Diyarbakır’daki Karkas Yapılarda 06 Şubat Kahramanmaraş Depremi ve Etkilerinin İncelenmesi

Nursen Işık; Sedat Aslan

doi:10.53433/yyufbed.1746529

TR EN

Diyarbakır’daki Karkas Yapılarda 06 Şubat Kahramanmaraş Depremi ve Etkilerinin İncelenmesi

Öz

Türkiye, aktif fay hatları üzerinde yer alması nedeniyle yüksek deprem riski taşıyan ülkeler arasında yer almaktadır. 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli olarak meydana gelen ve moment magnitütleri Mw 7,7 ve Mw 7,6 olan iki büyük deprem (KRDAE, AFAD, 2023), başta Diyarbakır olmak üzere 11 ilde ağır yapısal hasarlara ve yaklaşık 50.000 can kaybına yol açmıştır. Bu çalışma, Diyarbakır kent merkezinde yer alan betonarme karkas yapıların söz konusu depremler karşısındaki performansını değerlendirmeyi ve meydana gelen yapısal hasarların nedenlerini bütüncül bir yaklaşımla ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, Diyarbakır’da deprem sonrası ağır hasar almış veya tamamen yıkılmış betonarme karkas yapılar incelenmiştir. Araştırmada karma yöntem yaklaşımı benimsenmiş; saha gözlemleri, hasar tespit raporları ve bilirkişi incelemeleri gibi nitel verilerin yanı sıra, AFAD ve Türkiye Afet Veri Tabanı (TADAS) kaynaklı maksimum yer ivmesi (PGA), spektral ivme (Sa) gibi nicel deprem mühendisliği verileri birlikte değerlendirilmiştir. Yapıların deprem performansını etkileyen zemin koşulları, yapı tasarımı, malzeme kalitesi, mühendislik hizmeti, yapım yılı ve yürürlükteki deprem yönetmeliklerine uyum gibi kriterler, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) teknikleri çerçevesinde analiz edilmiştir. Bu kapsamda, farklı kriterlerin göreli önemleri dikkate alınarak yapı hasar düzeyleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, Diyarbakır’da hasarın yoğunlaştığı bölgelerde temel belirleyici etkenlerin yetersiz zemin etüdü, düşük mühendislik hizmeti, beton kalitesindeki yetersizlikler, taşıyıcı sistem tasarım hataları ve 1998 ile 2018 Deprem Yönetmeliklerine uyumsuzluk olduğunu göstermektedir. Özellikle 2000 yılı öncesinde inşa edilmiş ve yapı denetim sürecine tabi olmayan binalarda hasar düzeyinin belirgin biçimde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın sonuçları, afet sonrası yeniden yapılaşma ve kentsel dönüşüm süreçleri açısından önemli çıkarımlar sunmaktadır. Teknik standartlara uygun, mühendislik hizmeti yeterli ve etkin biçimde denetlenmiş yapılaşmanın, can ve mal kayıplarının azaltılmasında kritik rol oynadığı ortaya konmuştur. Bu bağlamda, Diyarbakır özelinde geliştirilecek afet risk azaltma stratejilerinin; mevcut yapı stokunun ayrıntılı envanterinin çıkarılması, riskli yapıların önceliklendirilerek güçlendirilmesi veya yenilenmesi ve zemin-etüt tabanlı imar planlarının hazırlanması ilkeleri doğrultusunda ele alınması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

6 Şubat Kahramanmaraş Depremi, Deprem Etkisi, Diyarbakır, Hasar Sınıfları, Karkas Yapı

Etik Beyan

Bu çalışma için etik kurul izni gerekmemektedir.

Teşekkür

Bu çalışmada çalışma verilerini paylaşan Diyarbakır Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na, Türkiye Mühendisler ve Mimarlar Odasına, yerel kurum kuruluşlara teşekkürlerimizi sunarız.

Investigation of the February 6 Kahramanmaraş Earthquake and Its Effects on Frame Buildings in Diyarbakır

Öz

Turkey is among the countries with high seismic risk due to its location on active fault lines. On February 6, 2023, two major earthquakes with moment magnitudes of Mw 7.7 and Mw 7.6, centered in Kahramanmaraş, caused severe structural damage and approximately 50,000 casualties across 11 provinces, including Diyarbakır (KRDAE, AFAD, 2023). This study aims to evaluate the performance of reinforced concrete frame buildings in Diyarbakır city center during these earthquakes and to identify the underlying causes of structural damage through a holistic approach. The study focuses on buildings that were heavily damaged or completely collapsed. A mixed-method approach was adopted, integrating qualitative data such as field observations, damage assessment reports, and expert evaluations with quantitative seismic engineering data, including peak ground acceleration (PGA) and spectral acceleration (Sa) from AFAD and the Turkey Disaster Database (TADAS). Building performance was analyzed considering criteria such as soil conditions, structural design, material quality, engineering services, construction year, and compliance with current seismic codes, using Multi-Criteria Decision-Making (MCDM) techniques. The relative importance of different criteria was assessed to compare damage levels across buildings. The findings indicate that areas with concentrated damage were primarily affected by insufficient geotechnical investigations, inadequate engineering services, poor concrete quality, structural design deficiencies, and non-compliance with the 1998 and 2018 seismic codes. Buildings constructed before 2000 and not subjected to building inspection processes exhibited significantly higher damage levels. The results provide valuable insights for post-disaster reconstruction and urban transformation planning. Proper adherence to technical standards, sufficient engineering services, and effective building inspection are critical for minimizing human and property losses. Accordingly, disaster risk reduction strategies in Diyarbakır should include detailed inventories of the existing building stock, prioritization of risky structures for retrofitting or replacement, and the development of land-use plans based on soil investigations.

Anahtar Kelimeler

February 6th Kahramanmaraş Earthquake, Earthquake Effect, Diyarbakır, Damage Classifications, Frame Structure

Kaynakça

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), (2023). 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası durum raporu. T.C. İçişleri Bakanlığı. https://www.afad.gov.tr
Ambraseys, N. N. (1989). Temporary seismic quiescence: SE Turkey. Nature, 337(6204), 315-317.
Arslan, G., İpekyüz, B.& Bayar, G. (2025, 16-18 Mayıs). 6 Şubat 2023 depremlerinin yapı stoku açısından Diyarbakır kent merkezindeki etkileri ve yıkılan binaların erişilebilirlik analizi [Bildiri sunumu]. 7. Uluslararası Doğal Afetler ve Afet Yönetimi Sempozyumu (ISHAD 2025), Diyarbakır, Türkiye. acperpro.com
Bayraktar, A., Yılmaz, T., & Demir, A. (2023). 6 Şubat 2023 Türkiye depremleri sonrası yapı hasarlarının değerlendirilmesi. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 47(2), 87-104. https://doi.org/10.xxxx/jmd.2023.47.2.87
Bassürücü, M., Yıldız, O., & Kına, C. (2025). Seismic performance assessment of an RC building due to 2023 Türkiye Earthquakes: A case study in Adıyaman, Türkiye. Buildings, 15(4), 521. https://doi.org/10.3390/buildings15040521
Bedirhanoğlu, İ. 2023. Kahramanmaraş Pazarcık ve Elbistan Depremleri ön değerlendirme raporu. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Diyarbakır.
Bilham, R. (2019). Seismic risk and urban vulnerability. Earthquake Spectra, 35(2), 417–445.
Birleşmiş Milletler Afet Riskini Azaltma Ofisi (UNDRR) (2022). Global assessment report on disaster risk reduction 2022: Our world at risk—Transforming governance for a resilient future. https://www.undrr.org/publication/gar2022
Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü (KOERI). (2023). Strong motion records and preliminary assessments. Kandilli Rasathanesi Yayınları.
Bozkurt, E. (2001). Neotectonics of Turkey—A synthesis. Geodinamica Acta, 14(1–3), 3–30.

Bozkurt, E., Yıldırım, C., Uçarkuş, G., Doğan, B., & Gökalp, E. (2024). Surface deformations of the 6 February 2023 earthquake sequence, eastern Türkiye. Middle East Technical University. https://www.metu.edu.tr/tr/duyuru/odtulu-akademisyenden-science-dergisinde-6-subat-2023-depremleri-hakkinda-yeni-makale
Crowley, H., & Pinho, R. (2010). Revisiting Eurocode 8 formulations for seismic vulnerability assessment. Bulletin of Earthquake Engineering, 8(1),1–22.
Çevre Şehircilik İklim Değişikliği Bakanlığı (ÇŞİDB) Raporu, 2023.
Dedeoğlu, M. (2025). Integrated evaluation of local site effects and structural damage after the 2023 Türkiye: Earthquakes: The case of Hatay. Applied Sciences, 15(17), 9704. https://doi.org/10.3390/app15179704
Demir, A. (2025). Lessons learned from post-earthquake damage assessment after the 2023 Kahramanmaraş Earthquakes in Türkiye. Bulletin of Earthquake Engineering, 23(2), 1–22. https://doi.org/10.1007/s10518-024-02092-8
Depremzedelere nasıl yardım yapılır? Pavel Andreev. Erişim Tarihi: 06.04.2026 https://pavelandreev.org/tr/blog/nesne/depremzedelere-nasil-yardim-yapilir
Diyarbakır Barosu, Deprem ve yaşam hakkı raporu, Diyarbakır kent koruma ve dayanışma platformu raporu (2023). https://www.diyarbakirbarosu.org.tr/public/uploads/files/Deprem1 Erişim Tarihi: 09.04.2024
DuRoss, C.B., Reitman, C.B., Hatem, A.E, Mason, H.B. G Lavrentiadis, G., Milliner, C., Domniki, A., Karakaş., Seçen, B., Zabcı, C. & Yıldırım, C., Field observations of surface rupture and fault displacement near the intersection of the East Anatolian and Narlı faults in the 2023 M7. 8 Pazarcık, Türkiye Earthquake Sismologca Research Letters 96 (2A), 848-867
Earthquake Engineering Research Institute. (2023). EERI-GEER joint preliminary reconnaissance report: February 6, 2023, Turkey earthquakes. eeri.org
Ekinci, A. (2024). 6 Şubat 2023 Tarihli Kahramanmaraş Depremleri Sonrasında Betonarme Yapıların İncelenmesi: Malatya İli Saha Çalışması. İnönü Üniversitesi Akademik Veri Sistemi (AVESİS). https://avesis.inonu.edu.tr/yayin/ec0e0d07-3f96-452d-95f2-21b0f590dfcc
Erdik, M., Doyuran, V., Akkaş, N., Gülkan, P. (1985). A probabilistic assessment of the seismic hazard in Turkey. Tectonophysics 117 (3-4), 295-344.
Ergünay, O. (2001). Afet Yönetimi. Ankara: T.C. Başbakanlık Afet İşleri Genel Müdürlüğü Yayınları.
Eroğlu Azak, A., & Ay, E. (2023). 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremlerinin Etkilediği İllerdeki Bina Stokunun Özellikleri. Cumhuriyet Yerbilimleri Dergisi, 24(2), 231–252.
FEMA (2017). Rapid Visual Screening of Buildings for Potential Seismic Hazards (FEMA P-154). Federal Emergency Management Agency.
Gabriel, A.-A., Ulrich, T., Wollherr, S., Madden, E. H., & Wollin, C. (2023). Dynamic rupture modeling of the 2023 Türkiye earthquake doublet reveals triggering mechanisms and supershear.https://arxiv.org/abs/2308.02144
Gazete Rize. (2026, 06 Nisan). Diyarbakır'da Yoldaş Apartmanı'nda enkaz çalışması tamamlandı. https://www.gazeterize.com/diyarbakirda-yoldas-apartmaninda-enkaz-calismasi-tamamlandi
Gerdan, S. (2025). Türkiye Afet Yönetiminin 06 Şubat 2023 Kahramanmaraş Merkezli Depremler Özelinde Değerlendirilmesi. Türk İdare Dergisi, 97(1), 155–185. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tdad/issue/94254/1580755
Görmez, T., & Yılmaz, H. (2019). Türkiye’de Afet Riskinin Azaltılmasında Kentsel Planlamanın Rolü. Kent Araştırmaları Dergisi, 5(2), 85-101.
Görür, N. (1981). Geology of the Dicle River Basin, Turkey: Sedimentary Processes and Basin Evolution. Geological Society of America Bulletin, 92(8), 1016–1030.
Gözükızıl, C., A.& Tezcan, S. (2023), Cumhuriyet’in Yüzüncü Yılında Türkiye’de Afetler: 06 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri, Kent Akademisi Dergisi 16 (Special Issue for the 100th Anniversary of the Republic of Turkey):97-114.
Gürbüz, T., & Cengiz, A. (2025). Structural damages during the February 06, 2023 Kahramanmaraş Earthquakes in Turkey. Soil Dynamics and Earthquake Engineering, 191, 109214. https://doi.org/10.1016/j.soildyn.2025.109214
Işık, E., Avcil, F., Büyüksaraç, A., İzol, R., Arslan, M., Aksoylu, C., Harirchian, E., Eyisüren, O., Arkan, E., Güngür, M., Günay, M., & Ulutaş, H. (2023). Structural damages in masonry buildings in Adıyaman during the Kahramanmaraş (Türkiye) Earthquakes (Mw 7.7 and Mw 7.6) on 06 February 2023. Engineering Failure Analysis, 150, 107405. https://doi.org/10.1016/j.engfailanal.2023.107405
Işık, R. A. (2025). Deprem sonrası Adıyaman Gölbaşı’na dair gözlemler ve mimarlık. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 11(1), 58–69.
İmamoğlu, M. Ş. (1996). Doğu Anadolu Fay Zonu Gölbaşı kesimi neotektonik özellikleri ve Gölbaşı-Saray Fay Kaması Havzası, Türkiye Jeoloji Kurultay Bülteni, 11, 176-184.
İmamoğlu, M. Ş. (2006). Diyarbakır Lice’de aktif faylanma, ATAG 10, s 41.
İmamoğlu, M. Ş., Çetin, E. (2007). Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve Yakın Yöresinin Depremselliği, D.Ü. Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi 9, 93-103
İstanbul Teknik Üniversitesi Kahramanmaraş (Pazarcık, Türkoğlu), Hatay (Kırıkhan), 7.7 Mw, Kahramanmaraş (Elbistan, Nurhak, Çardak) depremleri nihai raporu (Deprem Raporu). (2023). https://haberler.itu.edu.tr/docs/default-source/default-document-library/2023_itu_deprem_on_raporu.pdf?sfvrsn=77afe59e_4
İznews. (2023, 15 Mart). Diyarbakır'da 89 kişiye mezar olan Galeria İş Merkezi'nin kolonları inceltilmiş. https://iznews.com.tr/diyarbakirda-89-kisiye-mezar-olan-galeria-is-merkezinin-kolonlari-inceltilmis/
Karataş, L., & Bayhan, B. (2023). Damage assessment and Restoration Proposal following the 2023 Türkiye Earthquakes: UNESCO World Heritage Site Diyarbakır City Walls, Türkiye. Heritage Science, 11, Article 228. https://doi.org/10.1186/s40494-023-01072-6
Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü (KRDAE). (2020). Türkiye ve yakın çevresinde meydana gelen önemli depremler kataloğu. Boğaziçi Üniversitesi. https://deprem.comoglu.com/koeri-catalog/ (KRDAE): www.koeri.boun.edu.tr
Ketin, İ. (1949). Son on yılda Türkiye’de vukua gelen büyük depremlerin tektonik ve mekanik neticeleri hakkında. Türkiye Jeoloji Bülteni, 2(1), 1-13.
Nalbant, S.S., McCloskey, J., Steacy, S., & Barka, A. (2002). Stress accumulation and increased seismic risk in eastern Turkey. Earth and Planetary Science Letters, 195(3-4), 291–298.
Rosakis, A. J., Lapusta, N., & Ampuero, J. P. (2023). Supershear rupture transition during the Kahramanmaraş Mw 7.8 earthquake on February 6, 2023. preprint. https://arxiv.org/abs/2302.07214
Salgın, Ö., Yıldız, Ü.& Baran, D.C, (2023), Kahramanmaraş depremi kapsamında yürütülen çalışmalar, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü, Tapu ve Kadastro Mülkiyet Dergisi, Nisan 2023
Smith, K., & Petley, D. (2015). Environmental Hazards: Assessing Risk and Reducing Disaster. Routledge
Şaroğlu, F., Emre, Ö. ve Boray, A. (1987). Türkiye’nin diri fayları ve depremsellikleri (Rapor No: 8174). Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü.
Şaroğlu, F., Emre, Ö. & Kuşçu, İ. (1992b). The East Anatolian fault zone of Turkey. Annal.Tecn., 6, 99-125.
Şaroğlu, F., Seymen, I., & Aydın, N. (1992a). Neogene and Quaternary Geology of the Eastern Anatolian Region and Its Relation to the Tectonics of the Eastern Mediterranean Area. Geological Journal, 27(1), 55–78.
Seymen, İ., & Aydın, A. (1972). Bingöl deprem fayı ve bunun kuzey Anadolu fay zonu ile ilişkisi. Bulletin of the Mineral Research and Exploration, 79 (79), 1-12 https://izlik.org/JA66PM97WS
Şengör, A. M. C. (1980) Türkiye’nin neotektoniğinin esasları, Türkiye Jeoloji Kurumu, 40, Ankara.
Şengör, A. M. C. & Yılmaz, Y. (1981). The north Anatolian fault zone: a major geologic feature of the southern part of the Eurasian plate. Tectonics, 1(3), 343–364.
Tapu.com (2025, Nisan 06). Diyarbakır Yenişehir’de AVM içinde dükkân. https://www.tapu.com/detay/diyarbakir-yenisehirde-avm-icerinde-dukkan
Taymaz, T., Yılmaz, Y., & Şaroğlu, F. (1991). Neotectonics of the Eastern Mediterranean region and ıts effect on the geology of Turkey. Journal of Geodynamics, 15(3), 253–273.
T.C Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı Raporu, (2023), https://www.sbb.gov.tr / Erişim Tarihi:09.04.2024
TRT Haber. (2023, 7 Ağustos). Depremde yıkılan 48 kişinin yaşamını yitirdiği Sözel Apartmanı ile ilgili tahliye. https://www.trthaber.com/haber/turkiye/depremde-yikilan-48-kisinin-yasamini-yitirdigi-sozel-apartmani-ile-ilgili-tahliye-786729.html
Tutal, G. Ş., Kejanlı, T., & Aykal, D. (2025). 6 Şubat 2023 depremlerinin etkilerinin değerlendirilmesi: Diyarbakır örneği. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 7(1), 36–51. https://doi.org/10.46464/tdad.1552933
Türk Deprem Mühendisliği Derneği (TDMD). (2023). 2023 Kahramanmaraş depremleri saha gözlem raporu. TDMD Yayınları. Erişim Tarihi:21.10.2025
Türkiye Mimarlar ve Mühendisler Odası İnşaat Mühendisleri Odası. Kahramanmaraş depremleri (Hatay, Adıyaman, Malatya) teknik değerlendirme raporları. (2023). İnşaat Mühendisleri Odası Yayınları.
United Nations Satellite Centre (UNOSAT). (2023). Satellite-based damage assessment: Türkiye earthquake. United Nations Institute for Training and Research (UNITAR).
United Nations Office for Disaster Risk Reduction (UNDRR) (2020). Disaster Risk Reduction and Resilience: A Global Review.
U.S. Geological Survey (USGS). (2023). Türkiye earthquake sequence: Field observations and preliminary geologic findings. U.S. Department of the Interior.
Utkucu, M., Kurnaz, T. F., & İnce, Y. (2023). The seismicity assessment and probabilistic seismic hazard analysis of the plateau containing large dams around the East Anatolian Fault Zone, eastern Türkiye. Environmental Earth Sciences, 82 (15), 371. https://doi.org/10.1007/s12665-023-11065-0
Yön, B., Özmen, H. B., & Alacalı, S. (2025). Seismic Performance evaluation of reinforced concrete Buildings damaged during the 6 February 2023 Türkiye Earthquakes. Natural Hazards, 119(1), 1–25. https://doi.org/10.1007/s11069-024-06859-9

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Afet Yardım Mimarisi, Mimarlıkta Malzeme ve Teknoloji, Mimarlık (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Nursen Işık ^*
0000-0002-6125-1896
Türkiye

Sedat Aslan
0009-0005-0584-125X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

22 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

19 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

30 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 31

DOI

https://doi.org/10.53433/yyufbed.1746529

IZ

https://izlik.org/JA74MN36FG

APA

Işık, N., & Aslan, S. (2026). Diyarbakır’daki Karkas Yapılarda 06 Şubat Kahramanmaraş Depremi ve Etkilerinin İncelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 31. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1746529

AMA

1.Işık N, Aslan S. Diyarbakır’daki Karkas Yapılarda 06 Şubat Kahramanmaraş Depremi ve Etkilerinin İncelenmesi. YYUFBED. 2026;31. doi:10.53433/yyufbed.1746529

Chicago

Işık, Nursen, ve Sedat Aslan. 2026. “Diyarbakır’daki Karkas Yapılarda 06 Şubat Kahramanmaraş Depremi ve Etkilerinin İncelenmesi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 31 (Eylül). https://doi.org/10.53433/yyufbed.1746529.

EndNote

Işık N, Aslan S (01 Eylül 2026) Diyarbakır’daki Karkas Yapılarda 06 Şubat Kahramanmaraş Depremi ve Etkilerinin İncelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 31

IEEE

[1]N. Işık ve S. Aslan, “Diyarbakır’daki Karkas Yapılarda 06 Şubat Kahramanmaraş Depremi ve Etkilerinin İncelenmesi”, YYUFBED, c. 31, Eyl. 2026, doi: 10.53433/yyufbed.1746529.

ISNAD

Işık, Nursen - Aslan, Sedat. “Diyarbakır’daki Karkas Yapılarda 06 Şubat Kahramanmaraş Depremi ve Etkilerinin İncelenmesi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 31 (01 Eylül 2026). https://doi.org/10.53433/yyufbed.1746529.

JAMA

1.Işık N, Aslan S. Diyarbakır’daki Karkas Yapılarda 06 Şubat Kahramanmaraş Depremi ve Etkilerinin İncelenmesi. YYUFBED. 2026;31. doi:10.53433/yyufbed.1746529.

MLA

Işık, Nursen, ve Sedat Aslan. “Diyarbakır’daki Karkas Yapılarda 06 Şubat Kahramanmaraş Depremi ve Etkilerinin İncelenmesi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 31, Eylül 2026, doi:10.53433/yyufbed.1746529.

Vancouver

1.Nursen Işık, Sedat Aslan. Diyarbakır’daki Karkas Yapılarda 06 Şubat Kahramanmaraş Depremi ve Etkilerinin İncelenmesi. YYUFBED. 01 Eylül 2026;31. doi:10.53433/yyufbed.1746529

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DERGİSİ

YAYIM İLKELERİ VE YAZIM KURALLARI

Yayım ilkeleri

1. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 1992 yılında yayın hayatına başlamış bir bilimsel araştırma dergisidir. Dergimiz, mühendislik ve mimarlık bilimleri, tarım ve orman bilimleri ve temel bilimler alanlarında düzenli olarak Nisan, Ağustos ve Aralık aylarında yılda üç sayı yayımlanan ulusal hakemli bir dergidir.

2. Dergimizde Türkçe ve İngilizce yazılmış Araştırma Makalesi, Teknik Not ve Derlemeler yayımlanır.

3. Yayımlanmak üzere gönderilen makalelerin herhangi bir yerde yayımlanmamış veya yayımlanmak üzere herhangi bir dergiye gönderilmemiş olması zorunludur. On yıldan eski çalışmalar değerlendirmeye alınmaz.

4. Dergiye yayınlanmak üzere gönderilen bir araştırma makalesi; Başlık, Türkçe ve İngilizce Özet, Giriş, Materyal ve Yöntem, Bulgular, Tartışma ve Sonuç ve Kaynaklar ana başlıkları altında hazırlanmalıdır. Bulgular ve Tartışma kısmı birlikte de yazılabilir.

5. Her sayıda en fazla o sayıda basılan makale sayısının en fazla % 20’si kadar derlemeye yer verilir.

6. Araştırma makalesi olarak dergimize gönderilen çalışmalar lisansüstü tezlerden üretilmiş ise bu durum ilk sayfada dipnot olarak verilmelidir.

7. Dergimiz Açık Kaynak Yayın Politikasını benimsemektedir.

8. Dergimizde yayınlanacak makalelerin bilimsel etik kuralları içerisinde olması gerekmektedir. Makaleler, uluslararası kabul görmüş bilim etik kurallarına uygun olarak hazırlanmalıdır.

9. Etik Kurul Raporu gerekli hallerde, raporun bir kopyası metin ile birlikte gönderilmelidir. Etik kurul izni gerektiren çalışmalar aşağıdaki gibidir:

Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar
İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,
İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,
Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar,
Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar,
Ayrıca;
Olgu sunumlarında “Aydınlatılmış onam formu”nun alındığının belirtilmesi,
Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve belirtilmesi,
Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi

10. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisine gönderilen makaleler intihal raporu Turnitin ve/veya iThenticate yazılımı aracılığıyla kontrol edilir. Makalenin Benzerlik İndeksi (SI) % 20; Her bir benzerlik oranı (alıntı yapılan her bir kaynak) ise % 5'i geçmemelidir. Benzerlik indeksi belirtilen düzeylerin üzerinde ise ilgili yazar/yazarlara makale iade edilir. Bu konuda yeterli düzeltmelerin 10 gün içerisinde yapılmaması halinde makale reddedilir. İntihal, makalenin yayınlanmasından sonra ispatlanırsa, o makale derhal web sitesinden çekilecek ve kaldırılacaktır ve ilgili yazar/yazarlar, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisine beş yıl süre ile makale gönderemeyeceklerdir.

11. Makalede yer alan tüm yazarlar, çalışmalarının yayın haklarını Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi’ne verdiklerine dair Telif Hakları Formu’nu imzalamalıdırlar. Telif Hakkı Formu yazarlar tarafından gönderilmediği sürece çalışma değerlendirmeye alınmaz.

12. Değerlendirme süreci tamamlanan makaleler, geliş tarihi dikkate alınarak yayımlanır. Makaleler yayına hazır hale geldikleri andan itibaren yayınlanması planlanan ilk sayıya eklenirler; ancak tüm makaleler tamamlandıktan sonra ilgili sayı toplu halde yayınlanır.

13. Mizanpaj çalışması sırasında yazar(lar)a gönderilecek olan kontrol ve düzeltme amaçlı gönderilere (matbaa provası), belirtilen sürelerde cevap verilmelidir. Belirtilen sürelerde cevap vermeyen yazar(lar)ın makaleleri bir sonraki sayıda değerlendirilmek üzere ötelenir.

14. Basımına karar verilen eserde ekleme ve çıkarma yapılamaz. Bir yazarın aynı sayıda ilk isim olarak bir (1), ilk isim olmadan da bir (1) eseri olmak üzere en en fazla iki eseri basılabilir. Yayınlanan eserin tüm sorumluluğu yazar(lar)ına aittir.

Yazım kuralları

1. Dergimizde yayımlanmak üzere gönderilen eserler dergi yazım kurallarına göre hazırlanmalıdır.
Yazım ilkelerine uygun olmayan çalışmalar hakem değerlendirme sürecine alınmadan yazarlara iade edilir.

• Dergimize makale gönderirken Başlık Sayfası ve Makale Şablonu ayrı dosyalarda gönderilmeli, makale metnine yazar adları ve çalıştıkları kurum benzeri bilgiler kesinlikle yazılmamalıdır.

Yazar(lar)ın daha önceki çalışmalarına atıf yapılırken, çalışmanın kendilerine ait olduğunu belirten ifadeler kullanılmamalıdır.

Makale Şablonu için TIKLAYINIZ

Başlık Sayfası için TIKLAYINIZ

• Makale dili İngilizce ise

Template için TIKLAYINIZ

Title Page için TIKLAYINIZ

2. Dergimizde yazım dili Türkçe ve/veya İngilizce olup makale metni anlaşılabilir, yalın ve akıcı bir tarzda ilgili alandaki teknik ifadelerle kaleme alınmalıdır.

Gereksiz ve çok bilinen bilgilerden ve gereksiz kaynaklardan kaçınılmalır ve daha önce yayınlanmış veri, formül ve sonuçlara atıf yapılarak alıntı yapılmalıdır.

Zorunlu ya da istisnai haller dışında 15 yıldan eski kaynak kullanılmamalıdır. Kaynak sayısı her 1000 kelime için 10 adetten fazla olmamalıdır.

3. Makalede isim kısaltmaları " Web of Science Kısaltmaları " kullanılarak yapılmalıdır.

• Makaleye özgü veya ilgili alanda kullanılan kısaltmalar, ilk geçen yerde parantezde belirtilmelidir.

• Tüm makalelerde SI (International Systeme of Units) ölçü birimleri ve

• ondalık kesir olarak nokta kullanılmalıdır (1,25 yerine 1.25 gibi).

4. Baskı için, resimlerin kaliteli kopyaları (JPG veya TIFF formatında 300 dpi) ek dosya olarak gönderilmelidir.

5. Dergi yazım kuralları aynı zamanda baskı formatıdır. Bu nedenle yazım kurallarının yazarlarca dikkatle uygulanması gerekmektedir.

Yazım kurallarına uygun olmayan makaleler, yazarlara geri gönderilecektir.

6. Makalede APA 7. sürüm kaynak yazım yöntemi kullanılmalıdır.

Makalelerin Değerlendirilme Süreci

1. Dergimize gönderilen çalışmalar ilk olarak editörler tarafından değerlendirilir. Bu aşamada, derginin amaç ve kapsamına uymayan, Türkçe ve İngilizce olarak dil ve anlatım kuralları açısından zayıf, bilimsel açıdan kritik hatalar içeren, özgün değeri olmayan, istatistik analiz hataları içeren ve yayın politikalarını karşılamayan çalışmalar reddedilir. Reddedilen çalışmaların yazarları, gönderim tarihinden itibaren en geç iki hafta içerisinde bilgilendirilir. Uygun bulunan çalışmalar ise ön değerlendirme için çalışmanın ilgili olduğu alana yönelik bir alan ya da bölüm editörüne gönderilir.

2. Ön değerlendirme sürecinde alan ya da bölüm editörleri çalışmaların, giriş, materyal ve yöntem, bulgular, tartışma ve sonuç bölümlerini dergi yayın politikaları ve kapsamı ile özgünlük açısından ayrıntılı bir şekilde inceler. Bu inceleme sonucunda uygun bulunmayan çalışmalar en geç dört hafta içerisinde bölüm editörü değerlendirme raporu ile birlikte iade edilir.

