Film afişlerinin kültürel kodlara göre değerlendirilmesi

Öz

Kültür, bir toplumun değerlerini ve estetik anlayışını şekillendirerek afiş tasarımına doğrudan yansır. Afişler, kültürel semboller ve estetik ögelerle toplumsal hafızayı görselleştirir, mesajın etkili bir şekilde iletilmesini sağlar. Böylece, kültür ve afiş tasarımı, estetikle iletişimi birleştirerek hem kimlik aktarımı hem de anlam yaratımında önemli bir rol üstlenir. Bu araştırmanın amacı, farklı kültürlere ait film afişlerini inceleyerek, kültürel etkilerin film afişlerinin tasarımına nasıl yansıdığını değerlendirmek ve bu yansımaları çözümlemektir. Bu araştırma, farklı kültürlerdeki film afişlerinde kullanılan sembollerin analiz edilmesi ve kültürel öğelerin afiş tasarımındaki rolünün ortaya çıkarılması açısından önem taşımaktadır. Araştırmada, Fransız, Japon, Meksika, Avrupa, İspanyol, Hint, İtalyan-Amerikan ve Batı kültürlerine ait, internet ortamından rastgele seçilmiş kültürel etkiler barındıran sekiz adet afiş tasarımı, nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme ve betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiş ve her bir afişin kültürel bağlamları tasarım unsurları üzerinden analiz edilmiştir. Bu araştırmada, film afişlerinin yalnızca tanıtım aracı değil, filmlerin kültürel, tematik ve estetik yönlerini yansıtan güçlü bir iletişim aracı olduğu ortaya konulmuştur. Afişlerin, ait oldukları kültürün renk paletleri, sembolleri ve tasarım unsurlarıyla izleyicilere filmle ilgili ön izlenim sunduğu belirlenmiştir. Farklı kültürlere ait afişlerin estetik anlayış ve toplumsal değerlerle paralellik taşıdığı, bu nedenle hem kültürel tanıtım hem de sanatsal ifade biçimi olarak önemli bir rol oynadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Afiş tasarımı
• Film afişi
• Kültürel kod
• Değerlendirme

Evaluation of film posters according to cultural codes

Öz

Culture directly reflects on poster design by shaping the values and aesthetic understanding of a society. Posters visualise social memory with cultural symbols and aesthetic elements, and ensure that the message is communicated effectively. Thus, culture and poster design play an important role in both identity transfer and meaning creation by combining aesthetics and communication. The aim of this research is to evaluate how cultural influences are reflected in the design of film posters and to analyse these reflections by examining film posters from different cultures. This research is important in terms of analysing the symbols used in film posters of different cultures and revealing the role of cultural elements in poster design. In the study, eight poster designs with cultural influences from French, Japanese, Mexican, European, European, Spanish, Indian, Italian-American and Western cultures, which were randomly selected from the internet, were evaluated by document analysis and descriptive analysis method, which are qualitative research methods, and the cultural contexts of each poster were analysed through design elements. In this study, it was revealed that film posters are not only promotional tools but also a powerful communication tool reflecting the cultural, thematic and aesthetic aspects of films. It has been determined that posters provide the audience with a preliminary impression of the film with the colour palettes, symbols and design elements of the culture they belong to. It was concluded that posters belonging to different cultures are in parallel with aesthetic understanding and social values, and therefore play an important role both as a form of cultural promotion and artistic expression.

