Bölgesel Güvenlik Kompleksi Çerçevesinde Ulusların Yükseliş ve Çöküşlerinin Etkileri: Somali İncelemesi

Öz

Uluslar ve devletleri, insan hayatının evreleri gibi doğan, büyüyen, durağanlaşan ve çöken organizmalara benzemektedir. Bu evrelerden büyüme ve çöküş evreleri ülke sınırlarını aşan sonuçlar doğurmaktadır. Bu sonuçlar ise ilgili coğrafi bölgede güvenlik kompleksleri ortaya çıkarmaktadır. Bu hipotez çerçevesinde yapılan çalışmada, devletlerin yükselme ve çöküş dönemlerinde oluşabilecek tehditler ve bu tehditlerin ortaya çıkartabileceği Bölgesel Güvenlik Kompleksi, Somali örneği üzerinden ele alınmıştır. Çalışmanın amacı, coğrafi olarak yakın devletlerden birinin güçlenme veya çöküş sürecine girmesinin ortaya çıkartabileceği tehditler ve bu tehditler karşısında olası tedbirler çerçevesinde dış politika stratejilerine ve literatüre katkı sağlamaktır. Çalışmanın ilk bölümde kavramsal ve kuramsal çerçevede Bölgesel Güvenlik Kompleksi incelenmiştir. İkinci bölümde Somali’nin siyasal ve sosyoekonomik zemini ve bu zeminde gerçekleşen güç kazanma ve çöküş süreçlerine değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise bu süreçlerin ortaya çıkardığı tehditler ve bu tehditlerin bölge ülkelerine yansımasıyla oluşan Bölgesel Güvenlik Kompleksi değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bölgesel Güvenlik Kompleksi, Afrika Boynuzu, Somali. JEL Sınıflandırması: F51

Anahtar Kelimeler

• bölgesel güvenlik kompleksi
• afrika boynuzu
• somali

The Effects of the Rise and Fall of Nations in the Framework of the Regional Security Complex: A Somalia Review

Öz

Nations and their states resemble organisms born, growing, stagnating and collapsing like stages of human life. Of these phases, growth and collapse have consequences that go beyond the borders of the country. These results reveal to the security complex in the relevant geographic area. In the study carried out within the framework of this hypothesis, the threats that may occur during the rise and collapse periods of the states and the Regional Security Complex that these threats may reveal are discussed through the example of Somalia. The aim of the study is to contribute to foreign policy strategies and literature within the framework of the threats that may arise from the strengthening or collapse of one of the geographically close states and the possible measures against these threats. In the first part of the study, the Regional Security complex is examined in a conceptual and theoretical framework. In the second part, Somalia's political and socioeconomic ground and the processes of gaining power and collapse on this ground are mentioned. In the third part, the threats posed by these processes and the regional security complex formed by the reflection of these threats on the countries of the region are evaluated. Key Words: Regional Security Complex, Horn of Africa, Somalia. JEL Classification: F51

Anahtar Kelimeler

• Regional Security Complex
• Horn of Africa
• Somalia

Kaynakça

1. Al-Mahadin, Salam. (2018). The politics of the untranslated: an affectivediscursive approach to Somali pirates in A Hijacking, Journal of African Cultural Studies, 30:3, 307-322.
2. Arends, J. ve Frederik M. (Yaz 2009). Homeros’dan Hobbes ve Ötesine: “Güvenlik” Kavramının Avrupa Geleneğindeki Boyutları, Uluslararası İlişkiler, Cilt 6, Sayı 22, 3- 33.
3. Ayoob, M. (1994). Security in the third world: Searching fort the core variable. (Editör: A.G. Norman). Seeking security and development- the impact of military spending and army transfers. USA: Lynne Rienner Publishers, 21-37.
4. Buzan, B. (1991). New patterns of global security in the Twenty first century. International Affairs, 67(3), 431-451.
5. Buzan, B. (2009). People, states and fear: An agenda for international security studies in the post-cold war era. Colchester: ECPR Press.
6. Buzan, B. ve Weaver, O. (2004). Regions and Powers: The Structure of International Security. Cambridge University Press.
7. Çakmak, H. (2013). ABD’nin Somali’ye Askeri Müdahalesi. (Editör: Haydar Çakmak) ABD’nin Askeri Müdahaleleri, İstanbul, Kaynak Yayınları.
8. Gartensteın Ross, D. (Fall, 2009); The Strategic Challenge of Somalia’s Al-Shabaab Dimensions of Jihad. The Middle East Quarterly, Vol.16, 25-36.