3. Çalışmalar içeriğine ve hakemlerin uzmanlık alanlarına göre hakemlere gönderilir. Dergimizde makale değerlendirmelerinde kör hakemlik uygulanmaktadır. Makaleleri değerlendiren hakemlerin isimleri yazarlara bildirilmez. Hakemlerin de, yazar isimlerini görmeden makaleleri değerlendirmeleri sağlanır. Eğer makalenin yazar(lar)ı Van Yüzüncü yıl Üniversitesi'nden ise o zaman hakemler mutlaka üniversite dışından atanır. Makalenin yazar(lar)ı üniversite dışından ise hakemler üniversite içinden de atanabilir. Hakem havuzumuz, büyük çoğunluğu üniversite dışından ve yurtdışından olan hakemlerden oluşmaktadır.

4. Hakemlere gönderilen makalelerin 20 gün içerisinde değerlendirilmesi beklenir. Bu sürenin aşılması durumunda editör hakeme hatırlatma yaparak 7 gün ek süre verir. Bu sürenin de aşılması durumunda editör yeni hakem ataması yaparak eski hakemden isteği geri çeker.

5. Makale değerlendirmesinden iki olumlu hakem raporu alan yazı yayınlanmaya hak kazanır. Bir olumlu bir olumsuz hakem raporu alan yazı, üçüncü bir hakeme gönderilir.

6. Hakemlerden gelen görüşler, alan editörü tarafından en geç 2 hafta içerisinde incelenir. Bu inceleme sonucunda alan editörü çalışmaya ilişkin nihai kabul veya ret kararı verir.

7. Hakem önerileri doğrultusunda yeterli görülmeyen makalelere geliştirilmesi hususunda majör (değerlendirme için yeniden gönder) ya da minör (düzeltme gerekli) revizyon kararı verilir. İstenilen seviyeye ulaşmayan ve bilimsel açıdan yeterli görülmeyen makaleler reddedilir.

8. Makale hakkında verilen "değerlendirme için yeniden gönder" veya "düzeltme gerekli" kararından sonra gerekli değişikliklerin yazar tarafından" değerlendirme için yeniden gönder" kararı için 30 gün içerisinde, "düzeltme gerekli" kararı için 15 gün içerisinde yapılması beklenir. Aksi taktirde, makale reddedilir.

17232 TIKLAYINIZ

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

ETİK İLKELER

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi,

- Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi (https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Kurumsal/mevzuat/bilimsel-arastirma-ve-etik-yonetmeligi.aspx)

- Helsinki Deklarasyonu (https://www.wma.net/wp-content/uploads/2018/07/DoH-Oct2008.pdf)

- Commitee on Publication Ethics (COPE) (https://publicationethics.org/about/guide)

- WAME (https://www.wame.org/)

temelinde etik görev ve sorumlulukları yerine getirmeyi taahhüt eder.

Yazar ve hakemlerin de bu çerçevede davranmasını bekler.

Dergiye gönderilen makalelerde etik kurul kararı gerektiren klinik ve deneysel insan ve hayvanlar üzerindeki çalışmalar için ayrı ayrı etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.

Editör ve yardımcı editörlerin etik sorumlulukları

Dergiye gönderilen çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine uygunluğu bakımından değerlendirerek olumlu ya da olumsuz karar vermelidirler. Makaleyi ilk inceleme sonucunda ret etme kararına varırsa yazarlara bunun nedenini açık bir şekilde bildirmekle yükümlüdürler.
Editör ve yardımcıları, dergiye yayınlanmak üzere gönderilen çalışmaların, 15 gün içinde, değerlendirmeye alınıp alınmadığını yazara bildirmelidir. Editör veya yardımcıları gönderilen çalışmaların hangilerinin yayınlanması gerektiğine karar vermekten sorumludur.
Dergiye gönderilen çalışmalar editör veya yardımcıları tarafından öncelikle intihal ihtimaline karşı kontrol edilmelidir. Bu aşamada intihal ihtimali olan çalışmalar, editör veya yardımcıları tarafından reddedilir.
Dergiye gönderilen çalışmalarda yer alan yayınlanmamış yöntem ve bilgiler, yazarların açık yazılı izni olmaksızın hiçbir kimse tarafından kendi çalışması içinde kullanılmamalıdır.
Dergiye gönderilen çalışmalar; yazarların sosyal, kültürel, ekonomik özellikleri ile dini inançları göz önüne alınmaksızın, sadece entelektüel değerleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Dergiye gönderilen çalışmalar, editör veya yardımcıları tarafından çalışmanın yazarları, hakemleri, yardımcı editörler ve yayıncı dışında hiç kimseye ifşa edilmemelidir.
Makaleleri bilgi uzmanlıklarına uygun olan hakemlere göndermelidirler.
Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidirler.
Hakem havuzunu oluşturmalı ve sürekli güncel tutmalıdırlar. Hakem havuzunda; makaleleri objektif değerlendiren, hakemlik sürecini zamanında yerine getiren, makaleyi yapıcı eleştirilerle değerlendiren ve etik kurallara uygun davranan bilim insanlarının olmasına özen göstermelidirler.
Editör veya yardımcıları tarafından dergiye gönderilen çalışmaların başka bir yazar ve/veya kurum ile çıkar çatışmasının olduğunu tespit etmesi halinde, çalışma yayın/değerlendirme sürecinden çekilmelidir.
Dergiye gönderilen çalışmaların kabulü veya reddi ile ilgili son görüş editöre aittir. Editör çalışmanın özgünlüğü ve önemi gibi hususları dikkate alarak kararını vermelidir.
Editör, dergiye gönderilen çalışmaların kabulü için yazarlara dergideki herhangi bir makaleye veya başka bir çalışmaya atıf yapması konusunda telkinde bulunmamalıdır.

