An Examination of Achievement Tests Applied in the Assessment of Reading Comprehension Skills

Öz

In this study, it is aimed to make a general examination of the achievement tests applied to assess reading comprehension skills and to determine whether the achievement tests are suitable for test development stages. This research, designed as a content analysis, includes a total of 86 studies, 71 of which are articles and 15 are theses. Data were collected through the “Achievement Test Development Process Control Form” developed by the researchers. According to the findings, most articles were published in journals indexed in TR Index while most theses were completed at Ankara University. The years in which the most studies were published were 2018, 2019 and 2020. Most studies were conducted within the scope of teaching Turkish as the native language. It was observed that expert opinion in text selection was taken in a limited number of studies and the type of text was not specified in most studies. The most preferred approach utilized in item writing was expert opinions, but the number and qualifications of experts were not frequently included. The tests predominantly consisted of multiple choice items, typically ranging from 20 to 29 items. In many studies, table of specifications were not prepared in item writing. In most studies, test items were not shared. In the main implementations, secondary schools were the most preferred level with 53 studies. Sample sizes generally ranged from 1 to 99 participants. Sampling method was not specified in most of the studies. For validity analysis, researchers mostly employed scope analysis while internal consistency was frequently used for reliability analysis. Only limited information was shared about validity and reliability analysis in the majority of the studies.

Anahtar Kelimeler

• Achievement test
• content analysis
• reading comprehension
• teaching Turkish
• test development

Okuduğunu Anlama Becerisinin Ölçülmesinde Uygulanan Başarı Testlerinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada okuduğunu anlama becerisine yönelik olarak uygulanan başarı testlerinin genel bir incelemesinin yapılması ve başarı testlerinin test geliştirme aşamalarına uygun olup olmadığının tespit edilmesi hedeflenmiştir. Bir içerik analizi olan bu araştırmaya 71’i makale, 15’i tez olmak üzere toplamda 86 çalışma dâhil edilmiştir. Veriler araştırmacılar tarafından geliştirilen “başarı testi geliştirme süreci kontrol formu” aracılığı ile toplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre en çok makale TR Dizin’de taranan dergilerde yayımlanmıştır. En çok tez Ankara Üniversitesinde hazırlanmıştır. En çok çalışmanın yayımlandığı yıllar 2018, 2019 ve 2020’dir. En çok çalışma ana dili olarak Türkçe öğretimi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Metin seçiminde uzman görüşü sınırlı sayıda çalışmada alınmıştır. Metin türü çoğu çalışmada belirtilmemiştir. Madde yazımında yararlanılan unsurlardan en çok tercih edileni görüş alma olmuş ancak uzman sayısı ve niteliklerine sıklıkla yer verilmemiştir. Testlerde genellikle çoktan seçmeli maddelerden yararlanılmış ve madde sayısı 20-29 olmuştur. Madde yazımında pek çok çalışmada belirtke tablosu hazırlanmamıştır. Çalışmaların çoğunluğunda maddeler paylaşılmamıştır. Çalışmaların ana uygulama örneklem gruplarında 53 çalışma ile en çok tercih edilen kademe ortaokullar olarak belirlenmiştir. Örneklem büyüklüğü genellikle 1-99 kişi olarak belirlenmiştir. Çalışmaların büyük kısmında örnekleme yöntemi belirtilmemiştir. Geçerlik analizinde sıklıkla kapsam analizine, güvenirlik analizinde ise iç tutarlılığa bakılmıştır. Çalışmaların büyük kısmında geçerlik ve güvenirlik analizi hakkında sınırlı sayıda bilgi paylaşımı yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Başarı testi
• içerik analizi
• okuduğunu anlama
• test geliştirme
• Türkçe öğretimi

