TR
EN
Türkiye’de Savunma Harcamaları ile Ekonomik Büyüme İlişkisi: Vektör Otoregresif (VAR) Analizi ve Granger Nedensellik Testi
Öz
Bu çalışma, 1960–2024 döneminde Türkiye’de savunma harcamaları ile kişi başına gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) arasındaki nedensellik ilişkisini ve dinamik etkileşimleri zaman serisi yöntemleri çerçevesinde incelemektedir. Söz konusu ilişki, Vektör Otoregresif (VAR) modeli ve Granger nedensellik testi kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, savunma harcamalarından ekonomik büyümeye doğru tek yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir nedensellik ilişkisinin bulunduğunu göstermektedir. Etki-tepki analizleri, bu etkinin kısa vadede pozitif olduğunu ancak zamanla zayıfladığını ortaya koymaktadır. Bulgular, savunma harcamalarının Türkiye ekonomisinde ekonomik büyüme üzerinde gecikmeli ve anlamlı bir etki yaratabileceğine işaret etmektedir. Bununla birlikte, söz konusu etkinin yönü, süresi ve büyüklüğünün dikkatle izlenmesi ve ekonomi politikalarının tasarımında bu ilişkinin göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Sonuç olarak, Türkiye gibi jeopolitik açıdan stratejik bir bölgede konumlanan ülkelerde savunma harcamalarının yalnızca güvenlik boyutuyla değil, ekonomik etkileriyle birlikte ele alınması önem arz etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akaike, H. (1974). A new look at the statistical model identification. IEEE Transactionson Automatic Control, 19(6), 716–723. https://doi.org/10.1109/TAC.1974.1100705
- Asteriou, D. & Hall, S. (2007). Applied econometrics a modern approach. China: Palgrave Macmillan.
- Aydın, R. (2025). The effects of defence expenditures on economic growth: A case study on Turkey. Fiscaoeconomia, 9(4), 2097-2111. https://doi.org/10.25295/fsecon.1612426
- Becker, J., & Dunne, J. P. (2023). Military spending composition and economic growth. Defence and Peace Economics, 34(3), 259-271. https://doi.org/10.1080/10242694.2021.2003530
- Brooks, C. (2008). Introductory econometrics for finance. New York: Cambridge University Press.
- Cappelen, A., Gleditsch, N. P., & Bjerkholt, O. (1984). Military spending and economic growth in the OECD countries. Journal of Peace Research, 21(4), 361-373. https://doi.org/10.1177/002234338402100404
- Ceyhan, T. & Köstekçi, A. (2021). The effect of military expenditures on economic growth and unemployment: Evidence from Turkey. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31, 2(913-928). https://doi.org/10.18069/firatsbed.898944
- Chang, H.-C., Huang, B.-N., & Yang, C. W. (2011). Military expenditure and economic growth across different groups: A dynamic panel granger-causality approach. Economic Modelling, 28(6), 2416-2423. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2011.06.001
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Uygulamalı Sosyoloji, Program Değerlendirmesi ve Sosyal Etki Değerlendirmesi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
25 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
28 Aralık 2025
Kabul Tarihi
3 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 71
APA
Yolal, M., & Kocarık Gacar, B. (2026). Türkiye’de Savunma Harcamaları ile Ekonomik Büyüme İlişkisi: Vektör Otoregresif (VAR) Analizi ve Granger Nedensellik Testi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 71, 301-320. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1850834
AMA
1.Yolal M, Kocarık Gacar B. Türkiye’de Savunma Harcamaları ile Ekonomik Büyüme İlişkisi: Vektör Otoregresif (VAR) Analizi ve Granger Nedensellik Testi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;(71):301-320. doi:10.53568/yyusbed.1850834
Chicago
Yolal, Merve, ve Burcu Kocarık Gacar. 2026. “Türkiye’de Savunma Harcamaları ile Ekonomik Büyüme İlişkisi: Vektör Otoregresif (VAR) Analizi ve Granger Nedensellik Testi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 71: 301-20. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1850834.
EndNote
Yolal M, Kocarık Gacar B (01 Mart 2026) Türkiye’de Savunma Harcamaları ile Ekonomik Büyüme İlişkisi: Vektör Otoregresif (VAR) Analizi ve Granger Nedensellik Testi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 71 301–320.
IEEE
[1]M. Yolal ve B. Kocarık Gacar, “Türkiye’de Savunma Harcamaları ile Ekonomik Büyüme İlişkisi: Vektör Otoregresif (VAR) Analizi ve Granger Nedensellik Testi”, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 71, ss. 301–320, Mar. 2026, doi: 10.53568/yyusbed.1850834.
ISNAD
Yolal, Merve - Kocarık Gacar, Burcu. “Türkiye’de Savunma Harcamaları ile Ekonomik Büyüme İlişkisi: Vektör Otoregresif (VAR) Analizi ve Granger Nedensellik Testi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 71 (01 Mart 2026): 301-320. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1850834.
JAMA
1.Yolal M, Kocarık Gacar B. Türkiye’de Savunma Harcamaları ile Ekonomik Büyüme İlişkisi: Vektör Otoregresif (VAR) Analizi ve Granger Nedensellik Testi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;:301–320.
MLA
Yolal, Merve, ve Burcu Kocarık Gacar. “Türkiye’de Savunma Harcamaları ile Ekonomik Büyüme İlişkisi: Vektör Otoregresif (VAR) Analizi ve Granger Nedensellik Testi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 71, Mart 2026, ss. 301-20, doi:10.53568/yyusbed.1850834.
Vancouver
1.Merve Yolal, Burcu Kocarık Gacar. Türkiye’de Savunma Harcamaları ile Ekonomik Büyüme İlişkisi: Vektör Otoregresif (VAR) Analizi ve Granger Nedensellik Testi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Mart 2026;(71):301-20. doi:10.53568/yyusbed.1850834