Hakemlerin etik sorumlulukları

Editör veya yardımcıları tarafından kendisine değerlendirme için gönderilen çalışmayı değerlendirme konusunda çalışma ile ilgili yeterli bilgiye sahip olmadığını hisseden ya da ivedi bir değerlendirme yapamayacak durumda olan bir hakem, editörü bu durumdan haberdar ederek değerlendirme görevinden ayrılmalıdır.
Hakemler, gizlilik ilkesine riayet ederek değerlendirmesini yapmalıdır. Editör veya yardımcıları dışındaki kişilere çalışmalar gösterilmemeli ve başkalarıyla çalışma hakkında tartışma yapılmamalıdır.
Hakemler, inceleme sürecinde elde etmiş olduğu ayrıcalıklı bilgi ve fikirleri gizli tutmalı ve kişisel çıkarı için kullanmamalıdır. Ayrıca hakemler, değerlendirmesini yaptığı ve henüz yayınlanmamış çalışmanın verilerinin herhangi bir parçasını kullanmamalıdır.
Hakem eleştirileri nesnel olarak yapılmalıdır. Yazara karşı hiçbir kişisel eleştiri yöneltilmemelidir. Hakemler, fikirlerini açık biçimde destekleyen argümanlarla ifade etmelidir.
Hakemler değerlendirilen çalışmanın daha önce yayınlanmış başka bir çalışma ile arasında esaslı bir benzerlik veya örtüşmeyi tespit etmeleri halinde, durumu editöre iletmelidirler.
Hakemler, yazarı ile aralarında rekabet, işbirliği veya başka türlü ilişki veya bağlantılar bulunduğunu tespit ettiği çalışmaları değerlendirmemelidir.

Yazarların etik sorumlulukları

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi’ne gönderilen makaleler belirtilen çalışma alanlarına uygun özgün çalışmalar olmalıdır.
Yazarlar yayınlanması amacıyla gönderilen makalelerini aynı anda başka bir dergiye gönderemezler. Aynı araştırmayı birden fazla dergide yayınlayamazlar.
Yazarlar çalışmalarına ilişkin verileri etik ilkeler çerçevesinde toplamalıdır. Çalışmanın dayanağını oluşturan ham veriler talep edildiği takdirde yazarlar yayımcı, editör ve hakemlere iletmekle yükümlüdür.

Kaynak listesi belirtilmelidir.
Yayınlanmak amacıyla gönderilen makaleler bilimsel yayın etiğine (intihal, sahtecilik, çarpıtma, tekrar yayın, dilimleme, haksız yazarlık, destekleyen kuruluşu belirtmemek, hayvanlar üzerindeki çalışmalarda etik kurallara uymamak) aykırı olmamalıdır.
Dergiye gönderilen çalışmalar, yeterli düzeyde kaynak bilgisi ve ayrıntı içermelidir. Hileli ve bilinçli yanlış ifadeler etik olmayan durumlara yol açacağından kabul edilemez. Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tezler veya çalışmalar, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanılamaz. Kaynak listesi belirtilmelidir.
Yazarların potansiyel çıkar çatışmaları belirtilmelidir. Yazarlar gönderdikleri çalışmaları destekleyen kuruluşları, finansal kaynakları veya çıkar çatışmasını beyan etmekle yükümlüdür.
Dergiye gönderilen çalışmanın tasarımına, uygulanmasına veya yorumuna katkı sağlayan her kişi, çalışmada belirtilmelidir. Önemli katkıda bulunan tüm katılımcılar ilk yazarı takiben listelenmelidir. Bunun dışındaki kişiler ise çalışmanın “Teşekkür(Acknowledgement)” kısmına ilave edilmelidir.
Yayın sürecinde, ilgili dergi/kurum ile yazışmaları yapan “Sorumlu Yazar” olarak kabul edilir. Sorumlu yazar, yaptığı yazışmaları diğer yazarlarla paylaşmalı, gerekli işlemleri zamanında ve doğru olarak yapmalıdır.
Yazar, dergide yayınlanmış çalışması içerisinde önemli bir yanlışlık veya kusur tespit ederse, bu durumu acil olarak dergi editörüne veya yayıncıya bildirmek ve mevcut yanlışlığın veya kusurun düzeltilmesi için editörle işbirliği yapmak yükümlülüğündedir.
Tüm yazarların makalenin içeriği konusunda sorumluluk aldığı kabul edilir. Bir makalede herhangi bir katkısı olmayan bir kişinin yazar olması etik dışıdır. Aynı şekilde yayına önemli katkısı olan birinin yazarlar arasında yer almaması da etik dışıdır.

Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler

Uydurma: Bir bilimsel araştırma yapılmadan yapılmış gibi veriler uydurmak, bunları rapor etmek veya yayınlamak,

Çarpıtma: Araştırma kayıtları ve elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan yöntem, cihaz ve materyalleri kullanılmış gibi göstermek, araştırma hipotezine uygun olmayan verileri değerlendirmeye almamak, ilgili teori veya varsayımlara uydurmak için veriler ve/veya sonuçlarla oynamak, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,

İntihal (Aşırma): Başkalarının fikirlerini, yöntemlerini, verilerini, uygulamalarını, yazılarını, şekillerini veya eserlerini sahiplerine bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseriymiş gibi sunmak,

Sahtecilik: Araştırmaya dayanmayan veriler üretmek, sunulan veya yayınlanan eseri gerçek olmayan verilere dayandırarak düzenlemek veya değiştirmek, bunları rapor etmek veya yayımlamak, yapılmamış bir araştırmayı yapılmış gibi göstermek,

Tekrar yayım (Dublikasyon): Bir araştırmanın sonuçlarını, ilk yayınlandığı derginin editöründen izin almaksızın başka dergide tekrar yayınlamak,

Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde, uygun olmayan biçimde parçalara ayırarak ve birbirine atıf yapmadan çok sayıda yayın yaparak doçentlik sınavı değerlendirmelerinde ve akademik terfilerde ayrı eserler olarak sunmak,

Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek, aktif katkısı olan kişileri yazarlar arasına dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini yayım sırasında veya sonraki baskılarda eserden çıkarmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,

Diğer etik ihlali türleri: Destek alınarak yürütülen araştırmaların yayınlarında destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile onların araştırmadaki katkılarını açık bir biçimde belirtmemek, insan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymamak, yayınlarında hasta haklarına saygı göstermemek, hakem olarak incelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri yayınlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak, bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak, tamamen dayanaksız, yersiz ve kasıtlı etik ihlali suçlamasında bulunmak.

YAYIN POLİTİKASI

1. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 1995 yılında yayın hayatına başlamış bir bilimsel araştırma dergisidir. Dergimiz, mühendislik ve mimarlık bilimleri, tarım ve orman bilimleri ve temel bilimler alanlarında düzenli olarak Nisan, Ağustos ve Aralık aylarında yılda üç sayı yayımlanan ulusal hakemli bir dergidir.

