Akran Değerlendirme ve Akademik Başarı: Bir Karma-Meta Yöntemi

Öz

Bu çalışmanın amacı, akran değerlendirmenin akademik başarı üzerindeki etkisini incelemek ve bu konuda yayımlanmış çalışmaları karma-meta yöntemi ile analiz ederek daha kapsamlı sonuçlara ulaşabilmektir. Bu amaçla, ulusal ve uluslararası alanda farklı veri tabanlarından, 2005 yılı sonrasındaki nicel (meta-analiz) ve nitel (meta-tematik analiz) boyutlu çalışmalar incelenmiştir. Nicel boyutta, akran değerlendirmesinin akademik başarı üzerindeki etkisini araştırmak için bir meta-analiz uygulanmıştır. Sonuçlar, akran değerlendirmesinin akademik başarıyı önemli ölçüde artırabileceğini ve eğitim ortamlarında olumlu çıktılar sağlayabileceğini göstermektedir. Nitel boyutta, akran değerlendirmenin akademik başarıya katkısı, sosyal boyuta olan etkisi, sınırlı yönleri ve bunlara sunulan çözüm önerileri meta-tematik analiz ile incelenmiştir. Doküman analizi ile toplanan veriler içerik analizi teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, akran değerlendirmesinin öğrencilere objektif bakış açıları sağlama, iletişim becerilerini geliştirme ve yapıcı geri bildirim sunma gibi çeşitli faydalar sunduğunu göstermektedir. Yapılandırılmış ve yönlendirilmiş akran değerlendirme uygulamalarının, öğrencilerin kendi öğrenmeleriyle ilgili sorumluluk duygularını ve genel akademik başarılarını olumlu yönde etkileyebileceğine dair kanıtlar giderek artmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Akran değerlendirme
• karma-meta
• meta-analiz
• meta-tematik analiz
• başarı

Peer Assesment and Academic Achievement: A Mixed-Meta Method

Öz

The aim of this study is to examine the impact of peer assessment on academic achievement and to reach more comprehensive results by analysing the studies published on this subject with the mixed-meta method. To this end, quantitative (meta-analysis) and qualitative (meta-thematic analysis) studies published after 2005 from various national and international databases were examined. In the quantitative dimension, a meta-analysis was performed to investigate the effect of peer assessment on academic achievement. The results suggest that peer assessment can significantly enhance academic achievement and foster positive outcomes in educational settings. In the qualitative dimension, a meta-thematic analysis was conducted to examine the contributions of peer assessment to academic achievement, its social impact, its limitations, and potential solutions. Data collected through document analysis were analysed using content analysis techniques. The findings indicate that peer assessment offers several benefits, including providing students with objective perspectives, improving communication skills, and offering constructive feedback. There is growing evidence that structured and guided peer assessment practices can positively impact students' sense of responsibility for their learning and their overall academic success.

Anahtar Kelimeler

• Peer review
• mixed-meta
• meta-analysis
• meta-thematic analysis
• achievement

Kaynakça

1. *Agommuoh, P. C., & Akanwa, U. N. (2018). Peer assessment technique as an instrument to achieve content coverage in senior secondary school physics. Journal of the Nigerian Academy of Education, 14,(2) , 275-285. https://journals.ezenwaohaetorc.org/index.php/JONAED/article/view/1275
2. *Akıllı, M. (2007). Öz değerlendirme ve akran değerlendirmesi yöntemlerinin öğretmen eğitimine etkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Atatürk Üniversitesi.
3. *Akpınar, M., & Kranda, S. (2016). Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Akran Değerlendirmesine İlişkin Görüşleri. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 342-356. https://doi.org/10.14582/DUZGEF.768
4. *Alias, M., Salleh, M., & Alias, M. (2015). Self, peer and teacher assessments in problem based learning: Are they in agreements? Procedia - Social and Behavioral Sciences, 204, 309-317. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.08.157
5. *Almohaimeed, S. (2021). The use of self- and peer assessment to enhance learner-centeredness in translator education [Doctoral dissertation]. Kent State University.
6. *Aslanoğlu, A. E. (2022). Akran ve öz değerlendirme uygulamalarının yazma becerilerine etkisinin incelenmesi. International Journal of Assessment Tools in Education, 9, 179-196. https://doi.org/10.21449/ijate.1127815
7. Batdı, V. (2019). Meta-tematik analiz. V. Batdı (Ed.), Meta-tematik analiz: Örnek uygulamalar (ss. 10-76) içinde. Anı.
8. Batdı, V. (2020). Introduction to meta-thematic analysis. V. Batdı (Ed.), Meta-thematic analysis in research process (ss. 1-38) içinde. Anı.

