Derleme

Yaşam döngüsü analizi: teorik çerçeve ve tarıma uygulanması

Cilt: 60 Sayı: 2 5 Temmuz 2023
PDF İndir
TR EN

Yaşam döngüsü analizi: teorik çerçeve ve tarıma uygulanması

Öz

Yaşam Döngüsü Analizi son yıllarda sıklıkla kullanılan bir araştırma yöntemidir. İlk olarak çevresel etkileri değerlendirmek için kullanılan bu yöntem, sosyal ve ekonomik etkileri de kapsamına almıştır. Bu sayede Yaşam Döngüsü Analizi, bir ürüne dair kapsamlı bir sosyal, ekonomik ve çevresel analizi, yani bir ürününün üretiminden tüketilip geri dönüşümüne kadar bütün yönlerini içeren bir analizi olanaklı kılmaktadır. Yaşam Döngüsü Analizinin tarımsal araştırmalarda kullanımı ile klasik Yaşam Döngüsü Analizi arasında farklılıklar bulunmaktadır. Tarımsal üretim doğa koşullarına göre belirlenmekte, ürüne ve döneme göre farklılaşmaktadır. Bu yüzden tarıma yönelik yapılan bir YDA araştırmasının etki kategorilerinin ve işlevsel biriminin tarımsal koşullara uyarlanması gerekmektedir. Bu çalışmada Yaşam Döngüsü Analizinin ortak kavramsal çerçevesi ve tarıma uygulanışı ele alınmıştır. Yaşam Döngüsü Analizinin yöntemsel çerçevesi, çalışmalarda ortak bulunan yönleri ile incelenmiştir. Sosyal Yaşam Döngüsü Analizi de Çevresel Yaşam Döngüsü Analizinden yöntemsel farklılıkları ile araştırmaya dahil edilmiştir. Yöntem, tarımsal ürünlerde sürdürülebilir üretim ve tüketim stratejilerinin uygulanmasına katkıda bulunabilir. Bu yönüyle hem çevresel hem de sosyal boyutu içeren Yaşam Döngüsü Analizi çalışmalarının tarıma uygulanması, ilgili üretim sistemi ve/veya ürüne ilişkin karar vericilere ve politika yapıcılara, üretici ve tüketicilere çevresel etkileri hakkında geri bildirim sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Çevresel Yaşam Döngüsü Analizi , Sosyal Yaşam Döngüsü Analizi , Tarımsal Yaşam Döngüsü Analizi

Kaynakça

  1. Alam, M. K., R. W. Bell & W. K. Biswas, 2019. Increases in soil sequestered carbon under conservation agriculture cropping decrease the estimated greenhouse gas emissions of wetland rice using life cycle assessment. Journal of Cleaner Production, 224: 72-87. https://doi.org/10.1016/J.JCLEPRO.2019.03.215
  2. Andrews, E. S., 2009. Guidelines for Social Life Cycle Assessment of Products: Social and Socio-Economic LCA Guidelines Complementing Environmental LCA and Life Cycle Costing. Contributing to the Full Assessment of Goods and Services within the Context of Sustainable Development. UNEP/Earthprint, 47 pp.
  3. Baquero, G., B. Esteban, J. R. Riba, A. Rius & R. Puig, 2011. An evaluation of the life cycle cost of rapeseed oil as a straight vegetable oil fuel to replace petroleum diesel in agriculture. Biomass and Bioenergy, 35 (8): 3687-3697. https://doi.org/10.1016/J.BIOMBIOE.2011.05.028
  4. Block, D. S., M. Slattery, W H. Benson & J. C. Allgood, 2000. “Environmental sciences in the 21st Century: paradigms, opportunities, and challenges, 72-80”. SETAC 21st Annual Meeting  (12-16 November 2000), Nashville, Tennessee. Society of Environmental Toxicology and Chemistry, 180 pp.
  5. Boone, L., I. Roldán-Ruiz, V. Van Linden, H. Muylle & J. Dewulf, 2019. Environmental sustainability of conventional and organic farming: Accounting for ecosystem services in life cycle assessment. Science of The Total Environment, 695: 1-10. https://doi.org/10.1016/J.SCITOTENV.2019.133841
  6. Borghesi, G., R. Stefanini & G. Vignali, 2022. Life cycle assessment of packaged organic dairy product: A comparison of different methods for the environmental assessment of alternative scenarios. Journal of Food Engineering, 318: 1-10. https://doi.org/10.1016/J.JFOODENG.2021.110902
  7. Borzęcka, M., K. Żyłowska, G. Russo, A. Pisanelli & F. Freire, 2018. “Life cycle assessment of olive cultivation in Italy: comparison of three management systems, 1-7”. 167th EAAE Seminar; European Agriculture and the Transition to Bioeconomy,7 pp. https://doi.org/10.22004/ag.econ.281566
  8. Bosona, T., G. Gebresenbet & A. Dyjakon, 2019. Implementing life cycle cost analysis methodology for evaluating agricultural pruning to energy initiatives. Bioresource Technology Reports, 6: 54-62. https://doi.org/10.1016/J.BITEB.2019.02.006
  9. Canaj, K., D. Morrone, R. Roma, F. Boari, V. Cantore & M. Todorovic, 2021. Reclaimed water for vineyard ırrigation in a mediterranean context: Life cycle environmental impacts, life cycle costs, and eco-efficiency. Water 2021, 13 (16): 22-42. https://doi.org/10.3390/W13162242
  10. Colley, T. A., S. I. Olsen, M. Birkved & M. Z. Hauschild, 2020. Delta life cycle assessment of regenerative agriculture in a sheep farming system. Integrated Environmental Assessment and Management, 16 (2): 282-290. https://doi.org/10.1002/IEAM.4238

Kaynak Göster

APA
Yıldız, M., & Atış, E. (2023). Yaşam döngüsü analizi: teorik çerçeve ve tarıma uygulanması. Journal of Agriculture Faculty of Ege University, 60(2), 363-374. https://doi.org/10.20289/zfdergi.1126540