9. Global Security (2002). Somalia War, erişim: https://www.globalsecurity.org/-military/world/somalia/images/map-somalia-clans-2002.jpg
10. Hesse, B. J. (2011), The myth of ‘Somalia. (Editör: Brian J. Hesse) Somalia: State Collapse, Terrorism and Piracy. Newyork: Routledge.
11. Homer-Dixon, T. F. (1991). On the Threshold-Environmental Changes as Causes of Acute Conflict. International Security, 16(2), 77-116.
12. Jaji, R. (2013) Somali Asylum Seekers and Refoulement at the Kenya–Somalia Border. Journal of Borderlands Studies, 28:3, 355-368,
13. Karabulut, B. (2011). Güvenlik; Küreselleşme Sürecinde Güvenliği Yeniden Düşünmek. Ankara, Barış Kitapevi.
14. Kaya, R. (Temmuz 2019). Orta Asya ‘Bölgesel Güvenlik Kompleksi’ ve Şangay İşbirliği Örgütü International Journal of Political Science & Urban Studies. Cilt 7, Özel Sayı, 53-71.
15. Kraska, J. ve Wilson, B. (2009) The Global Maritime Partnership and Somali Piracy, Defense & Security Analysis, 25:3, 223-234.
16. Laitin, D. (1977). Revolutionary Change in Somalia. Middle East Research and Information Project, Inc. (MERIP). No. 62, 6-18.
17. Lewis, I. M. (1993) Understanding Somalia: Guide to Culture, History and Social Institutions. London: HAAN Associates.
18. Marchal, R. (2009) A tentative assessment of the Somali Harakat Al Shabaab. Journal of Eastern African Studies. 3:3, 381-404,
19. Maruf, H. (2019) Somalia Readies for Oil Exploration, Still Working on Petroleum Law, 13.02.2019, https://www.voanews.com/africa/somalia-readies-oil-exploration-still-working-petroleum-law
20. Omar, M. O. (2001) The Scramble In The Horn Of Afrıca History of Somalia 1827–1977. Mogadishu: Somali Publications.
21. Percy, S. ve Shortland, A. (2013) The Business of Piracy in Somalia, Journal of Strategic Studies, 36:4, 541-578.
22. Pham J. P. (2010) Putting Somali piracy in context, Journal of Contemporary African Studies, 28:3, 325-34.
23. Pham, J. P. (2013). State Collapse, Insurgency, And Counterınsurgency: Lessons From Somalıa. Washington: US Army War College Strategic Studies Institute.
24. Sandıklı, A. ve Emeklier B. (2012). Güvenlik yaklaşımlarında değişim ve dönüşüm. (Editör A. Sandıklı). Teoriler Işında Güvenlik Savaş Barış ve Çatışma Çözümleri. İstanbul: Bilgesam Yayınları, 3-70.
25. Şilibekova, A. (2007). “Orta Asya Bölgesel Güvenlik Sistemine Doğru: Perspektifler”, ICANAS 38, 10’ncu cilt, Ankara: Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, ss.1319-1326
26. Şir, A. Y. (2003). Bölgesel Güvenlik Kompleksi Teorisi, Enerji Güvenliği ve Rusya. Uluslararası Sosyal Bilimciler Kongresi Bidiri Kitabı, İstanbul: BİLGESAM. 346- 355.
27. Weaver, O. (1995). Securitization and Desecuritization. (Editör: Ronnie D. Lipschutz). On Security, New York: Columbia University Press, 46–86
28. Wolfers, A. (1952). National security as an ambiguous symbol. Political Science Quarterly. 67(4), 481-502.
29. Yordanov R. (2020) Free to decide their destiny? Indigenous resistance to external forms of socialist modernity in Siad Barre’s Somalia, Third World Quarterly, 0:0, 1-18.