Theoretical Investigation of Gamma-Ray Shielding Properties of Oxide-Compound Reinforced Mo–Ti–Al–Cr–Ta Based High-Entropy Alloys Using WinXCom, EpiXS, Phy-X/PSD, and Py-MLBUF Software

Hamza Tunç; Berna Oto; Sebahattin Ürün

doi:10.53433/yyufbed.1867057

EN TR

Theoretical Investigation of Gamma-Ray Shielding Properties of Oxide-Compound Reinforced Mo–Ti–Al–Cr–Ta Based High-Entropy Alloys Using WinXCom, EpiXS, Phy-X/PSD, and Py-MLBUF Software

Öz

In this study, the shielding properties of Mo–Ti–Al–Cr–Ta based high-entropy alloys (HEA) and composite systems (HEAC1–HEAC4) reinforced with four different oxide compounds (ZrO₂, Al₂O₃, Y₂O₃, and BO) under gamma radiation exposure were theoretically investigated. The mass attenuation coefficient (μ) values of the investigated materials were calculated in the photon energy range of 0.015–15 MeV using WinXCom, EpiXS, Phy-X/PSD, and Py-MLBUF software packages, and a highly acceptable level of agreement was observed among these four calculation tools. Additional radiation shielding parameters, namely linear attenuation coefficient (LAC), half-value layer (HVL), mean free path (MFP), effective atomic number (Zeff), electron density (Nel), as well as energy absorption buildup factor (EABF) and exposure buildup factor (EBF), determined via EpiXS software, were evaluated in detail depending on photon energy and material composition. It was found that at low energies (0.015–0.08 MeV), μρ values were quite high due to the dominance of the photoelectric effect, and unreinforced HEA showed the highest attenuation capacity in this energy region. In oxide-reinforced composites (HEAC1–HEAC4), μρ values were relatively lower; this was attributed to the decrease in the probability of photoelectric interaction. As photon energy increased (0.1–1 MeV), Compton scattering became the dominant interaction mechanism, leading to a significant decrease in μρ, HVL, and MFP values. In the high photon energy region above 1 MeV, the attenuation parameters approached stable levels. Overall, the results demonstrate that Mo–Ti–Al–Cr–Ta based high-entropy alloys and their oxide-reinforced variants can be considered promising options for lead-free, environmentally friendly, and highly efficient nuclear radiation shielding materials due to their high densities (6.55–8.40 g/cm³) and effective gamma attenuation performance over a wide energy range.

Anahtar Kelimeler

High-entropy alloy (HEA), gamma radiation shielding, WinXCom, EpiXS, Phy-X/PSD, Py-MLBUF

WinXCom, EpiXS, Phy-X/PSD ve Py-MLBUF Yazılımları Kullanılarak Oksit Bileşiklerle Takviye Edilmiş Mo–Ti–Al–Cr–Ta Tabanlı Yüksek Entropili Alaşımların Gama Işını Zırhlama Özelliklerinin Teorik İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada, Mo–Ti–Al–Cr–Ta esaslı yüksek entropili alaşımların (HEA) ve dört farklı oksit bileşiği (ZrO2, Al2O3, Y2O3 ve B2O3) ile takviye edilmiş kompozit sistemlerin (HEAC1–HEAC4) gamma radyasyonu altındaki zırhlama özellikleri teorik olarak incelenmiştir. İncelenen malzemelerin kütle zayıflatma katsayıları (μ⁄ρ), 0.015–15 MeV foton enerji aralığında WinXCom, EpiXS, Phy-X/PSD ve Py-MLBUF yazılım paketleri kullanılarak hesaplanmış ve bu dört hesaplama aracında oldukça uyumlu sonuçlar elde edilmiştir. Ayrıca EpiXS yazılımı kullanılarak doğrusal zayıflatma katsayısı (LAC), yarı değer kalınlığı (HVL), ortalama serbest yol (MFP), efektif atom numarası (Zeff), elektron yoğunluğu (Nel), enerji soğurma birikim faktörü (EABF) ve maruziyet birikim faktörü (EBF) gibi ek radyasyon zırhlama parametreleri, foton enerjisi ve malzeme bileşimine bağlı olarak detaylı şekilde değerlendirilmiştir. Düşük enerjilerde (0.015–0.08 MeV), fotoelektrik etkinin baskın olması nedeniyle μ⁄ρ değerlerinin oldukça yüksek olduğu ve takviyesiz HEA’nın bu enerji aralığında en yüksek zayıflatma kapasitesine sahip olduğu bulunmuştur. Oksit takviyeli kompozitlerde (HEAC1–HEAC4) μ⁄ρ değerleri görece daha düşük olup, bunun fotoelektrik etkileşim olasılığının azalmasından kaynaklandığı belirtilmiştir. Foton enerjisi arttıkça (0.1–1 MeV aralığında) Compton saçılması baskın etkileşim mekanizması haline gelmiş ve μ⁄ρ, HVL ve MFP değerlerinde belirgin bir düşüş gözlemlenmiştir. 1.022 MeV eşik enerjisinin ötesinde ise çift üretimi (pair production) kesit alanı zayıflatmaya katkıda bulunmaya başlamış, parametreler stabil hale gelmiş ve 5 MeV üzeri enerji bölgelerinde kademeli olarak artış göstermeye başlamıştır. Genel olarak teorik sonuçlar, Mo–Ti–Al–Cr–Ta esaslı yüksek entropili alaşımların ve oksit takviyeli varyantlarının, nispeten yüksek yoğunlukları (6.55–8.40 g/cm³) ve geniş enerji aralığında etkin gamma zayıflatma özellikleri nedeniyle gamma radyasyonu zırhlama uygulamaları için potansiyel adaylar olabileceğini göstermektedir. Ancak, pratik uygulanabilirliklerini doğrulamak için ilave deneysel çalışmalar ve Monte Carlo doğrulama çalışmaları gereklidir.