Kaynakça

1. Akbalık, S. (2019). Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama ve fen başarılarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi.
2. Akbulut, H. İ., ve Çepni, S. (2013). Bir üniteye yönelik başarı testi nasıl geliştirilir: İlköğretim 7. sınıf kuvvet ve hareket ünitesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 18-44.
3. Alderson, J. C. (2000). Assessing reading. Cambridge University Press.
4. Alpar, R. (2012). Uygulamalı istatistik ve geçerlik-güvenirlik. Detay Yayıncılık.
5. Altunkaya, H. (2016). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlere yönelik okuduğunu anlama başarı testinin geliştirilmesi. Turkish Studies, 11(3), 113-138.
6. Arıcı, A. F. (2018). Okuma eğitimi. Pegem Yayıncılık.
7. Atagül, Y., ve Yahşi Cevher, Ö. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde okuma kaygısı bir engel mi. Turkish Studies, 13(11), 229-245.
8. Atalay, T. D. (2018). Türk dillilere (soylulara) Türkçe öğretiminde ölçme değerlendirme. M. Durmuş ve A. Okur (Ed.), Yabancılara Türkçe öğretimi el kitabı içinde. Grafiker Yayıncılık.

9. Atılgan, H., Kan, A. ve Doğan N. (2006). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Anı Yayıncılık.
10. Avcıoğlu, H., ve Akçamete, G. (1996). Iowa sessiz okuma testi düzeyi formunun uyarlama, geçerlik-güvenirlik çalışması. Özel Eğitim Dergisi, 2(2),56-6.
11. Bachman, L. F., & Palmer, A. S. (2010). Language assessment in practice: Developing language assessments and justifying their use in the real world. Oxford University Press.
12. Balcı, A. (2016). Okuma ve anlama eğitimi. Pegem Yayıncılık.
13. Balcı, A., ve Dündar, S. A. (2017). Okuma stratejileri öğretiminin Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerde okuduğunu anlama becerisine etkisi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 5(2), 258-270.
14. Bilge, H., ve Kalenderoğlu, İ. (2022). Okuma, yazma ve konuşmada akıcılık ile okuduğunu anlama ve kelime hazinesi ilişkisi. Eğitim ve Bilim, 47(209), 25-53.
15. Boyacı, S., ve Demirkol, S. (2018). Türkçe eğitimi alanında yapılan doktora tezlerinin incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(2), 512-531.
16. Büyüköztürk, Ş. (2022). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Yayıncılık.
17. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2020). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Yayıncılık.
18. Cohen, R.J., & Swerdik, M.E. (2010). Psychological testing and assessment. McGraw-Hill.
19. Coşkun, E. (2017). Okuma eğitimi. Anı.
20. Creswell, J. W. (2014). Araştırma deseni: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları (S. B. Demir, Çev.). Eğiten Yayıncılık.
21. Crocker, L., & Algina, J. (2008). Introduction to classical and modern test theory. Cengage Learning Press.
22. Çalık, M., ve Sözbilir, M. (2014). İçerik analizinin parametreleri. Eğitim ve Bilim, 39(174), 33-38.
23. Çekici, Y. E. (2023). Okuma eğitimi terimleri sözlüğü. Akademisyen Yayıncılık.
24. Çiftçi, Ö., ve Temizyürek, F. (2008). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerinin ölçülmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(9), 109-129.
25. Demir, N., ve Öner Armağan, F. (2019). Astronomi başarı testi geliştirme: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(1), 52-70.
26. DeVellis, R. F. (2003). Scale development theory and applications. SAGE Yayıncılık.
27. Doğru, M., ve Çepni, S. (2023). Karşılaştırmalı olarak geleneksel çoktan seçmeli ve bağlam temelli başarı testi hazırlama çalışması: 7. sınıf ışığın madde ile etkileşimi ünitesi. Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, 6(1), 74-101.
