Araştırma Makalesi

Sosyal Medyada Marka Boykotları ve Kriz İletişimi: ‘Twitter (X)’ Kullanıcı Yorumlarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi

Sayı: 13 30 Nisan 2024
PDF İndir
EN TR

Sosyal Medyada Marka Boykotları ve Kriz İletişimi: ‘Twitter (X)’ Kullanıcı Yorumlarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi

Öz

Sosyal medya platformları aracılığıyla toplumlar bilgilerini, isteklerini, ihtiyaçlarını veya tepkilerini yansıtabilmektedir. Sosyal medyanın tüm bu süreçlere açık yapısı ise toplumların bu ortamları sıkça kullanmasını sağlamaktadır. Özellikle toplumları etkileyen bir durum meydana geldiğinde insanlar oldukça hızlı bir şekilde sosyal medya aracılığıyla düşüncelerini paylaşabilmekte ve kimi durumlarda da başkalarının düşüncelerini etkileyebilmektedir. Bu doğrultuda, 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli meydana gelen deprem felaketi sonrasında insanlar öncelikle bilgilendirme ve yardım faaliyetlerini yürütme amacıyla sosyal medya ortamlarını kullanmışlardır. Daha sonrasında ise deprem bölgesine destek göndermeyen, depremle ilgili destekleyici paylaşımlar yapmayan ve yapılan destekler hakkında sosyal medya üzerinden toplumu bilgilendirmeyen kurumlar hakkında boykotlar başlamıştır. Bu boykotların devamlılığının ölçülmesi ve devamında da içeriklerinin doğru bir şekilde analiz edilmesi markalar açısından kriz iletişimi bağlamında oldukça önemlidir. Kriz anlarında on binlerce içeriğin takip edilmesi, analiz edilmesi ve sonuçlarının sunulması çok da mümkün görülmemektedir. Çalışmada, 6 Şubat tarihinde meydana gelen deprem sonrasında boykot edilen markalardan birisi olan Starbucks’a yönelik paylaşımlar veri madenciliği yöntemi ile analiz edilmiş ve hesaplamalı sosyal bilimler yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntem dahilinde depremin ilk günlerinde sessiz kalan Starbucks’ın ilk açıklama yaptığı tarih olan 9 Şubat 2023 ile 19 Mart 2023 tarih aralığındaki Tweetler araştırmaya dahil edilmiştir. İlgili veriler, veri temizleme süreçlerinden geçirildikten sonra BERT duygu analizine tabii tutulmuş ve sonrasında veri görselleştirmeleri yapılmıştır. Yirmi bin veri üzerinden gerçekleştirilen duygu analizi sonuçları negatif tweet’lerin fazlalığına dikkat çekmektedir. Analiz verilerine göre 13621 negatif, 5059 pozitif ve 1320 nötr tweet’in olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Tweetler duygu durumları bakımından yüzdesel olarak %68 negatif, %7 nötr ve %25 pozitif dağılım göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ​Akçay, E. (2023). Halkla ilişkiler ve stratejik sessizlik: Kurumsal niyetler üzerine nitel bir analiz. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (51), 258-272.
  2. ​Akcan, B., Merdin, M., & Erdoğan, M. G. (2023). Afet iletişimi, politik tüketim ve sosyal medya: 6 Şubat Kahramanmaraş örneği. Yeni Medya, 14, 266-283.
  3. ​Alakoç, B. (2023, 30 Mart). Kriz anlarında yüzünü topluma dönen marka. 12 Haziran 2023 tarihinde https://tr.linkedin.com/pulse/kriz-anlar%C4%B1nda-y%C3%BCz%C3%BCn%C3%BC-topluma-d%C3%B6nen-marka-beril-alakoc adresinden erişilmiştir.
  4. ​Alexander, D. E. (2014). Social media in disaster risk reduction and crisis management. Science and engineering ethics, 20, 717-733.
  5. ​Altun, F. (2023). Merhaba. Marketing Türkiye, (393), 3.
  6. ​Apaydın, L. (2023, 02 10). Navigating the challenges of disaster communication for brands. 24 Kasım 2023 tarihinde https://www.linkedin.com/pulse/navigating-challenges-disaster-communication-brands-levent-apaydin adresinden erişilmiştir.
  7. ​Ağca, A. T. (2021). Sosyal medyada kriz yönetimi: Dardanel krizinin durumsal kriz iletişimi modeline göre incelenmesi. Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Dergisi, 18, 170-193.
  8. ​Backfried, G., & Shalunts, G. (2016). Sentiment analysis of media in German on the refugee crisis in Europe. Information Systems for Crisis Response and Management in Mediterranean Countries: Third International Conference, ISCRAM-med (ss. 234-241). Springer International Publishing.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal Medya Çalışmaları, Sosyal Medya Uygulamaları ve Analizi, Yeni İletişim Teknolojileri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2024

