The Effect Of Museum Experıence Qualıty On General Satısfactıon: A Study On Van (Urartıan) Museum’s Vısıtors

Öz

The aim of this study is to reveal the effect of the perceived quality of museum experience of Van Museum visitors on their satisfaction levels. The population of the study consists of local visitors who visit Van Museum. In this framework, a total of 410 people participated in the study through convenience sampling and taking into account the 95% confidence interval. The data were collected by face-to-face survey technique. As a result of the analysis, it was seen that the perceptions of Van Museum visitors regarding the quality of experience were generally close to positive. In other words, it was found that the museum staff was partially enthusiastic about helping visitors; the museum was partially suitable for the elderly, disabled and children; the facilities, equipment and appearance of the staff were good; the level of communication and consumption items in the museum were sufficient. In this context, it was revealed that the visitors who participated in the research were satisfied with visiting the museum. In the study, it was determined that there was a positive relationship between the perception of museum experience quality and its sub-dimensions and visitor satisfaction at various levels. As a result of the effect analysis, it was determined that the quality of museum experience affects visitor satisfaction. In addition, in the multiple effects analysis, it was found that the sub-dimensions of enthusiasm, physical features, communication and consumables affect visitor satisfaction, except for the empathy sub-dimension of museum experience quality. As a result of the research, it is seen that the perception of service quality in museums plays a decisive role in ensuring satisfaction.

Anahtar Kelimeler

• Museum
• Museum Experience Quality
• Visitor Satisfaction
• Van Museum.

Müze Deneyim Kalitesinin Genel Memnuniyete Etkisi: Van Müzesi Ziyaretçilerine Yönelik Bir Araştırma

Öz

Bu çalışmanın amacı, Van Müzesi ziyaretçilerinin algıladıkları müze deneyim kalitesinin memnuniyet düzeyleri üzerindeki etkisini ortaya çıkarmaktır. Çalışmanın evrenini Van Müzesi’ni ziyaret eden yerli ziyaretçiler oluşturmaktadır. Bu çerçevede kolayda örnekleme yoluyla ve %95 güven aralığı dikkate alınarak toplam 410 kişinin araştırmaya katılımı sağlanmıştır. Veriler yüz yüze anket tekniği ile toplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda; Van Müzesi ziyaretçilerinin deneyim kalitesine ilişkin algılarının genel olarak olumluya yakın olduğu görülmüştür. Başka bir deyişle müze personelinin ziyaretçilere kısmen yardım etme konusunda hevesli olduğu; müzenin kısmen yaşlı, engelli ve çocuklara uygun olduğu; müzedeki imkânların, donanımın ve personelin dış görünüşünün iyi olduğu; müzedeki iletişim düzeyinin ve tüketim maddelerinin yeterli olduğu saptanmıştır. Bu bağlamda araştırmaya katılan ziyaretçilerin müzeyi ziyaret etmekten memnun kaldıkları ortaya çıkmıştır. Araştırmada; müze deneyimi kalitesine ilişkin algı ve alt boyutları ile ziyaretçi memnuniyeti arasında çeşitli düzeylerde pozitif ilişki olduğu tespit edilmiştir. Etki analizi sonucunda müze deneyimi kalitesinin ziyaretçi memnuniyetini etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca yapılan çoklu etki analizinde; müze deneyimi kalitesinin empati alt boyutu dışında; heveslilik, fiziksel özellikler, iletişim ve tüketim maddeleri alt boyutlarının ziyaretçi memnuniyetini etkilediği tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda, müzelerdeki hizmet kalitesinin ziyaretçilerde uyandırdığı algının, memnuniyetin sağlanmasında belirleyici bir rol oynadığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Müze
• Müze Deneyimi Kalitesi
• Ziyaretçi Memnuniyeti
• Van Müzesi. ABSTRACT

Kaynakça

1. Ahmad, S., Abbas, M. Y., Taib, M. Z. M. ve Masri, M. (2014). Museum Exhibition Design: Communication Of Meaning And The Shaping of Knowledge. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 153, 254-265.
2. Akgül, A. ve Çevik, O. (2003). İstatistiksel analiz teknikleri, SPSS’te işletme yönetimi uygulamaları. Ankara: Emek Ofset Ltd. Şti.
3. Aksu M., Saatcı G. ve Demirbulat, Ö. G. (2017). Çanakkale Arkeoloji Müzesi’ni Ziyaret Eden Yerli Turistlerin Hizmet Kalitesi Algılarının Belirlenmesi. Eurasian Academy of Sciences Social Science Journal (Internatiol Refereed ve Indexed), 389-401.