9. *Bayat, B. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde akran değerlendirmesinin öğrencilerin yazma kaygısına etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
10. Bayrakdar, E., & Maltepe, S. (2021). Yabancı dil olarak türkçe öğretiminde akran değerlendirmenin konuşma becerisine etkisi. Aydın Tömer Dil Dergisi, 6(1), 1-23. https://doi.org/10.17932/IAU.TOMER.2016.019/tomer_v06i1001
11. *Biri, H. (2014). Akran değerlendirme yönteminin öğretmen eğitimine katkısı [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Karadeniz Teknik Üniversitesi.
12. *Bong, J., & Park, M. S. (2020). Peer assessment of contributions and learning processes in group projects: An analysis of information technology undergraduate students’ performance, Assessment & Evaluation in Higher Education, 45(8), 1155-1168, https://doi.org/10.1080/02602938.2020.1727413
13. Borenstein, M., & Higgins, J. P. (2013). Meta-analysis and subgroups. Prevention Science, 14(2), 134-143. https://link.springer.com/article/10.1007/s11121-013-0377-7
14. Borenstein, M., Hedges, L. V., Higgins, J. P. T., & Rothstein, H. R. (2009). Introduction to meta-analysis. John Wiley.
15. Borenstein, M., Hedges, L. V., Higgins, J. P. T., & Rothstein, H. R. (2010). A basic introduction to fixed-effect and random-effects models for meta-analysis. Research synthesis methods, 1(2), 97-111. https://doi.org/10.1002/jrsm.12
16. Borenstein, M., Higgins, J. P. T., Hedges, L. V., & Rothstein, H. R. (2017). Introduction to meta-analysis (2nd ed.). John Wiley & Sons. https://doi.org/10.1002/9781119402444
17. Boud, D., & Falchikov, N. (2006). Aligning assessment with long-term learning. Assessment & Evaluation in Higher Education, 31(4), 399-413. https://doi.org/10.1080/02602930600801994 Brown, G., & Harris, L. (2013). Student self-assessment. SAGE Publications, Inc., 367–393. https://doi.org/10.4135/9781452218649
18. Bushell, G. (2006). Moderation of peer assessment in group projects. Assessment and Evaluation in Higher Education, 31, 91–108. https://doi.org/10.1080/02602930500262395
19. Carless, D., Salter, D., Yang, M., & Lam, J. (2011). Developing sustainable feedback practices. Studies in Higher Education, 36(4), 395-407. https://doi.org/10.1080/03075071003642449
20. *Cihanoğlu, M. O. (2008). Alternatif değerlendirme yaklaşımlarından öz ve akran değerlendirmenin işbirlikli öğrenme ortamlarında akademik başarı, tutum ve kalıcığa etkileri [Yayımlanmamış doktora tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
21. *Chen, C., Law, V., & Chen, W. (2018) The effects of peer competition-based science learning game on secondary students’ performance, achievement goals, and perceived ability, Interactive Learning Environments, 26(2), 235-244. https://doi.org/10.1080/10494820.2017.1300776
22. Cheong, C. M., Luo, N., Zhu, X., Lu, Q., & Wei, W. (2023). Self-assessment complements peer assessment for undergraduate students in an academic writing task. Assessment & Evaluation in Higher Education, 48(1), 135-148. https://doi.org/10.1080/02602938.2022.2069225
23. Cheung, A. C. K., & Slavin, R. E. (2016). How methodological features affect effect sizes in education. Educational Researcher, 45(5), 283-292. https://doi.org/10.3102/0013189X16656615
24. Cho, K. L., & Schunn, C. D. (2007). Scaffolded writing and rewriting in the discipline: A web-based reciprocal peer review system. Journal of Educational Technology & Society, 10(1), 344-368. https://doi.org/10.1109/ICALT.2007.200
25. *Çelik, E. (2015). Akran değerlendirme yönteminin internet üzerinden herkese açık kurslarda kullanımı: Bir durum çalışması [Yayımlanmamış doktora tezi]. Atatürk Üniversitesi.
26. *Çolak, S. C. (2017). Yedinci sınıf denklemler konusunda akran değerlendirme uygulamasının öğrencilerin matematik başarısına etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Akdeniz Üniversitesi.
27. Divjak B., & Maretic, M. (2015, 21-23 September). Learning analytics for e-assessment: the state of the art and one case study [Oral Presentation]. Central European Conference on Information and Intelligent Systems, Varazdin, Crotia.
28. *Dündar, M. S. (2016). Akran değerlendirmesinin uzaktan eğitimde kullanımı ve akademik başarıya etkileri [Yayımlanmamış doktora tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
29. *Dudu, B. (2020). Türkiye yükseköğretimi bağlamında hazırlık seviyesinde yazma dersinde akran değerlendirmesi: Akran değerlendirmesine yönelik algılar, akran değerlendirmesinin verimliliği ve uygulanması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi.
30. *Elfiyanto, S. (2019). The effect of peer assessment on students’ performance in writing narrative essays. Advances in Social Science,4(34). https://doi.org/10.2991/assehr.k.200427.017
31. Falchikov, N. & Goldfinch, J. (2000). Student peer assessment in higher education: A meta-analysis comparing peer and teacher marks. Review of Educational Research, 70(3), 287-322. https://doi.org/10.3102/00346543070003287
32. Gennip, N. A., Segers, M. S., & Tillema, H. H. (2010). Peer assessment as a collaborative learning activity: The role of interpersonal variables and conceptions. Learning and Instruction, 20(4), 280-290. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2009.08.010
33. *Gielen, M., & Wever, B. (2012). Peer assessment in a wiki: Product improvement, students’ learning and perception regarding peer feedback. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 69, 585 – 594. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.11.450
34. Gliner, J. A., Morgan, G. A., & Harmon, R. J. (2003). Meta-analysis: Formulation and interpretation. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 42(11), 1376–1379. https://doi.org/10.1097/01.chi.0000085750.71002.01
35. *Gümüşok, F. (2014). İngiliz dili öğretmen adaylarını değerlendirme sürecine dahil etme: uygulama dersinde yansıtıcı düşünme olarak öz-değerlendirme ve akran-değerlendirme. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
36. *Güzel, Z. (2018). Fen bilimleri öğretiminde öz ve akran değerlendirme uygulamalarının yer aldığı probleme dayalı öğrenme yaklaşımının öğrencilerin başarı ve tutumlarına etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
37. *Harrison, K., O’Hara, J. & McNamara, G. (2015). Re-thinking assessment: self- and peer-assessment as drivers of self-direction in learning. Eurasian Journal of Educational Research, 60, 75-88 https://doi.org/10.14689/ejer.2015.60.5
38. *Hidayat, A. U. (2018). The effectiveness of peer assessment in developing students’ writing of recount text. ETERNAL (English, Teaching, Learning, and Research Journal), 5(2), 221-238. 120-128.
39. Hwang, G. J., Zou, D., & Wu, Y. X. (2023). Learning by storytelling and critiquing: a peer assessment-enhanced digital storytelling approach to promoting young students’ information literacy, self-efficacy, and critical thinking awareness. Educational Technology Research And Development, 71, 1079-1103. https://doi.org/10.1007/s11423-022-10184-y
40. *Ibrahım, B. M. (2022). Effects of peer-assessment strategy on students’ academic achievement in mathematics in senior secondary schools of Nasarawa local government area, Kano state, Nigeria. International Journal of Research in Education and Sustainable Development, 2(10), 15-25. Retrieved October 3rd, 2023 from https://www.academia.edu/96918705/EFFECTS_OF_PEER_ASSESSMENT_STRATEGY_ON_STUDENTS_ACADEMIC_ACHIEVEMENT_IN_MATHEMATICS_IN_SENIOR_SECONDARY_SCHOOLS_OF_NASARAWA_LOCAL_GOVERNMENT_AREA_KANO_STATE_NIGERIA
41. *Johnson, N., & Winterbottom, M. (2011). Supporting girls’ motivation in science: A study of peer‐ and self‐assessment in a girls‐only class. Educational Studies, 37(4), 391-403. https://doi.org/10.1080/03055698.2010.508605
42. *Kaya, S. (2013). İşbirlikli öğrenme ve akran değerlendirmenin akademik başarıı, bilişüstü yeti ve yardım davranışlarına etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Cumhuriyet Üniversitesi.
43. *Kayadelen, B. (2018). İlkokul öğrencilerinin İngilizce yazma dersinde bir yazma değerlendirme türü olarak akran değerlendirmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Erciyes Üniversitesi.
44. Keller, U. (1995). Qualitative data analysis: theory, methods and practice for researchers. Sage Kranda, S. & Akpınar, M. (2017). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının akran değerlendirmesine ilişkin görüşleri. Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 356-374. http://dx.doi.org/10.14582/DUZGEF.768
