Okul Öncesi Eğitimde Kimlikli Bebekler Yaklaşımı ile Desteklenen Değerler Eğitimi Programının Etkisi

Öz

Bu araştırmanın amacı, Kimlikli Bebekler Yaklaşımı ile desteklenen değerler eğitimi programının aynı anasınıfına devam eden Türk ve Suriyeli mülteci çocukların sosyal değerleri üzerindeki etkisini incelemektir. Bu çalışma, ön test ve son test kontrol gruplu yarı deneysel desen ile yürütülmüştür. Araştırmanın verileri 'Türk/Suriyeli Çocuklar İçin Kişisel Bilgi Formu' ve 'Okul Öncesi Sosyal Değerler Kazanımı Ölçeği' aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma bulgularına göre, Kimlikli bebek yaklaşımı ile desteklenen değerler eğitimi programının çocukların sosyal değer kazanımına olumlu etkisi olduğu ve bu etkinin kalıcı olduğu görülmüştür. Deney ve kontrol gruplarının OSDKÖ sevgi- hoşgörü, saygı, sorumluluk, işbirliği-yardımseverlik, nezaket alt boyutlarına ve toplam puanlarına ilişkin son test puanları arasında istatiksel olarak anlamlı bir farkı olduğu ve bu fark deney grubu lehine olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, deney grubunda yer alan Türk çocukların OSDKÖ’nin sevgi-hoşgörü, saygı, sorumluluk, işbirliği-yardımseverlik, nezaket alt boyutlarına ve toplam puan ortalamaları ile kontrol grubunda yer alan Türk çocukların puan ortalamaları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılığın olduğu belirlenmiştir. Deney grubunda yer alan Suriyeli mülteci çocukların OSDKÖ’nin sevgi-hoşgörü, saygı, sorumluluk, iş birliği-yardımseverlik, nezaket alt boyutlarına ve toplam puan ortalamaları ile kontrol grubunda yer alan Suriyeli çocukların puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık vardır. Bu farklılık deney grubunda yer alan Suriyeli çocukların lehine olduğu görülmüştür. Bu sonuçlara göre, mülteci çocuklarla çalışan eğitimciler bu çocukların sınıf ortamlarına ve arkadaşlarına uyum sağlamaları için Kimlikli Bebek Yaklaşımı ile desteklenen etkinliklere yer verebilirler. Çocukların farklı kültürleri tanımalarını ve saygı duymalarını desteklemek için Kimlikli Bebek Yaklaşımı’nın kullanılabilir. Bu araştırma sadece çocuklarla yürütülmüştür. Mülteci ailelerin topluma uyum sağlamaları ve toplumdaki diğer bireylerin mültecileri kabul edebilmesi için aile katılım çalışmalarına yönelik etkinliklerin etkisi incelenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Kimlikli Bebekler Yaklaşımı
• Okul Öncesi Eğitim
• Mütleci Çocuklar
• Değerler Eğitimi
• Sosyal Değerler

The Effect of a Values Education Program Supported by the Persona Dolls Approach in Preschool

Öz

The purpose of this research was to examine the effects of a values education program supported by the Persona Dolls Approach on the social values of Turkish and Syrian refugee children attending the same preschool class. This study was conducted using a quasi-experimental design with pre-test and post-test with the control group. The data of the research was collected through the Personal Information Form for Turkish/Syrian Children and the Scale for Preschool Social Values Acquisition Scale (SPSVA). According to the findings of the research, the values education program supported by the Persona Dolls Approach had a positive effect on the attainment of social values in the children and this effect was permanent. There was a statistically significant difference between the post-test scores of the experimental and control groups regarding the love/tolerance, respect, responsibility, cooperation/helpfulness, and kindness sub-dimensions and total scores of the SPSVA and this difference was in favor of the experimental group. In addition, it was determined that there was a significant difference between the mean scores of the Turkish children in the experimental group on the love/tolerance, respect, responsibility, cooperation/helpfulness, and kindness sub-dimensions and the total scores of the SPSVA and the mean scores of the Turkish children in the control group in favor of the experimental group. There was a significant difference between the mean scores of Syrian refugee children in the experimental group on the love/tolerance, respect, responsibility, cooperation/helpfulness, and kindness sub-dimensions and total mean scores of the SPSVA and the mean scores of Syrian children in the control group. This difference was found to be in favor of the Syrian children in the experimental group. According to these results, educators working with refugee children can include activities supported by the Persona Doll Approach to help these children adapt to their classroom environment and friends. The Persona Doll Approach can be used to support children to recognize and respect different cultures. This research was conducted with children only. The impact of activities involving the rest of the family that are designed to help refugees adapt to a different society and to ensure that individuals in the host society are more able to accept them could also be examined.

