Veteriner Fakültesi Öğrencilerinin Beslenme Bilgi Düzeyi ve Beslenme Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi

Öz

Üniversite öğrencileri, aile denetiminden uzak yeni yaşam tarzları nedeniyle sağlıksız beslenme davranışları açısından riskli bir grubu oluşturmaktadır. Sağlık bilimleri alanında eğitim gören öğrenciler, sağlıklı beslenme konusunda farkındalık ve bilgi düzeylerini geliştirme potansiyeline sahiptir. Bu çalışma, veterinerlik eğitiminin öğrencilerin beslenme bilgisi düzeyi ve beslenme alışkanlıkları üzerindeki etkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmaya, 2021–2022 öğretim döneminde veteriner fakültesinde öğrenim gören 469 gönüllü öğrenci katılmış ve üç bölümden oluşan bir anket uygulanmıştır. Birinci bölümde, Yetişkinler için Beslenme Bilgi Düzeyi Ölçeği (YETBİD) kullanılarak temel beslenme bilgisi ölçülmüştür. İkinci bölümde, Görsel Analog Skala (VAS) ile beslenme-sağlık ilişkisi ve günlük besin tercihlerine yönelik değerlendirmeler yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise öğrencilerin yeme alışkanlıklarını belirlemek amacıyla “Beslenme Davranışları” bölümü yer almıştır. Bulgulara göre, tüm katılımcıların “iyi” düzeyde beslenme bilgisine sahip olduğunu belirlenmiştir. Öğrenciler beslenme ile sağlık ilişkisini “önemli” olarak değerlendirmiş; ancak kendi beslenme tercihlerinin “doğru olmadığını” ifade etmiştir. Hayvansal kaynaklı gıdalar açısından öğrencilerin %12.6–22’si süt, %4.7–8.6’sı yumurta ve %23.2–36.8’i deniz ürünlerini hiç tüketmediğini belirtmiştir. Tüm öğrenciler, sebze, meyve ve baklagilleri haftada en az bir kez tükettiklerini ifade etmiş; çoğu öğrenci her gün çay ve kahve içtiğini bildirmiştir. Farklı sınıf düzeylerinde, şekerli içecekleri hiç tüketmediğini belirten öğrencilerin oranı %8.6 ile %17 arasında değişmiştir. Sonuçlar, öğrenciler arasında sağlıklı beslenmenin ve daha iyi beslenme alışkanlıklarının teşvik edilmesinin önemini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Beslenme tutumları
• Beslenme alışkanlıkları
• Beslenme bilgisi
• Veteriner fakültesi öğrencileri

Determination of Nutrition Knowledge Level and Dietary Habits Among Veterinary Faculty Students

Öz

University students are considered as a high-risk group for nutritional behaviors due to their new lifestyles living away from home, no longer being under family supervision. Students studying in health sciences may improve their awareness and knowledge levels in healthy eating. This study aimed to investigate the effects of veterinary education on the students’ level of nutrition knowledge and dietary habits. The data was gathered through participation of 469 voluntary Veterinary Medicine students in 2021-2022 term implicating a questionnaire consisting of three different sections. The first section assessed the basic nutrition knowledge levels by using ‘The Scale of Nutritional Knowledge Level for Adults’ (NKSLA). The nutrition-health relationship and daily food intake preferences of the students were evaluated by ‘Visual Analogue Scale’ (VAS) scores in the second section. The final section, ‘Nutrition Attitudes’, determined eating habits. The results showed that all students possessed ‘good’ NKSLA, and described nutrition-health relationship as ‘important’ but considered their nutritional preferences as ‘incorrect’. Regarding to the animal originated foods, the percentages of students never consume milk, egg and seafood ranged between 12.6%-22%, 4.7%-8.6%, and 23.2%-36.8%, respectively. All participants consumed vegetables, legumes, and fruits at least once per week. Significant number of students drank coffee-tea almost every day. Depending on the grade level, between 8.6% and 17% of the students reported never consuming sweetened beverages. The findings reveal the importance of promoting healthy eating and better nutrition habits among students.

