.ETİK İLKELER
UNIMUSEUM'un yayın süreçleri, bilimsel yöntemler kullanılarak tarafsız bilgi üretimi, geliştirilmesi ve paylaşımına dayanmaktadır. Hakemli makaleler, bilimsel yöntemin uygulanmasını ve tarafsızlığı sağlayan çalışmalardır. Bilimsel üretimin gerçekleştirilmesinde yayın sürecinin tüm bileşenleri; Yayıncı, editörler, yazarlar, hakemler ve okuyucuların etik ilkelere uyması gerekmektedir. Bu bağlamda dergimizin yayın etiği ve açık erişim politikası, yayın sürecinin tüm bileşenlerinin Yayın Etiği Kurulu tarafından belirlenen kurallara uygun olarak etik ilkelere uymasını gerektirir. Verilerin manipüle edilmesi, çarpıtılması ve uydurma verilerin kullanılması gibi durumlar tespit edilirse makale reddedilecektir. Dergimiz, editör kurulu ve/veya hakemlerin verdiği cevaplara göre yazarlardan analiz sonuçlarının çıktı dosyalarını talep etme hakkına sahiptir.
Editör Kurulu İçin Etik İlkeler
1. Derginin Editör Kurulu, UNIMUSEUM'a gönderilen her makaleden ve hatta yayımlanmasından sonraki tüm süreçlerden sorumludur. Bu sorumluluk yalnızca dergiyle ilgili konularda alınan kararlarda kamu yararı içindir; kişisel çıkar gözetmeden bağımsız karar almayı gerektirir. Yayıncı ile Editör Kurulu arasındaki ilişki bağımsızlık ilkesine dayanır, Editör Kurulu tarafından alınan tüm kararlar yayıncıdan ve diğer kişi ve kuruluşlardan bağımsızdır.
2. Editör Kurulu, dergiyi sürekli olarak iyileştirmek ve yayın kalitesini artırmak için çabalar.
3. Editör Kurulu, yayın, kör hakemlik, değerlendirme süreci ve etik ilkeler gibi dergi politikalarının belirlenmesini ve uygulanmasını sağlar.
4. The Editorial Board protects the copyright of the authors of the articles published in the journal.
5. The Editorial Board is responsible for taking precautions regarding intellectual property rights, scientific-unethical behavior and plagiarism in the publication process of articles and journals.
6. The Editorial Board prepares an "Author's Guide" containing the information requirements of the authors, and updates this guide when necessary.
7. The Editorial Board determines policies that motivate the referees and authors.
8. The Editorial Board keeps the records of each article and correspondence about the journal in electronic or printed form.
4. Dergide yayımlanan makalelerin yazarlarının telif haklarını Editör Kurulu korur.
5. Editör Kurulu, makale ve dergilerin yayımlanma sürecinde fikri mülkiyet hakları, bilimsel-etik olmayan davranışlar ve intihal konusunda önlemler almakla yükümlüdür.
6. Editör Kurulu, yazarların bilgi gereksinimlerini içeren bir "Yazar Rehberi" hazırlar ve gerektiğinde bu rehberi günceller.
7. Editör Kurulu, hakemleri ve yazarları motive eden politikaları belirler.
8. Editör Kurulu, dergiyle ilgili her makalenin ve yazışmanın elektronik veya basılı biçimde kayıtlarını tutar.
Editörler ve Yardımcı Editörler İçin Etik İlkeler
1. Editörler, atıf yapılan yazıların uygunluğuna ve yayınlanmasına karar verirken, yazar veya yazarların ırkı, cinsiyeti, inancı ve milliyeti gibi faktörlere göre değil, derginin yayın politikasına ve bilimsel ilkelere göre karar verirler.
2. Editörler, hakemlerin, yazarların, araştırmacıların, uygulayıcıların ve okuyucuların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya, gerektiğinde geri bildirim vermeye ve yayın süreci boyunca düzeltme ve açıklama gerektiren konularda açıklık ilkelerine göre hareket etmeye çalışırlar.
3. Editörler, makaleleri yayınlayıp yayınlamamaya karar verirken, makalelerin özgün olmasına ve bilimsel literatüre, okuyuculara, araştırmacılara ve uygulayıcılara katkıda bulunmasına dikkat ederler. Editörler, makaleler hakkında olumlu veya olumsuz kararlar verirken makalelerin özgün değerini, alana katkısını, araştırma yönteminin geçerliliğini ve güvenilirliğini, anlatının açıklığını ve derginin amacını ve kapsamını dikkate alırlar. 4. Editörler, önemli bir sorun olmadığı sürece gönderilen makaleleri ön değerlendirme aşamasına alır ve olumlu hakem önerilerini dikkate alır.
