Araştırma Makalesi

Üniversite Öğrencilerinin Yaşam Doyumlarının Bir Belirleyicisi Olarak Temel Psikolojik İhtiyaçlar

Cilt: 8 Sayı: 16 31 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

Üniversite Öğrencilerinin Yaşam Doyumlarının Bir Belirleyicisi Olarak Temel Psikolojik İhtiyaçlar

Öz

Önemli bir yaşam evresi olan üniversite yıllarında öğrenciler hem akademik hem de kişisel gelişimlerine yönelik önemli zorluklarla karşı karşıya kalmaktadır. Bu zorluklar öğrencilerin yaşamdan almış oldukları doyumu etkileyebilmektedir. Öte yandan bireylerin yaşam doyumlarını etkileyen pek çok faktör bulunmaktadır. Bireylerin yaşam doyumunu belirleyen temel unsurları anlamak için etkili bir çerçeve sunan temel psikolojik ihtiyaçlar kuramına göre özerklik, yeterlik ve ilişkide olma ihtiyaçlarının karşılanması, bireylerin ruh sağlığını ve genel yaşam doyumunu önemli ölçüde etkilemektedir. Bu bağlamda bu araştırma üniversite öğrencilerinin yaşam doyum düzeylerini saptamak ve temel psikolojik ihtiyaçlarının karşılanma düzeyinin yaşam doyumuna etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Tarama modelinin kullanıldığı araştırmaya 245’i (%56,5) kız ve 189’u (%43,5) erkek olmak üzere 434 üniversite öğrencisi katılmıştır. Öğrencilerin yaş ortalaması x̄=20,75±1,47’tir. Araştırmada veriler kişisel bilgi formu, Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada betimleyici istatistiklerin yanı sıra Pearson korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri uygulanmıştır. Betimleyici bulgular öğrencilerin orta düzeyde yaşam doyumuna sahip olduğunu ve en fazla ilişki ihtiyaçlarının karşılandığını göstermektedir. Korelasyon analizinde yaşam doyumu ile özerklik, yeterlik ve ilişki ihtiyacı arasında pozitif yönlü anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu saptanmıştır. Çoklu doğrusal regresyon analizinde özerklik, yeterlik ve ilişki ihtiyacının yaşam doyumunu pozitif yönde anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Bulgulardan öğrencilerin özerklik, yeterlik ve ilişki ihtiyaçlarının karşılanma düzeyi arttıkça yaşam doyumlarının yükseldiği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın sonuçları, üniversite öğrencilerine yönelik psikolojik destek ve sosyal uyum programlarının tasarlanmasında temel ihtiyaçların karşılanmasına odaklanılması gerektiğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arnett, J.J. (2000). Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist, 55(5), 469-480.
  2. Bowman, N.A., Jarratt, L., Jang, N., & Bono, T.J. (2019). The unfolding of student adjustment during the first semester of college. Research in Higher Education, 60(3), 273-292.
  3. Cihangir-Çankaya, Z. (2009). Özerklik desteği, temel psikolojik ihtiyaçların doyumu ve öznel iyi olma: Öz-belirleme kuramı. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(31), 23-31.
  4. Çivitci, A. (2012). Üniversite öğrencilerinde genel yaşam doyumu ve psikolojik ihtiyaçlar arasındaki ilişkiler. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 321-336.
  5. Dağlı, A., & Baysal, N. (2016). Yaşam doyumu ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15(59), 1250-1263.
  6. Deci, E.L., & Ryan, R.M. (2002). Self-determination research: Reflections and future directions. In E.L. Deci & R.M. Ryan (Eds.), Handbook of self-determination research (pp.431-441). University of Rochester Press.
  7. Deci, E., & Ryan, R. (2000). The “what” and “why” of goal pursuits: Human needs and the self determination of behaviour. Psychological Inquiry, 11(4), 227-269.
  8. Demirel, S.A., Eğlence, R., & Kaçmaz, E. (2011). Üniversite öğrencilerinin ruhsal durumlarının belirlenmesi. NEÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,1, 18-29.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları, Sosyal Hizmetler (Diğer), Eğitim Psikolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

26 Aralık 2024

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

13 Aralık 2024

Kabul Tarihi

26 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 8 Sayı: 16

Kaynak Göster

APA
Türk, A. (2024). Üniversite Öğrencilerinin Yaşam Doyumlarının Bir Belirleyicisi Olarak Temel Psikolojik İhtiyaçlar. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 8(16), 141-151. https://doi.org/10.31461/ybpd.1589503
AMA
1.Türk A. Üniversite Öğrencilerinin Yaşam Doyumlarının Bir Belirleyicisi Olarak Temel Psikolojik İhtiyaçlar. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi. 2024;8(16):141-151. doi:10.31461/ybpd.1589503
Chicago
Türk, Ahmet. 2024. “Üniversite Öğrencilerinin Yaşam Doyumlarının Bir Belirleyicisi Olarak Temel Psikolojik İhtiyaçlar”. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi 8 (16): 141-51. https://doi.org/10.31461/ybpd.1589503.
EndNote
Türk A (01 Aralık 2024) Üniversite Öğrencilerinin Yaşam Doyumlarının Bir Belirleyicisi Olarak Temel Psikolojik İhtiyaçlar. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi 8 16 141–151.
IEEE
[1]A. Türk, “Üniversite Öğrencilerinin Yaşam Doyumlarının Bir Belirleyicisi Olarak Temel Psikolojik İhtiyaçlar”, Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, c. 8, sy 16, ss. 141–151, Ara. 2024, doi: 10.31461/ybpd.1589503.
ISNAD
Türk, Ahmet. “Üniversite Öğrencilerinin Yaşam Doyumlarının Bir Belirleyicisi Olarak Temel Psikolojik İhtiyaçlar”. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi 8/16 (01 Aralık 2024): 141-151. https://doi.org/10.31461/ybpd.1589503.
JAMA
1.Türk A. Üniversite Öğrencilerinin Yaşam Doyumlarının Bir Belirleyicisi Olarak Temel Psikolojik İhtiyaçlar. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi. 2024;8:141–151.
MLA
Türk, Ahmet. “Üniversite Öğrencilerinin Yaşam Doyumlarının Bir Belirleyicisi Olarak Temel Psikolojik İhtiyaçlar”. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, c. 8, sy 16, Aralık 2024, ss. 141-5, doi:10.31461/ybpd.1589503.
Vancouver
1.Ahmet Türk. Üniversite Öğrencilerinin Yaşam Doyumlarının Bir Belirleyicisi Olarak Temel Psikolojik İhtiyaçlar. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi. 01 Aralık 2024;8(16):141-5. doi:10.31461/ybpd.1589503

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiYnkucG5nIiwicGF0aCI6IjQzMTkvOTg1Mi9jOTBhLzY5ZmM0MjZhYWVhMzIxLjcwOTcxNTA0LnBuZyIsImV4cCI6MTc3ODE0MzM1NSwibm9uY2UiOiJhMGFkNTgzNzc2YTUzZjkzNzZjY2UxYmI4NmNjZGNmNCJ9.Y4_jYbMLsLpZENvNI3qq3_-_j_IwAL0hX0U2PCJF7jI

Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, Creative Commons (CC) Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY 4.0) ile lisanslanmıştır.