 534–551.
  2. Alamri, R., & Abuanza, A. (2024). Effect of corporate governance on increasing foreign direct investment in Saudi Arabia. International Journal of Financial, Administrative, and Economic Sciences.
  3. Al-Dwiry, A. M., Matar, A., & Al-Okaily, A. (2020). The impact of corporate governance on foreign direct investment: Evidence from emerging markets. International Journal of Financial Studies, 8(3), 52. https://doi.org/10.3390/ijfs8030052.
  4. Alfaro, L., Kalemli-Ozcan, S., & Volosovych, V. (2008). Why doesn’t capital flow from rich to poor countries? An empirical investigation. The Review of Economics and Statistics, 90(2), 347–368.
  5. Amuedo-Dorantes, C., & Pozo, S. (2001). Foreign exchange rates and foreign direct investment in emerging markets. International Trade Journal, 15(3), 323–348.
  6. Bannour, S., & Abdelkawy, N. A. (2024). Sovereign ESG and foreign direct investment in the GCC: the amplifying role of trade openness in economic diversification. Sustainability, 16(21), 9326.
  7. Bannour, W., & Abdelkawy, M. (2024). Corporate governance quality and foreign direct investment inflows: New evidence from developing countries. Journal of Economic Studies, 51(2), 389–406. https://doi.org/10.1108/JES-05-2022-0283.
  8. Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173–1182. https://doi.org/10.1037/0022-3514.51.6.1173.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Cinsiyet, Politika ve Yönetim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

7 Ocak 2026

Yayımlanma Tarihi

28 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

26 Ekim 2025

Kabul Tarihi

7 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Tamer, D., & Dinç, E. (2026). SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİN DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ARACILIK VE KURUMSAL YÖNETİM ÜZERİNE BİR MODEL. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 1-21. https://doi.org/10.47525/ulasbid.1811034
AMA
1.Tamer D, Dinç E. SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİN DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ARACILIK VE KURUMSAL YÖNETİM ÜZERİNE BİR MODEL. UASBD. 2026;10(1):1-21. doi:10.47525/ulasbid.1811034
Chicago
Tamer, Denizcan, ve Ertan Dinç. 2026. “SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİN DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ARACILIK VE KURUMSAL YÖNETİM ÜZERİNE BİR MODEL”. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi 10 (1): 1-21. https://doi.org/10.47525/ulasbid.1811034.
EndNote
Tamer D, Dinç E (01 Mart 2026) SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİN DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ARACILIK VE KURUMSAL YÖNETİM ÜZERİNE BİR MODEL. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi 10 1 1–21.
IEEE
[1]D. Tamer ve E. Dinç, “SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİN DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ARACILIK VE KURUMSAL YÖNETİM ÜZERİNE BİR MODEL”, UASBD, c. 10, sy 1, ss. 1–21, Mar. 2026, doi: 10.47525/ulasbid.1811034.
ISNAD
Tamer, Denizcan - Dinç, Ertan. “SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİN DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ARACILIK VE KURUMSAL YÖNETİM ÜZERİNE BİR MODEL”. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi 10/1 (01 Mart 2026): 1-21. https://doi.org/10.47525/ulasbid.1811034.
JAMA
1.Tamer D, Dinç E. SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİN DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ARACILIK VE KURUMSAL YÖNETİM ÜZERİNE BİR MODEL. UASBD. 2026;10:1–21.
MLA
Tamer, Denizcan, ve Ertan Dinç. “SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİN DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ARACILIK VE KURUMSAL YÖNETİM ÜZERİNE BİR MODEL”. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, c. 10, sy 1, Mart 2026, ss. 1-21, doi:10.47525/ulasbid.1811034.
Vancouver
1.Denizcan Tamer, Ertan Dinç. SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİN DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ARACILIK VE KURUMSAL YÖNETİM ÜZERİNE BİR MODEL. UASBD. 01 Mart 2026;10(1):1-21. doi:10.47525/ulasbid.1811034

19792  21391 18309     

Our journal licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License