Anahtar Kelimeler

• Poster design
• Film poster
• Cultural code
• Evaluation

Kaynakça

1. Akbudak, S. (2017). Reklamlarda kullanılan yazı karakterlerinin semantik çözümlenmesinde bilişsel yaklaşımlar. Medeniyet Sanat Dergisi, 3(2), 230-249.
2. Aktürk, P. (2024). Grafik tasarımda sosyal sorumluluk projesi geliştirme: 'Bağımlılıkla mücadele konusunda farkındalık oluşturma konulu afiş tasarım atölyesi' örneği. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (41), 759-775.
3. Ayçe, M.T., Yılmaz, İ. & Sarıkaya, E. (2021). Kuraklık ve su tasarrufu konulu bilgilendirme afişlerinin grafik tasarım tekniği açısından incelenmesi. Journal Of Social, Humanities and Administrative Sciences, 7(42),1246-1259. https://doi.org/10.31589/JOSHAS.670
4. Bektaş, N., & Burnak, Ö. Ü. T. M. (2024). Toplumsal cinsiyet ve mimarlığın etkileşimi: Japon mekân okumalarında kadının varoluşu, etkisi ve dokunuşu. International Interdisciplinary Congress of Women in Science-II, Sivas, Türkiye. Erişim Adresi: https://www.iksadkongre.com/women
5. Cemiloğlu, M., & Ünalan, T. (2023). Yapay zekâ yoluyla erken Cumhuriyet Dönemi film afişlerinin yeniden yorumlanması: İstanbul sokaklarında film afişi üzerine bir deneme. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(Özel Sayı), 455-478. https://doi.org/10.18037/ausbd.1316896
6. Çelik, A., Karaahmet Balcı, S., & Kasaba, T. (2024). Sarı Daire: Antropoloji ve resim bağlamında kompozisyon yöntemi ile illüstrasyon analizi. Uluslararası İletişim ve Sanat Dergisi, 5(12), 86-102.
7. Erdem Köroğlu, M. (2024). Çini sanatında bitkisel motiflerle özgün tasarımlar. İdil, 13(114), 184-195. https://doi.org/10.7816/idil-13-114-03
8. Gafarova, R. (2021). Cengiz Dağcı’nın eserlerinde renk simgeselliği. IX. Uluslararası Türk Dili Kurultayı Bilge Tonyukuk Anısına, 1, 745-763.

