A CASE STUDY ON PRECARIA'S LIVES DURING THE PANDEMIC PERIOD

Öz

Different from the proletariat, the precariat is a new class experiment put forth by the new capitalism. Either white-collar or blue-collar classes can be counted in the precariat. Despite the risk of death, being obliged to work even during the pandemic is just one of the characteristics of the precariat. There have been many diseases that are considered pandemics in the history of the world. In the age we live in, what our share of epidemics is the disease called Covid-19. Some of the workers are able to work in their homes on the days when curfews were imposed in consequence of the present conditions. Some professions are in disadvantageous positions. Market employees can be counted in this disadvantaged group. For, apart from the effects of big countries, meeting the food needs, which is the most essential among the social lives of today's individuals who are homo economicus, with both physical and social characteristics, has been the most important issue that occupies the mind in daily life during the pandemic process. For this reason, the markets remained open even on the days of the curfew during the pandemic process, and the employees had to work despite the high risk of becoming Covid-19 patients. This study has emerged with the problem of studying the experiences of the disadvantaged market employees who do not have the opportunity to work from home during the pandemic process. In this sense, it aims to make a situation analysis. The study was designed for those working in the A101, BİM, and ŞOK discount stores, which are the types of markets called "discount store" in the literature, which are most preferred by the public. The study is a qualitative study conducted in the city of Denizli through a structured interview form. As a result of the study, the fears and anxieties of the market employees about the pandemic period, their experiences, the difficulties they faced, and solution offers were put forth.

Anahtar Kelimeler

• Pandemic
• Precariat
• Discount Stores

PREKARYA’NIN PANDEMİ DÖNEMİNDE YAŞADIKLARINA DAİR BİR ÖRNEK ÇALIŞMA

Öz

Proletarya’dan farklı olarak prekarya yeni kapitalizmin sunduğu yeni bir sınıf denemesidir. Beyaz yakalı da mavi yakalı da prekaryaya dâhil olabilir. Ölüm riskine rağmen pandemi sürecinde dahi çalışmak zorunda kalmak prekaryanın özelliklerinden sadece biridir. Dünya tarihinde pandemi olarak kabul edilen pek çok hastalık yaşanmıştır. İçinde bulunduğumuz çağda da salgınlardan payımıza Covid-19, korona şeklinde isimlendirilen hastalık düşmüştür. Çalışan bireylerin bazıları günümüz şartları neticesinde sokağa çıkma yasaklarının uygulandığı günlerde evlerinde çalışabilmişlerdir. Bazı meslekler dezavantajlı konumdadır. Market çalışanları söz konusu dezavantajlı grupta sayılabilir. Zira devasa ülke etkilenimleri dışında, homo economicus olan günümüz bireylerinin sosyal yaşantıları arasında en zaruri olan, hem fiziksel hem sosyal olma özelliğine sahip gıda ihtiyaçlarının karşılanması durumu, pandemi sürecinde gündelik hayatta zihni meşgul eden en önemli konu olmuştur. Bu nedenle marketler pandemi sürecinde sokağa çıkma yasağının olduğu günlerde dahi açık kalmış ve çalışanlar da Covid-19 olma yüksek riskine rağmen çalışmak zorunda kalmışlardır. Bu çalışma pandemi sürecinde evden çalışma fırsatına sahip olmayan dezavantajlı konumdaki market çalışanlarının süreçte yaşadıklarına yönelik bir çalışma derdiyle ortaya çıkmıştır. Bu anlamda bir durum analizi yapmayı hedeflemektedir. Çalışma halkın en fazla tercih ettiği literatür de “indirim marketi” (discount store) olarak isimlendirilen market türlerinden olan A101, BİM ve ŞOK indirim marketlerinde çalışanlara yönelik olarak oluşturulmuştur. Çalışma yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla Denizli kenti özelinde yapılan nitel bir çalışmadır. Çalışmanın sonucunda indirim marketi çalışanlarının prekaryaya dahil edilebilirlikleri netleştirilmiştir. Öte yandan pandemi sürecinde yaşadıkları mesleki riskler, sosyal haklarındaki belirsizlikler, iş değişikliği, pandemide sağlık konularına yönelik deneyimleri bütünleşik olarak gözler önüne serilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Pandemi
• Prekarya
• İndirim Marketleri
• Covid-19

Kaynakça

1. Arslan, Y. & Yavuzyılmaz, O. (2017). İndirim Marketleri ve Süpermarketlerin Marka Denkliği Algılarının Kıyaslanmasına Yönelik Bir Araştırma. Journal of Business ResearchTurk 9(4), 571-588.
2. Başfırıncı, Ç., Çilingir-Ük, Z. & Gültekin, Y. (2019). Türkiye’deki İndirim Marketlerinin Marka İmajlarının Sosyal Ağ Analizi Yöntemiyle İncelenmesi: A101, BİM ve ŞOK Örneği. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi 5(2), 277-300.
3. Bora, T. & Erdoğan, N. (2011). Cüppenin, Kılıcın ve Kalemin Mahcup Yoksulları: Yeni Kapitalizm, Yeni İşsizlik ve Beyaz Yakalılar. Boşuna mı Okuduk?: Türkiye’de Beyaz Yakalı İşsizliği. İstanbul: İletişim Yayınları.
4. Braga, R. (2016). On Standing’s a Precariat Charter: Confronting the Precaritisation of Labour in Brazil and Portugal. Global Labour Journal 7(2), 148-159.
5. Brennan, D. & Lundsten, L. (2000). Impact of Large Discount Stores on Small US Towns: Reasons for Shopping and Retailer Strategies, International Journal of Retail & Distribution Management 28, 4(5), 155-161.
6. Chomsky, N. (2012). Occupy, Occupied Media Pamphlet Series. USA: Zuccotti Park Press. Erişim Tarihi: 01.03.2021.
7. Çeştepe, H. & Bilen, M. (2001). Devletin Ekonomideki Rolü: Finansal Kriz Sonrası Doğu Asya’da Performans Analizi. İşletme Finans Dergisi Haziran, 54-71.
8. Çiğdem, S. & Erdoğan, E. (2019). Medya Endüstrilerinde Yeni Bir Prekanizasyon Süreci Olarak Freelance Çalışma. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi 7(2), 159-169.

9. Deleersnyder, B., Dempe M. vd. (2007). Win-win Strategies at Discount Stores. Journal of Retailing and Consumer Services 14(7), 309-318.
10. Duman, M. Z. (2011). Neo-Liberal Küreselleşmenin Zaferi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi 8(1), 666-700.
11. Ekinci, A. (2011). Doğrudan Yabancı Yatırımların Ekonomik Büyüme ve İstihdama Etkisi: Türkiye Uygulaması (1980-2010). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi 6(2), 71-96.
12. Ercan, F. (1997). Tarihsel ve Toplumsal Bir Süreç Olarak Kapitalizm ve Esneklik, 95’-96 Petrol-İş Yıllığı. İstanbul: Türkiye Petrol Kimya Lastik Sanayi İşçileri Sendikası, 661-693.
13. Frase, P. (2013). The Precariat: A Class or a Condition?. New Labor Forum 22(2), 11-14.
14. Harman, C. (2012). Zombi Kapitalizm: Küresel Kriz ve Marx’ın Yaklaşımları. (Çev.). Ali Çakıroğlu. İstanbul: Marx-21 Yayınları.
15. Jorgensen, M. (2015). Precariat – What it is and isn’t – Towards an Understanding of What it Does. Critical Sociology 42, 1–16.
16. Karagül, M. (2020). Neo-Liberal Politikalar ve Ekonomik Krizler. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi 6(4), 23-38.
17. Köse, A. & Öncü, A. (2000). İşgücü Piyasaları ve Uluslararası İşbölümünde Uzmanlaşmanın Mekânsal Boyutları: 1980 Sonrası Dönemde Türkiye İmalat Sanayii. Toplum ve Bilim 86, 72-90.
18. Munck, R. (2013). The Precariat: A View from the South, Third World Quarterly 34(5), 747-762.
19. Onaran, Ö. (2000). Türkiye’de Yapısal Uyum Sürecinde Emek Piyasasının Esnekliği. Toplum ve Bilim 86, 194-210.
20. Özkurt, C. (2018). Yeni Krizler Çağı, Çalışmanın İflası ve Prekarya. Bayburt Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 2, 111-122.
21. Öztürk Ş. (2008). Kırsal Yoksulluk ve Neoliberal Ekonomi Politikaları. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 1(5), 604-634.
22. Polat, F. & Basmacı, M. (2017). Neoliberalizm Heyulası: Keynesyenizme Saldırı Mı? Sermayenin Zorunlu İstikameti Mi?. Ekonomi, İşletme, Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi 3(2), 79-128.
23. Standing, G. (2014). The Precariat. Contexts 13(4), 10-12.
24. Standing, G. (2020). Prekarya: Yeni Tehlikeli Sınıf. (Çev.). Ergin Bulut. (Ed.). Tanıl Bora. İstanbul: İletişim Yayınları.
25. Vatansever, A. (2013). Prekarya Geceleri: 21. Yüzyıl Dünyası’nda Geleceği Olmayan Beyaz Yakalıların Rüyası. EUL Journal of Social Science 4(2), 1-20.
26. Yıldırım, H. & Kurtuluş, S. (2008). Yerli ve Yabancı İndirim Süpermarket Zincirleri Müşterilerinin Bu Marketleri Değerlendirmeleri Üzerine Bir Pilot Araştırma. KMÜ İİBF Dergisi 10(14), 88-108.
27. Yılmaz, A., Aykaç, Ö. vd. (2021). İndirim Marketlerini Kimler Neden Tercih Eder?. UİİİD-IJEAS 30, 243-258.
28. https://www.a101.com.tr/hakkimizda. Erişim Tarihi: 07.04.2021.
29. https://www.bim.com.tr/Categories/108/hakkimizda.aspx. Erişim Tarihi: 07.04.2021.
30. https://kurumsal.sokmarket.com.tr/hakkimizda. Erişim Tarihi: 07.04.2021.