Araştırma Makalesi

PATRİK PHOTIOS’UN XVII. HOMİLİSİ VE AYASOFYA’DAKİ MERYEM VE ÇOCUK İSA MOZAİĞİNİN AÇILIŞI

Cilt: 10 Sayı: 1 26 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

PATRİK PHOTIOS’UN XVII. HOMİLİSİ VE AYASOFYA’DAKİ MERYEM VE ÇOCUK İSA MOZAİĞİNİN AÇILIŞI

Öz

Bizans başkenti Konstantinopolis’in katedral kilisesi Ayasofya’da yer alan Meryem ve Çocuk İsa Mozaiği, tasvir ibadetinin yasaklandığı İkonoklazma döneminin (726-843) sona erişinin ardından halka açık bir kilisede görünen ilk anıtsal figüratif imgedir. Mozaik tahtta oturan Meryem ile kucağındaki Çocuk İsa’yı betimler. Mozaiğin açılışı için 29 Mart 867’de Bizans İmparatorları III. Mikhail (842-867) ve I. Basileos (867-886)’un da katıldığı görkemli bir tören düzenlenmiştir. Konstantinopolis Patriği Photios, törende mozaiğe ithafen “XVII. Homili” olarak bilinen konuşmasını yapmıştır. Photios konuşmasında bugünü “Ortodoksluğun başlangıcı” olarak tanımlar. Bu nedenle, mozaiğin açılışı İkonoklast sapkınlığa karşı Ortodoksluğun kesin zaferinin kamusal bir ilanı gibi görünmektedir. Mozaik ise bu zaferin somut bir kanıtı olarak sunulmuştur. Bu bağlamda çalışma, Patrik Photios’un XVII. Homili’si yoluyla açılış töreninin tarihsel ve politik anlamını tartışmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aristarches, S. (1900). Τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Φωτίου λόγοι καὶ ὁμιλίαι ὀγδοήκοντα τρεῖς.
  2. Brubaker, B. (1999). Vision and meaning in ninth-century Byzantium. Cambridge University Press.
  3. Cormack, R. (1985). Writing in gold: byzantine society and its icons. Oxford University Press.
  4. Cormack, R. (2000). The mother of god in the mosaics of Hagia Sophia at Constantinople. Vassilaki, M. (Ed.). in Mother of God: Representations of the Virgin in Byzantine Art. (107-123), Skira Editore.
  5. Cutler, A., & Hollingsworth, P. A. (1991). Iconoclasm. Kazhdan, A. (Ed.). in The Oxford Dictionary of Byzantium. II, (975-976), Oxford University Press.
  6. Dvornik, F. (1990). Konsiller tarihi: İznik’ten II. Vatikan’a. Türk Tarih Kurumu Yayınevi.
  7. Eyice, S. (1984). Ayasofya, II, Yapı Kredi Yayınları.
  8. Finney, P. C. (1994). The invisible god: the earliest christians on art. Oxford University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kültürel ve Doğal Miras

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

26 Mart 2026

Yayımlanma Tarihi

26 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

14 Ocak 2026

Kabul Tarihi

26 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Erdihan, Y. (2026). PATRİK PHOTIOS’UN XVII. HOMİLİSİ VE AYASOFYA’DAKİ MERYEM VE ÇOCUK İSA MOZAİĞİNİN AÇILIŞI. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 236-246. https://doi.org/10.47525/ulasbid.1863467
AMA
1.Erdihan Y. PATRİK PHOTIOS’UN XVII. HOMİLİSİ VE AYASOFYA’DAKİ MERYEM VE ÇOCUK İSA MOZAİĞİNİN AÇILIŞI. UASBD. 2026;10(1):236-246. doi:10.47525/ulasbid.1863467
Chicago
Erdihan, Yavuz. 2026. “PATRİK PHOTIOS’UN XVII. HOMİLİSİ VE AYASOFYA’DAKİ MERYEM VE ÇOCUK İSA MOZAİĞİNİN AÇILIŞI”. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi 10 (1): 236-46. https://doi.org/10.47525/ulasbid.1863467.
EndNote
Erdihan Y (01 Mart 2026) PATRİK PHOTIOS’UN XVII. HOMİLİSİ VE AYASOFYA’DAKİ MERYEM VE ÇOCUK İSA MOZAİĞİNİN AÇILIŞI. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi 10 1 236–246.
IEEE
[1]Y. Erdihan, “PATRİK PHOTIOS’UN XVII. HOMİLİSİ VE AYASOFYA’DAKİ MERYEM VE ÇOCUK İSA MOZAİĞİNİN AÇILIŞI”, UASBD, c. 10, sy 1, ss. 236–246, Mar. 2026, doi: 10.47525/ulasbid.1863467.
ISNAD
Erdihan, Yavuz. “PATRİK PHOTIOS’UN XVII. HOMİLİSİ VE AYASOFYA’DAKİ MERYEM VE ÇOCUK İSA MOZAİĞİNİN AÇILIŞI”. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi 10/1 (01 Mart 2026): 236-246. https://doi.org/10.47525/ulasbid.1863467.
JAMA
1.Erdihan Y. PATRİK PHOTIOS’UN XVII. HOMİLİSİ VE AYASOFYA’DAKİ MERYEM VE ÇOCUK İSA MOZAİĞİNİN AÇILIŞI. UASBD. 2026;10:236–246.
MLA
Erdihan, Yavuz. “PATRİK PHOTIOS’UN XVII. HOMİLİSİ VE AYASOFYA’DAKİ MERYEM VE ÇOCUK İSA MOZAİĞİNİN AÇILIŞI”. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, c. 10, sy 1, Mart 2026, ss. 236-4, doi:10.47525/ulasbid.1863467.
Vancouver
1.Yavuz Erdihan. PATRİK PHOTIOS’UN XVII. HOMİLİSİ VE AYASOFYA’DAKİ MERYEM VE ÇOCUK İSA MOZAİĞİNİN AÇILIŞI. UASBD. 01 Mart 2026;10(1):236-4. doi:10.47525/ulasbid.1863467

19792  21391 18309     

Our journal licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License