Anahtar Kelimeler

Yüksek entropili alaşım (HEA), gama radyasyonu zırhlaması, WinXCom, EpiXS, Phy-X/PSD, Py-MLBUF

Kaynakça

Gerward, L., Guilbert, N., Jensen, K. B., & Levring, H. (2004). WinXCom—A program for calculating X-ray attenuation coefficients. Radiation Physics and Chemistry, 71(3–4), 653–654. https://doi.org/10.1016/j.radphyschem.2004.04.040
Gul, A. O., Kavaz, E., Basgoz, O., Guler, O., AlMisned, G., Bahceci, E., Albayrak, M. G., & Tekin, H. O. (2022). Newly synthesized NiCoFeCrW high-entropy alloys (HEAs): Multiple impacts of B4C additive on structural, mechanical, and nuclear shielding properties. Intermetallics, 146, 107593. https://doi.org/10.1016/j.intermet.2022.107593
Güler, Ö., Kavaz, E., Güler, S. H., AlMisned, G., Özkul, İ., Başgöz, O., & Tekin, H. O. (2023). Oxide dispersion-strengthened (ODS) FeCoNiCuZn high-entropy alloys through different rare earth elements: Synthesis, structural, physical, and experimental radiation transmission properties. Ceramics International, 49(22), 35021–35033. https://doi.org/10.1016/j.ceramint.2023.07.185
Güler, Ö., Şimşek, T., Şimşek, T., Evin, E., Baykal, D. S., AlMisned, G., & Tekin, H. O. (2025). Designing a novel FeCoNiMnCu high-entropy alloy: Synthesis, structural evolution, magnetic behavior, and radiation shielding performance. Radiation Physics and Chemistry. Advance online publication. https://doi.org/10.1016/j.radphyschem.2025.113211
Han, L., Zhu, S., Rao, Z., Scheu, C., Ponge, D., Ludwig, A., Zhang, H., Gutfleisch, O., Hahn, H., Li, Z., & Raabe, D. (2024). Multifunctional high-entropy materials. Nature Reviews Materials, 9(12), 846–865. https://doi.org/10.1038/s41578-024-00722-7 Hila, F. C., Amorsolo, A. V., Javier-Hila, A. M. V., & Guillermo, N. R. D. (2020). A simple spreadsheet program for calculating mass attenuation coefficients and shielding parameters based on EPICS2017 and EPDL97 photoatomic libraries. Radiation Physics and Chemistry, 177, 109122. https://doi.org/10.1016/j.radphyschem.2020.109122
Hila, F. C., Asuncion-Astronomo, A., Dingle, C. A. M., Jecong, J. F. M., Javier-Hila, A. M. V., Gili, M. B. Z., & Amorsolo, A. V. (2021). EpiXS: A Windows-based program for photon attenuation, dosimetry and shielding based on EPICS2017 (ENDF/B-VIII) and EPDL97 (ENDF/B-VI.8). Radiation Physics and Chemistry, 182, 109331. https://doi.org/10.1016/j.radphyschem.2021.109331
Khanchych, K., Tang, C., Schroer, C., Schäfer, B., Jung, J., Dürrschnabel, M., Jäntsch, U., & Gorr, B. (2025). CALPHAD-guided prediction and interpretation of phase formation in Ta–Mo–Cr–Ti–Al refractory high-entropy alloys. Advanced Engineering Materials, 27(2), 2500527. https://doi.org/10.1002/adem.202500527
Khattari, Z. Y. (2025). Interplay of crystallographic orientation and density on gamma-ray shielding properties: A case study of the Al0.25CoCrFeNi high-entropy alloy. Materials Today Communications, 42, 111521. https://doi.org/10.1016/j.mtcomm.2024.111521
Mann, K. S., & Mann, J. S. (2022). Py-MLBUF: A Python-based web application for multilayer photon shielding calculations. Radiation Physics and Chemistry, 194, 110056. https://doi.org/10.1016/j.radphyschem.2022.110056
Miracle, D. B., Miller, J. D., Senkov, O. N., Woodward, C., Uchic, M. D., & Tiley, J. (2014). Exploration and development of high entropy alloys for structural applications. Entropy, 16(1), 494–525. https://doi.org/10.3390/e16010494