Anahtar Kelimeler

• Persona dolls approach
• preschool education
• refugee children
• values education
• social values

Kaynakça

1. Aghajafari, F., Pianorosa, E., Premji, Z., Souri, S., & Dewey, D. (2020). Academic achievement and psychosocial adjustment in child refugees: a systematic review. Journal of Traumatic Stress, 33(6), 908-916. https://doi.org/10.1002/jts.22582
2. Al-Jubeh, D., & Vitsou, M. (2021). Empowering refugee children with the use of persona doll. International Journal of Progressive Education, 17(2), 210-227. https://doi.org/10.29329/ijpe.2020.332.13
3. Altındiş, M. (2013). Türkiye’de mülteciler, salgın hastalıklar ve korunma. Sağlık Düşüncesi ve Tıp Kültürü Dergisi, 28, 64-67.
4. Anderson, A., Hamilton, R., Moore, D., Loewen, S., & Frater-Mathieson, K. (2003). Education of refugee children: Theoretical perspectives and best practice. In Educational interventions for refugee children (pp. 15-25). Routledge.
5. Atabey, D. (2014). Okul öncesi sosyal değerler kazanımı ölçeğinin geliştirilmesi ve sosyal değerler eğitimi programının anasınıfına devam eden çocukların sosyal değerler kazanımına etkisinin incelenmesi. [Yayınlanmış doktora tezi], Gazi Üniversitesi, Ankara.
6. Betawi, I. A. (2019). Away from home: psychological well-being of Syrian children at Azraq refugee camp in Jordan. Early Child Development and Care, 189(5), 846-854. https://doi.org/10.1080/03004430.2017.1345895 Brown, B. (2008). Equility in action a way forward with Persona Dolls. Trentham.
7. Buchanan, L. A. (2007). The use of Ububele Persona Dolls in an emotional literacy programme with pre-school children. [Published doctoral dissertation], University of the Witwatersrand, Johannesburg.
8. Busch, J., Bihler, L. M., Lembcke, H., Buchmüller, T., Diers, K., & Leyendecker, B. (2018). Challenges and solutions perceived by educators in an early childcare program for refugee children. Frontiers in psychology, 9, 1621. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.01621

9. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem.
10. Collet, B. (2010). Sites of refuge: Refugees, religiosity, and public schools in the United States. Educational Policy, 24(1), 189–215. https://doi.org/10.1177/0895904809354726
11. Çolak, İ. & İşeri, E. T. (2022). Okul yöneticilerine göre sığınmacı öğrencilerin eğitim sorunları. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2022(18), 93-113. https://doi.org/10.46778/goputeb.1027707
12. Dignan, S., & Reijnhart, S. (Eds) (2004). Diversity and equity in early childhood training in Europe, examples of training practices in the decent network. www.decet.org
13. Divrengi, M., & Aktan -Acar, E. (2012). Farkındayım farklılıklara saygılıyım. Eğiten Kitap Yayınları
14. England, T. F. (2009). Character education and the perceived impact on student academic achievement and in facilitating a safe and effective learning environment in California K–12 public schools. [Unpublished doctoral dissertation], University of La Verne.
15. Erdemir, E. & Diri, A. (2019). Erken çocukluk eğitimi yaz okullarının Suriyeli çocuklar ile bölge çocukları üzerindeki etkileri: değerlendirme raporu. İstanbul: AÇEV
16. Erikli, S. (2016). Okul öncesi çocukları için bir değerler eğitim programının geliştirilmesi ve uygulanması[Yayınlanmamış yüksek lisans tezi], Orta Doğu Teknik Üniversitesi
17. Franciamore, N. O. (2014). Parent perceptions of character education in universal pre-kindergarten. [Unpublished doctoral dissertation], Walden University
18. Frater-Mathieson, K. (2004). Refugee trauma, loss, and grief: implications for intervention. Richard Hamilton & Dennis Moore (Ed.), Educational Interventions for Refugee Children: Theoretical perspectives and implementing best practice (p.12-34). Routledge Falmer.
19. Gerokosta, V. S. (2017). Integration of refugee children in kindergarten. Views of nursery teachers in the prefecture of Chios. Journal of Contemporary Education, Theory & Research, 1(1), 33-40. https://doi.org/10.25656/01:19098
20. Ghasemi, A., & Zahediasl, S. (2012). Normality tests for statistical analysis: a guide for non-statisticians. International Journal of Endocrinology and Metabolism, 10(2), 486–489. https://doi.org/10.5812/ijem.3505
21. Gündoğdu, K. (2021). Montessori ve MEB okul öncesi eğitim programında eğitim gören çocukların öz düzenleme becerileri ile farklı kültürlere bakış açıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi], İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
22. Güneş, F.P. (2018). Değerler eğitimi etkinliklerinin okul öncesi dönem 5 yaş çocuklarinin değer algilari ve sosyal-duygusal gelişimleri üzerine etkisi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi], 18 Mart Üniversitesi
23. Kardes, S., & Kozikoglu, I. (2021). Interactions between refugee and local preschool children and prejudice or discriminatory behaviors: teachers' observations. Journal of Pedagogical Research, 5(1), 114-125. https://doi.org/10.33902/JPR.2021067282
24. Kardeş, S. (2018). Mülteci çocukların psikososyal gelişimine yönelik program uyarlanması [Yayınlanmamış doktora tezi], Hacettepe Üniversitesi
25. Keçecioğlu, Ö. (2015). MEB okul öncesi eğitim programı ve Montessori yaklaşımına göre eğitim alan 5 yaş çocuklarının sosyal becerilerinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi], Marmara Üniversitesi
26. Kuru, N. (2020). Tamamlayici erken müdahale programinin mülteci çocuklarin benlik saygisina, sosyal becerilerine ve psikolojik sağlamliğina etkisi. [Yayınlanmamış doktora tezi], Hacettepe Üniversitesi
27. Lee, G. L. (2013). Re-emphasizing character education in early childhood programs: Korean children's experiences. Childhood Education, 89(5), 315-322. https://doi.org/10.1080/00094056.2013.830907
28. MacNaughton, G. (1999). Dolls for equity: young children learning respect and unlearning unfairness. In Persona Doll conference, London, UK.
29. Melati, W. P. (2020). Traditional Games Based Learning for Character Development of Early Childhood. In Proceedings of the 2nd International Conference on Sosial Science and Character Educations (ICoSSCE 2019) (Vol. 398, pp. 291-295).
30. Polat, E. B., Özbey, S., Türkmen, S., & Gözeler, M. K. G. (2020). 60-72 aylık göçmen Afgan çocuklara uygulanan sosyal uyum ve beceri programının etkisinin incelenmesi. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 5(2), 1-25. https://doi.org/10.37754/ 737081.2020.521
31. Purba, R. I., Putri, R. S., Purwanto, A., Yanthy, E., Setiawan, S. T., & Pramono, R. (2020). Developing social and emotional skills through character education in late early childhoods in an SPK school. International Journal of Advanced Science and Technology, 29(06),5266-5278. http://sersc.org/journals/index.php/IJAST/article/view/19587
32. Sapsağlam, Ö. (2015). Anasınıfına devam eden çocuklara uygulanan sosyal değerler eğitimi programının sosyal beceri kazanımına etkisinin incelenmesi. Yayınlanmış doktora tezi, Gazi Üniversitesi
33. Sapsağlam, Ö. (2016). Okul öncesi eğitim programlarında yer alan hedeflerin değerler açısından incelenmesi. Turkish Studies (Elektronik), 11(9), 683-700. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.
34. Smith, C. (2009). Persona Dolls and anti-bias curriculum practice with young children: A case study of early childhood development teachers. [Unpublished master dissertation], Cape Town University
35. Srinivasan, P., & Cruz, M. (2015). Children colouring: speaking ‘colour difference’with diversity dolls. Pedagogy, Culture & Society, 23(1), 21-43. https://doi.org/10.1080/14681366.2014.919343
36. Stewart-Burrison, L. (2014). Effect of character education on student behavior in kindergarten.  Unpublished doctoral dissertation, Walden University
37. Taylor, S. & Sidhu, K. (2012). Supporting refugee students in schools: What constitutes inclusive education? International Journal of Inclusive Education, 16(1), 39-56. https://doi.org/10.1080/13603110903560085
38. Trout, N. J. (2008). Building character education in the preschool.  Unpublished doctoral dissertation, Capella University
39. Uyanık- Balat, G. (2012). Okul Öncesinde Değerler Eğitimi ve Etkinlik Örnekleri. Pegem
40. Yavaş, M. (2020). Montessori ve MEB okul öncesi eğitim programında eğitim gören çocukların değer düzeyleri, sosyal yetkinlik ve davranışlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi], İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi