Matematik öğretmenlerinin beceri ve matematiksel beceri kavramlarına yönelik algıları

Öz

This study focuses on teachers who take an active role in the education system. Since skill-based question structures have been included in mathematics teaching and exams in recent years, mathematics teachers’ perspectives on the concepts of skill and mathematical skill have been examined in the context of skill-based mathematics questions. The phenomenological pattern, one of the qualitative research methods, was used in the research. The participants consist of a total of 14 mathematics teachers from 7 secondary schools and 7 high schools. In the research, 4 open-ended questions about the concepts of skill and mathematical ability were asked to teachers in online interviews for 15-20 minutes, and the data obtained was transcribed and analyzed with content analysis. With the analysis of the data, 7 themes were created for the concept of skill and 5 themes for the concept of mathematical skill. As a result of the study, it is seen that teachers see the concepts of skill and ability as similar and cannot define their differences. They mostly explained the concept of skill as being able to do work, and they also made definitions such as being able to apply knowledge, make comments, make decisions, and manual dexterity. While they mostly expressed mathematical skills as being able to apply them to daily life situations, some of them stated them as numerical intelligence, practicing and acquiring academic knowledge. In addition, teachers did not associate mathematical skills with skills such as reasoning, mathematical thinking, and using mathematical terminology, which created the impression that teachers’ conceptual knowledge of skills and mathematical skills was lacking. It is thought that the study will contribute to the field as it can shed light on the difficulties teachers experience in distinguishing skills in skill-based questions.

Anahtar Kelimeler

• Matematik öğretmenleri
• beceri
• matematiksel beceri
• BTS.

Mathematics teachers’ perceptions towards the concepts of skills and mathematical skills

Öz

Bu çalışmada eğitim sisteminde aktif rol üstlenen öğretmenler üzerinde durulmaktadır. Eğitim sisteminde son yıllarda matematik öğretimi ve sınavlarda rutin sorular değil, beceri temelli soru yapılarının yer aldığı görülmektedir. Araştırmada matematik öğretmenlerinin beceri temelli sorular bağlamında beceri ve matematiksel beceri kavramlarına ilişkin görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim deseni kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını 7 ortaokul, 7 lise olmak üzere toplam 14 matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, öğretmenlerin beceri ve matematiksel beceri kavramlarına yönelik görüşlerinin alınmasına ilişkin hazırlanan toplam 4 açık uçlu soru ile çevrim içi ortamda yaklaşık 15-20 dakika sürede birebir görüşmeler yapılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler, yazıya çevrilerek içerik analizi ile çözümlenmiştir. Verilerin analizi ile beceri kavramına yönelik 7 tema, matematiksel beceri kavramına yönelik ise 5 tema oluşturulmuştur. Çalışma sonucuna göre, öğretmenler beceriyi en fazla iş yapabilme olarak açıklamışlardır. Beceri ve yetenek kavramlarını benzer olarak ifade ettiklerinden kavramlar arası farklılıkları tanımlayamadıkları gözlenmektedir. Ayrıca beceriyi, bilgiyi uygulama, yorumlama, karar verme, el becerisi olarak da tanımlamışlardır. Öğretmenler matematiksel beceri kavramını çoğunlukla günlük hayat durumlarına uygulayabilme olarak belirtirken, bazıları ise zekâ, pratik beceriler ve akademik bilgilerin edinimi yönünde görüş bildirmişlerdir. Ayrıca öğretmenlerin kavramı tanımlamada üst düzey düşünme, matematiksel terminolojiyi kullanma, akıl yürütme gibi becerilerle ilişkilendirmedikleri görüldüğünden kavramsal bilgilerinde eksiklikler olduğu izlenimi oluşmuştur. Çalışmanın öğretmenlerin beceri temelli sorularda gerekli olan becerileri ayırmada yaşadıkları zorluklara ışık tutarak alana faydalı olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Mathematics teachers
• skill
• mathematical skill
• BTS.

Kaynakça

1. Callison, D., & Lamb, A. (2004). Key Words in Instruction: Audience analysis. School Library Media Activities Monthly, 21(1), 34–36.
2. Cansoy, R. (2018). 21st century skills according to ınternational frameworks and building them in the education system. Journal of the Human and Social Science Researches, 7(4), 3112–3134.
3. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri. (M. Bütün, & S. B. Demir, Trans.). Siyasal Kitapevi.
4. Creswell, J. W. (2017). Eğitim araştırmaları: Nicel ve nitel araştırmanın planlanması, yürütülmesi ve değerlendirilmesi. (H. Ekşi, H. Çelik, A. Avcu, D. Eryiğit, D. Dinçer, E. Bakiler, G. Alçelik, İ. Karsantik, M. Tuncel, M. Kaya-Başman, N. Yaman, S. Kardaş, S. Doğan, S. Çakır, Ş. Tatık, & Y. Baykın, Trans.). Edam Yayınları.
5. Çepni, S., Karamustafaoğlu, O., Kaldırım, A., Tavşanlı Ö. F., Bayat, N., Altun, M., Ormancı, Ü., Ülger, B. B., Gürbüz, M. Ç., Güler, H. K., İleri, T., Ahıska, A. R., Ülger-Kozaklı, T., & Bozkurt, I. (2019). PISA ve TIMSS mantığını ve sorularını anlama. Pegem Akademi Yayıncılık.
6. Dogbey, J., & Dogbey, J. (2018). Depth of knowledge and context characteristics of the West African Examination Council’s Core Mathematics assessment–the case of Ghana from 1993–2013. Assessment in Education: Principles, Policy & Practice, 25(4), 376–398.
7. Güneş, G., & Gökçek, T. (2013). Öğretmen adaylarının matematik okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (20), 70–79.
8. Kabael, T., Ata Baran, A., Kızıltoprak, F., Deniz, Ö., Ev Çimen, E., & Güler H. K. (2019). Matematik okuryazarlığı ve PISA. In T. Kabael (Ed.), Matematik okuryazarlığı ve PISA (pp.11-43). Anı Yayıncılık.

9. Kabuklu, Ü. N., Yüzbaşıoğlu, M. K., & Kurnaz, A. (2019). Fen eğitimiyle alakalı araştırmalarda bağlam temelli soru yazma ölçütlerinin belirlenmesi. Proceedings of the Uluslararası Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Kongresi, Türkiye, 227–232.
10. Karademir, E., Sarikahya, E., & Altunsoy, K. (2017). Fen bilimleri öğretmenlerinin beceri kavramına yönelik algıları: Bir olgubilim çalışması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1), 53–71.
11. Kertil, M., Gülbağcı Dede, H., & Ulusoy, E. G. (2021). Skill-based mathematics questions: What do middle school mathematics teachers think about and how do they implement them?. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 12(1), 151–186.
12. MEB (2019) 2023 vizyonu. https://tegm.meb.gov.tr/www/2023-vizyonu/icerik/23
13. MEB (2018). Milli eğitim bakanlığı ortaöğretime geçiş yönergesi. https://www.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2018_03/26191912_yonerge
14. MEB (2019). PISA 2018 ulusal ön raporu. https://www.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2019_12/03105347_PISA_2018_Turkiye_On_Raporu.pdf
15. Özgen, K., & Kutluca, T. (2013). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının matematik okur yazarlığına yönelik görüşlerinin incelenmesi. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(10), 1–21.
16. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.