Pang, J., Zhang, H., Ji, Y., Zhu, Z., Zhang, L., Li, H., Wang, A., & Zhang, H. (2023). High-temperature structural and mechanical stability of refractory high-entropy alloy Nb40Ti25Al15V10Ta5Hf3W2. Materials Characterization, 205, 113321. https://doi.org/10.1016/j.matchar.2023.113321
Perişanoğlu, U. (2024). Gamma radiation shielding efficiency of high entropy alloys: A comparative study. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 29(2), 458–467.
Şakar, E., Özpolat, Ö. F., Alım, B., Sayyed, M. I., & Kurudirek, M. (2020). Phy-X/PSD: Development of a user-friendly online software for calculation of parameters relevant to radiation shielding and dosimetry. Radiation Physics and Chemistry, 166, 108496. https://doi.org/10.1016/j.radphyschem.2019.108496
Schweidler, S., Botros, M., Strauss, F., Wang, Q., Ma, Y., Velasco, L., Cadilha Marques, G., Sarkar, A., Kübel, C., & Hahn, H. (2024). High-entropy materials for energy and electronic applications. Nature Reviews Materials, 9(4), 266–281. https://doi.org/10.1038/s41578-024-00658-y
Subedi, B., Paudel, J., & Lamichhane, T. R. (2023). Gamma-ray, fast neutron and ion shielding characteristics of low-density and high-entropy Mg–Al–Ti–V–Cr–Fe–Zr–Nb alloy systems using Phy-X/PSD and SRIM programs. Heliyon, 9(7), e17908. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e17908
Tekin, H. O., Güler, Ö., Özkul, İ., AlMisned, G., Baykal, D. S., Alkarrani, H., Kılıç, G., & Mesbahi, A. (2025). Phase stability, structural properties, electronegativity, mechanical properties, and neutron and gamma-ray attenuation properties of Cantor high-entropy alloys for advanced nuclear applications. Journal of Materials Engineering and Performance, 34(15), 16214–16229. https://doi.org/10.1007/s11665-025-10973-z
Uyar, E., Pul, M., Akay, D., & Şimşek, T. (2025). Emerging of high entropy alloy reinforced composites radiation shielding materials: Configurational structure and radiation shielding properties. Journal of Alloys and Compounds, 1010, 178210. https://doi.org/10.1016/j.jallcom.2024.178210
Zhang, Y., Zuo, T. T., Tang, Z., Gao, M. C., Dahmen, K. A., Liaw, P. K., & Lu, Z. P. (2014). Microstructures and properties of high-entropy alloys. Progress in Materials Science, 61, 1–93. https://doi.org/10.1016/j.pmatsci.2013.10.001

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Atom ve Molekül Fiziği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hamza Tunç ^*
0000-0002-2787-8126
Türkiye

Berna Oto
0000-0003-4565-1790
Türkiye

Sebahattin Ürün
0009-0008-3397-0472
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

22 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

19 Ocak 2026

Kabul Tarihi

8 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 31

DOI

https://doi.org/10.53433/yyufbed.1867057

IZ

https://izlik.org/JA95AJ72KA

APA

Tunç, H., Oto, B., & Ürün, S. (2026). Theoretical Investigation of Gamma-Ray Shielding Properties of Oxide-Compound Reinforced Mo–Ti–Al–Cr–Ta Based High-Entropy Alloys Using WinXCom, EpiXS, Phy-X/PSD, and Py-MLBUF Software. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 31. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1867057

AMA

1.Tunç H, Oto B, Ürün S. Theoretical Investigation of Gamma-Ray Shielding Properties of Oxide-Compound Reinforced Mo–Ti–Al–Cr–Ta Based High-Entropy Alloys Using WinXCom, EpiXS, Phy-X/PSD, and Py-MLBUF Software. YYUFBED. 2026;31. doi:10.53433/yyufbed.1867057

Chicago

Tunç, Hamza, Berna Oto, ve Sebahattin Ürün. 2026. “Theoretical Investigation of Gamma-Ray Shielding Properties of Oxide-Compound Reinforced Mo–Ti–Al–Cr–Ta Based High-Entropy Alloys Using WinXCom, EpiXS, Phy-X/PSD, and Py-MLBUF Software”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 31 (Eylül). https://doi.org/10.53433/yyufbed.1867057.

EndNote

Tunç H, Oto B, Ürün S (01 Eylül 2026) Theoretical Investigation of Gamma-Ray Shielding Properties of Oxide-Compound Reinforced Mo–Ti–Al–Cr–Ta Based High-Entropy Alloys Using WinXCom, EpiXS, Phy-X/PSD, and Py-MLBUF Software. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 31

IEEE

[1]H. Tunç, B. Oto, ve S. Ürün, “Theoretical Investigation of Gamma-Ray Shielding Properties of Oxide-Compound Reinforced Mo–Ti–Al–Cr–Ta Based High-Entropy Alloys Using WinXCom, EpiXS, Phy-X/PSD, and Py-MLBUF Software”, YYUFBED, c. 31, Eyl. 2026, doi: 10.53433/yyufbed.1867057.

ISNAD

Tunç, Hamza - Oto, Berna - Ürün, Sebahattin. “Theoretical Investigation of Gamma-Ray Shielding Properties of Oxide-Compound Reinforced Mo–Ti–Al–Cr–Ta Based High-Entropy Alloys Using WinXCom, EpiXS, Phy-X/PSD, and Py-MLBUF Software”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 31 (01 Eylül 2026). https://doi.org/10.53433/yyufbed.1867057.

JAMA

1.Tunç H, Oto B, Ürün S. Theoretical Investigation of Gamma-Ray Shielding Properties of Oxide-Compound Reinforced Mo–Ti–Al–Cr–Ta Based High-Entropy Alloys Using WinXCom, EpiXS, Phy-X/PSD, and Py-MLBUF Software. YYUFBED. 2026;31. doi:10.53433/yyufbed.1867057.

MLA

Tunç, Hamza, vd. “Theoretical Investigation of Gamma-Ray Shielding Properties of Oxide-Compound Reinforced Mo–Ti–Al–Cr–Ta Based High-Entropy Alloys Using WinXCom, EpiXS, Phy-X/PSD, and Py-MLBUF Software”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 31, Eylül 2026, doi:10.53433/yyufbed.1867057.

Vancouver

1.Hamza Tunç, Berna Oto, Sebahattin Ürün. Theoretical Investigation of Gamma-Ray Shielding Properties of Oxide-Compound Reinforced Mo–Ti–Al–Cr–Ta Based High-Entropy Alloys Using WinXCom, EpiXS, Phy-X/PSD, and Py-MLBUF Software. YYUFBED. 01 Eylül 2026;31. doi:10.53433/yyufbed.1867057

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DERGİSİ

YAYIM İLKELERİ VE YAZIM KURALLARI

Yayım ilkeleri

1. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 1992 yılında yayın hayatına başlamış bir bilimsel araştırma dergisidir. Dergimiz, mühendislik ve mimarlık bilimleri, tarım ve orman bilimleri ve temel bilimler alanlarında düzenli olarak Nisan, Ağustos ve Aralık aylarında yılda üç sayı yayımlanan ulusal hakemli bir dergidir.

2. Dergimizde Türkçe ve İngilizce yazılmış Araştırma Makalesi, Teknik Not ve Derlemeler yayımlanır.

3. Yayımlanmak üzere gönderilen makalelerin herhangi bir yerde yayımlanmamış veya yayımlanmak üzere herhangi bir dergiye gönderilmemiş olması zorunludur. On yıldan eski çalışmalar değerlendirmeye alınmaz.

4. Dergiye yayınlanmak üzere gönderilen bir araştırma makalesi; Başlık, Türkçe ve İngilizce Özet, Giriş, Materyal ve Yöntem, Bulgular, Tartışma ve Sonuç ve Kaynaklar ana başlıkları altında hazırlanmalıdır. Bulgular ve Tartışma kısmı birlikte de yazılabilir.

5. Her sayıda en fazla o sayıda basılan makale sayısının en fazla % 20’si kadar derlemeye yer verilir.

6. Araştırma makalesi olarak dergimize gönderilen çalışmalar lisansüstü tezlerden üretilmiş ise bu durum ilk sayfada dipnot olarak verilmelidir.

7. Dergimiz Açık Kaynak Yayın Politikasını benimsemektedir.

8. Dergimizde yayınlanacak makalelerin bilimsel etik kuralları içerisinde olması gerekmektedir. Makaleler, uluslararası kabul görmüş bilim etik kurallarına uygun olarak hazırlanmalıdır.

9. Etik Kurul Raporu gerekli hallerde, raporun bir kopyası metin ile birlikte gönderilmelidir. Etik kurul izni gerektiren çalışmalar aşağıdaki gibidir:

Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar
İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,
İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,
Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar,
Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar,
Ayrıca;
Olgu sunumlarında “Aydınlatılmış onam formu”nun alındığının belirtilmesi,
Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve belirtilmesi,
Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi

10. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisine gönderilen makaleler intihal raporu Turnitin ve/veya iThenticate yazılımı aracılığıyla kontrol edilir. Makalenin Benzerlik İndeksi (SI) % 20; Her bir benzerlik oranı (alıntı yapılan her bir kaynak) ise % 5'i geçmemelidir. Benzerlik indeksi belirtilen düzeylerin üzerinde ise ilgili yazar/yazarlara makale iade edilir. Bu konuda yeterli düzeltmelerin 10 gün içerisinde yapılmaması halinde makale reddedilir. İntihal, makalenin yayınlanmasından sonra ispatlanırsa, o makale derhal web sitesinden çekilecek ve kaldırılacaktır ve ilgili yazar/yazarlar, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisine beş yıl süre ile makale gönderemeyeceklerdir.

11. Makalede yer alan tüm yazarlar, çalışmalarının yayın haklarını Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi’ne verdiklerine dair Telif Hakları Formu’nu imzalamalıdırlar. Telif Hakkı Formu yazarlar tarafından gönderilmediği sürece çalışma değerlendirmeye alınmaz.

12. Değerlendirme süreci tamamlanan makaleler, geliş tarihi dikkate alınarak yayımlanır. Makaleler yayına hazır hale geldikleri andan itibaren yayınlanması planlanan ilk sayıya eklenirler; ancak tüm makaleler tamamlandıktan sonra ilgili sayı toplu halde yayınlanır.

13. Mizanpaj çalışması sırasında yazar(lar)a gönderilecek olan kontrol ve düzeltme amaçlı gönderilere (matbaa provası), belirtilen sürelerde cevap verilmelidir. Belirtilen sürelerde cevap vermeyen yazar(lar)ın makaleleri bir sonraki sayıda değerlendirilmek üzere ötelenir.

14. Basımına karar verilen eserde ekleme ve çıkarma yapılamaz. Bir yazarın aynı sayıda ilk isim olarak bir (1), ilk isim olmadan da bir (1) eseri olmak üzere en en fazla iki eseri basılabilir. Yayınlanan eserin tüm sorumluluğu yazar(lar)ına aittir.

Yazım kuralları

1. Dergimizde yayımlanmak üzere gönderilen eserler dergi yazım kurallarına göre hazırlanmalıdır.
Yazım ilkelerine uygun olmayan çalışmalar hakem değerlendirme sürecine alınmadan yazarlara iade edilir.

• Dergimize makale gönderirken Başlık Sayfası ve Makale Şablonu ayrı dosyalarda gönderilmeli, makale metnine yazar adları ve çalıştıkları kurum benzeri bilgiler kesinlikle yazılmamalıdır.

Yazar(lar)ın daha önceki çalışmalarına atıf yapılırken, çalışmanın kendilerine ait olduğunu belirten ifadeler kullanılmamalıdır.

Makale Şablonu için TIKLAYINIZ

Başlık Sayfası için TIKLAYINIZ

• Makale dili İngilizce ise

Template için TIKLAYINIZ

Title Page için TIKLAYINIZ

2. Dergimizde yazım dili Türkçe ve/veya İngilizce olup makale metni anlaşılabilir, yalın ve akıcı bir tarzda ilgili alandaki teknik ifadelerle kaleme alınmalıdır.

Gereksiz ve çok bilinen bilgilerden ve gereksiz kaynaklardan kaçınılmalır ve daha önce yayınlanmış veri, formül ve sonuçlara atıf yapılarak alıntı yapılmalıdır.

Zorunlu ya da istisnai haller dışında 15 yıldan eski kaynak kullanılmamalıdır. Kaynak sayısı her 1000 kelime için 10 adetten fazla olmamalıdır.

3. Makalede isim kısaltmaları " Web of Science Kısaltmaları " kullanılarak yapılmalıdır.

• Makaleye özgü veya ilgili alanda kullanılan kısaltmalar, ilk geçen yerde parantezde belirtilmelidir.

• Tüm makalelerde SI (International Systeme of Units) ölçü birimleri ve

• ondalık kesir olarak nokta kullanılmalıdır (1,25 yerine 1.25 gibi).

4. Baskı için, resimlerin kaliteli kopyaları (JPG veya TIFF formatında 300 dpi) ek dosya olarak gönderilmelidir.

5. Dergi yazım kuralları aynı zamanda baskı formatıdır. Bu nedenle yazım kurallarının yazarlarca dikkatle uygulanması gerekmektedir.

Yazım kurallarına uygun olmayan makaleler, yazarlara geri gönderilecektir.

6. Makalede APA 7. sürüm kaynak yazım yöntemi kullanılmalıdır.

Makalelerin Değerlendirilme Süreci

1. Dergimize gönderilen çalışmalar ilk olarak editörler tarafından değerlendirilir. Bu aşamada, derginin amaç ve kapsamına uymayan, Türkçe ve İngilizce olarak dil ve anlatım kuralları açısından zayıf, bilimsel açıdan kritik hatalar içeren, özgün değeri olmayan, istatistik analiz hataları içeren ve yayın politikalarını karşılamayan çalışmalar reddedilir. Reddedilen çalışmaların yazarları, gönderim tarihinden itibaren en geç iki hafta içerisinde bilgilendirilir. Uygun bulunan çalışmalar ise ön değerlendirme için çalışmanın ilgili olduğu alana yönelik bir alan ya da bölüm editörüne gönderilir.

2. Ön değerlendirme sürecinde alan ya da bölüm editörleri çalışmaların, giriş, materyal ve yöntem, bulgular, tartışma ve sonuç bölümlerini dergi yayın politikaları ve kapsamı ile özgünlük açısından ayrıntılı bir şekilde inceler. Bu inceleme sonucunda uygun bulunmayan çalışmalar en geç dört hafta içerisinde bölüm editörü değerlendirme raporu ile birlikte iade edilir.

3. Çalışmalar içeriğine ve hakemlerin uzmanlık alanlarına göre hakemlere gönderilir. Dergimizde makale değerlendirmelerinde kör hakemlik uygulanmaktadır. Makaleleri değerlendiren hakemlerin isimleri yazarlara bildirilmez. Hakemlerin de, yazar isimlerini görmeden makaleleri değerlendirmeleri sağlanır. Eğer makalenin yazar(lar)ı Van Yüzüncü yıl Üniversitesi'nden ise o zaman hakemler mutlaka üniversite dışından atanır. Makalenin yazar(lar)ı üniversite dışından ise hakemler üniversite içinden de atanabilir. Hakem havuzumuz, büyük çoğunluğu üniversite dışından ve yurtdışından olan hakemlerden oluşmaktadır.

4. Hakemlere gönderilen makalelerin 20 gün içerisinde değerlendirilmesi beklenir. Bu sürenin aşılması durumunda editör hakeme hatırlatma yaparak 7 gün ek süre verir. Bu sürenin de aşılması durumunda editör yeni hakem ataması yaparak eski hakemden isteği geri çeker.

5. Makale değerlendirmesinden iki olumlu hakem raporu alan yazı yayınlanmaya hak kazanır. Bir olumlu bir olumsuz hakem raporu alan yazı, üçüncü bir hakeme gönderilir.

6. Hakemlerden gelen görüşler, alan editörü tarafından en geç 2 hafta içerisinde incelenir. Bu inceleme sonucunda alan editörü çalışmaya ilişkin nihai kabul veya ret kararı verir.

7. Hakem önerileri doğrultusunda yeterli görülmeyen makalelere geliştirilmesi hususunda majör (değerlendirme için yeniden gönder) ya da minör (düzeltme gerekli) revizyon kararı verilir. İstenilen seviyeye ulaşmayan ve bilimsel açıdan yeterli görülmeyen makaleler reddedilir.

8. Makale hakkında verilen "değerlendirme için yeniden gönder" veya "düzeltme gerekli" kararından sonra gerekli değişikliklerin yazar tarafından" değerlendirme için yeniden gönder" kararı için 30 gün içerisinde, "düzeltme gerekli" kararı için 15 gün içerisinde yapılması beklenir. Aksi taktirde, makale reddedilir.

17232 TIKLAYINIZ

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

ETİK İLKELER

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi,

- Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi (https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Kurumsal/mevzuat/bilimsel-arastirma-ve-etik-yonetmeligi.aspx)

- Helsinki Deklarasyonu (https://www.wma.net/wp-content/uploads/2018/07/DoH-Oct2008.pdf)

- Commitee on Publication Ethics (COPE) (https://publicationethics.org/about/guide)

- WAME (https://www.wame.org/)

temelinde etik görev ve sorumlulukları yerine getirmeyi taahhüt eder.

Yazar ve hakemlerin de bu çerçevede davranmasını bekler.

Dergiye gönderilen makalelerde etik kurul kararı gerektiren klinik ve deneysel insan ve hayvanlar üzerindeki çalışmalar için ayrı ayrı etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.

Editör ve yardımcı editörlerin etik sorumlulukları

Dergiye gönderilen çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine uygunluğu bakımından değerlendirerek olumlu ya da olumsuz karar vermelidirler. Makaleyi ilk inceleme sonucunda ret etme kararına varırsa yazarlara bunun nedenini açık bir şekilde bildirmekle yükümlüdürler.
Editör ve yardımcıları, dergiye yayınlanmak üzere gönderilen çalışmaların, 15 gün içinde, değerlendirmeye alınıp alınmadığını yazara bildirmelidir. Editör veya yardımcıları gönderilen çalışmaların hangilerinin yayınlanması gerektiğine karar vermekten sorumludur.
Dergiye gönderilen çalışmalar editör veya yardımcıları tarafından öncelikle intihal ihtimaline karşı kontrol edilmelidir. Bu aşamada intihal ihtimali olan çalışmalar, editör veya yardımcıları tarafından reddedilir.
Dergiye gönderilen çalışmalarda yer alan yayınlanmamış yöntem ve bilgiler, yazarların açık yazılı izni olmaksızın hiçbir kimse tarafından kendi çalışması içinde kullanılmamalıdır.
Dergiye gönderilen çalışmalar; yazarların sosyal, kültürel, ekonomik özellikleri ile dini inançları göz önüne alınmaksızın, sadece entelektüel değerleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Dergiye gönderilen çalışmalar, editör veya yardımcıları tarafından çalışmanın yazarları, hakemleri, yardımcı editörler ve yayıncı dışında hiç kimseye ifşa edilmemelidir.
Makaleleri bilgi uzmanlıklarına uygun olan hakemlere göndermelidirler.
Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidirler.
Hakem havuzunu oluşturmalı ve sürekli güncel tutmalıdırlar. Hakem havuzunda; makaleleri objektif değerlendiren, hakemlik sürecini zamanında yerine getiren, makaleyi yapıcı eleştirilerle değerlendiren ve etik kurallara uygun davranan bilim insanlarının olmasına özen göstermelidirler.
Editör veya yardımcıları tarafından dergiye gönderilen çalışmaların başka bir yazar ve/veya kurum ile çıkar çatışmasının olduğunu tespit etmesi halinde, çalışma yayın/değerlendirme sürecinden çekilmelidir.
Dergiye gönderilen çalışmaların kabulü veya reddi ile ilgili son görüş editöre aittir. Editör çalışmanın özgünlüğü ve önemi gibi hususları dikkate alarak kararını vermelidir.
Editör, dergiye gönderilen çalışmaların kabulü için yazarlara dergideki herhangi bir makaleye veya başka bir çalışmaya atıf yapması konusunda telkinde bulunmamalıdır.

Hakemlerin etik sorumlulukları

Editör veya yardımcıları tarafından kendisine değerlendirme için gönderilen çalışmayı değerlendirme konusunda çalışma ile ilgili yeterli bilgiye sahip olmadığını hisseden ya da ivedi bir değerlendirme yapamayacak durumda olan bir hakem, editörü bu durumdan haberdar ederek değerlendirme görevinden ayrılmalıdır.
Hakemler, gizlilik ilkesine riayet ederek değerlendirmesini yapmalıdır. Editör veya yardımcıları dışındaki kişilere çalışmalar gösterilmemeli ve başkalarıyla çalışma hakkında tartışma yapılmamalıdır.
Hakemler, inceleme sürecinde elde etmiş olduğu ayrıcalıklı bilgi ve fikirleri gizli tutmalı ve kişisel çıkarı için kullanmamalıdır. Ayrıca hakemler, değerlendirmesini yaptığı ve henüz yayınlanmamış çalışmanın verilerinin herhangi bir parçasını kullanmamalıdır.
Hakem eleştirileri nesnel olarak yapılmalıdır. Yazara karşı hiçbir kişisel eleştiri yöneltilmemelidir. Hakemler, fikirlerini açık biçimde destekleyen argümanlarla ifade etmelidir.
Hakemler değerlendirilen çalışmanın daha önce yayınlanmış başka bir çalışma ile arasında esaslı bir benzerlik veya örtüşmeyi tespit etmeleri halinde, durumu editöre iletmelidirler.
Hakemler, yazarı ile aralarında rekabet, işbirliği veya başka türlü ilişki veya bağlantılar bulunduğunu tespit ettiği çalışmaları değerlendirmemelidir.

Yazarların etik sorumlulukları

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi’ne gönderilen makaleler belirtilen çalışma alanlarına uygun özgün çalışmalar olmalıdır.
Yazarlar yayınlanması amacıyla gönderilen makalelerini aynı anda başka bir dergiye gönderemezler. Aynı araştırmayı birden fazla dergide yayınlayamazlar.
Yazarlar çalışmalarına ilişkin verileri etik ilkeler çerçevesinde toplamalıdır. Çalışmanın dayanağını oluşturan ham veriler talep edildiği takdirde yazarlar yayımcı, editör ve hakemlere iletmekle yükümlüdür.

