The Effect of Speaking Strategies Training on Speaking Skills and Speaking Anxiety

Öz

The aim of this research is to examine the effect of speaking strategies training on speaking skills and speaking anxiety of middle school students. An embedded mixed method was used in the study conducted with a total of 60 students, 30 in the experimental group and 30 in the control group. Within the scope of the research, students in the experimental group were given speaking strategies training based on activities over an eight-week period, while the control group was trained in line with the current curriculum and Turkish textbook. The quantitative data of the study were obtained through the “Speaking Skill Assessment Scale” and “Speaking Anxiety Scale”. Semi-structured interview forms and field notes were used to determine the impressions of the students, the teacher, and the researcher, who was involved in the study as a participant observer, on the strategy training process. In the data analysis process, statistical analyses conducted with the SPSS program were used for quantitative data, and descriptive analysis was used for qualitative data analysis. According to the results of the research, when the final measurement scores of the experimental and control groups were compared, there was a statistically significant difference in favor of the experimental group in terms of overall achievement in speaking skills and presentation and interaction skills. There was no significant difference between the two groups in terms of content organization. In addition, when the post-measurement scores of the experimental group and the control group were compared, a significant difference was found in favor of the experimental group in the total, physical, and emotional sub-dimensions of speech anxiety. However, no significant difference was found between the groups on the cognitive dimension of anxiety. The students in the experimental group expressed largely positive opinions about the speaking strategies training. According to the opinions expressed, speaking strategies training helped students to improve their speaking skills and to reduce their speaking anxiety. At this point, it was seen that quantitative and qualitative data supported each other.

Anahtar Kelimeler

• Communication
• speaking anxiety
• speaking skills
• speaking strategies
• speaking training

Konuşma Stratejileri Eğitiminin Konuşma Becerisi ve Konuşma Kaygısına Etkisi

Öz

Bu araştırmanın amacı; konuşma stratejileri eğitiminin ortaokul öğrencilerinin konuşma becerisine ve konuşma kaygısına etkisini incelemektir. 30’u deney, 30’u kontrol olmak üzere toplam 60 öğrenci ile yürütülen araştırmada iç içe karma desen kullanılmıştır. Çalışma kapsamında, deney grubundaki öğrencilere sekiz haftalık bir süre zarfında etkinliklere dayalı olarak konuşma stratejileri eğitimi verilmiş, kontrol grubunda ise mevcut öğretim programı ve Türkçe ders kitabı doğrultusunda eğitim yapılmıştır. Araştırmanın nicel verileri, “Konuşma Becerisi Değerlendirme Ölçeği” ve “Konuşma Kaygısı Ölçeği” ile elde edilmiştir. Öğrencilerin, uygulama öğretmeninin ve katılımcı gözlemci olarak çalışmaya dahil olan araştırmacının strateji eğitimi sürecine ilişkin izlenimlerini tespit etmek için ise yarı yapılandırılmış görüşme formlarından ve alan notlarından yararlanılmıştır. Veri analiz sürecinde nicel veriler için SPSS programı ile yürütülen istatistiksel analizlerden; nitel verilerin analizi için ise betimsel analizden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; deney ve kontrol grubunun son ölçüm puanları karşılaştırıldığında, konuşma becerisindeki genel başarı durumu ile sunum ve etkileşim becerilerinde deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık görülmüştür. İçerik düzenleme bakımından ise iki grup arasında anlamlı bir fark oluşmamıştır. Ayrıca, deney grubu ve kontrol grubu konuşma kaygısı son ölçüm puanları karşılaştırıldığında, konuşma kaygısının toplamı ile fiziksel ve duygusal alt boyutları bakımından deney grubu lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Ancak kaygının bilişsel boyutu hususunda gruplar arasında anlamlı farklılık elde edilmemiştir. Deney grubundaki öğrenciler konuşma stratejileri eğitimi ile ilgili olarak büyük oranda olumlu görüş bildirmiştir. Belirtilen görüşlere göre konuşma stratejileri eğitimi öğrencilerin konuşma becerilerinin gelişimini sağlarken, konuşma kaygılarının azalmasına yardımcı olmuştur. Bu noktada nicel ve nitel verilerin birbirini desteklediği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• İletişim
• konuşma becerisi
• konuşma eğitimi
• konuşma kaygısı
• konuşma stratejileri