2. Dergimizde Türkçe ve İngilizce yazılmış Araştırma Makalesi, Teknik Not ve Derlemeler yayımlanır.

3. Yayımlanmak üzere gönderilen makalelerin herhangi bir yerde yayımlanmamış veya yayımlanmak üzere herhangi bir dergiye gönderilmemiş olması zorunludur. On yıldan eski çalışmalar değerlendirmeye alınmaz.

4. Dergiye yayınlanmak üzere gönderilen bir araştırma makalesi; Başlık, Türkçe ve İngilizce Özet, Giriş, Materyal ve Yöntem, Bulgular, Tartışma ve Sonuç ve Kaynaklar ana başlıkları altında hazırlanmalıdır. Bulgular ve Tartışma kısmı birlikte de yazılabilir.

5. Araştırma Makalesi 2500-5000, Derleme 4.000-7000 ve Teknik Not 1000-2500 kelime sayısı sınırları içerisinde olmalıdır.

6. Derlemeler bilimsel dergilerde yayınlanmış bilimsel yazıların, çalışmaların veya güncel gelişmelerin belirtilen konuda yoğun çalışmaları bulunan deneyimli yazarlarca (sorumlu yazarın derleme konusu ile ilgili Uluslararası hakemli dergilerde en az 5 özgün makaleye sahip olması şartı aranır) yapılan bir sentezi, yorumu ve durum değerlendirmesi şeklinde olmalıdır. Her sayıda en fazla o sayıda basılan makale sayısının en fazla % 20’si kadar derlemeye yer verilir.

7. Araştırma makalesi olarak dergimize gönderilen çalışmalar lisansüstü tezlerden üretilmiş ise bu durum ilk sayfada dipnot olarak verilmelidir.

8. Dergimiz Açık Kaynak Yayın Politikasını benimsemektedir.

9. Dergimizde yayınlanacak makalelerin bilimsel etik kuralları içerisinde olması gerekmektedir. Makaleler, uluslararası kabul görmüş bilim etik kurallarına uygun olarak hazırlanmalıdır.

10. Etik Kurul Raporu gerekli hallerde, raporun bir kopyası metin ile birlikte gönderilmelidir. Etik kurul izni gerektiren çalışmalar aşağıdaki gibidir:

Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar

İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,

İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,

Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar,

Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar,

Ayrıca;

Olgu sunumlarında “Aydınlatılmış onam formu”nun alındığının belirtilmesi,

Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve belirtilmesi,

Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi

11. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisine gönderilen makaleler intihal raporu Turnitin ve/veya iThenticate yazılımı aracılığıyla kontrol edilir. Makalenin Benzerlik İndeksi (SI) % 20; Her bir benzerlik oranı (alıntı yapılan her bir kaynak) ise % 5'i geçmemelidir. Benzerlik indeksi belirtilen düzeylerin üzerinde ise makale reddedilir. İntihal, makalenin yayınlanmasından sonra ispatlanırsa, o makale derhal web sitesinden çekilecek ve kaldırılacaktır ve ilgili yazar/yazarlar, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisine beş yıl süre ile makale gönderemeyeceklerdir.

12. Makalede yer alan tüm yazarlar, çalışmalarının yayın haklarını Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi’ne verdiklerine dair Telif Hakları Formu’nu imzalamalıdırlar. Telif Hakkı Formu yazarlar tarafından gönderilmediği sürece çalışma değerlendirmeye alınmaz.

13. Değerlendirme süreci tamamlanan makaleler, geliş tarihi dikkate alınarak yayımlanır. Makaleler yayına hazır hale geldikleri andan itibaren yayınlanması planlanan ilk sayıya eklenirler; ancak tüm makaleler tamamlandıktan sonra ilgili sayı toplu halde yayınlanır.

14. Mizanpaj çalışması sırasında yazar(lar)a gönderilecek olan kontrol ve düzeltme amaçlı gönderilere (matbaa provası), belirtilen sürelerde cevap verilmelidir. Belirtilen sürelerde cevap vermeyen yazar(lar)ın makaleleri bir sonraki sayıda değerlendirilmek üzere ötelenir.

15. Basımına karar verilen eserde ekleme ve çıkarma yapılamaz. Bir yazarın aynı sayıda ilk isim olarak bir (1), ilk isim olmadan da bir (1) eseri olmak üzere en en fazla iki eseri basılabilir. Yayınlanan eserin tüm sorumluluğu yazar(lar)ına aittir.

Yazım kuralları

1. Dergimizde yayımlanmak üzere gönderilen eserler dergi yazım kurallarına göre hazırlanmalıdır. Yazım ilkelerine uygun olmayan çalışmalar hakem değerlendirme sürecine alınmadan yazarlara iade edilir. YAZIM KURALLARI VE İLGİLİ ŞABLON İÇİN TIKLAYINIZ.

2. Dergimizde yazım dili Türkçe ve/veya İngilizce olup makale metni anlaşılabilir, yalın ve akıcı bir tarzda ilgili alandaki teknik ifadelerle kaleme alınmalıdır. Gereksiz ve çok bilinen bilgilerden ve gereksiz kaynaklardan kaçınılmalıdır ve daha önce yayınlanmış veri, formül ve sonuçlara atıf yapılarak alıntı yapılmalıdır. Zorunlu ya da istisnai haller dışında 15 yıldan eski kaynak kullanılmamalıdır. Kaynak sayısı her 1000 kelime için 10 adetten fazla olmamalıdır.

3. Makalede isim kısaltmaları " Web of Science Kısaltmaları " kullanılarak yapılmalıdır. Makaleye özgü veya ilgili alanda kullanılan kısaltmalar, ilk geçen yerde parantezde belirtilmelidir. Tüm makalelerde SI (International Systeme of Units) ölçü birimleri ve ondalık kesir olarak nokta kullanılmalıdır (1,25 yerine 1.25 gibi).

4. Baskı için, resimlerin kaliteli kopyaları (JPG veya TIFF formatında 300 dpi) ek dosya olarak gönderilmelidir.

5. Dergi yazım kuralları aynı zamanda baskı formatıdır. Bu nedenle yazım kurallarının yazarlarca dikkatle uygulanması gerekmektedir. Yazım kurallarına uygun olmayan makaleler, yazarlara geri gönderilecektir.

6. Makalede APA 6. sürüm kaynak yazım yöntemi kullanılmalıdır.