Araştırma Makalesi

X Kuşağı Tüketicilerinin Dijital Davranışları: Demografik Faktörlerin Dijital İyi Oluş, Dijital Tatmin, Güvenli Davranış ve Dijital Refah Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi

Sayı: 69 1 Ekim 2025
PDF İndir
TR EN

X Kuşağı Tüketicilerinin Dijital Davranışları: Demografik Faktörlerin Dijital İyi Oluş, Dijital Tatmin, Güvenli Davranış ve Dijital Refah Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi

Öz

Araştırmanın amacı, cinsiyet, yaş, eğitim durumu ve gelir durumu gibi demografik faktörlerin dijital iyi oluş, dijital tatmin, güvenli ve sorumlu davranışlar ile dijital refah üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışma kapsamında, Türkiye genelinde X kuşağı içerisinde yer alan 671 katılımcıya çevrimiçi bir anket uygulanarak veri toplanmıştır. Araştırma hipotezleri t-test ve ANOVA analizleri test edilmiştir. Demografik değişkenler kapsamında, dijital iyi oluş, dijital tatmin, güvenli ve sorumlu davranış ve dijital refah arasındaki farklar incelenmiştir. Bu bağlamda, dijital iyi oluş bireylerin dijital teknolojilerle sağlıklı bir ilişki kurma düzeyini, dijital tatmin dijital ortamdan elde edilen kişisel memnuniyeti, güvenli ve sorumlu davranış bireylerin dijital dünyada etik ve bilinçli hareket etme eğilimini, dijital refah ise dijitalleşmenin bireyin genel yaşam kalitesi üzerindeki etkisini ifade etmektedir. Çalışma da X kuşağının tercih edilmesinin nedeni dijitalleşen toplum içerisinde adapte olabilme ve kendilerine yer edinebilmelerinin saptanması amaçlanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, gelir durumu ile dijital tatmin arasında anlamlı bir fark bulunmuş, düşük gelir grubunun dijital tatmin puanları, daha yüksek gelir grubuna göre daha yüksek olmuştur. Diğer yandan, dijital iyi oluş, güvenli ve sorumlu davranış ile dijital refah puanlarında, gelir, eğitim durumu ve cinsiyet grupları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Yaş grupları arasında ise dijital iyi oluş, dijital tatmin ve güvenli davranış puanlarında anlamlı farklar görülmüştür. Ayrıca, dijital tatmin puanları cinsiyete göre anlamlı bir fark göstermiş, kadınlar aleyhine erkekler lehine fark gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abeele, M. V., & Nguyen, T. (2022). Digital well-being in age of mobile connectivity: Introduction to the special issue. Media and Communication, 10(2), 1-5. https://doi.org/10.1177/20501579221080899
  2. Amazu, A. A. (2020). Well-being within the digital transformation age among university students: An exploratory research (Publication No. s1817663) [Master’s thesis, University of Twente]. https://essay.utwente.nl/82553/
  3. Arslankara, V. B., Demir, A., Öztaş, Ö., & Usta, E. (2022). Digital well-being scale validity and reliability study. Journal of Teacher Education and Lifelong Learning, 4(2), 263-274. https://doi.org/10.51535/tell.1206193
  4. Aybek, E. C. (2021). Data preparation for factor analysis. https://shiny.eptlab.com/dp2fa (erişim tarihi: 03.03.2025)
  5. Başdeğirmen, A. (2019). Tıbbi pazarlamanın reçetelendirme karar sürecine etkileri üzerine sistematik bir yazın taraması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(29), 580-590. https://doi.org/10.20875/makusobed.614068
  6. Belinskaya, D. B., & Shaekhov, R. B. (2023). Psychological well-being and adaptation risks of digital world at a young age. Moscow University Psychology Bulletin, 12(3), 43-56. https://doi.org/10.11621/LPJ-23-35
  7. Beyens, I., Frison, E., & Eggermont, S. (2016). “I don’t want to miss a thing”: Adolescents’ fear of missing out and its relationship to adolescents’ social needs, Facebook use, and Facebook related stress. Computers in Human Behavior, 64(11), 1-8. https://doi.org/10.1016/j.chb.2016.05.083
  8. Bleier, A., & Eisenbeiss, M. (2015). The importance of trust for personalized online advertising. Journal of Retailing, 91(3), 390-409. https://doi.org/10.1016/j.jretai.2015.04.001

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim Çalışmaları, İletişim Teknolojisi ve Dijital Medya Çalışmaları, Sosyal Medya Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

2 Ekim 2025

Yayımlanma Tarihi

1 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

30 Aralık 2024

Kabul Tarihi

25 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 69

Kaynak Göster

APA
Kayan, F. (2025). X Kuşağı Tüketicilerinin Dijital Davranışları: Demografik Faktörlerin Dijital İyi Oluş, Dijital Tatmin, Güvenli Davranış ve Dijital Refah Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 69, 1-17. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1609853
AMA
1.Kayan F. X Kuşağı Tüketicilerinin Dijital Davranışları: Demografik Faktörlerin Dijital İyi Oluş, Dijital Tatmin, Güvenli Davranış ve Dijital Refah Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;(69):1-17. doi:10.53568/yyusbed.1609853
Chicago
Kayan, Fahrettin. 2025. “X Kuşağı Tüketicilerinin Dijital Davranışları: Demografik Faktörlerin Dijital İyi Oluş, Dijital Tatmin, Güvenli Davranış ve Dijital Refah Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 69: 1-17. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1609853.
EndNote
Kayan F (01 Ekim 2025) X Kuşağı Tüketicilerinin Dijital Davranışları: Demografik Faktörlerin Dijital İyi Oluş, Dijital Tatmin, Güvenli Davranış ve Dijital Refah Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 69 1–17.
IEEE
[1]F. Kayan, “X Kuşağı Tüketicilerinin Dijital Davranışları: Demografik Faktörlerin Dijital İyi Oluş, Dijital Tatmin, Güvenli Davranış ve Dijital Refah Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi”, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 69, ss. 1–17, Eki. 2025, doi: 10.53568/yyusbed.1609853.
ISNAD
Kayan, Fahrettin. “X Kuşağı Tüketicilerinin Dijital Davranışları: Demografik Faktörlerin Dijital İyi Oluş, Dijital Tatmin, Güvenli Davranış ve Dijital Refah Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 69 (01 Ekim 2025): 1-17. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1609853.
JAMA
1.Kayan F. X Kuşağı Tüketicilerinin Dijital Davranışları: Demografik Faktörlerin Dijital İyi Oluş, Dijital Tatmin, Güvenli Davranış ve Dijital Refah Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;:1–17.
MLA
Kayan, Fahrettin. “X Kuşağı Tüketicilerinin Dijital Davranışları: Demografik Faktörlerin Dijital İyi Oluş, Dijital Tatmin, Güvenli Davranış ve Dijital Refah Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 69, Ekim 2025, ss. 1-17, doi:10.53568/yyusbed.1609853.
Vancouver
1.Fahrettin Kayan. X Kuşağı Tüketicilerinin Dijital Davranışları: Demografik Faktörlerin Dijital İyi Oluş, Dijital Tatmin, Güvenli Davranış ve Dijital Refah Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Ekim 2025;(69):1-17. doi:10.53568/yyusbed.1609853

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.