4. Allen, E. (2001). Can The Neglect of Defining and Evaluating Service Quality in Museums be Effectively Addressed by SERVQUAL. (Unpublished MA Thesis). The Nottingham Trent University
5. Alpar, R. (2010). Spor, Sağlık ve Eğitim Bilimlerinde Örneklerle Uygulamalı İstatistik ve Geçerlilik-Güvenirlik. Ankara: Detay Yayıncılık.
6. Altunel, M. ve Günlü, E. (2015). Deneyimleme kalitesi, algılanan değer ve memnuniyetin müze ziyaretçilerinin tavsiye etme eğilimi üzerindeki etkisi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi.
7. Akkuş, Ç. ve Yordam, S. (2021). Rekreasyon deneyimi, memnuniyet ve çevreye duyarlı davranış ilişkisi: Horma Kanyonu örneği. Turizm Akademik Dergisi, 8(1), 15-28.
8. Ambrose, T. ve Paine, C. (2006). Museums Basics. 2. bs. London: Routledge. Argan, T. M. (2009). Sanat Galerilerinin Sergi Salonunda Algılanan Hizmet Kalitesi Boyutları. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9 (1), 1-18.

9. Arseven, C., E. (1966). Sanat Ansiklopedisi, III. Cilt, İstanbul, 1966, s. 1487. Arslan, A. (2014). İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nin Turizmdeki Yeri Üzerine Bir Değerlendirme. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7 (29), 23-29.
10. Arslantürk, Z. (2001). Sosyal Bilimciler İçin Araştırma Metod ve Teknikleri. İstanbul: Çamlıca Yayınları.
11. Arslan Kalay, H. (2017). Van Müzesinde Bulunan Osmanlı Dönemi Silahlarından Örnekler, Osmanlı Mirası Araştırmaları Dergisi, 4 (9), 105-133.
12. Arslan Kalay, H., Şahin, S. ve Meriç, S. (2018). Mimari Mirasın Turizme Açılmasının Mimari Mirasın Korunmasına Etkisi: Sanat Tarihi ve Turizm Öğrencilerine Yönelik Bir Araştırma. ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 8 (1), 65-78.
13. Ashley, S. (2005). State Authority and the Public Sphere: Ideas on the Changing Role of the Museum as a Canadian Social Institution. Museum and Society, 3 (1), 5-17.
14. Batat, W. (2020). How Can Art Museums Develop New Business Opportunities? Exploring Young Visitors’ Experience. Young Consumers, 21 (1), 109-131.
15. Bayram, F. ve Kurulgan, M. (2018). Müzelerde Algılanan Hizmet Kalitesi Boyutları: Anadolu Üniversitesi Eğitim Karikatürleri Müzesi’nde Bir İnceleme. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 22 (2), 375-410.
16. Becker, L. ve Jaakkola, E. (2020). Customer Experience: Fundamental Premises and Implications for Research. Journal Of the Academy of Marketing Science, 48 (4), 630-648.
17. Benek, H. (2022). Müze Deneyim Değerinin Ziyaretçi Memnuniyetine Etkisinde Ziyaretçi İlgileniminin Rolü: Göreme Açık Hava Müzesi Örneği. (Doktora Tezi). Nevşehir: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
18. Bigne, J. E., Sanchez, M. I.,and Sanchez, J. (2001). Tourism İmage, Evaluation Variables And After Purchase Behaviour: Inter-Relationship. Tourism Management, 22 (6), 607-616.
19. Bitner, M. J. and Hubbert, A. R. (1994). Encounter satisfaction versus overall satisfaction versus quality: the customer's voice. In Service quality: New directions in theory and practice (pp. 72-94). SAGE Publications, Inc..
20. Bjerregaard, P. (2015). Dissolving Objects: Museums, Atmosphere And The Creation Of Presence. Emotion, Space and Society, 15, 74-81
21. Büyüköztürk, Ş.(2007). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. Ankara: Pegem Yayıncılık.
22. Campo-Martinez, S., Garau-Vadell, J. B. and Martinez-Ruiz, M. P. (2010). Factors İnfluencing Repeat Visits to a Destination: The Influence of Group Composition. Tourism Management, 31 (6), 862-870
23. Carmen A., Carmen, C. and Garrido, M. (2018). A Journey Through The Museum: Visit Factors That Prevent or Further Visitor Satiation. Annals of Tourism Research, 73, 48-61.