28. Durmuş, G. (2017). Metinsel aşkınlık ilişkileri kuramına göre düzenlenen metin işleme süreçlerinin okuduğunu anlama becerisine ve okuma tutumuna etkisi. Electronic Turkish Studies, 12(6), 277-368.
29. Erden, B., ve Koçyiğit, S. (2023). Farklılaştırılmış öğretim uygulamalarının 5. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerine ve okuma motivasyonlarına etkisi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(2), 841-868.
30. Erkuş, A. (2012). Psikolojide ölçme ve ölçek geliştirme-1: Temel kavramlar ve işlemler. Pegem Yayıncılık.
31. Göçer, A. (2018). Türkçe eğitiminde ölçme ve değerlendirme araçları. Pegem Yayıncılık.
32. Gökçen, D., ve Arslan, M. (2019). Türkçe araştırmalarına genel bir bakış: Bibliyometri çalışması. Türk Dilleri Araştırma Dergisi, 1(1), 39-56.
33. Gömleksiz, M. N., ve Bozpolat, E. (2020). Birleştirilmiş işbirlikli okuma ve kompozisyon tekniğiyle kullanılan hikâye haritası yönteminin öğrencilerde okuduğunu anlama becerisi ve tutuma etkisi. Tarih Okulu Dergisi, 13(49), 4054-4082.
34. Gömleksiz, M., ve Erkan, S. (2016). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Nobel Yayıncılık.
35. Gönen, S., Kocakaya, S., ve Kocakaya, F. (2011). Dinamik konusunda geçerliliği ve güvenilirliği sağlanmış bir başarı testi geliştirme çalışması. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 40-57.
36. Grabe, W., & Stoller, F. L. (2011). Teaching and researching reading. Pearson Press.
37. Gülen Canlı, M. ve Tepeli, Y. (2019). Ana dili ve yabancı dil olarak Türkçe eğitimi üzerine eylem araştırması yöntemiyle yapılmış çalışmaların sistematik olarak incelenmesi. IJOFE, 5(2), 30-54.
38. Güneş, F. (2020). Türkçe öğretimi: Yaklaşımlar ve uygulamalar. Pegem Yayıncılık.
39. Güneş, F. (2021). Anlama öğretimi. Pegem Yayıncılık.
40. Boyraz, C. (2018). İlköğretim anabilim dalı doktora tezlerinde kullanılan başarı testlerinin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 14-28.
41. Kaldırım, A. (2020). Barrett Taksonomisine dayalı öğretim programının 7. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerine etkisi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi.
42. Kanık Uysal, P., Akın Arıkan, Ç., Acar Erdol, T., Bayrak Özmutlu, M., ve Akyol, H. (2022). Türkçe dersi sınav sorularının özgünlük, madde türü, madde yazma ölçütleri ve bilişsel düzey açısından incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 47(210), 259-280.
43. Kaplan, K., ve Özgen, A. (2023). 2016-2022 yılları arasında Türkçe öğretim programları konulu yayımlanan makale ve tezlerin analizi. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 8(1), 435-456.
44. Karasar, N. (2021). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayıncılık.
45. Karatay, H. (2018). Okuma eğitimi kuram ve uygulama. Pegem Yayıncılık.
46. Kaya, Z., ve Ateş, S. (2018). Türkçe öğretiminde okuma ve anlama becerileri. Nobel Yayıncılık.
47. Kempa, R. (1986). Assessment in Science. Cambridge University Press.
48. Kırmızı, F. S. (2008). Türkçe öğretiminde yaratıcı drama yönteminin tutum ve okuduğunu anlama stratejileri üzerindeki etkisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(23), 95-109.
49. Kintsch, W. (1998). Comprehension: A paradigm for cognition. Cambridge University Press.
50. MEB (2024). Ortaokul Türkçe dersi öğretim programı (5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Millî Eğitim Bakanlığı.
51. Merriam, S. B. (2018). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (S. Turan, Çev. Ed.). Nobel.
52. National Reading Panel. (2000). Teaching children to read: An evidence-based assessment of the scientific research literature on reading and its implications for reading instruction (NIH Publication No. 00-4754). National Institute of Child Health and Human Development.
