Afganistan Uluslararası Medyasında Christchurch Terör Saldırıları: İslamofobi, Çerçeveleme ve Temsil

Öz

Aşırı sağcı ve beyaz üstünlüğünü savunan Brenton Harrison Tarrant tarafından 15 Mart 2019 tarihinde Yeni Zelanda’nın Christchurch kentinde Cuma namazı sırasında gerçekleştirilen terör eyleminin Afganistan uluslararası medyasında nasıl temsil edildiği; terör eyleminin kurbanları olarak Müslümanların ve olayın failinin söz konusu kuruluşların haberlerinde nasıl sunulduğu bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Müslümanlara yönelik olarak gerçekleştirilen ve faillerin Batılı olduğu terör eylemlerinin münferit eylemler olarak değerlendirilmesi ve failin de psikolojik sorunlarla çerçevelenmesi ilgili literatürün sıklıkla işaret ettiği bir durumdur. Bu verinin Afganistan’da yayın yapan uluslararası yayın kuruluşları açısından, Christchurch terör saldırıları özelinde geçerli olup olmadığı ya da ne ölçüde geçerli olduğu çalışmanın temel problemini teşkil etmektedir. Hedef kitlenin Müslüman olması ve terör saldırılarının yaygınlığı sebebiyle özellikle Afganistan’da bu türden bir olayın nasıl çerçevelendiğinin ele alınması önem arz etmektedir ve Yeni Zelanda terör olayının Afganistan’da yayın yapan uluslararası medya kuruluşlarında nasıl temsil edildiğine dair herhangi bir çalışma yapılmadığı görülmektedir. Bu önem ve eksiklik çerçevesinde araştırma, uluslararası yayın kuruluşlarının ülke özelindeki misyonlarını belirginleştirmek açısından dikkate değer sonuçlar ortaya koyma potansiyeline sahiptir. Araştırma kapsamında VOA Dari, DW Dari, Özgür Radyosu, BBC Farsça ve Euronews Farsça gibi Afganistan uluslararası medyasının 15.03.2019-27.08.2020 tarihleri arasında kendi internet sitelerinde olay ile ilgili yayınladığı yazılar, nitel araştırma yöntemi tekniklerinden doküman analiziyle ele alınmış elde edilen verilerin analiz edilmesinde içerik analizine başvurulmuştur. Analiz süreci, araştırma alt soruları bağlamındaki temalar doğrultusunda şekillendirilmiştir. Elde edilen veriler çerçevesinde söz konusu medya kuruluşlarının olayı direk olarak terör saldırısı şeklinde vermekten çeşitli tekniklerle ve mümkün olduğu kadar kaçındığı, eylemin failini doğrudan terörist olarak nitelendirmediği bulgulanmıştır. Ayrıca İslam ve Müslüman gibi kavramların yazılarda yeterince kullanılmadığı ve temsil edilmediği tespit edilmiştir. Bu durumda ilgili medya kuruluşlarının uluslararası medya emperyalizmini doğrular biçimde İslomofobik eğilimlere, yerel düzlemde de dahil olduğu ifade edilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Afganistan
• Christchurch Cami Saldırıları
• Uluslararası Medya
• İslam Karşıtlığı
• Temsil

Christchurch Terrorist Attacks in Afghanistan International Media: Islamophobia, Framing and Representation

Öz

The subject of this study is how the terrorist act committed by far-right extremist and white supremacist Brenton Harrison Tarrant during Friday prayers in Christchurch, New Zealand on March 15, 2019, is represented in the international media in Afghanistan, and how Muslims as victims of the terrorist act and the perpetrator of the act are presented in the news coverage of these media units. The fact that terrorist acts against Muslims committed by Westerners are evaluated as isolated acts and the perpetrator is framed with psychological issues is a situation that is frequently highlighted in the relevant literature. The main problem of this study is whether or to what extent this data is valid for international broadcasting organizations in Afghanistan in the context of the Christchurch terrorist attacks. Because the target audience is Muslim and terrorist attacks are common, it is especially important to address how such an event is framed in Afghanistan, where no research has been conducted on how the New Zealand terrorist incident is represented in international media organizations’ broadcasting. Within the context of this importance and deficiency, the research has the potential to obtain remarkable results in terms of clarifying the missions of international media organizations in the country. The articles published on the websites of Afghanistan's international media such as VOA Dari, DW Dari, Radio Free, BBC Persian, and Euronews Persian between 15.03.2019 and 27.08.2020 were analyzed using document analysis, one of the techniques of qualitative research method, and content analysis was used to analyze the data obtained. The analysis process was shaped by the themes in the context of the research sub-questions. Within the framework of the data obtained, it was observed that the media organizations in question avoided directly portraying the incident as a terrorist attack as much as possible using various techniques and did not directly characterize the perpetrator of the act as a terrorist. Furthermore, it has been determined that concepts such as Islam and Muslims are not used and represented adequately in the articles. In this case, the relevant media organizations are involved in Islamophobic tendencies at the local level, confirming international media imperialism.