Kaynakça

1. Ahıskalı, E. E. (2020). Planlama ve yazma stratejileri öğretiminin planlama ve yazma başarısına, yazma özyeterliğine ve yazma kaygısına etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
2. Altunkaya, H. (2018). The impact of activity based oral expression course on speech self efficacy of students. Journal of Education and Training Studies, 6(1), 137- 150.
3. Asan, H. (2019). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin konuşma becerilerine ve konuşma kaygılarına eğitsel oyunların etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi.
4. Atik, B. B. (2006). The effect of strategies-based instruction on speaking skills of high school students [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi.
5. Aydın, E. ve Kayman, F. (2021). Akademik tartışma modelinin 8. sınıf öğrencilerinin konuşma kaygılarına ve sözlü anlatım öz yeterlik algılarına etkisi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (54), 267-294.
6. Aydoğan, Y. (2019). Ortaokul öğrencilerinin konuşma becerilerinin geliştirilmesinde ve konuşma kaygılarında kavram haritalarının etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi.
7. Aykaç, M. (2011). Türkçe öğretiminde çocuk edebiyatı metinleriyle kurgulanan yaratıcı drama etkinliklerinin anlatma becerilerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Ankara Üniversitesi.
8. Azizi, F. N., & Yusuf, F. N. (2024). Language learning strategies employed by proficient EFL students in learning speaking skills. JOALL (Journal of Applied Linguistics and Literature), 9(1), 84-101.

