Araştırma Makalesi

Benzerlik Modelinin Bir Uygulaması Olarak Somali Seçim Sisteminin İncelenmesi

Cilt: 32 Sayı: 4 13 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Benzerlik Modelinin Bir Uygulaması Olarak Somali Seçim Sisteminin İncelenmesi

Öz

Bu çalışma, Somali’nin seçim sistemini, temsil modelleri arasında yer alan benzerlik modeli kapsamında incelemiştir. 1990’lı yıllarda meydana gelen bir iç savaş sonucunda devlet sisteminin çöktüğü ve günümüzde devlet inşası sürecinde olan Somali’de, 2012 yılında geçici anayasa yürürlüğe girmiştir. Yürürlüğe giren anayasa, seçim ile ilgili hususları genel ilkeler çerçevesinde düzenlemiştir. Buna göre, vatandaşların seçme ve seçilme hakkı gibi temel unsurlar anayasa tarafından güvence altına alınmış, seçim sistemi ve temsil modeli gibi unsurların ise ayrıca kanunla düzenleneceğini belirtmiştir. Dolayısıyla, seçim sistemi ve siyasi partileri düzenleyen kanunlar, ayrıca parlamento kararları ve cumhurbaşkanı kararnameleri gibi kaynakların incelemeye dahil edilmesi gerekmiştir. Yer verilen kaynaklar, aynı zamanda niteliksel, karşılaştırmalı-tarihsel bir tasarım kullanan bu çalışmanın birincil kaynaklarını oluşturmuştur. Birincil kaynaklara ek olarak, temsil kavramı, temsil modelleri, Somali’nin toplumsal ve siyasal dinamikleri gibi konularda var olan literatürden ise, ikincil kaynaklar olarak, çalışma kapsamında elde edilen bulguların analizinde yararlanılmıştır. Buna göre Somali, klan temelli bir toplumsal örgütlenmeye sahip olduğundan benzerlik modelinin bir uygulaması olarak 4.5 klan formülünü benimsemiş ve klan ihtiyarlarının, klan kotalarının olduğu bir sistem içerisinde seçimleri gerçekleştirmiştir. Çalışma, uygulanan seçim sisteminin, ulusal entegrasyonu zorlaştıracak ve klan bölünmelerini güçlendirebilecek riskleri ortaya çıkarabileceği sonucuna ulaşmıştır. Öte yandan, 2024’te yapılan yasal düzenlemelerin sistemi benzerlik modelinden kısmen uzaklaştırıp hibrit bir yapıya doğru dönüştürmeye başladığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Seçim Sistemi, Temsil Modelleri, Somali JEL Sınıflandırması: N37, N47

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmed, I., & Anisa, H. (2022). Women, Clan, and Politics in Somalia. J.-N. Bach, J. Abbink, S. Ancel, A. Ahmed, A. Aziz, E. Fantini, . . . J. Záhořík (Dü) içinde, Routledge Handbook of the Horn of Africa (s. 367-376). Oxon: Routledge. doi:https://doi.org/10.4324/9780429426957-35.
  2. Ali, S. A., & Noah, S. (2022). The Effect of Culture on Women’s Participation in Political Leadership in Mogadishu, Federal Republic of Somalia. Open Access Library Journal, 9, s. 1-14. https://doi.org/10.4236/oalib.1109329 adresinden erişildi.
  3. Bengtsson, A., & Wass, H. (2010). Styles of Political Representation: What do Voters Expect? Journal of Elections, Public Opinion and Parties, 20(1), s. 55-81. doi:https://doi.org/10.1080/17457280903450724.
  4. Brennan, G., & Hamlin, A. (1999). On Political Representation. British Journal of Political Science, 29(1), s. 109-127. http://www.jstor.org/stable/194298 adresinden erişildi.
  5. Casellas, J. P., & Wallace, S. J. (2014). The Role of Race, Ethnicity, and Party on Attitudes Toward Descriptive Representation. American Politics Research, 43(1), s. 1-26. doi:https://doi.org/10.1177/1532673X14535239.
  6. Dersso, S. A. (2009, September). The Somalia Conflict Implications for Peacemaking and Peacekeeping Efforts. ISS Paper, 198, s. 1-20. https://issafrica.org/research/papers/the-somalia-conflict-implications-for-peacemaking-and-peacekeeping-efforts adresinden erişildi.
  7. Dovi, S. (2018). Political Representation. E. N. Zalta (Dü.) içinde, The Stanford Encyclopedia of Philosophy. Stanford University. https://plato.stanford.edu/archives/fall2018/entries/political-representation adresinden erişildi.
  8. Elmi, A. (2021). The Politics of the Electoral System in Somalia: An assessment. Bildhaan, 21(1), s. 99-113. https://digitalcommons.macalester.edu/bildhaan/vol21/iss1/10 adresinden erişildi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Anayasa ve Siyasal Kurumlar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

13 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

8 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

8 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 32 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Türker, G. (2025). Benzerlik Modelinin Bir Uygulaması Olarak Somali Seçim Sisteminin İncelenmesi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 32(4), 691-707. https://doi.org/10.18657/yonveek.1695591
AMA
1.Türker G. Benzerlik Modelinin Bir Uygulaması Olarak Somali Seçim Sisteminin İncelenmesi. YÖNEKO. 2025;32(4):691-707. doi:10.18657/yonveek.1695591
Chicago
Türker, Göksel. 2025. “Benzerlik Modelinin Bir Uygulaması Olarak Somali Seçim Sisteminin İncelenmesi”. Yönetim ve Ekonomi Dergisi 32 (4): 691-707. https://doi.org/10.18657/yonveek.1695591.
EndNote
Türker G (01 Aralık 2025) Benzerlik Modelinin Bir Uygulaması Olarak Somali Seçim Sisteminin İncelenmesi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi 32 4 691–707.
IEEE
[1]G. Türker, “Benzerlik Modelinin Bir Uygulaması Olarak Somali Seçim Sisteminin İncelenmesi”, YÖNEKO, c. 32, sy 4, ss. 691–707, Ara. 2025, doi: 10.18657/yonveek.1695591.
ISNAD
Türker, Göksel. “Benzerlik Modelinin Bir Uygulaması Olarak Somali Seçim Sisteminin İncelenmesi”. Yönetim ve Ekonomi Dergisi 32/4 (01 Aralık 2025): 691-707. https://doi.org/10.18657/yonveek.1695591.
JAMA
1.Türker G. Benzerlik Modelinin Bir Uygulaması Olarak Somali Seçim Sisteminin İncelenmesi. YÖNEKO. 2025;32:691–707.
MLA
Türker, Göksel. “Benzerlik Modelinin Bir Uygulaması Olarak Somali Seçim Sisteminin İncelenmesi”. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, c. 32, sy 4, Aralık 2025, ss. 691-07, doi:10.18657/yonveek.1695591.
Vancouver
1.Göksel Türker. Benzerlik Modelinin Bir Uygulaması Olarak Somali Seçim Sisteminin İncelenmesi. YÖNEKO. 01 Aralık 2025;32(4):691-707. doi:10.18657/yonveek.1695591