24. Cebeci, S. (2010). Bilimsel Araştırma ve Yazma Teknikleri. İstanbul: Alfa Basım Yayın Dağıtım.
25. Chang, E. (2006). Interactive Experiences And Contextual Learning in Museums. Studies in Art Education, 47 (2), 170-186.
26. Cheng, I. M. and Wan, Y. K. P. (2012). Service Quality of Macao Museum. Journal of Quality Assurance in Hospitality and Tourism, 13 (1), 37-60.
27. Chen, C. F. and Chen, F. S. (2010). Experience Quality, Perceived Value, Satisfaction and Behavioral İntentions For Heritage Tourists. Tourism Management, 31 (1), 29-35.
28. Chiristensen, B. L., Johnson, R. B. and Turner, L. A. (2015). Research Methods, Design and Analysis. Twelfth Edition, England: Pearson Education Limited.
29. Cronin, J. J. and Taylor, S. A. (1992). Measuring Service Quality: A Reexamination And Extension. Journal of Marketing, 56 (3), 55-68.
30. Cross, G. (2015). Consumed Nostalgia. New York: Columbia University Press.
31. De Rojas, C. and Camarero, C. (2008). Visitors’ Experience, Mood And Satisfaction İn A Heritage Context: Evidence From An İnterpretation Center. Tourism Management, 29 (3), 525-537.
32. Dirsehan, T. (2012). Analyzing museum visitor experiences and post experience dimensions using SEM. Bogazici Journal, 26(1).
33. Erbay, F. (1997). Müze işletmeciliğinin turizm sektörü ile ilişkisi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 8(1), 40-41.
34. Erdoğan, H. H. (2023). Müze Deneyimi Boyutları Ve Müze Deneyim Pazarlaması Modeli. [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi. 49-50-51-52.
35. Erkuş, A. (2009). Davranış bilimleri için bilimsel araştırma süreci. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
36. Falk, J. H. and Dierking, L. D. (1992). The Museum Experience. Washington DC: Whalesback Books.
37. Forlani, F. and Pencarelli, T. (2019). Using the experiential approach in marketing and management: A systematic literature review. Mercati & competitività, (2019/3),17-50.
38. Frochot, I. and Hughes, H. (2000). HISTOQUAL: The development of a historic houses assessment scale. Tourism Management, 21 (2), 157-167.
39. Goulding, C. (2000). The museum environment and the visitor experience. European Journal of marketing, 34 (3/4), 261-278.
40. Gülsoy, E. ve Olcay, A. (2021). Müze Hizmet Kalitesi Ölçümü: Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi Üzerine Bir Çalışma. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 20(2), 930-952.
41. Güneş, E., Pekerşen, Y., Alagöz, G ve Sivrikaya, K . (2019). Müze ziyaretçilerinin hizmet kalitesine yönelik algılamaları: Mevlana müzesi örneği. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 11 (21), 591-612.
42. Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Felsefe-yöntem-analiz. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
43. Hacıoğlu, N., Gökdeniz, A. ve Dinç, Y. (2015). Boş Zaman ve Rekreasyon Yönetimi Örnek Animasyon Uygulamaları (Güncellenmiş 3. Baskı), Ankara: Detay Yayıncılık.
44. Hair, J., Black, W. C., Babin, B. J. and Anderson, R. E. (2010) Multivariate data analysis (7th edition). Upper Saddle River, New Jersey: Pearson Educational International.
45. Harrison, P., and Shaw, R. (2004). Consumer satisfaction and post-purchase intentions: An exploratory study of museum visitors. International Journal of Arts Management, 6(2), 23-32.
46. Hsieh, C.-M. (2010). Roles of Motivation, Past Experience, Perceptions of Service Quality, Value and Satisfaction in Museum Vısıtors’ Loyalty. Unpublished Doctoral Dissertation. Michigan: Graduate Faculty of Michigan State University.
47. Hsieh, C.M, Park, S. H. and Hitchcock, M. J. (2015). Examining the relationships among motivation, service quality and loyalty: The case of the National Museum of Natural Science (NMNS). Asia Pacific Journal of Tourism Research, 20 (1), 1505–1526.
48. Jarrier, E. ve Bourgeon-Renault, D. (2012). Impact of mediation devices on the museum visit experience and on visitors’ behavioural intentions. International Journal of Arts Management.
49. Jeong, J. H. and Lee, K. H. (2006). The physical environment in museums and its effects on visitors’ satisfaction. Building and Environment, 41 (7), 963-969.
