Comparison of Chemistry Teacher Training Programs: The Cases of Türkiye and the Netherlands

Öz

This comparative educational research was conducted to compare the chemistry teacher training programs of Hacettepe University in Türkiye and Hogeschool Utrecht in the Netherlands by identifying their similarities and differences in terms of teacher training systems, compulsory field education courses, compulsory professional teaching knowledge courses, teaching practices, and elective courses. A holistic multiple-case study design was used for this purpose as a qualitative research method. Data were collected through document analysis by accessing the chemistry teacher training programs via the official websites of both universities. The obtained data were analyzed using the descriptive analysis method. The results revealed that there are similarities between the chemistry teacher training programs in Türkiye and the Netherlands in terms of the process of becoming a teacher and the European Credit Transfer System (ECTS) credits required for graduation, but significant differences were found in the compulsory field education courses, compulsory professional teaching knowledge courses, elective courses, and teaching practices. While in Türkiye 49 hours of compulsory field training are theoretical and 12 hours practical, in the Netherlands 42 hours are theoretical and 36 hours practical. In Türkiye, the professional teaching knowledge courses (except Teaching Practice 1 and 2) are purely theoretical (28 hours in total), whereas in the Netherlands the courses are balanced among theory, group work, and fieldwork (12 hours each). In addition, in Türkiye, teaching practice is concentrated in the last two semesters of the fourth year (24 ECTS credits), whereas in the Netherlands it is integrated into the four-year program and is more extensive (84 ECTS credits). For elective courses, Türkiye allocates 60 ECTS credits, while the Netherlands allocates 30, focusing more on specialization and depth. In line with these findings, recommendations for all teacher education programs are presented within the categories of increasing field experiences, profiling and specialization, interdisciplinary education, research and project-oriented education, professional development, and counseling.

Anahtar Kelimeler

• Netherlands
• Türkiye
• chemistry teacher training program
• comparative education

Kimya Öğretmeni Yetiştirme Programlarının Karşılaştırılması: Türkiye ve Hollanda Örneği

Öz

Bu karşılaştırmalı eğitim araştırmasında, Türkiye’de Hacettepe Üniversitesi ve Hollanda’da Hogeschool Utrecht Kimya Öğretmeni yetiştirme programlarının öğretmen yetiştirme sistemi, zorunlu alan eğitimi dersleri, zorunlu öğretmenlik meslek bilgisi dersleri, öğretmenlik uygulamaları ve seçmeli dersler açısından benzerlik ve farklılıklarının belirlenerek karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla nitel araştırma desenlerinden bütüncül çoklu durum deseni kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında doküman incelemesi yapılmış ve her iki üniversitenin resmî genel ağ sitesinden kimya öğretmenliği lisans programlarına ulaşılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda Türkiye ve Hollanda kimya öğretmeni yetiştirme programlarında; lisans eğitimi ve pedagojik formasyon eğitimi açısından öğretmen olunması için izlenmesi gereken süreç ve mezun olunması için alınması gereken Avrupa Kredi Transfer Sisteminde (AKTS) benzerlikler olduğu, ancak zorunlu alan /alan eğitimi, zorunlu meslek bilgisi dersleri ve seçmeli dersler ile öğretmenlik uygulamaları açısından önemli farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Zorunlu alan eğitimi derslerinin Türkiye'de 49 saati teorik, 12 saati uygulamalı iken, Hollanda'da 42 saati teorik, 36 saati uygulamalıdır. Türkiye'de öğretmenlik meslek bilgisi dersleri (Öğretmenlik Uygulaması 1 ve 2 dışında) tamamen teorik (toplam 28 saat) iken, Hollanda'da dersler teori, grup çalışması ve saha çalışması (her biri 12 saat) arasında dengelenmiştir. Ayrıca, Türkiye'de öğretmenlik uygulamaları dördüncü yılın son iki yarıyılında yoğunlaşırken (24 AKTS), Hollanda'da bu uygulamalar dört yıllık programa entegre edilmiş ve daha kapsamlıdır (84 AKTS). Seçmeli derslere Türkiye’de 60 AKTS ayrılırken, Hollanda’da 30 AKTS ayrılmakta ve daha çok alanda uzmanlaşmaya ve derinliğe odaklanılmaktadır. Ulaşılan sonuçlar doğrultusunda; tüm öğretmen yetiştirme programlarını kapsayan öneriler uygulamalı eğitimin arttırılması, profil oluşturma ve uzmanlaşma, disiplinler arası eğitim, araştırma ve proje odaklı eğitim, mesleki gelişim ve danışmanlık başlıkları altında sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Hollanda
• Türkiye
• kimya öğretmeni yetiştirme programları
• karşılaştırmalı eğitim