5. Editörler, süreç adımlarında gizliliği korur ve kişisel bilgileri hakemler ve üçüncü kişilerle paylaşamaz. Editörler, derginin yayın politikaları arasında yer alan kör hakemlik ve değerlendirme süreci politikalarını uygular, hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutar ve her makalenin tarafsız ve zamanında değerlendirilmesini sağlar.
6. Editörler, hakemlerin uzmanlıklarını göz önünde bulundurarak makaleleri gönderir ve tarafsız ve bağımsız değerlendirmeleri destekler. Editörler, makalenin tarafsız değerlendirilmesi için editörler, hakemler ve yazar(lar) arasında çıkar çatışması olup olmadığını dikkate alır. Editörler, akademik görgü kurallarını ve bilimsel olmayan incelemeleri engeller.
7. Editörler, geniş bir hakem havuzu arar ve sürekli güncellenir.
8. Editörler, dergi yayın süreçlerinin yayın politikaları ve yönergelerine uygun olarak işletilmesini sağlar ve yayın politikalarındaki gelişmelerden sorumlu olanları bilgilendirir.
9. Editörler, değerlendirilen makalelerde kişisel verilerin korunmasını sağlar; yazarların, hakemlerin ve okuyucuların bireysel verilerini korur.
10. Editörler; Makalelerinde insan ve hayvan haklarının korunmasına dikkat eder, makale katılımcılarının açık rızasını belgelemeye özen gösterir, makale katılımcıları için etik kurul onayı ve deneysel araştırma izni olmadığında makaleyi reddeder.
11. Editörler; Suistimale karşı işlem yapar. Suistimalle ilgili şikayetler olduğunda objektif bir soruşturma yapar ve ilgili bulguları paylaşır.
12. Editörler, makalelerdeki hataların, tutarsızlıkların veya yanlış yönlendirmelerin düzeltilmesini sağlar.
13. Editörler, yayınlanan makalelerin fikri mülkiyet haklarını korur ve ihlal durumunda derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunur. Ayrıca, yayınlanan makalelerin içeriğinin diğer yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesini sağlamak için gerekli önlemleri alır; özgünlük-benzerlik kontrolünü yapar.
14. Editörler, dergideki makalelerin etik ilkelere uygunluğunu kontrol eder. Editör Kurulu veya hakemler tarafından intihal, dilimleme, çoğaltma, sahte veri kullanımı, haksız yazarlık vb. tespit edilirse, editöryal süreç durdurulur ve gerekçe belirtilerek başvuru reddedilir. Editörler, yayımlanmak üzere gönderilen makalelerin intihal tarama süreçlerinden öncelikli olarak sorumludur.
15. Dergiye gönderilen makalelerin ön inceleme, hakemlik, düzenleme ve yayım süreçlerinin zamanında ve sağlıklı bir şekilde tamamlanması editörlerin sorumluluğundadır.
16. Editörler, dergide yayımlanan makalelere yönelik tutarlı eleştirileri dikkate alır ve eleştirilen makalelerin yazarlarına cevap hakkı verir.
17. Editörler, dergiye iletilen şikâyetleri inceler ve gerekli açıklamaları yapar.
Hakemler İçin Etik İlkeler
1. Hakemler, dergide yayınlanacak makalenin akademik kalitesinin temel belirleyicileri olduklarının bilinciyle hareket eder ve akademik kaliteyi artırma sorumluluğuyla değerlendirme yapmaktan öncelikli olarak sorumludurlar.
2. Hakemler, yalnızca uygun bir değerlendirme yapmak için gerekli uzmanlığa sahip oldukları, kör hakem değerlendirmesinin gizliliğini gözetebilecekleri ve makalenin ayrıntılarını her zaman gizli tutabilecekleri makalelerin hakemliğini kabul etmelidirler.
3. Hakemler, değerlendirdikleri çalışmalarla ilgili elde ettikleri bilgileri ve değerlendirme sonuçlarını üçüncü kişilerle paylaşamazlar. Hakemler, derginin yayın politikası ve yazım kurallarına uygun olarak tarafsız, adil ve yapıcı olmak için çalışırlar.