Kaynak listesi belirtilmelidir.
Yayınlanmak amacıyla gönderilen makaleler bilimsel yayın etiğine (intihal, sahtecilik, çarpıtma, tekrar yayın, dilimleme, haksız yazarlık, destekleyen kuruluşu belirtmemek, hayvanlar üzerindeki çalışmalarda etik kurallara uymamak) aykırı olmamalıdır.
Dergiye gönderilen çalışmalar, yeterli düzeyde kaynak bilgisi ve ayrıntı içermelidir. Hileli ve bilinçli yanlış ifadeler etik olmayan durumlara yol açacağından kabul edilemez. Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tezler veya çalışmalar, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanılamaz. Kaynak listesi belirtilmelidir.
Yazarların potansiyel çıkar çatışmaları belirtilmelidir. Yazarlar gönderdikleri çalışmaları destekleyen kuruluşları, finansal kaynakları veya çıkar çatışmasını beyan etmekle yükümlüdür.
Dergiye gönderilen çalışmanın tasarımına, uygulanmasına veya yorumuna katkı sağlayan her kişi, çalışmada belirtilmelidir. Önemli katkıda bulunan tüm katılımcılar ilk yazarı takiben listelenmelidir. Bunun dışındaki kişiler ise çalışmanın “Teşekkür(Acknowledgement)” kısmına ilave edilmelidir.
Yayın sürecinde, ilgili dergi/kurum ile yazışmaları yapan “Sorumlu Yazar” olarak kabul edilir. Sorumlu yazar, yaptığı yazışmaları diğer yazarlarla paylaşmalı, gerekli işlemleri zamanında ve doğru olarak yapmalıdır.
Yazar, dergide yayınlanmış çalışması içerisinde önemli bir yanlışlık veya kusur tespit ederse, bu durumu acil olarak dergi editörüne veya yayıncıya bildirmek ve mevcut yanlışlığın veya kusurun düzeltilmesi için editörle işbirliği yapmak yükümlülüğündedir.
Tüm yazarların makalenin içeriği konusunda sorumluluk aldığı kabul edilir. Bir makalede herhangi bir katkısı olmayan bir kişinin yazar olması etik dışıdır. Aynı şekilde yayına önemli katkısı olan birinin yazarlar arasında yer almaması da etik dışıdır.

Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler

Uydurma: Bir bilimsel araştırma yapılmadan yapılmış gibi veriler uydurmak, bunları rapor etmek veya yayınlamak,

Çarpıtma: Araştırma kayıtları ve elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan yöntem, cihaz ve materyalleri kullanılmış gibi göstermek, araştırma hipotezine uygun olmayan verileri değerlendirmeye almamak, ilgili teori veya varsayımlara uydurmak için veriler ve/veya sonuçlarla oynamak, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,

İntihal (Aşırma): Başkalarının fikirlerini, yöntemlerini, verilerini, uygulamalarını, yazılarını, şekillerini veya eserlerini sahiplerine bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseriymiş gibi sunmak,

Sahtecilik: Araştırmaya dayanmayan veriler üretmek, sunulan veya yayınlanan eseri gerçek olmayan verilere dayandırarak düzenlemek veya değiştirmek, bunları rapor etmek veya yayımlamak, yapılmamış bir araştırmayı yapılmış gibi göstermek,

Tekrar yayım (Dublikasyon): Bir araştırmanın sonuçlarını, ilk yayınlandığı derginin editöründen izin almaksızın başka dergide tekrar yayınlamak,

Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde, uygun olmayan biçimde parçalara ayırarak ve birbirine atıf yapmadan çok sayıda yayın yaparak doçentlik sınavı değerlendirmelerinde ve akademik terfilerde ayrı eserler olarak sunmak,

Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek, aktif katkısı olan kişileri yazarlar arasına dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini yayım sırasında veya sonraki baskılarda eserden çıkarmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,

Diğer etik ihlali türleri: Destek alınarak yürütülen araştırmaların yayınlarında destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile onların araştırmadaki katkılarını açık bir biçimde belirtmemek, insan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymamak, yayınlarında hasta haklarına saygı göstermemek, hakem olarak incelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri yayınlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak, bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak, tamamen dayanaksız, yersiz ve kasıtlı etik ihlali suçlamasında bulunmak.

YAYIN POLİTİKASI

1. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 1995 yılında yayın hayatına başlamış bir bilimsel araştırma dergisidir. Dergimiz, mühendislik ve mimarlık bilimleri, tarım ve orman bilimleri ve temel bilimler alanlarında düzenli olarak Nisan, Ağustos ve Aralık aylarında yılda üç sayı yayımlanan ulusal hakemli bir dergidir.

2. Dergimizde Türkçe ve İngilizce yazılmış Araştırma Makalesi, Teknik Not ve Derlemeler yayımlanır.

3. Yayımlanmak üzere gönderilen makalelerin herhangi bir yerde yayımlanmamış veya yayımlanmak üzere herhangi bir dergiye gönderilmemiş olması zorunludur. On yıldan eski çalışmalar değerlendirmeye alınmaz.

4. Dergiye yayınlanmak üzere gönderilen bir araştırma makalesi; Başlık, Türkçe ve İngilizce Özet, Giriş, Materyal ve Yöntem, Bulgular, Tartışma ve Sonuç ve Kaynaklar ana başlıkları altında hazırlanmalıdır. Bulgular ve Tartışma kısmı birlikte de yazılabilir.