9. Keleş, F. B., Ak, M., & Kesici, Ş. (2024). Tolstoy’un şeytan romanının doküman analizi yöntemi ile bilişsel çarpıtmalar bağlamında incelenmesi. Journal of Cognitive Behavioral Psychotherapy and Research, 13(1), 77–86. https://doi.org/10.5455/JCBPR.153515
10. Öksüz, F. (2024). Şaman mitolojisinde eril ve dişil semboller. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (41), 538-552. DOI: https://zenodo.org/record/13337727
11. Özpolat, K. & Doğan Erçiş, M. A. (2023). “Çağdaş resim ve afiş sanatına Henri’de Toulse Lautrec’in etkileri”, International Academic Social Resources Journal, 8(49), 2684-2691. http://dx.doi.org/10.29228/ASRJOU RNAL.69698
12. Şahbaz, M., & Çiftçi, H. A. (2024). Çeşitli kültürlerdeki kan ile ilgili inanışlara fenomenolojik ve etnolojik bir yaklaşım denemesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (52), 195-221.
13. Somuncu, B. ve Aydın, H. (2024). Haber sitelerinin mobil görünümleri: Örnek bir inceleme. Yeni Medya (16), 188-211. https://doi.org/10.55609/yenimedya.1453218
14. Sünbül Olgundeniz, S. (2017). Animasyon sinemasında anlatı ve film afişlerinde kurgulanan görsel kodlar. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(46), 290-301. https://doi.org/10.16992/ASOS.12340
15. Tanrıkulu, M. (2024). Türk kırmızısı ve turkuazın Türk renk kültüründeki yeri ve önemi. Kültür Araştırmaları Dergisi, 21, 332-353. https://doi.org/10.46250/kulturder.1469310
16. Tarlakazan, B. E., & Tarlakazan, E. (2024). Deprem farkındalığı bağlamında görsel kültürde sosyal afiş tasarımlarına bakış. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (79), 95-109. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1339493
17. Tos, O. (2024). İletişim ve halkla ilişkiler amaçlı afiş tasarımları: Film afişleri üzerine göstergebilimsel analiz. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 12(1), 265-298. https://doi.org/10.19145/e-gifder.1412881
18. Uçar, T. (2019). Görsel iletişim ve grafik tasarım. İnkılap Yayınevi.
19. Üzümcü, N. ve Ürün Karahan, B. (2024). 5. ve 6. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin kültürel ögeler açısından incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 13(1), 255-277.
20. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. baskı). Seçkin Yayıncılık.
21. Yılmaz, S. (2023). Küresel medyada zamansız zaman: AnimasyonlardakikKültürel kodlar ve popüler kültür. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 13 (3), 820- 833. https://doi.org/10.7456/tojdac.1294747
22. Yurgiden, H. & Çelik, N. (2024). Sanat ve kültür piyasalarında sanatsal ve kültürel faaliyetlerin incelenmesi: Dicle üniversitesi örneği. Artuklu Kaime Uluslararası İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi, 7(1): 57-74. https://doi.org/10.55119/artuklu.1423661
23. İnternet Kaynakları
24. IMDb. The Grand Budapest Hotel (2014). (2024, Aralık 6). https://www.imdb.com/title/ tt2278388/mediaviewer/rm1834474496/?ref_=tt_ov_i
25. IMDb. Pan's Labyrinth (2006). (2024, Aralık 6). https://www.imdb.com/title/tt0457430/ mediaviewer/rm763291393/?ref_=tt_ov_i
26. Wikipedia. Amélie. (2024, Aralık 6). https://tr.wikipedia.org/wiki/Am%C3%A9lie#/ media/Dosya:415px-Amelie_poster.jpg
27. Wikipedia. Coco (Film, 2017). (2024, Aralık 6). https://tr.wikipedia.org/wiki/Coco_%28film,_ 2017 %29 #/ media/Dosya:Coco_film_afi%C5%9Fi.jpg
28. Wikipedia. Spirited Away. (2024, Aralık 6). https://en.wikipedia.org/wiki/Spirited_Away#/ media/ File:Spirited_Away_Japanese_poster.png
29. Wikipedia. Milyoner (Film). (2024, Aralık 6). https://tr.wikipedia.org/wiki/Milyoner_%28 film%29#/media/Dosya:Slumdog_Millionaire_film_posteri.jpg
30. Fandom. The Godfather (1972). (2024, Aralık 6). https://voice-over-and-voice-acting.fandom.com/wiki/The_Godfather_(1972)?file=The_Godfather-P%C3%B3ster.jpg
31. eBay. Vintage Movie Poster- The Godfather (1972). (2024, Aralık 6). https://www.ebay.com.au/itm/324463846286
32. Wikipedia. (2024). Ölüler Günü. Erişim tarihi: 10 Aralık 2024, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ölüler_Günü
33. Görsel Kaynakça
34. Görsel 1. Amélie (2001) Film Afişi. Erişim Tarihi: 6 Aralık 2024. https://www.imdb.com/title/tt0211915/
35. Görsel 2. Spirited Away (2001) Film Afişi. Erişim Tarihi: 6 Aralık 2024. https://www.imdb.com/title/tt0245429/
36. Görsel 3. Coco (2017) Film Afişi. Erişim Tarihi: 6 Aralık 2024. https://tr.wikipedia.org/wiki/Coco_%28film,_2017%29#/media/Dosya:Coco_film_afi%C5%9Fi.jpg
37. Görsel 4. The Grand Budapest Hotel (2014) Film Afişi. Erişim Tarihi: 6 Aralık 2024. https://www.imdb.com/title/tt2278388/mediaviewer/rm1834474496/?ref_=tt_ov_i
38. Görsel 5. Pan's Labyrinth (2006) Film Afişi. Erişim Tarihi: 6 Aralık 2024. https://www.imdb.com/title/tt0457430/mediaviewer/rm763291393/?ref_=tt_ov_i
39. Görsel 6. Slumdog Millionaire (2008) Film Afişi. Erişim Tarihi: 6 Aralık 2024. https://www.imdb.com/title/tt1010048/mediaviewer/rm2286540800/?ref_=tt_ov_i
40. Görsel 7. The Godfather (1972) Film Afişi. Erişim Tarihi: 6 Aralık 2024. https://www.imdb.com/title/tt0068646/mediaviewer/rm1834474496/?ref_=tt_ov_i
41. Görsel 8. Black Swan (2010) Film Afişi. Erişim Tarihi: 6 Aralık 2024. https://www.imdb.com/title/tt0947798/mediaviewer/rm144163968/?ref_=tt_ov_i