50. Jones, M. A. and Suh, J. (2000). Transaction‐specific satisfaction and overall satisfaction: an empirical analysis. Journal of services Marketing, 14(2), 147-159.
51. Kalaycı, Ş. (2010). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. 5. Baskı, Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
52. Kara, A. (2013). Müze gelirini artırmak için fiyat politikaları ve Ayasofya Müzesine uygulama. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
53. Karasar, N. (2005). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. [Scientific Research Methods.] 15 Baskı, Nobel Yayın, Ankara.
54. Karasar, N. (2011). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
55. Karataş, A. (2011). Çevre bilincinin geliştirilmesinde doğa tarihi müzelerinin rolü. Akademik bakış dergisi, 27, 1-15.
56. Kelly, L. (2004). Evaluation, research and communities of practice: Program evaluation in museums. Archival Science, 4(1), 45-69.
57. Kervankıran, İ. (2014). Dünyada değişen müze algısı ekseninde Türkiye’deki müze turizmine bakış. Turkish Studies, 9 (11), 345-357-369.
58. Keskin, E., Sezen, N. ve Dağ, T. (2020). Unutulmaz Turizm Deneyimi, Müşteri Memnuniyeti, Tekrar Ziyaret ve Tavsiye Etme Niyeti Arasındaki İlişkiler: Kapadokya Bölgesini Ziyaret Eden Turistlere Yönelik Araştırma. Journal of Recreation and Tourism Research, 7 (2), 239-264.
59. Kesner, L. (2006). The Role of Cognitive Competence in the Art Museum Experience. Museum Management and Curatorship, 21, 4-19.
60. Khadka, K. and Maharjan, S. (2017). Customer satisfaction and customer loyalty. Centria University of Applied Sciences Pietarsaari, 1(10), 58-64.
61. Korkmaz, H. (2020). Troya müzesi elektronik ziyaretçi yorumlarının hizmet özellikleri, memnuniyet ve tavsiye açısından incelenmesi. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 4(1), 43-56.
62. Kotler, N. and Kotler, P. (2000). Can museums be all things to all people?: Missions, goals, and marketing's role. Museum Management and Curatorship, 18(3), 271-287.
63. Kozak, M. and Rimington, M. (2000). Tourist stisfaction with Mallorca, Spain, as an off season holiday destination. Journal of Travel Research, 38 (3), 260,269,270.
64. Kozak, N., Kozak, M.A. ve Kozak, M. (2001). Genel turizm: ilkeler ve kavramlar, Ankara: Detay Yayıncılık.
65. Krejcie, R. V. and Morgan, D.W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3) 607-610.
66. Kuo, N. T., Cheng, Y. S., Chang, K. C. and Hu, S. M. (2018). Assessing the asymmetric impact of interpretation environment service quality on museum visitor experience and post-visit behavioral intentions: a case study of the National Palace Museum. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 23(7), 714-733.
67. Lee, M. J., Lee, S. and Joo, Y. M. (2015). The effects of exhibition service quality on exhibitor satisfaction and behavioral intentions. Journal of Hospitality Marketing and Management, 24(7), 683-707.
68. Loureiro, S. M. C. (2014). The role of the rural tourism experience economy in place attachment and behavioral intentions. Ichennternational journal of hospitality management, 40, 1-9.
69. Loureiro, S. M. C. and Blanco, T. M. (2023). Museum coolness: creating the desire to revisit. Tourism Recreation Research, 48(1), 94-109.
70. McCarthy, J. and Ciolfi, L. (2008). Place as dialogue: Understanding and supporting the museum experience. International Journal of Heritage Studies, 14(3), 247-267.
71. Metin, D., Kalay, F. ve Arslan Kalay, H. (2022). Ziyaretçi deneyiminin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Van Müzesi’nde bir araştırma. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(2), 378-396.
72. Metin, D. ve Bayram Öz, E. (2021). Van, (Editör) Türker A. ve Köksal G.: Turist Rehberleri İçin Şehir Turu. (ss.612-625). Ankara: Detay Yayıncılık.
73. Nakip, M. (2013). Pazarlama araştırma teknikleri, 3. Baskı, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
74. Nowacki, M. and Kruczek, Z. (2021). Experience marketing at Polish museums and visitor attractions: The co-creation of visitor experiences, emotions and satisfaction. Museum Management and Curatorship, 36(1), 62-81.
