TR
EN
Van Depremi Sonrası Psikososyal Süreçlerin Sistematik Analizi
Öz
Bu çalışmanın amacı, afetlerin karmaşık etkilerini anlamak ve gelecekteki müdahale politikalarına katkı sağlamaktır. Bu nedenle çalışmada Van depremi sonrasında kişilerin risk algısı, depremin kişiler üzerindeki psikososyal etkileri ve afet yönetim süreci sistematik bir yaklaşımla incelenmiştir. Araştırma, 2011-2024 yılları arasında yayımlanan Van depremini konu alan Türkçe ve İngilizce akademik çalışmalar PRISMA protokolüne uygun bir şekilde taranarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada Van depremiyle ilişkili “Van”, “Deprem”, “Risk”, Psikolojik Etki”, “Sosyal Etki” ve “Afet Yönetimi” anahtar kelimeleri kullanılmıştır. İlk aramada yedi veri tabanında toplam 8.689 makale belirlenmiş, tekrarlananlar çıkarıldıktan sonra 485 çalışmanın tam metinleri incelenmiş ve nihai olarak 15 makale analize dahil edilmiştir. Bulgular, deprem sonrası yoğun duygusal tepkiler, bilişsel bozukluklar ve davranışsal değişiklikler gibi sonuçları ortaya koymuştur. Ayrıca, kadınların erkeklere kıyasla daha yüksek düzeyde travma sonrası stres belirtileri yaşadığı tespit edilmiştir. İncelenen çalışmalarda kurumlar arası koordinasyon eksikliği ve iletişim sorunlarının afet yönetimini olumsuz etkilediği belirlenmiştir. Sonuçlar, önleyici afet yönetimi politikalarının geliştirilmesi ve psikolojik sağlık ve sosyal destek sistemlerinin güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AFAD. (2012). 2011 Van Depremi raporu. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı.
- Albulescu, A. C., Larion, D., & Grozavu, A. (2021). Seismic risk perception and seismic adjustments in Vaslui City, Romania. Natural Hazards Review, 22(2). https://doi.org/10.1061/(ASCE)NH.1527-6996.0000453.
- Aldrich, D. P., & Meyer, M. A. (2015). Social capital and community resilience. American behavioral scientist, 59(2), 254-269. https://doi.org/10.1177/0002764214550299.
- Alkan, H., Toker, M., & Akkaya, İ. (2023). Van gölü havzası ve civarının depremselliğine genel bir bakış. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 28(1), 317-333.
- Amiri, H., & Jahanitabesh, A. (2023). Psychological reactions after disasters. In M. Mokhtari (Ed.), Natural hazards - New insights (Chapter 22). IntechOpen. https://doi.org/10.5772/intechopen.109007
- Ao, Y., Zhang, H., Yang, L., Wang, Y., Martek, I., & Wang, G. (2021). Impacts of earthquake knowledge and risk perception on earthquake preparedness of rural residents. Natural Hazards, 107, 1287-1310. Htpps://doi.org./10.1007/s11069-021-04632-w
- Bakic, H., & Ajdukovic, D. (2021). Resilience after natural disasters: the process of harnessing resources in communities differentially exposed to a flood. European Journal of Psychotraumatology, 12(1). https://doi.org/10.1080/20008198.2021.1891733
- Bly, J., Francescutti, L. H., & Weiss, D. (2020). Disaster management: A state-of-the-art review. IntechOpen eBooks. https://doi.org/10.5772/intechopen.94489
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sosyal Hareketler
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
2 Kasım 2025
Yayımlanma Tarihi
30 Ekim 2025
Gönderilme Tarihi
18 Nisan 2025
Kabul Tarihi
6 Ekim 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Sayı: Van Gölü Havzası Özel Sayısı
APA
Şeker, B. D., Akman Direkçi, E., & İnanç Bozkurt, T. (2025). Van Depremi Sonrası Psikososyal Süreçlerin Sistematik Analizi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Van Gölü Havzası Özel Sayısı, 490-509. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1679284
AMA
1.Şeker BD, Akman Direkçi E, İnanç Bozkurt T. Van Depremi Sonrası Psikososyal Süreçlerin Sistematik Analizi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;(Van Gölü Havzası Özel Sayısı):490-509. doi:10.53568/yyusbed.1679284
Chicago
Şeker, Betül Dilara, Emine Akman Direkçi, ve Tubanur İnanç Bozkurt. 2025. “Van Depremi Sonrası Psikososyal Süreçlerin Sistematik Analizi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy Van Gölü Havzası Özel Sayısı: 490-509. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1679284.
EndNote
Şeker BD, Akman Direkçi E, İnanç Bozkurt T (01 Ekim 2025) Van Depremi Sonrası Psikososyal Süreçlerin Sistematik Analizi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Van Gölü Havzası Özel Sayısı 490–509.
IEEE
[1]B. D. Şeker, E. Akman Direkçi, ve T. İnanç Bozkurt, “Van Depremi Sonrası Psikososyal Süreçlerin Sistematik Analizi”, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy Van Gölü Havzası Özel Sayısı, ss. 490–509, Eki. 2025, doi: 10.53568/yyusbed.1679284.
ISNAD
Şeker, Betül Dilara - Akman Direkçi, Emine - İnanç Bozkurt, Tubanur. “Van Depremi Sonrası Psikososyal Süreçlerin Sistematik Analizi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Van Gölü Havzası Özel Sayısı (01 Ekim 2025): 490-509. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1679284.
JAMA
1.Şeker BD, Akman Direkçi E, İnanç Bozkurt T. Van Depremi Sonrası Psikososyal Süreçlerin Sistematik Analizi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;:490–509.
MLA
Şeker, Betül Dilara, vd. “Van Depremi Sonrası Psikososyal Süreçlerin Sistematik Analizi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy Van Gölü Havzası Özel Sayısı, Ekim 2025, ss. 490-09, doi:10.53568/yyusbed.1679284.
Vancouver
1.Betül Dilara Şeker, Emine Akman Direkçi, Tubanur İnanç Bozkurt. Van Depremi Sonrası Psikososyal Süreçlerin Sistematik Analizi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Ekim 2025;(Van Gölü Havzası Özel Sayısı):490-509. doi:10.53568/yyusbed.1679284