Anahtar Kelimeler

• Nutritional attitudes
• Dietary habits
• Nutritional knowledge
• Veterinary medicine students

Kaynakça

1. Alpar F (2011). Vücut Geliştirme Sporcularında Beslenme, Fiziksel Aktivite ve Besin Takviyesi Kullanım Durumlarının İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye.
2. Alpar R (2016). Uygulamalı İstatistik ve Geçerlik-Güvenirlik, 4. Baskı Detay Yayıncılık, Ankara.
3. Arpa Zemzemoğlu TE, Erem S, Uludağ E, Uzun S (2019). Determination of nutrition habits of students of the faculty of health sciences. Food and Health, 5 (3), 185-196.
4. Arslan SA, Daşkapan A, Çakır B (2016). Specification of nutritional and physical activity habits of university students. TAF Prev Med Bull, 15 (3), 171-180.
5. Ayhan DE, Günaydın E, Gönlüaçık E et al. (2012). The characteristics and related factors of the students’ of Uludag University Medical Faculty. J Uludag Med Fac, 38 (2), 97-104.
6. Batmaz H (2018). Yetişkinler için Beslenme Bilgi Düzeyi Ölçeği Geliştirilmesi ve Geçerlik-Güvenirlik Çalışması. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, Turkiye.
7. Bayrak U, Gram E, Mengeş E et al. (2010). The knowledge and attitude of university students about health habitude and cancer. J DEU Med, 24 (3), 95-104.
8. Çetinkaya A (2010). A Survey of the consumption habits of milk and milk products among the students in Kafkas University. Atatürk University J Vet Sci, 5 (2), 73-84.