45. Kulkarni, C., et al. (2015). Peer and self assessment in massive online classes. ACM Transactions on Computer-Human Interaction, 20(6), 131-168. https://doi.org/10.1145/2505057
46. Li, J., & Lobb, B. (2019). Student learning outcomes and perceptions of peer assessment in higher education. Assessment & Evaluation in Higher Education, 44(3), 428-440. https://doi.org/10.1080/02602938.2018.1527891
47. Liberati, A., Altman, D. G., Tetzlaff, J., Mulrow, C., Gøtzsche, P. C., Ioannidis, J. P. & Moher, D. (2009). The PRISMA statement for reporting systematic reviews and meta-analyses of studies that evaluate health care interventions: Explanation and elaboration. PLoS Medicine, 6(7), 1–28. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1000100
48. Lin, C. H., & Tsai, C. C. (2018). Peer assessment in an online learning environment: Effects of cognitive and affective feedback. Interactive Learning Environments, 26(2), 182-194. https://doi.org/10.1080/10494820.2016.1249438
49. Liu, N., & Carless, D. (2006). Peer feedback: The learning element of peer assessment. Teaching in Higher Education, 11(3), 279-290. https://doi.org/10.1080/13562510600680582
50. Lu, J., & Law, N. (2011). Online peer assessment: Effects of cognitive and affective feedback. Instructional Science, 40(2), 257-275.
51. Moher, D., Liberati, A., Tetzlaff, J., Altman, D. G., & The PRISMA Group. (2009). Preferred reporting items for systematic reviews and meta-analyses: The PRISMA statement. PLoS Medicine, 6(7), 1-9. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1000097
52. Okonkwo, E. O. (2020). Effect of peer assessment technique on secondary school students’ achievement in physics. Gombe Journal of Education, 4(1), 28-38.
53. *Olğun ,M. (2011). İlköğretim 4. sınıf fen ve teknoloji dersinde öz ve akran değerlendirme uygulamalarının yer aldığı işbirlikli öğrenme yönteminin öğrencilerin başarı, tutum ve bilişüstü becerilerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
54. *Omar, P., Shahrill, M., & Sajali, M. Z. (2018). The use of peer assessment to ımprove students’ learning of geometry. European Journal of Social Science, 5(2), 187-206. https://doi.org/10.26417/ejser.v5i2.p187-206
55. *Özan S., & Yurdabakan İ. (2008). Öz ve akran değerlendirmenin temel iletişim becerileri başarısı üzerindeki etkileri. Tıp Eğitimi Dünyası, 27(27), 27-39. https://dergipark.org.tr/en/pub/ted/issue/21312/228683
56. *Özdemir, S. (2021). Öğretmen adaylarının öğretim becerilerini geliştirmede akran koçluğunun rolü. Ege Eğitim Dergisi, 22(2), 112-131. https://doi.org/10.12984/egeefd.937681
57. Panadero, E., Jonsson, A., & Strijbos, J. W. (2015). Scaffolding assessment in higher education: A conceptual framework for collaborative peer assessment. Guidelines for classroom implementation. D. Laveault & L. Allal (Ed.), Assessment for Learning: Meeting the challenge of implementation (pp. 311-326) içinde. Springer. Roberts, T. (2006). Self, peer and group assessment in e-learning-introduction. PA Publishers.
58. Rosenberg, M., Adams, D., & Gurevitch, J. (2000). MetaWin statistical software for meta-analysis.Version 2.0. Sinauer Associates Inc.
59. Saat, H., & Dönel Akgül, G. (2023). İlköğretim fen öğretiminde akran öğretiminin öğrencilerin başarısına, bilgilerin kalıcılığına ve tutumuna etkisi. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(2), 117-130. https://doi.org/10.47479/ihead.1331128
60. Sadler, P., & Good, E. (2006). The impact of self- and peer-grading on student learning. Educational Assessment, 11(1), 1-31. https://doi.org/10.1207/s15326977ea1101_1
61. Sitthiworachart, J., & Mike, J. (2003, 23-27 August). Deepening computer programming skills by using web-based peer assessment. [An oral presentation]. In 4th Annual Conference of the LTSN Centre for Information and Computer Sciences, Galway, Eire, Ireland.
62. Spiller, D. (2012). Assessment matters: Self-assessment and peer assessment. Hamilton, New Zealand: Teaching Development, University of Waikato, 2-18. https://doi.org/10.12691/education-5-6-1
