Araştırma Makalesi

Kuzeybatı İran’da Urartu’nun Güç Simgesi: Yerleşim ve Kaleler

Sayı: 54 31 Aralık 2021
PDF İndir
TR EN

Kuzeybatı İran’da Urartu’nun Güç Simgesi: Yerleşim ve Kaleler

Öz

M.Ö. I. bin toplumlarının önemli isimleri arasında yer alan Urartu Krallığı, yaşadığı coğrafyada egemen olma adına birçok politik yaptırımda bulunmuştur. İran’ın Kuzeybatı kesimi de bu yaptırımlarından payını almıştır. Yazılı metinler ve arkeolojik veriler, Urartu Krallığı’nın M.Ö. 9. yüzyıldan başlayarak M.Ö. 7. yüzyıla kadar Kuzeybatı İran üzerine çok sayıda askeri seferler düzenlediğini ortaya koymaktadır. Yapılan araştırmalar, Urartular’ın İran’ın kuzeybatısında özellikle Urmiye Gölü ve çevresini hedef aldıklarını göstermektedir. Urmiye ve havzasının dışında Urartuların ilgilendiği bir diğer bölge, Sabalan dağı ve çevresidir. Batıda Sahend Dağı’nın sınır oluşturduğu bölge, doğuda Sabalan dağı ve kuzeyindeki Ahar çevresine kadar uzanmaktadır. Urartu Krallığı’nın Kuzeybatı İran’a yönelmesinde siyasi ve ekonomik etkenlerin ağırlıklı olduğu doğrulanmıştır. Urartu’nun Kuzeybatı İran’da varlık göstermesiyle elde ettiği gücün siyasi sonuçları gibi kültürel anlamda kazanımları da söz konusudur. Bunlardan biri, kanıtlanabilirlik açısından somut örneklerin belki de en önemlisi, yerleşim ve kalelerdir. Urartu sınırlarına dahil edilen Urmiye Havzası ve Urmiye Gölü’nün doğusunda doksana yakın yerleşim ve kalelerin varlığı, Kuzeybatı İran’ın iskan politikasına dahil edildiğini ortaya koymaktadır. Bu çalışmada, Urartu’nun Kuzeybatı İran’daki politik yaptırımlarının sonucunda bölgede tespit edilen yerleşim ve kaleler ele alınacaktır. Mimari özellikleri doğrultusunda değerlendirilecek olan yerleşim ve kaleler, Van Gölü havzasında yer alan Urartu örnekleriyle karşılaştırılacak, her iki bölgedeki eserler benzer ve farklı yönleriyle değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Baş A. (2016). Urartu Mimarisinde Malzeme ve Teknik. Amisos-1/1, 44-86.
  2. Baş A. (2017). Urartu ve Assur Krallığı’nın Kuzeybatı İran ile Kültürel İlişkileri. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Yüzüncü Yıl Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Van.
  3. Biscione R. (2003). Pre Urartian and Urartian Settlement Patterns in the Caucasus Two Case Studies: The Urmia Plain, Iran and the Sevan Basin Armenia. Archaelogy in the Borderlands, İnvestigations in Caucasia and Beyond, 167-185.
  4. Biscione R. (2012). Urartian Fortifications in Iran: An Attempt at a Hierarchical Classification. Biainili-Urartu The Proceedings of the Symposium held in Munich 12-14 October 2007, 77-88.
  5. Biscione R. -N. Parmegiani (2000). Progetto Urartu An Archaeological-Philological Research Travel of Ismea in Eastern and Western Azerbaijan-Iran. Studi Micenei Ed Egeo- Anatolici -XLII/2, 312-319.
  6. Boessneck J.-Kokabi M. (1988). Tierknochenfunde. Bastam II: Ausgrabungen in den urartaischen Anlagen 1977-1978, 175-262.
  7. Burney C. A. (1973). Excavations at Haftavan Tepe 1971: Third Preliminary Report. Iran, (XI), 153-172.
  8. Burney C. A. (1974). Excavations at Haftavan Tepe 1971: Fourty Preliminary Report. Iran, (XIII), 149-164.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

1 Kasım 2021

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 54

Kaynak Göster

APA
Baş, A. (2021). Kuzeybatı İran’da Urartu’nun Güç Simgesi: Yerleşim ve Kaleler. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 54, 389-426. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1052591
AMA
1.Baş A. Kuzeybatı İran’da Urartu’nun Güç Simgesi: Yerleşim ve Kaleler. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021;(54):389-426. doi:10.53568/yyusbed.1052591
Chicago
Baş, Ayla. 2021. “Kuzeybatı İran’da Urartu’nun Güç Simgesi: Yerleşim ve Kaleler”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 54: 389-426. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1052591.
EndNote
Baş A (01 Aralık 2021) Kuzeybatı İran’da Urartu’nun Güç Simgesi: Yerleşim ve Kaleler. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 54 389–426.
IEEE
[1]A. Baş, “Kuzeybatı İran’da Urartu’nun Güç Simgesi: Yerleşim ve Kaleler”, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 54, ss. 389–426, Ara. 2021, doi: 10.53568/yyusbed.1052591.
ISNAD
Baş, Ayla. “Kuzeybatı İran’da Urartu’nun Güç Simgesi: Yerleşim ve Kaleler”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 54 (01 Aralık 2021): 389-426. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1052591.
JAMA
1.Baş A. Kuzeybatı İran’da Urartu’nun Güç Simgesi: Yerleşim ve Kaleler. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021;:389–426.
MLA
Baş, Ayla. “Kuzeybatı İran’da Urartu’nun Güç Simgesi: Yerleşim ve Kaleler”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 54, Aralık 2021, ss. 389-26, doi:10.53568/yyusbed.1052591.
Vancouver
1.Ayla Baş. Kuzeybatı İran’da Urartu’nun Güç Simgesi: Yerleşim ve Kaleler. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Aralık 2021;(54):389-426. doi:10.53568/yyusbed.1052591

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.