75. Oğuz, Y. E. ve Timur, B. (2020). Temalı parklarda müşteri deneyimi, memnuniyet ve tekrar ziyaret niyeti: Sazova bilim, sanat ve kültür parkı üzerine bir çalışma. Journal,(Issn: 2630-631X), 6(30), 419-430.
76. Öksüz, N. (2022). Müze ziyaretçilerinin deneyim kalitesi algıları ve yenilenme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Master's thesis, İskenderun Teknik Üniversitesi/Lisansüstü Eğitim Enstitüsü/Turizm ve Otelcilik İşletmeciliği Ana Bilim Dalı).
77. Özdamar, K. (2001). SPSS ile biyoistatistik. 4. Basım, Eskişehir: Kaan Kitabevi.
78. Özdamar, K. (2004). Paket programlar ile istatistiksel veri analizi-I, Genişletilmiş 5. Baskı, Eskişehir: Kaan Kitabevi. Öztürk, S., Işınkaralar, Ö., Yılmaz, D. ve Çılgınoğlu, H. (2021). Bir kültür turizmi destinasyonu olarak hasankeyf örneğinde ziyaretçi memnuniyeti. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 23(2), 359-369.
79. Packer, J. and Ballantyne, R. (2002). Motivational factors and the visitor experience: A comparison of three sites. Curator: The Museum Journal, 45(3), 183-198.
80. Parasuraman, A., Zeithaml, V. A. and Berry, L. L. (1988). SERVQUAL: A multiple-item scale for measuring consumer perceptions of service quality. Journal of Retailing, 64(1), 12-40.
81. Pine, B.J. and Gilmore, J. H. (1999). The Experience Economy, Harvard Business School Press. Boston, MA.
82. Pizam, A., Neumann, Y. and Reichel, A. (1978). Dimentions of tourist satisfaction with a destination area. Annals of tourism Research, 5(3), 314-322.
83. Pizam, A., Shapoval, V. and Ellis, T. (2016), Customer satisfaction and its measurement in hospitality enterprises: a revisit and update. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 28(1), 1-34.
84. Ponsignon, Frederic, Francois Durrieu, Tatiana Bouzdine-Chameeva. (2017). Customer Experience Design: A Case Study in the Cultural Sector. Journal of Service Management. 28(4), 763-787.
85. Preko, A., Gyepi-Garbrah, T. F., Arkorful, H., Akolaa, A. A. and Quansah, F. (2020). Museum experience and satisfaction: Moderating role of visiting frequency. International Hospitality Review, 34(2), 203-220.
86. Putra, F. (2016, May). Implementation of HISTOQUAL Model to Measure Visitors' Expectations and Perceptions in Museum Geology Bandung. In Asia Tourism Forum 2016-The 12th Biennial Conference of Hospitality and Tourism Industry in Asia (pp. 328-333). Atlantis Press.
87. Richards, G. and Wilson, J. (2006). Developing creativity in tourist experiences: A solution to the serial reproduction of culture?. Tourism management, 27(6), 1209-1223.
88. Rowley, J. (1999). Measuring Total Customer Experience in Museums. International Journal of Contemporary Hospitality Management. 11(6), 303-308.
89. Ruiz-Alba, J. L., Nazarian, A., Rodríguez-Molina, M. A. and Andreu, L. (2019). Museum visitors’ heterogeneity and experience processing. International Journal of Hospitality Management, 78, 131-141.
90. Schmitt, B. (2011). Experience marketing: Concepts, frameworks and consumer insights. Foundations and Trends® in Marketing, 5(2), 55-112.
91. Sekaran, U. (2003). Research methods for business. Fourth Edition, John Wiley and Sons İnc.
92. Sert, A. N. ve Karacaoğlu, S. (2018). Müzelerdeki hizmet kalitesinin memnuniyet algısı ve tavsiye etme niyeti üzerindeki etkisi: Anadolu Medeniyetleri Müzesi örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(2), 103-122.
93. Sharif-Askari, H. and Abu-Hijleh, B. (2018). Review of museums’ indoor environment conditions studies and guidelines and their impact on the museums’ artifacts and energy consumption. Building and Environment, 143, 186-195.
94. Sivaslıgil M. ,K., Kendir H. , Arslan E. (2024). Tokat İlinde Kültürel Miras Turizmi: Müzecilik Perspektifinde İncelemeler. Paradigma Akademi Yayınları. 3-7-29-40-44
95. Solunoğlu, A. ve Yayla, Ö. (2020). Deneyim kalitesinin memnuniyet ve yaşam kalitesine etkisi: Kırıkkale büyük şehir parkında bir uygulama. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 17(1), 20-31.