4. Hakemler, yalnızca makalelerin içeriğinin doğruluğunu ve akademik kriterlere uygunluğunu değerlendirmelidir. Makalede ifade edilen görüşlerin hakemin görüşlerinden farklı olması değerlendirmeyi etkilememelidir. 5. Hakemler kendilerine gönderilen yazıları belirlenen süre içerisinde değerlendiremezlerse veya kendilerine gönderilen yazılarda kendilerini yetersiz hissetmelerini gerektiren bir durum varsa, bu konuda editörleri bilgilendirmelidirler.
6. Hakem raporları objektif ve ölçülü olmalıdır. Hakaret edici, aşağılayıcı ve suçlayıcı ifadelerden kesinlikle kaçınılmalıdır.
7. Hakemler değerlendirme raporlarında yüzeysel ve belirsiz ifadelerden kaçınmalıdır. Olumsuz sonuçlanan değerlendirmelerde, sonucun dayandığı eksik ve hatalı noktalar somut bir şekilde gösterilmelidir.
Yazarlar İçin Etik İlkeler
1. Dergiye gönderilen çalışmaların bilim alanına katkıda bulunmasını sağlamak yazarın sorumluluğundadır.
2. Yazarlar, dergiye gönderdikleri makalelerin derginin yayın politikalarına, etik ve yazım kurallarına uymasını sağlamaktan sorumludur.
3. Yazarlar, özgünlük, bilimsellik ve diğer çalışmaların telif hakkını gerektirecek verilerin kullanımı gibi konularda gerekli hassasiyeti göstermelidir. 4. Dergiye gönderilen çalışmanın daha önce başka bir dergide yayınlanmamış/yayımlanmak üzere kabul edilmemiş olması gerekir.
5. Çalışmalarda adı geçen diğer yazarların araştırmanın tüm aşamalarında katkıda bulunmuş olmaları sağlanmalıdır. Çalışmaya katkıda bulunmayan kişilerin yazar olarak dahil edilmesi bilimsel etiğe aykırıdır.
6. Dergiye gönderilen çalışmaların kaynakçaları ve atıfları eksiksiz olmalıdır.
7. Hayvanlar, çevre ve insanlar üzerinde yapılan çalışmalarda ve kişisel bilgilerin korunmasını gerektiren araştırmalarda Etik Kurul Belgesi istenir.
8. Dergiye gönderilen çalışmalar intihal açısından taranacak olsa da bu konudaki sorumluluk ve sonuçlar tamamen yazarın sorumluluğundadır.
9. Dergiye gönderilen her çalışmanın Yükseköğretim Kurulu Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi'ne uygun olmasını sağlamak yazarların sorumluluğundadır.
10. Yazarlar, tespit edilen hataları geri çekmek ve düzeltmekle yükümlüdür.
11. Yazarlar tarafından mali destekle ilgili bilgi verilmelidir. 12. Referans listesi yazarlar tarafından sağlanmalıdır.
13. Yazarlar olası çıkar çatışmalarını beyan etmelidir.
Kötüye Kullanımı Bildirme, Soruşturmalara Katılım ve İşbirliği
UNIMUSEUM'daki editörler, hakemler, yazarlar ile ilgili etik ilkelere uymayan bir davranış veya değerlendirme sürecinde, erken görüntülemede veya yayınlanmış bir makale ile ilgili etik olmayan bir durum olması durumunda, erbayf@gmail.com adresine bildirilmelidir. Bu bildirimden sonra, editör kurulu ilgili şikayet için toplanır ve nihai karar makul bir süre içinde verilir. Bildirilen her etik olmayan yayıncılık davranışı, yayından yıllar sonra keşfedilse bile araştırılır.
Etik Komite Sertifikası
UNIMUSEUM, "yayın etiği", "araştırma etiği" ve "yasal/özel izin sertifikası" ile ilgili uluslararası standartlara ve kurallara uygun bir yayın anlayışı benimsemiştir. Etik Kurul onayı gerektiren çalışmalar şunlardır:
1. Anket, görüşme, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel veya nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırma,
2. Deneysel veya diğer bilimsel amaçlarla insan ve hayvanların (malzeme/veri dahil) kullanımı,
3. İnsanlar üzerinde yapılan klinik çalışmalar,
4. Hayvan çalışmaları,
5. Kişisel verilerin korunması kanununa uygun olarak yapılan retrospektif çalışmalar,
Ayrıca;
Olgu raporlarında "bilgilendirilmiş onam formu" alınmış; başkalarına ait ölçekler, anketler, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınmış ve bu husus belirtilmiş; Telif hakkı düzenlemesinin belirtilmesi gerekir
30 Aralık 2024
Sayfa
60-67
