Meme Kanserli Hastalarda Kişilik Özellikleri

Öz

Kanser gibi yaşamı tehdit eden hastalıklarda, tanı aşamasında, tedavi sürecinde sık karşılaşılan yan etkiler, hastalık sürecindeki değişimler ve gerçekleştirilen majör cerrahi müdahaleler, hastaların uyum sürecinde çeşitli zorluklar yaşamalarına neden olabilmekte ve bu durum ruhsal sorunların ortaya çıkışını tetikleyebilmektedir. Bu bağlamda, ruhsal sorunların önlenmesi amacıyla yapılan çalışmalarda, bireylerin hastalığa uyum düzeylerini ve baş etme stratejilerini daha iyi anlamak için sahip oldukları kişilik özelliklerinin belirlenmesi önem taşımaktadır. Bu araştırmada hastaların tanı ve tedavi aşamasında önemli katkısı olacağı düşünüldüğünden, betimsel araştırma yöntemi kullanılarak meme kanserli hastaların kişilik özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini olasılıksız rastlantısal örnekleme yöntemi ile 86 meme kanserli hasta oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu ve MMPI Çok Yönlü Kişilik Envanteri (Minnesota Multiphasic Personality Inventory - MMPI) kullanılmıştır. Araştırmaya katılan hastalarda L (yalan), F (sıklık-nadirlik), Pd (Psikopatik Sapma) ve Ma (Hipomani) alt ölçek ortalama puanlarının, katılımcıların yaşlarına, algılanan aile gelir durumuna ve eski meme probleminin varlığına göre anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmektedir (p<0.05). Daha önce meme problemi yaşamayan hastaların yaşayan hastalara göre ölçek maddelerini daha fazla gelişigüzel şekilde yanıtladığı görülmüştür. Daha önce meme problemi yaşamayan hastaların yaşayan hastalara göre daha fazla toplumsal kurallara ve değerlere uymada güçlük yaşadığı bulunmuştur. Meme kanseri tanısı alan hastalarda, bireye özgü bir olgu olan “kişilik yapısının” belirlenmesinin, başta hemşireler olmak üzere, bütüncül bakım sunan tüm sağlık profesyonellerine hastaların uyum süreçlerini destekleyici ve ruhsal açıdan güçlenmelerine katkı sağlayacak müdahalelerin planlanmasında önemli bir rehberlik sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Hemşire
• Kişilik yapısı
• Meme kanseri

Personality Traits of Breast Cancer Patients

Öz

In life-threatening diseases such as cancer, frequent side effects, changes in the disease process and major surgical interventions during the diagnosis and treatment process may cause patients to experience various difficulties in the adaptation process and this may trigger the emergence of mental problems. In this context, it is important to determine the personality traits of individuals in order to better understand their level of adaptation to the disease and coping strategies in studies conducted to prevent mental problems. In this study, it was aimed to determine the personality traits of patients with breast cancer by using descriptive research method, since it is thought to have an important contribution to the diagnosis and treatment of patients. The sample of the study consisted of 86 breast cancer patients by non-probability random sampling method. A Personal Information Form and Multiphasic Personality Inventory (Minnesota Multiphasic Personality Inventory - MMPI) were used as data collection tools. L (Lie), F (frequency-infrequency), Pd (psychopathic deviation), and Ma (hypomania) subscale mean scores of they significantly differed by the age of the participants, perceived family income status, and the presence of a prior breast cancer diagnosis (p<0.05). Patients without a history of breast cancer responded to scale items more randomly than those with a history did. Patients without prior breast cancer had more difficulty complying with society rules and values than patients with prior breast cancer. Determining the "personality structure" of patients with breast cancer will significantly contribute to planning interventions that provide benefits for the adaptation and spiritual strengthening process of patients for all health professionals.

Anahtar Kelimeler

• Breast cancer
• Nurse
• Personality trait

Kaynakça

1. Argon, G. (1985). Holistik bütüncül sağlık görüşü ve hemşirelik. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 1(3), 67-69.
2. Akarsu, B. ve Akarsu, B. (2019). Bilimsel araştırma tasarımı nicel, nitel ve karma araştırma yaklaşımları. İstanbul: Cinius Yayınları.
3. Bal, F. (2020). Psikologlar için SPSS uygulamaları ve araştırma yöntemleri, (1. Basım). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
4. Basit, G. (2020). Bakımın rehberi: hemşirelik süreci. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(2), 77-90.
5. Başay, Ö., Yüncü, Z., Başay Kabukçu, B., Öztürk, Ö., Aydın, C. (2016). Alkol-madde kullanım bozuklukları olan ergenlerin kişilik özellikleri. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 17(2), 127-135.
6. Boquiren, V.M., Esplen, M.J., Wong, J., Toner, B., Warner, E., Malik, N. (2016). Sexual functioning in breast cancer survivors experiencing body image disturbance. Psycho‐Oncology, 25(1), 66-76.
7. Bozo, O., Tathan, E., Yılmaz, T. (2014). Does perceived social support buffer the negative effects of type C personality on quality of life of breast cancer patients?. Social Indicators Research, 119, 791-801.
8. Cerezo, M.V., Blanca, M.J., Ferragut, M. (2020). Personality profiles and psychological adjustment in breast cancer patients. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(24), 9452.