63. *Sridharan, B., Muttakin, M. B., & Mihret, D. G. (2018). Students’ perceptions of peer assessment effectiveness: An explorative study. Accounting Education, 27(3), 259-285. https://doi.org/10.1080/09639284.2018.1476894
64. *Stančić, M. (2021). Peer assessment as a learning and self-assessment tool: a look inside the black box. Assessment & Evaluation in Higher Education, 46(6), 852-864, https://doi.org/10.1080/02602938.2020.1828267 Streubert, H. J., & Carpenter, D. R. (2011). Qualitative research in nursing: Advancing the humanistic imperative. Philadelphia: Wolters Kluwer.
65. Tashakkori, A., & Creswell, J.W. (2007). Editorial: the new era of mixed methods. J Mixed Methods Res, 1, 3–7. *Taşdemir, M. (2014). Kendini değerlendirme, akran değerlendirme ve öğretmen değerlendirmenin yazılı sınav sonuçlarına etkisi ve başarı yordayıcılığı. Journal of Turkish Studies, 9(5),1911-1929. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.6739
66. Thalheimer, W., & Cook, S. (2002). How to Calculate Effect Sizes from Published Research Articles: A Simplified Methodology. Work-Learning Research, Inc. http://www.work-learning.com/
67. Teddlie, C., & Tashakkori, A. (2020). Foundations of mixed methods research: Integrating quantitative and qualitative approaches in the social and behavioral sciences (3rd ed.). Sage. https://doi.org/10.4135/9781544394384
68. *Temizkan, M. (2009). Akran değerlendirmenin konuşma becerisinin geliştirilmesi üzerindeki etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(12), 90-112. https://dergipark.org.tr/en/pub/mkusbed/issue/19557/208435
69. Tinapple, D., Olson, L., & Sadauskas, J. (2013). Web-Based Software Supporting Peer Critique in Large Creative Classrooms. Bulletin of the IEEE Technical Committee on Learning Technology, 15(1), 29. Retrieved October, 15th, 2024 from https://www.researchgate.net/publication/268926849_CritViz_Web-based_software_supporting_peer_critique_in_large_creative_classrooms
70. Thomas, J., & Harden, A. (2008). Methods for the thematic synthesis of qualitative research in systematic reviews. BMC Medical Research Methodology, 8(1), 45. https://doi.org/10.1186/1471-2288-8-45
71. *Uysal, K. (2018). Öğrencilerin ölçme değerlendirme sürecine katılması: akran değerlendirme ve öz değerlendirme. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
72. Vuorinen, R., & Winne, P. H. (2018). Effects of peer assessment on learning and motivation: An analysis of three studies. Journal of Educational Psychology, 110(4), 496-512. https://doi.org/10.1037/edu0000223
73. Van den Berg, I., & Hofman, W. H. A. (2010). Peer assessment in university teaching: Evaluating seven course designs. Assessment & Evaluation in Higher Education, 35(5), 587-600. https://doi.org/10.1080/02602930903201651
74. *Wafubwa, R. N., & Csíkos, C. (2022). Impact of formative assessment instructional approach on students’ mathematics achievement and their metacognitive awareness. International Journal of Instruction, 15(2), 119-138. https://doi.org/10.29333/iji.2022.1527a
75. Wang, T, et al. (2011). Ability-training-oriented automated assessment in introductory programming course. Computers & Education, 56(1), 220-226. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2010.08.003
76. Yan, Z., & Boud, D. (2021). Conceptualising assessment-as-learning. Z. Yan, & L. Yang (Ed.), Assessment as learning: Maximising opportunities for student learning and achievement (pp.11-24) içinde. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003052081-2
77. Yan Z., Lao H., Panadero E., Fernández-Castilla, B., Yang L., & Yang M. (2022). Effects of self-assessment and peer-assessment interventions on academic performance: A meta-analysis. Educational Research Review, 37, 1-12. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2022.100484
78. *Yıldız, İ. (2012). Web tabanlı akran değerlendirme sistemine yerleştirilmiş yönlendirici yardım stratejilerinin hizmet öncesi öğretmenlerin yansıtıcı düşünme ve öğretmen özyeterlilikleri üzerindeki etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
79. Zhang, Q., Jiang, X., & Zhou, J. (2019). The impact of peer assessment on learning motivation: A review of research. Higher Education Research & Development, 38(3), 549-563. https://doi.org/10.1080/07294360.2019.1573619