Kaynakça

1. Arslan, E. (2023). Türkiye ve İspanya’nın öğretmen yetiştirme sistemi. Erciyes Akademi, 37(3), 1364-1389. https://doi.org/10.48070/erciyesakademi.1337879
2. Çınar, K. & Doğan, C. (2019). Türkiye, Almanya ve Finlandiya öğretmen yetiştirme sistemlerinin incelenmesi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 2(2), 204-218. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/903912
3. De Propedeuse (2024). Meer dan een eerste jaar. https://www.hu.nl/onderzoek/publicaties/de-propedeuse-meer-dan-een-eerste-jaar
4. Delibaş, H. (2007). Türkiye, İngiltere, Almanya ve Finlandiya biyoloji öğretmeni yetiştirme programlarının karşılaştırılması. [Yüksek Lisans Tezi]. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
5. Demircioğlu, G., & Kardeş, E. (2020). Türkiye ve Türkmenistan kimya dersi öğretim programlarının karşılaştırılması. Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty, 39(3 100. Yıl Eğitim Sempozyumu Özel Sayı, 137-154. https://doi.org/10.7822/omuefd.673493
6. Ekici, G. (2008). Sınıf yönetimi dersinin öğretmen adaylarının öğretmen öz-yeterlik algı düzeyine etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(35), 98-110. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/87571
7. EPDAD (2024). Öğretmenlik Eğitim Programları Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği. https://epdad.org.tr/ Erbilgin, E., & Boz, B. (2013). Matematik öğretmeni yetiştirme programlarımızın Finlandiya, Japonya ve Singapur programları ile karşılaştırması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(Özel Sayı), 156-170. https://www.researchgate.net/profile/Burcak-Boz-yaman/publication/259311831_A_Comparison_of_Mathematics_Teacher_Training_Programs_in_Turkey_Finland_Japan_and_Singapore/links/02e7e52af795729d92000000/A-Comparison-of-Mathematics-Teacher-Training-Programs-in-Turkey-Finland-Japan-and-Singapore.pdf
8. Ergun, M. (2009). Fransa ve Türkiye’deki fizik ve kimya öğretmeni yetiştirme programlarının karşılaştırılması. Trends and Issues of Educational Research, 472-485. Çanakkale: Eğitim Araştırmaları Birliği.

9. Ergun, M. (2013). İsviçre ve Türkiye kimya öğretmeni yetiştirme programlarının karşılaştırılması. Journal of Turkish Science Education, 10(1), 118-138. https://www.tused.org/index.php/tused/article/view/281/230
10. Ergun, M., & Avcı, S. (2013). Hollanda ve Türkiye’deki fen bilgisi öğretmeni yetiştirme programlarının karşılaştırılması. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(1), 127-146. https://doi.org/10.7822/egt107
11. Fairbrother, G. P. (2005). Comparison to what end? Maximizing the potential of comparative education research. Comparative Education, 41(11), 5-24. https://doi.org/10.1080/03050060500073215
12. Göçen Kabaran, G., & Görgen, İ. (2016). Güney Kore, Hong Kong, Singapur ve Türkiye’deki öğretmen yetiştirme sistemlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi. Bartın University Journal of Faculty of Education, 5(478-495). https://doi.org/10.14686/buefad.v5i2.5000171265
13. Hacettepe Üniversitesi (2018a). Bilgi paketi. https://bilsis.hacettepe.edu.tr/oibs/bologna/index.aspx?lang=tr&curOp=showPac&curUnit=440&curSunit=772#
14. Hacettepe Üniversitesi (2018b). Kimya öğretmenliği programı. https://akts.hacettepe.edu.tr/ders_detay.php?ders_ref=DRSTNM_0000000000000000000002414&ders_kod=BEB650&zs_link=1&prg_kod=742&submenuheader=2
15. Hacettepe Üniversitesi Ön Lisans, Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği (2018). https://oidb.hacettepe.edu.tr/tr/hacettepe_universitesi_on_lisans_lisans_egitimogre-3
16. Hacettepe Üniversitesi. (2023). Kurum iç değerlendirme raporu. https://kalite.hacettepe.edu.tr/fs_/files/Kidr-HacettepeUniversitesi-2023.pdf
17. Hacettepe Üniversitesi. (2022). Bologna Süreci. https://universitem.hacettepe.edu.tr/bologna-sureci/
18. Hacettepe Üniversitesi (2022). Uluslararası akreditasyon. https://universitem.hacettepe.edu.tr/uluslararasi-akreditasyon/
19. HU University of Applied Sciences Utrecht (2022). Studiegids lerarenopleiding scheikunde. https://studiegids.hu.nl/01322830-7de1-45bc-ae7e-1a046ee55e86
20. HU University of Applied Sciences Utrecht. (2024a). HU Minors. https://husite.nl/minors/minors/page/4/
21. HU University of Applied Sciences Utrecht (2024b). Learning together. https://www.internationalhu.com/learning-together
22. HU University of Applied Sciences Utrecht (2024c). Leraar scheikunde tweedegraads. https://www.hu.nl/voltijd-opleidingen/leraar-scheikunde-tweedegraads
23. Kalkan, A. (2021). Türkiye ve bazı gelişmiş ülkelerin öğretmen yetiştirme sistemleri ve programlarının karşılaştırılmalı olarak incelenmesi. Uluslararası Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(1), 1-16. https://doi.org/DOI: 10.47770//ukmead.878302
24. KPSS Kılavuzu (2024). Kamu personel seçme sınavı KPSS-2024/3. https://www.osym.gov.tr/TR,29119/milli-egitim-bakanligi-kpss-20243-tercih-kilavuzu.html
25. Küçükoğlu, A., & Kızıltaş, E. (2012). Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya, Rusya ve Türkiye okul öncesi öğretmen yetiştirme programlarının karşılaştırılması. İlköğretim Online, 11(3), 660-670. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/90558
26. Lay, M., Deguire, K. J., & Appelbaum, S. H. (2005). The relationship of ethical climate to deviant workplace behaviour. Corporate Governance: The international journal of business in society, 5(4), 43-55. https://doi.org/10.1108/14720700510616587
27. MEB Tebliğler Dergisi (2021). Uygulama öğrencilerinin Millî Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarında yapacakları öğretmenlik uygulamasına ilişkin yönerge. https://mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/2066.pdf
28. Nakiboğlu, C. (1999). Purdue Üniversitesi (ABD) ve Balıkesir Üniversitesi kimya öğretmen yetiştirme programlarının karşılaştırılması. Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11, 426-438. http://acikerisim.deu.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/20.500.12397/728/11-47.pdf?sequence=1&isAllowed=y
29. OECD (2023). PISA 2022 results. Volume 1, 491. https://doi.org/doi:https://doi.org/10.1787/53f23881-en
30. Okuşlug, M., Gökcan Demir, A., Akkoyun, A., Demir, A., Akçakaya, Y., Balkan, M., & Güneş, C. (2023). Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye’de öğretmen yetiştirme sistemlerinin karşılaştırılması. International Journal of Social and Humanities Sciences Research, 10(94), 998-1011. https://doi.org/10.26450/jshsr.3616 ÖSYM (2024). KPSS kılavuzu. https://www.osym.gov.tr/TR,29351/2024-kpss-lisansalanoabt-kilavuz-ve-basvuru-bilgileri.html