5. Araştırma Makalesi 2500-5000, Derleme 4.000-7000 ve Teknik Not 1000-2500 kelime sayısı sınırları içerisinde olmalıdır.

6. Derlemeler bilimsel dergilerde yayınlanmış bilimsel yazıların, çalışmaların veya güncel gelişmelerin belirtilen konuda yoğun çalışmaları bulunan deneyimli yazarlarca (sorumlu yazarın derleme konusu ile ilgili Uluslararası hakemli dergilerde en az 5 özgün makaleye sahip olması şartı aranır) yapılan bir sentezi, yorumu ve durum değerlendirmesi şeklinde olmalıdır. Her sayıda en fazla o sayıda basılan makale sayısının en fazla % 20’si kadar derlemeye yer verilir.

7. Araştırma makalesi olarak dergimize gönderilen çalışmalar lisansüstü tezlerden üretilmiş ise bu durum ilk sayfada dipnot olarak verilmelidir.

8. Dergimiz Açık Kaynak Yayın Politikasını benimsemektedir.

9. Dergimizde yayınlanacak makalelerin bilimsel etik kuralları içerisinde olması gerekmektedir. Makaleler, uluslararası kabul görmüş bilim etik kurallarına uygun olarak hazırlanmalıdır.

10. Etik Kurul Raporu gerekli hallerde, raporun bir kopyası metin ile birlikte gönderilmelidir. Etik kurul izni gerektiren çalışmalar aşağıdaki gibidir:

Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar

İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,

İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,

Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar,

Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar,

Ayrıca;

Olgu sunumlarında “Aydınlatılmış onam formu”nun alındığının belirtilmesi,

Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve belirtilmesi,

Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi

11. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisine gönderilen makaleler intihal raporu Turnitin ve/veya iThenticate yazılımı aracılığıyla kontrol edilir. Makalenin Benzerlik İndeksi (SI) % 20; Her bir benzerlik oranı (alıntı yapılan her bir kaynak) ise % 5'i geçmemelidir. Benzerlik indeksi belirtilen düzeylerin üzerinde ise makale reddedilir. İntihal, makalenin yayınlanmasından sonra ispatlanırsa, o makale derhal web sitesinden çekilecek ve kaldırılacaktır ve ilgili yazar/yazarlar, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisine beş yıl süre ile makale gönderemeyeceklerdir.

12. Makalede yer alan tüm yazarlar, çalışmalarının yayın haklarını Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi’ne verdiklerine dair Telif Hakları Formu’nu imzalamalıdırlar. Telif Hakkı Formu yazarlar tarafından gönderilmediği sürece çalışma değerlendirmeye alınmaz.

13. Değerlendirme süreci tamamlanan makaleler, geliş tarihi dikkate alınarak yayımlanır. Makaleler yayına hazır hale geldikleri andan itibaren yayınlanması planlanan ilk sayıya eklenirler; ancak tüm makaleler tamamlandıktan sonra ilgili sayı toplu halde yayınlanır.

14. Mizanpaj çalışması sırasında yazar(lar)a gönderilecek olan kontrol ve düzeltme amaçlı gönderilere (matbaa provası), belirtilen sürelerde cevap verilmelidir. Belirtilen sürelerde cevap vermeyen yazar(lar)ın makaleleri bir sonraki sayıda değerlendirilmek üzere ötelenir.

15. Basımına karar verilen eserde ekleme ve çıkarma yapılamaz. Bir yazarın aynı sayıda ilk isim olarak bir (1), ilk isim olmadan da bir (1) eseri olmak üzere en en fazla iki eseri basılabilir. Yayınlanan eserin tüm sorumluluğu yazar(lar)ına aittir.

Yazım kuralları

1. Dergimizde yayımlanmak üzere gönderilen eserler dergi yazım kurallarına göre hazırlanmalıdır. Yazım ilkelerine uygun olmayan çalışmalar hakem değerlendirme sürecine alınmadan yazarlara iade edilir. YAZIM KURALLARI VE İLGİLİ ŞABLON İÇİN TIKLAYINIZ.

2. Dergimizde yazım dili Türkçe ve/veya İngilizce olup makale metni anlaşılabilir, yalın ve akıcı bir tarzda ilgili alandaki teknik ifadelerle kaleme alınmalıdır. Gereksiz ve çok bilinen bilgilerden ve gereksiz kaynaklardan kaçınılmalıdır ve daha önce yayınlanmış veri, formül ve sonuçlara atıf yapılarak alıntı yapılmalıdır. Zorunlu ya da istisnai haller dışında 15 yıldan eski kaynak kullanılmamalıdır. Kaynak sayısı her 1000 kelime için 10 adetten fazla olmamalıdır.

3. Makalede isim kısaltmaları " Web of Science Kısaltmaları " kullanılarak yapılmalıdır. Makaleye özgü veya ilgili alanda kullanılan kısaltmalar, ilk geçen yerde parantezde belirtilmelidir. Tüm makalelerde SI (International Systeme of Units) ölçü birimleri ve ondalık kesir olarak nokta kullanılmalıdır (1,25 yerine 1.25 gibi).

4. Baskı için, resimlerin kaliteli kopyaları (JPG veya TIFF formatında 300 dpi) ek dosya olarak gönderilmelidir.

5. Dergi yazım kuralları aynı zamanda baskı formatıdır. Bu nedenle yazım kurallarının yazarlarca dikkatle uygulanması gerekmektedir. Yazım kurallarına uygun olmayan makaleler, yazarlara geri gönderilecektir.

6. Makalede APA 6. sürüm kaynak yazım yöntemi kullanılmalıdır.