9. Ceyhun, B., Oral, N. (1998). MMPI Değerlendirme Kitabı, (1. Basım). Ankara: Bilimsel Tıp Yayınevi.
10. Çam, O., Saka, Ş., Gümüş, A.B. (2009). Meme kanserli hastaların psikososyal uyumlarını etkileyen faktörlerin incelenmesi. Meme Sağlığı Dergisi, 5(2), 73-81.
11. Dahl, A.A. (2020). Personality and cancer. In TheWiley Encyclopedia of Personality and Individual Differences: Models and Theories; Carducci, B.J., Nave, C.S.,Mio, J.S., Riggio, R.E., Eds.; John Wiley & Sons Ltd.: Hoboken, NJ, USA.
12. Derakhshan M.K., Karbassian M.H. (2017). Psychiatric and psychosocial aspects of breast cancer diagnoses and treatments. In Mehdipour P. (Eds.) Cancer Genetics and Psychotherapy. Springer, Cham.
13. Dong, X.Y., Jin, J. (2018). Personality risk factors of occurrence of female breast cancer: A case-control study in China. Psychology, Health & Medicine, 23(10), 1239-1249.
14. Eaton, L.H., Narkthong, N., Hulett, J.M. (2020). Psychosocial issues associated with breast cancer-related lymphedema: A literature review. Current Breast Cancer Reports, 12(4), 1-9.
15. Ekici, A., Ekici, M., Oğuztürk, Ö., Karaboğa, I., Çimen, D., Senturk, E. (2013). Personality profiles in patients with obstructive sleep apnea. Sleep and Breathing, 17(1), 305-310.
16. Erol, N. (1982). Ülkemizde psikiyatrik hastalarda Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanterinin geçerlik araştırması. Türk Psikoloji Dergisi, 4(14), 15-23.
17. García-Torres, F., & Alós, F.J. (2014). Eysenck personality questionnaire revised psychoticism predicts motivational-somatic symptoms of depression in breast cancer survivors. Psychooncology, 23(3), 350-352.
18. Graham, J.R. (1987). The MMPI: A practical guide. Oxford University Press.
19. Greene, R.L. (2000). The MMPI-2: An interpretive manual. Allyn & Bacon.
20. Hampson, S.E. (2012). Personality processes: Mechanisms by which personality traits “get outside the skin”. Annual Review of Psychology, 63(1), 315-339.
21. Hulett, J.M., Johnstone, B., Millspaugh, R.J., Millspaugh, J.J. (2022). Personality and spirituality as predictors of mental health and Salivary alpha-amylase activity in breast cancer survivors. Oncology Nursing Forum; Pittsburgh, 49(4), 307-314.
22. İzci, F., Sarsanov, D., Erdogan, Z.İ., İlgün, A.S., Çelebi, E., Alço, G., Kocaman, N., Ordu, Ç., Öztürk, A., Duymaz, T., Pilavcı, K.N., Elbüken, F., Ağaçayak, F., Aktepe, F., Ünveren, G., Özdem, G., Eralp, Y., Özmen, V. (2018). Impact of personality traits, anxiety, depression and hopelessness levels on quality of life in the patients with breast cancer. European Journal of Breast Health, 14(2), 105-111.
23. İyilikci, O. (2022). Psikologlar için SPSS ve araştırma desenleri. (2. Basım) Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
24. Kuhlman, K.R., Boyle, C.C., Irwin, M.R., Ganz, P.A., Crespi, C.M., Asher, A., Petersen, L., Bower, J.E. (2017). Childhood maltreatment, psychological resources, and depressive symptoms in women with breast cancer. Child Abuse & Neglect, 72, 360-369.
25. Lachar, D. (1974). MMPI: Clinical assessment and automated interpretation. Western Psychological Services. Li, P., Huang, J., Wu, H., Fu, C., Li, Y., Qiu, J. (2016). Impact of lifestyle and psychological stress on the development of early onset breast cancer. Medicine, 95(50), 1-6.
26. Malev, A.L., Kaliberdenko, V.B., Zakharova, A.N., Kuznetsov, E.S., Kulanthaivel, S., Balasundaram, K. (2020). Assessment of personality profiles in patients with breast cancers. International Medical Journal, 27(4), 388-390.
27. Mansha, M., Saleem, M., Wasim, M., Tariq, M. (2016). Prevalence of known risk factors in women diagnosed with breast cancer at Inmol Hospital, Lahore, Punjab. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention, 17(2), 563-568.
28. Meyers, L.S., Gamst, G., Guarino, A.J. (2016). Applied multivariate research: Design and interpretation. Sage publications.