9. Cevger Y, Aral Y, Demir P, Sarıözkan S (2008). The situation of animal products consumption and consumer preferences among intern students at the Ankara University Faculty of Veterinary Medicine. Ankara Üniv Vet Fak Derg, 55, 189-194.
10. Dyson R, Renk K (2006). Freshmen adaptation to university life: depressive symptoms, stress, and coping. J Clin Psychol, 62 (10), 1231-1244.
11. Ermiş E, Doğan E, Erilli NA, Satıcı A (2015). An examination of nutritional habits of university students: the model of Ondokuz Mayıs University. OMU-JSPR, 6 (1), 30-40.
12. FAO – Food and Agriculture Organization (2015). Milk Talk: The role of milk and dairy products in human nutrition. Erişim tarihi: 28/11/2023. Erişim adresi: https://dairyasia.org/wp-content/uploads/2020/11/FAO_milk_talk_eng3.pdf.
13. Gönenç Solsun B (2021). Aksaray Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinde Sporcu Beslenmesi Bilgi Düzeyi ve Beslenme Alışkanlıkları ile İlişkili Etmenler. Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Aksaray, Turkiye.
14. Güleç M, Yabancı N, Göçgeldi E, Bakır B (2008). Nutritional habits of students living in two female dormi- tories in Ankara. Gulhane Med J, 50, 102-109.
15. Hair JF, Celsi M, Money A, Samouel P, Page M (2016). The Essentials of Business Research Method. 3rd Edition. Faculty Bookshelf 2, New York.
16. Hiza HAB, Casavale KO, Guenther PM, Davis CA (2013). Diet quality of Americans differs by age, sex, race/ ethnicity, income, and education level. JAND, 113 (2), 297-306.
17. Hsieh PL (2004). Factors influencing students' decisions to choose healthy or unhealthy snacks at the University of Newcastle. AJAN, 12 (2), 83-91.
18. İskender H, Kanbay Y (2014). Determination of egg consumption habits university students. Van Vet J, 25 (3), 57-62.
19. Karagöz Y (2015). SPSS 22 Uygulamalı Biyoistatistik. 2. Basım. Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık, Ankara.
20. Kartal M, Bucak FK, Balcı E (2017). Nutrition culture of university students. Health Care Acad J, 4(4), 332-338. Korkmaz NH (2010). Investigation of nutrition habits and sport practice of Uludağ University students. J of Uludag University Faculty Edu, 23 (2), 399-413.
21. Li J, Yang A, Dou K et al. (2020). Chinese public’s knowledge, perceived severity, and perceived controllability of COVID-19 and their associations with emotional and behavioural reactions, social participation, and precautionary behaviour: a national survey. BMC Public Health, 20, 1589.
22. Liao HC, Wang Y (2020). Development and validation of a Chinese version of a professional identity scale for healthcare students and professionals. Healthcare, 8, 451.
23. Luca FA, Ciobanu CI, Danilet M (2017). A reliability test used for the development of a loyality scale. Netw Intell Stud, V (9), 33-38.
24. Mazıcıoğlu MM, Öztürk A (2003). Üniversite 3 ve 4. Sınıf öğrencilerinde beslenme alışkanlıkları ve bunu etkileyen faktörler. Erciyes Med J, 25 (4), 172-178.
25. Neumark-Sztainer D, Story M, Perry C, Casey MA (1999). Factors influencing food choices of adolescents: findings from focus-group discussions with adolescents. J Am Diet Assoc, 99 (8), 929-937.
26. Onurlubaş E, Doğan HG, Demirkıran S (2015). Diatery habits of college student. JAFAG, 32 (3), 61-69.
27. Özdamar K (1999). Paket Programlar ile İstatistiksel Veri Analizi 1. Kaan Kitabevi, Eskişehir.
28. Pekcan G (2008). Beslenme Durumunun Saptanmasi. Sağlık Bakanlığı, Ankara.
29. Purcell LK (2013). Sport nutrition for young athletes. PCH, 18 (4), 200-202.
30. Şahinöz S, Özdemir M (2017). Factors affecting university student’s habit of consuming milk and dairy products. Gumushane Univ J Health Sci, 6 (4), 106-112.
31. Saygın M, Öngel K, Çalışkan S et al. (2011). The eating habits of Suleyman Demirel University students. Med J SDU, 18 (2), 43-47.
32. Şengül S (2004). Türkiye’de gelir gruplarına göre gıda talebi. ODTÜ Gelişme Derg, 31, 115-148.
33. Sökülmez Kaya P, Açar Y (2021). Evaluation of caffeine consumption in university students. JSHS, 6 (3), 595-606.
34. Stefanikova Z, Sevcikova L, Jurkovicova J, Sobotova L, Aghova L (2006). Positive and negative trends in university students’ food intake. Bratisl Lek Listy, 107, 217-220.
35. Stender S, Dyerberg J, Astrup A (2007). Fast food: unfriendly and unhealthy. Int J Obes, 31 (6), 887-890, 2007. Stroebele-Benschop N, Dieze A, Hilzendegen C (2018). Students’ adherence to dietary recommendations and their food consumption habits. Nutrition and Health, 24 (2), 75-81. https://doi.org/10.1177/0260106018772946 TBSA - Türkiye Beslenme Sağlık Araştırması (2019). T.C. Sağlık Bakanlığı. Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü (Yayın No: 1132), Ankara, Türkiye.
36. Tokgöz P, Ertem M, Çelik F et al. (1995). A Study on nutritional habits of university students. J Nutr and Diet, 24 (2), 229-238.
37. Tunick MH, Van Hekken DL. (2015). Dairy products and health: recent insights. J Agric Food Chem, 63 (43), 9381-9388.
38. TÜBER - Türkiye Beslenme Rehberi (2016). Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2015. T.C. Sağlık Bakanlığı Yayın No: 1031, Ankara, Türkiye.
39. WHO-World Health Organization (2021). Nutrition. Erişim tarihi: 02/04/2021. Erişim adresi: https://www.who.int/health-topics/nutrition.
40. Yalçın M, Argun MŞ (2017). Determination of consumption habits and affecting factors for milk and products of students at School of Health at Bitlis Eren University. BEU Journal of Science, 6 (1), 51-60.
41. Yang Y, Yao M, Yan Y, Ye Q, Lin T (2021). Reliability and validity of the chinese nine-item basic psychological need satisfaction scale based on self-determination theory with older adults. Front Psychol, 12, 751631.
42. Yılmaz E, Özkan S (2007). Investigation of nutritional habits in university students. Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi, 2 (6), 87-104.
43. Zahra R, Maqsood U, Latif MZ et al. (2020). Caffeine consumption & perception of its effects among university students. Proceedings SZMC, 34 (4), 46-51.