Bibliometric Analysis of Postgraduate Theses on Bottleneck

Yıl 2025, Cilt: 30 Sayı: 1, 305 - 320, 28.04.2025

Feyza Betül Yurtlu , Emel Güven , Tamer Eren

https://doi.org/10.17482/uumfd.1597163

Öz

One of the most significant factors limiting production efficiency is bottlenecks. Identifying bottlenecks in a production line and implementing improvements at these points can significantly enhance system performance. A bibliometric analysis of postgraduate research on bottlenecks serves as a valuable resource for understanding the trends in scientific studies. This study aims to develop more comprehensive strategies for identifying bottlenecks and to guide future research by reviewing the existing literature. Postgraduate theses published in the Higher Education Council National Thesis Center (YÖKTEZ) archive between 1990 and 2024 were examined and classified based on nine criteria: type, year, university, university type, institute, department, subject, methods, and keywords. The analysis revealed that most studies were at the master's level, with 2021 being the most intensive research year. Quantitative studies were found to be more prevalent than qualitative ones. Simulation was the most used method in this field. The most studied topics were industry and industrial engineering, with Istanbul Technical University producing the highest number of theses and industrial engineering being the most frequently chosen department.

Anahtar Kelimeler

Bottleneck , Bibliometric Analysis , Postgraduate Theses

DARBOĞAZ KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN BİBLİYOMETRİK ANALİZİ

Öz

Üretim verimliliğini kısıtlayan en etkili faktörlerden biri darboğazlardır. Bir üretim hattında darboğazları belirlemek ve bu noktalarda iyileştirme yapmak, sistem performansını önemli ölçüde artırır. Darboğazlarla ilgili lisansüstü araştırmaların bibliyometrik analizi, bilimsel çalışmaların yönelimlerini anlamak için önemli bir kaynaktır. Bu çalışmanın amacı, darboğazları belirlemek için daha kapsamlı stratejiler geliştirmek ve mevcut literatürü inceleyerek gelecekteki çalışmalara yön vermektir. 1990-2024 yılları arasında Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi (YÖKTEZ) arşivinde yayınlanan lisansüstü tezler incelenmiş ve tür, yıl, üniversite, üniversite türü, enstitü, ana bilim dalı, konu, yöntemler ve anahtar kelimeler gibi 9 kriterde sınıflandırılmıştır. İncelemeler sonucunda, çalışmaların çoğunun yüksek lisans düzeyinde olduğu, 2021’in en yoğun araştırma yılı olduğu ve nicel çalışmaların nitel çalışmalardan daha yaygın olduğu görülmüştür. Simülasyon yöntemi bu alanda en çok tercih edilen araçtır. Endüstri ve endüstri mühendisliği en çok çalışılan konular olarak öne çıkarken, İstanbul Teknik Üniversitesi en fazla tez üreten üniversite ve endüstri mühendisliği en sık seçilen ana bilim dalıdır.