9. Başaran, M. (2022). Konuşma halkası tekniğinin ortaokul öğrencilerinin hazırlıksız konuşma becerisine ve konuşma kaygısına etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kırıkkale Üniversitesi.
10. Büyüköztürk, Ş. (2019). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. (25. Baskı). Pegem Akademi.
11. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö., E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2018). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. (25. Baskı). Pegem Akademi.
12. Bozkurt, B. (2020). Okuma stratejileri öğretiminin ortaokul öğrencilerinin okuma stratejileri üstbilişsel farkındalıklarına, okuma başarılarına ve okuma öz yeterliklerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
13. Christensen, J. D. (2000). High school preparation and experience in oral communication: Do they affect communication apprehension levels? [Unpublished master thesis]. Nebraska University.
14. Christensen, L. B., Johnson, R. B., & Turner, L. A. (2020). Araştırma yöntemleri desen ve analiz. (Çev. A. Aypay). Anı.
15. Colbeck, J. J. (2011). The impact of a fundamental of speech course on public speaking anxiety. The Journal of Undergraduate Research, 9, 145-160.
16. Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry & research design: Choosing among five approaches. SAGE Publications.
17. Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2020). Karma yöntem araştırmaları. Anı.
18. Demir, M. (2022). Konuşma halkası tekniğinin ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin konuşma becerilerine ve tutumlarına etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi.
19. Demirci, E. (2019). 5E öğrenme modelinin ortaokul öğrencilerinin konuşma becerileri ve konuşma kaygılarına etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kırıkkale Üniversitesi.
20. Demirel, M. (2012). Üniversite öğrencilerinin kullandıkları dil öğrenme stratejileri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43, 141-153.
21. Dewi, R. S., Kultsum, U., & Armadi, A. (2016). Using communicative games in improving students speaking skills. English Language Teaching, 10(1), 64-71.
22. Doğan, F. (2022). Hikâye anlatma becerisi ediniminin hazırlıksız konuşma becerisi gelişimine katkısı [Yayımlanmamış doktora tezi]. Uşak Üniversitesi.
23. Dörnyei, Z., & Scott, M. L. (1997). Communication strategies in a second language: Definitions and taxonomies. Language Learning, 47(1), 173-210.
24. Erol, T. ve Kavruk, H. (2021). Üstbilişsel yazma stratejileri eğitiminin yazma becerisine ve yazmaya yönelik tutuma etkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(2), 741-771.
25. Gündüz, A. (2020). Duygusal zekâ ile konuşma kaygısı arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Fırat Üniversitesi.
26. Gündüz, A. ve Demir, S. (2021). Konuşma Kaygısı Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31(1), 145-159.
27. Gündüz, O. ve Şimşek, T. (2014). Anlatma teknikleri 2 uygulamalı konuşma eğitimi. Grafiker.
28. Güneş, F. (2007). Türkçe öğretimi ve zihinsel yapılandırma. Nobel Yayın Dağıtım.
29. Gürgen, H. (1997). Örgütlerde iletişim kalitesi. Rota.
30. Hamzadayı, E. (2019). Konuşmaya ilişkin duyuşsal nitelikler. G. Çetinkaya (Ed.). Pegem.
31. Hiçyılmaz Şahin, P. (2023). Dijital hikayelere dayalı konuşma etkinliklerinin ilkokul üçüncü sınıf öğrencilerinin konuşma becerilerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ordu Üniversitesi.
32. Işık Aydın, R. (2022). Yansıtıcı düşünmenin ortaokul öğrencilerinin konuşma becerisine yönelik problemlerinin tespiti ve çözümüne etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. İnönü Üniversitesi.
33. Karagöz, Y. (2010). The power and effectiveness of nonparametric techniques. Electronic Journal of Social Sciences. 9(33),18-40.
34. Karatay, H. ve Uzun, O. (2019). Seçici dinleme stratejisi öğretimi ile 5. sınıf öğrencilerinin dinlediğini not alma ve özetleme becerilerinin geliştirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 48(1), 9-30.
35. Kardaş, N. (2018). Drama etkinliklerinin 7. sınıf öğrencilerin Türkçe dersi konuşma becerisi ve kaygısına etkisi: Karma yöntem araştırması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Siirt Üniversitesi.
36. Kartallıoğlu, N. (2015). Bilişsel farkındalık stratejilerinin 7. sınıf öğrencilerinin konuşma becerilerini geliştirmeye etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
37. Katrancı, M. ve Kuşdemir, Y. (2015). Öğretmen adaylarının konuşma kaygılarının incelenmesi: Sözlü anlatım dersine yönelik bir uygulama. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, Sayı 24, 415-445.
38. Kemiksiz, Ö. (2016). Doğrudan öğretim modeliyle 5. sınıf öğrencilerinin konuşma becerilerinin geliştirilmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
39. Keşaplı, G. ve Çifci, M. (2017). Ortaokul öğrencilerinin konuşma kaygısı. International Journal of Social Science, 54(1), 463-484.
40. Korkmaz, Z. (2007). Gramer terimleri sözlüğü (3. Baskı). Türk Dil Kurumu.