Anahtar Kelimeler

• Afghanistan
• Christchurch Mosque Attacks
• International Media
• Islamophobia
• Representation

Kaynakça

1. Aydın Varol, F. B. (2019). Batı’nın bir ötekisi olarak İslam ve Müslümanlar: Batı Avrupa medyasında İslamofobinin temsili. Medya ve Din Araştırmaları Dergisi (MEDİAD), 2(2), 215-236.
2. Batool, S., Momineen, F., & Tanveer, A. (2020). Framing of Christchurch attacks in international media: A comparative analysis of Muslim and non-Muslim press. International Review of Social Sciences, 8(10), 62-70.
3. Bilgin, N. (2014). Sosyal bilimlerde içerik analizi. Siyasal kitabevi.
4. Çınar, D. (2021). İslamofobi’nin üretilmesinde medyanın rolü. Genç Mütefekkirler Dergisi, 2(2), 288-306.
5. Çiftçi, D. (2020). Yeni Zelanda cami saldırısının Kuzey Kıbrıs ve Türkiye gazetelerinde temsilinin karşılaştırmalı leksikal analizi. Selçuk İletişim Dergisi, 13(2), 665-693. 10.18094/JOSC.692008
6. Dündar, L. (2019). The news coverage of Christchurch terrorist attacks in British media. Electronic Turkish Studies, 14(5), 67-80. http://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.22991
7. Gölcü, A., & Çuhadar, M. (2017). Batı toplumlarında İslamofobi’nin üretilmesinde medyanın rolü. Ombudsman Akademik, 7, 71-99.
8. Gölcü, A., Bal, E., & Karadeniz, B. (2019). Dil ve söylem pratiklerini haber metinlerinde aramak: Yeni Zelanda terör saldırısı örneği. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (17), 220-251.

9. Hoon, L. L. (2021). Media framing on Muslims and Islam in Christchurch Mosque attack: A content analysis of The Press and New York Times online news. e-BANGI, 18(5), 157-174.
10. Kınık, H., & İlter, E. (2019). Müslümanlara yönelik medya algısı: İngiliz yazılı basını. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 33(3), 963-976.
11. Merriam, S. B. (2015). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (S. Turan, Çev.). Nobel Yayıncılık.
12. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage.
13. Öztunç, S. (2021). Batı medyasında İslam ve Müslüman temsilinin inşası: Christchurch terör saldırısı haber örnekleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
14. Öztürk, B. (2019). Yeni Zelanda cami katliamının Batı ve Arap medyasında yansıtma biçimleri. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, 3(1), 32-51.
15. Powell, K. A. (2018). Framing Islam/creating fear: An analysis of US media coverage of terrorism from 2011-2016. Religions, 9(9), 1-15.
16. Satır, M. E. (2020). Yeni Zelanda’da meydana gelen terör eyleminin uluslararası medyada sunuluş biçimleri üzerine eleştirel söylem analizi. Atatürk İletişim Dergisi, 19, 5-20.
17. Schreier, M. (2012). Qualitative content analysis in practice. Sage Publications.
18. Sevinç, S. (2020). Haber söyleminde İslamofobinin üretimi Yeni Zelanda örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
19. Soliman, E. M., Korany, H. B., & El Maghraby, S. S. (2021). Media coverage of Christchurch Mosque attacks in western news websites: Thematic analysis on BBC, CNN and DW. The Scientific Journal of Public Relations and Advertising Research, 21, 1-25.
20. Sultan, K. (2016). Linking Islam with terrorism: A review of the media framing since 9/11. Global Media Journal: Pakistan Edition, 9(2), 1-10.
21. Temel, M. (2019). Türkiye’de medya ve İslamofobi araştırmaları. Medya ve Din Araştırmaları Dergisi, 2(1), 93-121.
22. TDK. (2022). Kaza. Türk Dil Kurumu Sözlükleri içinde. https://sozluk.gov.tr/
23. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
24. Yılmaz, Y. (2018). Kitle iletişim hukuku bağlamında İslamofobik yayınlar. Medya ve Din Araştırmaları Dergisi, 1(2), 287-297.
25. Yusof, S. H., Hassan, F., Hassan, M. S., & Osman, M. N. (2013). The framing of international media on Islam and terrorism. European Scientific Journal, 9(8).