29. Mols, F., Denollet, J., Kaptein, A.A., Reemst, P.H., Thong, M.S. (2012). The association between Type D personality and illness perceptions in colorectal cancer survivors: A study from the population-based PROFILES registry. Journal of Psychosomatic Research, 73(3), 232-239.
30. Ng, Z.X., Ong, M.S., Jegadeesan, T., Deng, S., Yap, C.T. (2017). Breast cancer: exploring the facts and holistic needs during and beyond treatment. Healthcare, 5(2), 26.
31. Özcan Dag, Z., Oguzturk, O., Isik, Y., Turkel, Y., Bulcun, E. (2015). Personality profile in patients with polycystic ovary syndrome. Gynecological Endocrinology, 31(7), 540-542.
32. Özkan, S., Alçalar, N. (2009). Meme kanserinin cerrahi tedavisine psikolojik tepkiler. Meme Sağlığı Dergisi, 5(2), 60-64.
33. Paolucci, T., Bernetti, A., Paoloni, M., Capobianco, S.V., Bai, A.V., Lai, C., ... & Mangone, M. (2019). Therapeutic alliance in a single versus group rehabilitative setting after breast cancer surgery: Psychological profile and performance rehabilitation. BioResearch Open Access, 8(1), 101-110.
34. Paolucci, T., Saggino, A., Agostini, F., Paoloni, M., Bernetti, A., Mangone, M., ... & Tommasi, M. (2021). The influence of rehabilitation on quality of life in breast cancer survivors: A clinical study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(16), 8585.
35. Perry, L.M., Hoerger, M., Silberstein, J., Sartor, O., Duberstein, P. (2018). Understanding the distressed prostate cancer patient: Role of personality. Psycho‐oncology, 27(3), 810-816.
36. Petersen, L.R., Clark, M.M., Novotny, P., Kung, S., Sloan, J.A., Patten C.A., Vickers, K.S., Rummans, T.A., Frost, M.H., & Colligan, R.C. (2008). Relationship of optimism–pessimism and health-related quality of life in breast cancer survivors. Journal of Psychosocial Oncology, 26(4), 15-32.
37. Pop-Jordanova, N. (2015). MMPI for personality characteristics of patients with different diseases. Prilozi, 36(1), 153-164.
38. Savaşır, I. (1981). Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri el kitabı. Ankara: Sevinç Matbaası.
39. Suhonen, R., Välimäki, M., & Leino‐Kilpi, H. (2005). Individualized care, quality of life and satisfaction with nursing care. Journal of Advanced Nursing, 50(3), 283-292.
40. Suğur, N. (2014). Sağlığın ve hastalığın anlamı: Farklı sosyo-ekonomik statü gruplarının algıları. Sosyoloji Dergisi, 30, 65-88.
41. Şimşekoğlu, N., Mayda, A. S. (2016). Bir üniversite hastanesinde görevli hemşirelerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve sağlık kaygısı düzeyleri. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6(1), 19-29.
42. Thong, M.S.Y., Kaptein, A.A., Vissers, P.A.J., Vreugdenhil, G., van de Poll-Franse, L.V. (2016). Illness perceptions are associated with mortality among 1552 colorectal cancer survivors: A study from the population-based PROFILES registry. Journal of Cancer Survivorship, 10(5), 898-905.
43. Tsaras, K., Papathanasiou, I.V., Mitsi, D., Veneti, A., Kelesi, M., Zyga, S., Fradelos, E.C. (2018). Assessment of depression and anxiety in breast cancer patients: prevalence and associated factors. Asian Pacific Journal Cancer Prevention: APJCP, 19(6), 1661-1669.
44. Ure, C.M. (2018). Living with and beyond breast cancer: exploring women’s use of social media to support psychosocial health (Doctoral dissertation, University of Salford).
45. Witek-Janusek, L., Albuquerque, K., Chroniak, K.R., Chroniak, C., Durazo-Arvizu, R., Mathews, H.L. (2008). Effect of mindfulness based stress reduction on immune function, quality of life and coping in women newly diagnosed with early stage breast cancer. Brain, Behavior, and Immunity, 22(6), 969-981.
46. Yamani Ardakani, B., Tirgari, B., Roudi Rashtabadi, O. (2020). Body image and its relationship with coping strategies: The views of Iranian breast cancer women following surgery. European Journal of Cancer Care, 29(1), 1-12.