TR
EN
Aşırı Özgüven, Sessiz Ekipler ve Kaybolan Fikirler: Dunning–Kruger Etkisi Örgütlerde İnovasyonu Nasıl Zayıflatır?
Öz
Örgütlerin yenilikçi performansı yalnızca teknik bilgi ve maddi kaynaklara değil, bireylerin kendi yetkinliklerini doğru değerlendirebilme kapasitesine ve örgüt içi öğrenme iklimine de bağlıdır. Ancak yöneticiler ve çalışanlar, bilişsel önyargılar nedeniyle karar alma ve öğrenme süreçlerinde sistematik hatalar yapabilmektedir. Bu çalışmada, düşük yetkinliğe sahip bireylerin kendi bilgi ve becerilerini aşırı değerlendirmeleriyle tanımlanan Dunning–Kruger etkisinin, örgütlerin inovasyon potansiyelini hangi mekanizmalar aracılığıyla sınırladığı kavramsal bir çerçevede ele alınmaktadır. Literatür taramasına dayalı olarak geliştirilen modelde, Dunning–Kruger etkisinin psikolojik güveni olumsuz yönde etkilediği; psikolojik güvenin ise bir aracı (mediatör) değişken olarak örgütsel öğrenme, fikir paylaşımı ve yenilik kapasitesini şekillendirdiği öne sürülmektedir. Liderlik tarzı, metabilişsel eğitimler ve örgütsel öğrenme yapıları ise bu temel ilişkinin gücünü artırıp azaltabilen düzenleyici (moderatör) değişkenler olarak konumlandırılmaktadır. Çalışma, mevcut bilişsel yanlılık literatüründe genellikle bireysel performans veya eğitim bağlamında incelenen Dunning–Kruger etkisini, örgütsel inovasyon süreçleriyle sistematik biçimde ilişkilendiren bütüncül bir kuramsal model ortaya koyarak özgün bir sentez sunmaktadır. Ampirik bir test sunmamakla birlikte, gelecekte yapılacak araştırmalar için sınanabilir kavramsal önermeler ve metodolojik bir yol haritası önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Amabile, T. M. (1998). How to kill creativity. Harvard Business Review, 76(5), 76–87. https://doi.org/10.1225/98601
- Anderson, N., Potočnik, K., & Zhou, J. (2014). Innovation and creativity in organizations: A state-of-the-science review. Journal of Management, 40(5), 1297–1333. https://doi.org/10.1177/0149206314527128
- Avolio, B. J., & Gardner, W. L. (2005). Authentic leadership development: Getting to the root of positive forms of leadership. The Leadership Quarterly, 16(3), 315–338. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2005.03.001
- Balarezo, G., Foss, N., & Nielsen, B. (2024). Organizational repairs: Managing cognitive barriers to learning and change. Academy of Management Annals, 18(1), 1–54. https://doi.org/10.5465/annals.2021.0006
- Balzan, R., Mattiske, J., Adele, K., Galletly, C., Chapman, C., Ivleva, E., ... & Rossell, S. (2019). Single-module training reduces cognitive biases in early psychosis. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 62, 16–25. https://doi.org/10.1016/j.jbtep.2018.08.003
- Baron, R. A. (2004). The cognitive perspective: A valuable tool for answering entrepreneurship’s basic “why” questions. Journal of Business Venturing, 19(2), 221–239. https://doi.org/10.1016/S0883-9026(03)00008-9
- Detert, J. R., & Edmondson, A. C. (2011). Implicit voice theories: Taken-for-granted rules of self-censorship at work. Academy of Management Journal, 54(3), 461–488. https://doi.org/10.5465/amj.2011.61967701
- Diamond, A. (2013). Executive functions. Annual Review of Psychology 64, 135–168. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-113011-143750
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Karar Verme, Sosyal Biliş
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
28 Aralık 2025
Kabul Tarihi
30 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 72
APA
Kaya, A., & Oğrak, A. (2026). Aşırı Özgüven, Sessiz Ekipler ve Kaybolan Fikirler: Dunning–Kruger Etkisi Örgütlerde İnovasyonu Nasıl Zayıflatır? Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 72, 233-244. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1850839
AMA
1.Kaya A, Oğrak A. Aşırı Özgüven, Sessiz Ekipler ve Kaybolan Fikirler: Dunning–Kruger Etkisi Örgütlerde İnovasyonu Nasıl Zayıflatır? Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;(72):233-244. doi:10.53568/yyusbed.1850839
Chicago
Kaya, Aynur, ve Abdullah Oğrak. 2026. “Aşırı Özgüven, Sessiz Ekipler ve Kaybolan Fikirler: Dunning–Kruger Etkisi Örgütlerde İnovasyonu Nasıl Zayıflatır?”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 72: 233-44. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1850839.
EndNote
Kaya A, Oğrak A (01 Haziran 2026) Aşırı Özgüven, Sessiz Ekipler ve Kaybolan Fikirler: Dunning–Kruger Etkisi Örgütlerde İnovasyonu Nasıl Zayıflatır? Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 72 233–244.
IEEE
[1]A. Kaya ve A. Oğrak, “Aşırı Özgüven, Sessiz Ekipler ve Kaybolan Fikirler: Dunning–Kruger Etkisi Örgütlerde İnovasyonu Nasıl Zayıflatır?”, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 72, ss. 233–244, Haz. 2026, doi: 10.53568/yyusbed.1850839.
ISNAD
Kaya, Aynur - Oğrak, Abdullah. “Aşırı Özgüven, Sessiz Ekipler ve Kaybolan Fikirler: Dunning–Kruger Etkisi Örgütlerde İnovasyonu Nasıl Zayıflatır?”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 72 (01 Haziran 2026): 233-244. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1850839.
JAMA
1.Kaya A, Oğrak A. Aşırı Özgüven, Sessiz Ekipler ve Kaybolan Fikirler: Dunning–Kruger Etkisi Örgütlerde İnovasyonu Nasıl Zayıflatır? Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;:233–244.
MLA
Kaya, Aynur, ve Abdullah Oğrak. “Aşırı Özgüven, Sessiz Ekipler ve Kaybolan Fikirler: Dunning–Kruger Etkisi Örgütlerde İnovasyonu Nasıl Zayıflatır?”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 72, Haziran 2026, ss. 233-44, doi:10.53568/yyusbed.1850839.
Vancouver
1.Aynur Kaya, Abdullah Oğrak. Aşırı Özgüven, Sessiz Ekipler ve Kaybolan Fikirler: Dunning–Kruger Etkisi Örgütlerde İnovasyonu Nasıl Zayıflatır? Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Haziran 2026;(72):233-44. doi:10.53568/yyusbed.1850839