41. Köse, A. (2018). İlköğretim ikinci kademede konuşma becerisinin geliştirilmesine yönelik yaratıcı drama temelli izlence önerisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
42. Kurudayıoğlu, M. ve Kiraz, B. (2020). Hazırlıksız konuşma stratejileri. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (20), 167-189.
43. MEB, (2019). Türkçe dersi öğretim programı. (İlkokul ve Ortaokul 1,2,3,4,5,6,7 ve 8. Sınıflar), Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, Ankara.
44. MEB, (2024). Ortaokul Türkçe dersi öğretim programı (5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
45. Melendez, R. A. M., Zavala, G. G. Q., & Mendez, R. F. (2014). Teaching speaking strategies to beginners. European Scientific Journal, 1, 548-554.
46. Metcalfe, J., & Noom-Ura, S. (2013). Communication strategy use of high and low proficiency learners of English at a Thai university. LEARN Journal: Language Education and Acquisition Research Network, 6(1), 66–87.
47. Oxford, R. L. (1990). Language learning strategies. Heinle and Heinle.
48. Önen, A. (2004). Türkçeyi Türkçe konuşmak. İnkılap Kitabevi.
49. Özbay, M. (2006). Türkçe özel öğretim yöntemleri I. Öncü Kitap.
50. Özcan Reyhan, Ö. (2021). Tiyatro izlemenin konuşma kaygısı olan öğrencilerin konuşma kaygısı ve konuşma becerisi üzerindeki etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
51. Özdemir, S. (2018). Türkçe öğretmeni adaylarının konuşma kaygısını gidermede hazırlıklı konuşmaların rolü. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 361-374.
52. Pallant, J. (2016). SPSS kullanma kılavuzu. Anı Yayıncılık.
53. Polat Demir, B. (2020). Akademik yazma becerilerinin değerlendirilmesi için analitik dereceli puanlama anahtarının geliştirilmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 318-327.
54. Sallabaş, M. E. (2011). Aktif öğrenme yönteminin ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin konuşma becerilerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
55. Sunmaz Arslan, D. (2019). An investigation over the personality traits and the use of communication strategies in EFL context- İngilizcenin yabancı dil olarak öğretimindeki iletişim stratejilerinin kullanımı ve kişilik özellikleri üzerine bir araştırma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kocaeli Üniversitesi.
56. Şencan, H. (2005). Sosyal ve davranışsal ölçümlerde güvenirlik ve geçerlilik. Şeçkin.
57. Tarone, E. (1977). Conscious communication strategies in interlanguage: A progress report. On TESOL, 77(194-203).
58. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. (6th edn). Pearson Education.
59. Temizkan, M. (2017). Sözsüz iletişim ve beden dili. F. Temizyürek, İ. Erdem ve M. Temizkan (Editörler), Konuşma eğitimi: Sözlü anlatım (7. Baskı içinde), ss. 18-44. Pegem Akademi.
60. Temizkan, M. ve Atasoy, A. (2016). Konuşma becerisinde aşamalı gelişim modelinin etkililiği üzerine bir değerlendirme. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(34), 78-97.
61. Türk Dil Kurumu. (2011). Türkçe sözlük. (11. Basım). Türk Dil Kurumu.
62. Uğur, M. (2019). Dinleme stratejileri öğretiminin dinleme öz yeterlik algısına ve dinleme başarısına etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
63. Uyar, S. S. (2022). Konuşma stratejilerinin öğretiminin konuşma başarımına ve konuşmanın duyuşsal niteliklerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
64. Uzun, O. (2024). Çevrimiçi ortamda dinleme stratejileri eğitiminin Türkçe öğretmeni adaylarının akademik dinleme becerisine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
65. Wael, A., Asnur, M. N. A., & Ibrahim, I. (2018). Exploring students' learning strategies in speaking performance. International Journal of Language Education, 2(1), 65-71.
66. Yaman, E. (2007). Konuşma sanatı. (4. Baskı). Gazi Kitabevi.
67. Yardım, L. (2019). Okuma çemberi tekniğinin söz varlığına, konuşma becerisine ve okuma tutumuna etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Sakarya Üniversitesi.
68. Yavuzer, H. (2010). Çocuk psikolojisi. Remzi Kitabevi.
69. Yazıcı, M. H. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin sözlü iletişim stratejileri: Konuşma becerisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kırıkkale Üniversitesi.
70. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
71. Yıldırım, G. (2015). Ortaokul öğrencilerinin konuşma kaygısı [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Uşak Üniversitesi.
72. Yıldırım, N. (2025). Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nın (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli-2024) konuşma öğrenme alanı bağlamında değerlendirilmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 14(2), 568-586.
73. Yılmaz, C. N. (2019). Video destekli öz değerlendirme etkinliklerinin öğrencilerin hazırlıklı konuşma becerisine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
74. Yılmaz, G. (2022). Dijital öykü kullanımının öğrencilerin konuşma becerisi tutum ve motivasyonuna etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekizmart Üniversitesi.