Anahtar Kelimeler

Darboğaz , Bibliyometrik Analiz , Lisansüstü Tezler

Kaynakça

• Akkurt, N., ve Hasgül, S. (2022) Üretim sistemlerinde darboğaz tespiti: Literatür araştırması, Uludağ University Journal of The Faculty of Engineering, 27(3), 1285-1304. doi:10.17482/uumfd.1123981
• Aksungur, B. N., Sever, H., Güven, E. ve Eren, T. (2024) İnsansız hava araçları konulu lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi, Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi, 6(1), 21-29. doi:10.51534/tiha.1478605
• Al, U., Soydal, İ. ve Yalçın, H. (2010) Bibliyometrik özellikleri acısından Bilig’in değerlendirilmesi. Bilig, 55, 1-20.
• Baarimah, A. O., Alaloul, W. S., Liew, M. S., Alawag, A. M., Musarat, M. A. ve Alzubi, K.M. (2021) Current state of post-disaster reconstruction projects: a bibliometric analysis. In 2021 International Conference on Decision Aid Sciences and Application (DASA), 108-113. IEEE. doi:10.1109/DASA53625.2021.9682326
• Blackstone, J.H. (2008) Apics Dictionary, Chicago: Apics the Association For OperationsManagement.
• Çakırsoy, G.Y. (2014) Metal sektöründeki bir üretim tesisinde süreç optimizasyonu, Yüksek Lisans Tezi, S.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
• Chiang, S. Y., Kuo, C. T. ve Meerkov, S. M. (2001) c-Bottlenecks in serial production lines: identification and application, Mathematical problems in engineering, 7, 543-578. doi:10.1109/CDC.1999.832820
• Depren, Ö., Kartal, M. T. ve Depren, S. K. (2018) Borsalarda oynaklık üzerine yayınlanmış akademik çalışmaların bibliyometrik analizi, Bankacılık ve Sermaye Piyasası Araştırmaları Dergisi, 2(6), 1-15.
• Esmaeeli, H. ve Aleahmad, M. (2019, January) Bottleneck detection in job shop production by high-level Petri nets. In 2019 15th Iran International Industrial Engineering Conference (IIIEC) 178-183. IEEE. doi: 10..1109/IIIEC.2019.8720639
• Eren, T. ve Gündüz, H. (2024) Kent dirençliliği konusunda yapılan lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi. Resilience, 8(1), 73-82. doi: 10.32569/resilience.1440796
• Groover, M.P. (2008) Automation production system, Computer Integrated Manufacturing, Pearson Inc. USA.
• Hotamışlı, M. ve Erem, I. (2014) Muhasebe ve Finansman Dergisi’nde yayınlanan makalelerin bibliyometrik analizi, Muhasebe ve Finansman Dergisi, (63), 1-20. doi:10.25095/mufad.396474
• Krauskopf, E. (2018) A bibliometric analysis of the Journal of Infection and Public Health: 2008–2016, Journal of İnfection and Public Health, 11(2), 224-229. doi:10.1016/j.jiph.2017.12.011.
• Kırıkçı, C. (2012) Olası bir İstanbul depreminde barınma yerlerinin yer seçimi ve tahliye rotalarının belirlenmesi, Yüksek Lisans Tezi, B.Ü. Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
• Küpçüoğlu, E., Alakaş, H. M. ve Eren, T. (2024) Blok zincir üzerine yazılan yüksek lisans ve doktora tezlerinin bibliyometrik analizi. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 17(4), 281-293. doi:10.17671/gazibtd.1453335
• Lawrence, S. R. ve Buss, A. H. (1994) Shifting production bottlenecks: causes, cures, and conundrums, Production and operations management, 3(1), 21-37. doi:10.1111/j.1937-5956.1994.tb00107.x
• Li, L., Chang, Q. ve Ni, J. (2009) Data driven bottleneck detection of manufacturing systems, International Journal of Production Research, 47(18), 5019-5036. doi:10.1080/00207540701881860
• Mejabi, O. (1988) Modelling in flexible manufacturing systems design, PhDDissertation, LehighUniversity, Bethlehem, PA.
• Oh, N. ve Lee, J. (2020) Changing landscape of emergency management research: A systematic review with bibliometric analysis, International Journal of Disaster Risk Reduction, 49, 2212-4209. doi: 10.1016/j.ijdrr.2020.101658
• Öztürk, B., Yurtlu, F.B., Güven, E. ve Eren, T. (2024) Acil durum planları ve acil durum yönetimi konulu lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi, Karaelmas İş Sağlığı ve Güvenliği Dergisi, 8(3), 147-158. doi: 10.33720/kisgd.1488557.
• Öztürkel, M. (2021) Afet yönetimi, afet lojistiği ve insani yardım lojistiği alanında yapılan tez çalışmalarının bibliyometrik analizi, Master Tezi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
• Pritchard, A. (1969) Statistical bibliography or bibliometrics, Journal of Documentation, 25(4), 348-349.
• Roser, C., Lorentzen, K. ve Deuse, J. (2014) Reliable shop floor bottleneck detection for flow lines through process and inventory observations. Procedia Cirp, 19, 63-68. doi:10.1016/j.procir.2014.05.020.
• Sanlı, Y. B., Baltacı, F., Güven, E. ve Eren, T. (2024) Siber güvenlik çalışmaları üzerine bibliyometrik analiz. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 17(3), 223-229. doi:10.17671/gazibtd.1473206
• Savrun, B. ve Mutlu, H. M. (2019) Kent lojistiği üzerine bibliyometrik analiz, Kent Akademisi, 12(2), 364-386. doi: 10.35674/kent.534729
• Tabak, A., Barbak, A. ve Öztürk, T. (2016) Kamu politikası disiplininin kavramsal gelişimini bibliyometri kullanarak anlamak mümkün mü? 1980-2014 döneminin bilimsel haritalama analizi, Lefke Avrupa Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 117-143.
• Tekin, M., Öztürk, D. ve Bahar, İ. (2021) Tersine lojistiğin bibliyometrik analizi, Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(3), 87-100. doi:10.52791/aksarayiibd.899935
• Üsdiken, B., ve Pasadeos, Y. (1993) Türkiye’de örgütler ve yönetim yazını, Amme İdaresi Dergisi, 26(2), 73-93.
• Yalçın, H. (2010) Milli Folklor dergisinin bibliyometrik profili (2007-2009), Milli Folklor, 22(85), 205-211.
• Yeksan, Ö. ve Akbaba, A. (2019) Sürdürülebilir turizm makalelerinin bibliyometrik analizi, Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(2), 220-231. doi: 10.32572/guntad.502563
• Yiğit, A. M. (2012) Bir ofis mobilyası üretim sisteminin simülasyon ile analizi ve optimizasyonu, Doktora Tezi, G.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tokat.
• Zeren, D. ve Kaya, N. (2020) Dijital pazarlama: ulusal yazının bibliyometrik analizi, Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(1), 35-52.
• Zhang, Q., Lu, Q., Zhong, D. ve Ye, X. (2018) The pattern of policy change on disaster management in China: A bibliometric analysis of policy documents, 1949–2016, International Journal of Disaster Risk Science, 9, 55-73. doi: 10.1007/s13753-018-0164-y
• Zhou, W., Li, S. Q., Huang, Y. Q. ve Wang, J. F. (2019) Simulation based capacity optimization of a general assembly line with extremely unbalanced station process ti, In 2019 IEEE International Conference on Industrial Engineering and Engineering Management (IEEM), 1245-1249 IEEE. doi:10.1109/IEEM44572.2019.8978549.
• Zupic, I. ve Čater, T. (2015) Bibliometric methods in management and organization, Organizational Research Methods, 18(3), 429-472. doi: 10.1177/1094428114562629