53. Odabaşı, B., ve Kuruyer, H. G. (2022). Okuduğunu anlama kalibrasyon ölçeği-çocuk ve uygulayıcı formunun geliştirilmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 10(2), 454-474.
54. Oluk, S., ve Başöncül, N. (2009). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerin üstbiliş okuma stratejilerini kullanma düzeyleri ile fen ve teknoloji ve Türkçe ders başarıları üzerine etkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 17(1), 183-194.
55. Önal, A., ve Maden, S. (2021). Türkçe eğitimi ile ilgili 2015-2019 yılları arası lisansüstü tezlerin araştırma eğilimleri. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(3), 929-94.
56. Özbay, M. (2011). Türkçe özel öğretim yöntemleri 2. Öncü Yayıncılık.
57. Özbay, M. (2013). Türkçe özel öğretim yöntemleri 1. Öncü Yayıncılık.
58. Özçelik, D.A. (1998). Ölçme ve değerlendirme. ÖSYM.
59. Patton, M. (2014). Nitel araştırma ve geliştirme yöntemleri (M. Bütün ve S. Demir, Çev.). Pegem Yayıncılık.
60. Razı, S. (2007). Okuma becerisi öğretimi ve değerlendirilmesi. Kriter Yayıncılık.
61. Sallabas, M. E. (2008). İlköğretim 8 sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ve okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(16), 141-155.
62. Sever, S. (2015). Türkçe öğretimi ve tam öğrenme. Anı Yayıncılık.
63. Snow, C. E. (2002). Reading for understanding: Toward an RveD program in reading comprehension. RAND Press.
64. Şahin, M. G., ve Boztunç Öztürk, N. (2018). Eğitim alanında ölçek geliştirme süreci: bir içerik analizi çalışması. Kastamonu Üniversitesi Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(1), 191-199.
65. Şengül, K. (2018). Okuma eğitiminde ölçme ve değerlendirme. Alyılmaz, S., ve Ürün Karahan, B. (Ed.), Okuma eğitimi içinde. Anı Yayıncılık.
66. Taşkın, Y. (2022). ARCS motivasyon modelinin ortaokul öğrencilerinin Türkçe dersine yönelik motivasyonlarına ve akademik başarılarına etkisi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi.
67. Taşkın, Y., ve Sallabaş, M. E. (2022). Ortaokul öğrencileri için okuma başarı testinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 10(2), 236-252.
68. Tavşanlı, Ö. F. (2014). Grafik örgütleyicilerin ilköğretim 4. sınıf öğrencilerinin bilgilendirici metinleri çözümleme ve özetleme başarıları üzerine etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Akdeniz Üniversitesi.
69. Tezbaşaran, A. (2008). Likert tipi ölçek hazırlama kılavuzu. Türk Psikologlar Derneği.
70. Turgut, M. F., ve Baykul, Y. (2015). Eğitimde ölçme ve değerlendirme yöntemleri. Pegem Yayıncılık.
71. Uyar, Y., ve Işır, E. (2023). Okuma eğitiminde ölçme ve değerlendirme. Uğurelli, Y. Ö., ve Dedeoğlu Orhun, B. (Ed.), Türkçe öğretiminde okuma eğitimi el kitabı içinde (s.111-144). Pegem Yayıncılık.
72. Ülper, H., Çetinkaya, G., ve Bayat, N. (2017). Okuduğunu anlama testinin geliştirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 175-190.
73. Varışoğlu, B., Şahin, A., ve Göktaş, Y. (2013). Türkçe eğitimi araştırmalarında eğilimler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(3), 1767-1781.
74. Yalçın, A. (2018). Son bilimsel gelişmeler ışığında Türkçenin öğretimi yöntemleri. Akçağ Yayıncılık.
75. Yalçın, G., ve Kocaöz, O. E. (2022). Özet yazma stratejisinin okuduğunu anlama becerisi üzerine etkisi: Braille okuyan bir öğrenci ile vaka çalışması. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 5(1), 91-110.
76. Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
77. Yıldırım, C. (1999). Eğitimde ölçme ve değerlendirme (4. Baskı). ÖSYM.
78. Yılmaz, H. (2004). Eğitimde ölçme ve değerlendirme (7. Baskı). Çizgi Yayıncılık.