31. Özmen, H., & Karamustafaoğlu, O. (2023). Eğitimde araştırma yöntemleri (3. bs). Pegem Akademi Yayıncılık. Rijksoverheid (2024). Hoe word ik leraar in het voortgezet onderwijs? https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/werken-in-het-onderwijs/vraag-en-antwoord/leraar-voortgezet-onderwijs
32. Sak, R. Sak, İ., Şendil, Ç., & Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227-250. https://doi.org/10.33400/kuje.843306
33. Stichting Beroepskwaliteit Leraren. (2024). Kennisplatform voor het onderwijs. Wij Leren. https://wij-leren.nl/SBL-competenties.php
34. THE (2024). Times Higher Education. https://www.timeshighereducation.com/
35. TIMSS & PIRLS (2019). International results in mathematics and science. https://timss2019.org/reports/wp-content/themes/timssandpirls/download-center/TIMSS-2019-Highlights.pdf
36. UniRank (2024). Top universities in the netherlands. https://www.4icu.org/reviews/9860.htm
37. URAP (2023-2024). University Ranking by Academic Performance. https://newtr.urapcenter.org/
38. Ültanır, G. (2000). Karşılaştırmalı eğitim bilimi. Ankara: Eylül Kitabevi.
39. Van Driel, J.H., De Jong, O., & Verloop, N. (2002). The development of preservice chemistry teachers’ pedagogical content knowledge. Science Education, 86, 572-590. https://doi.org/10.1002/sce.10010
40. Wong, J. L. N., & Tsui, A. B. M. (2007). How do teachers view the effects of school‐based in‐service learning activities? A case study in China. Journal of Education for Teaching, 33(4), 457-470. https://doi.org/10.1080/02607470701603290
41. Yazçayır, N., & Yıldırım, N. (2021). Öğretmen yetiştirme lisans programları ve öğretmenlik meslek bilgisi alt boyutunun karşılaştırmalı analizi “Türkiye ve Singapur“. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 19(1), 182-218. https://doi.org/10.37217/tebd.733698
42. Yıldırım, C., & Türkoğlu, A. (2018). Karşılaştırmalı eğitim yansımaları: “on yıl sonra”. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(1), 31-45. https://doi.org/10.30803/adusobed.323374
43. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8th ed.). Seçkin Yayınevi.
44. Yin, R. K. (2017). Case study research and applications. Design and methods. Sage.
45. YÖK (2007). Öğretmen yetiştirme ve eğitim fakülteleri (1982–2007). https://www.yok.gov.tr/Documents/Yayinlar/Yayinlarimiz/ogretmen-yetistirme-ve-egitim-fakulteleri. pdf
46. YÖK (2018a). Kimya öğretmenliği lisans programı. https://www.yok.gov.tr/Documents/Kurumsal/egitim_ogretim_dairesi/Yeni-Ogretmen-Yetistirme-Lisans-Programlari/Kimya_Ogretmenligi_Lisans_Programi.pdf
47. YÖK. (2018b). Yeni öğretmen yetiştirme lisans programları. https://www.yok.gov.tr/kurumsal/idari-birimler/egitim-ogretim-dairesi/yeni-ogretmen-yetistirme-lisans-programlari
48. YÖK. (2018c). Yeni öğretmen yetiştirme lisans programlarının güncelleme gerekçeleri, getirdiği yenilikler ve uygulama esasları. https://www.yok.gov.tr/Documents/Kurumsal/egitim_ogretim_dairesi/Yeni-Ogretmen-Yetistirme-Lisans-Programlari/AA_Sunus_%20Onsoz_Uygulama_Yonergesi.pdf
49. YÖK (2020). Yeni öğretmen yetiştirme lisans programları. https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Haberler/2020/egitim-fak%C3%BCltelerine-yetki-devri.aspx
50. YÖK (2021). Pedagojik formasyon eğitimi sertifika programına ilişkin çerçeve usul ve esaslar. https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Kurumsal/IdariBirimler/egitim_ogretim_daire_bsk/pedagojik-formasyon-usul-ve-esaslar.aspx
51. YÖK (2023). Pedagojik formasyona yönelik bilgilendirme. https://www.yok.gov.tr/HaberBelgeleri/BasinAciklamasi/2023/pedagojik-formasyona-yonelik-bilgilendirme.pdf
52. YÖK (2024). Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi (TYÇ) Logosu ilk kez Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda yer alacak. https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Haberler/2024/turkiye-yeterlilik-cercevesi-logosu.aspx
53. YÖKAK Kurumsal Akreditasyon Raporu (2022). Hacettepe Üniversitesi kurumsal akreditasyon raporu. https://kalite.hacettepe.edu.tr/fs_/files/KAR-HACETTEPE-2023.pdf