Gönderilme Tarihi

16 Ocak 2024

Kabul Tarihi

28 Mart 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 13

Kaynak Göster

APA
Yıldız, E., & Boyacı Yıldırım, M. (2024). Sosyal Medyada Marka Boykotları ve Kriz İletişimi: ‘Twitter (X)’ Kullanıcı Yorumlarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi. Etkileşim, 13, 286-313. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2024.7.13.249
AMA
1.Yıldız E, Boyacı Yıldırım M. Sosyal Medyada Marka Boykotları ve Kriz İletişimi: ‘Twitter (X)’ Kullanıcı Yorumlarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi. Etkileşim. 2024;(13):286-313. doi:10.32739/etkilesim.2024.7.13.249
Chicago
Yıldız, Engincan, ve Merve Boyacı Yıldırım. 2024. “Sosyal Medyada Marka Boykotları ve Kriz İletişimi: ‘Twitter (X)’ Kullanıcı Yorumlarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi”. Etkileşim, sy 13: 286-313. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2024.7.13.249.
EndNote
Yıldız E, Boyacı Yıldırım M (01 Nisan 2024) Sosyal Medyada Marka Boykotları ve Kriz İletişimi: ‘Twitter (X)’ Kullanıcı Yorumlarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi. Etkileşim 13 286–313.
IEEE
[1]E. Yıldız ve M. Boyacı Yıldırım, “Sosyal Medyada Marka Boykotları ve Kriz İletişimi: ‘Twitter (X)’ Kullanıcı Yorumlarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi”, Etkileşim, sy 13, ss. 286–313, Nis. 2024, doi: 10.32739/etkilesim.2024.7.13.249.
ISNAD
Yıldız, Engincan - Boyacı Yıldırım, Merve. “Sosyal Medyada Marka Boykotları ve Kriz İletişimi: ‘Twitter (X)’ Kullanıcı Yorumlarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi”. Etkileşim. 13 (01 Nisan 2024): 286-313. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2024.7.13.249.
JAMA
1.Yıldız E, Boyacı Yıldırım M. Sosyal Medyada Marka Boykotları ve Kriz İletişimi: ‘Twitter (X)’ Kullanıcı Yorumlarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi. Etkileşim. 2024;:286–313.
MLA
Yıldız, Engincan, ve Merve Boyacı Yıldırım. “Sosyal Medyada Marka Boykotları ve Kriz İletişimi: ‘Twitter (X)’ Kullanıcı Yorumlarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi”. Etkileşim, sy 13, Nisan 2024, ss. 286-13, doi:10.32739/etkilesim.2024.7.13.249.
Vancouver
1.Engincan Yıldız, Merve Boyacı Yıldırım. Sosyal Medyada Marka Boykotları ve Kriz İletişimi: ‘Twitter (X)’ Kullanıcı Yorumlarının Metin Madenciliği ile İncelenmesi. Etkileşim. 01 Nisan 2024;(13):286-313. doi:10.32739/etkilesim.2024.7.13.249