96. Şahinoğlu, A. and Başar, F. (2023). The Impact of Restaurant Experience on Customer Satisfaction and Behavioral Intention: The Case of Van. Journal of Academic Tourism Studies, 4(Special Issue): 63-76.
97. Tabachnick, B. G., Fidell, L. S. and Ullman, J. B. (2013). Using multivariate statistics (Vol. 6, pp. 497-516). Boston, MA: pearson.
98. Tavşancıl, E. (2002). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Ankara: Nobel Yayıncılık.
99. Tezgel, E. ve Akova, O. (2017). Müze ziyaretçileri üzerine yapılan çalışmalara ilişkin alan yazın taraması. Journal of Recreation and Tourism Research, 4(Special Issue 1), 308-320.
100. Tao, F. (2014). Customer relationship management based on increasing customer satisfaction. International Journal of Business and Social Science, 5(5).
101. Umur, M. (2015). Turist rehberlerinin müze hizmet kalitesi algılamaları üzerine bir araştırma: Göreme açık hava müzesi örneği. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10, 68-90.
102. Ung, A. and Vong, T. N. (2010). Tourist experience of heritage tourism in Macau SAR, China. Journal of heritage tourism, 5(2), 157-168.
103. Ural, A. ve Kılıç, İ. (2013). Bilimsel araştırma süreci ve SPSS veri analizi. Ankara: Detay Yayıncılık.
104. Verbeke, M. J. and Rekom, J. V. (1996). Scanning museum visitors: Urban tourism marketing. Annals of Tourism Research, 23(2), 364-375
105. Web.https://teftis.ktb.gov.tr/TR-14442/muzeler-ic-hizmetler-yonetmeligi.html (23.06.2022)
106. ICOM (2022). Web. https://icomturkey.org/tr/icoma-g%C3%B6re-m%C3%BCzenin tan%C4%B1m%C4%B1 (23.06.2022)
107. Yetim, A.Ç. ve Umur, M. (2016). Turist rehberleri bakış açısıyla müze deneyimi: Göreme açık hava müzesi örneği. Bartın Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 7 (14), 599-618.
108. Yamane, T. (2001). Temel örnekleme yöntemleri. Çev. A. Esin, M. A. Bakır, C. Aydın ve E. Gürbüzsel. İstanbul: Literatur Yayıncılık.
109. Yang, T. (2012). The decision behavior of Facebook users. Journal of Computer Information Systems, 52(3), 50-59.
110. Yaşlıoğlu, M. M. (2017). Sosyal bilimlerde faktör analizi ve geçerlilik: keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizlerinin kullanılması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 46 (Özel Sayı) 74-85.
111. Yazıcıoğlu, Y. ve Erdoğan, S. (2004). SPSS uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Detay Yayıncılık.
112. Yıldız, S. B. ve Diken, B. (2021). Müze ziyaretçilerinin hizmet kalitesi algılamalarının memnuniyetleri üzerindeki etkisi: Topkapı Sarayı Müzesi örneği. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(3), 848-859.
113. Yıldız, S. (2019). Türkiye’de Kültürel Miras Alanında Yapılmış Tezlerin Sistematik Derlemesi: 2001-2019. El Ruha 5inci Uluslararası Sosyal Bilimler Konferansı, 03-06 Ekim 2019,Tunus.
114. Yılmaz, İ. (2011). Müze ziyaretçilerinin hizmet kalitesi algılamaları: Göreme açık hava müzesi örneği. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 22 (2), 183-193.
115. Yılmaz, İ. ve Yetiş, Ş. A. (2016). Göreme Açık Hava Müzesi’ne gelen ziyaretçilerin müze deneyiminin demografik özelliklerine göre değişmesi. Disiplinlerarası Akademik Turizm Dergisi, 1(1), 43-59.
116. Yücelt, U. (2000). Marketing museums: an empirical ınvestigation among museum visitors. Journal of Nonprofit and Public Sector Marketing, 8 (3), 3-13.
117. Zanibellato, F., Rosin, U. and Casarin, F. (2018). How the attributes of a museum experience influence electronic word-of-mouth valence: an analysis of online museum reviews. International Journal of Arts Management, 76-90.
118. Zeithaml, V. A., Bitner, M. J. and Gremler, D. D. (2018). Services marketing: Integrating customer focus across the firm. McGraw-Hill.