Year 2019, Volume , Issue 43, Pages 231 - 252 2019-03-27

GÜNÜMÜZE ULAŞAN ÖRNEKLER ÜZERİNDEN GÜRÜN ŞALLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME

Ülkü AKÇA TOKATLI [1] , Özlem ERZURUMLU JORAYEV [2]

9 28

Arkeolojik bulgular sonucunda, Anadolu’nun, dokumacılığın yapıldığı en eski yerlerden biri olduğu düşünülmektedir. Önceleri ilkel tezgâhlarda yapılan dokumacılık, zaman içerisinde artan talepleri ve estetik ihtiyaçları karşılama arayışları ile geliştirilmiştir. Aşama aşama gelişim gösteren dokumacılık incelendiğinde, ilk örneklerde elle atkı iplikleri atılıyorken, sonrasında ise karmaşık desenlerin dokunabildiği jakar tezgâhlarının geliştirildiği görülmektedir. Dokumacılık; sosyal, ekonomik durum ve coğrafi konuma göre gelişim gösterdiğinden dolayı üretildikleri toplumun kültürel özelliklerini yansıtmaktadırlar.

Sivas’ın Gürün ilçesinde dokunan ve dokunduğu bölgenin ismi ile anılan Gürün Şalları’nın günümüzde dokuması yapılmamaktadır. Desen, motif ve renk özellikleriyle kendine özel bir kimlik kazanan Gürün Şal dokumalarından günümüze çok az sayıda örnek ulaşmıştır. Gürün yöresinde yapılan alan araştırması ile bölgede dört Şal örneğine ulaşılmış ve incelemeleri yapılmıştır. Bu çalışmada, Gürün Şalları’nın desen, renk ve motif özelliklerine değinilerek, incelenen Gürün Şal örneklerine yer verilecektir. Yörede ulaşılan, gelecekte tamamen kaybolma tehlikesi olan eşsiz Gürün Şal örneklerinin ve üzerinde yapılan incelemelerin ileride yapılacak çalışmalara kaynak oluşturabileceği düşünülmektedir. 

Dokuma, Şal, Gürün, Gürün Şalı
  • Akça Tokatlı, Ü. ve Erzurumlu Jorayev, Ö. (2016). Gürün Şalları Üzerine Bir İnceleme. 7. Uluslararası İstanbul Tekstil Konferansı BEZCE 2016, ANADOLU’YA DOKU”N”AN BEZLER Tam Metni İçinde (182-190). Akpınar, D. ve Birol, N. (2015). Osmanlı’dan Cumhuriyete Sivas Vilayeti’nde Dokuma Sektörü ve Gelişimi. C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 16, Sayı 2, 215-238. Aydın, Ö. (1998). Gürün Şalları. Ev Tekstili Dergisi, Yıl 6, Sayı 21. 46-49. Devellioğlu, F. (1970). Osmanlıca-Türkçe Lugat. Ankara: Doğuş Ltd. Şti. Matbaası. Ergür, A. (2002). Tekstil Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları. Faroqhi, S. (2011). Osmanlı Zanaatkârları. Kılıç, Z. (Çev.). İstanbul: Kitap Yayınevi. İmer, Z. (2005). The Historical Relationship between the Shawls of Gürün and Iran. Asian Folklore Studies, Volume 64, 261-277. Kütükoğlu, M. S. (1983). Osmanlılarda Narh Müessesesi ve 1640 Tarihli Narh Defteri. İstanbul: Enderun Kitap Evi. Nişanyan, S. Nişanyan Sözlük, Çağdaş Türkçenin Etimolojisi. http://www.nisanyansozluk.com/?k=%C5%9Fal, Erişim Tarihi: 08.09.2018. Özbel, K. (1949). Gürün Şalları. Ankara: El Sanatları XIII CHP Halkevleri Bürosu Ulus Basımevi. Sarıoğlu, H. ve Kayadibi, P. (2008). Jakarlı El Dokuma Geleneğimizin Nadide Örneklerinden, Gürün Şalları. Cumhuriyet Döneminde Sivas Sempozyumu Tam Metni İçinde (393-402). Tan, N. (1990). Gürün Şalları. Kültür ve Sanat Dergisi. Sayı 6, 53-55. Yağan, Ş. Y. (1978). Türk El Dokumacılığı. Ankara: Türkiye İş Bankası Yayınları.
  • Sözlü Görüşmeler Çiftçi, Nam; Gürün Belediye Başkanı; Sivas- Gürün: Sözlü Görüşme, Haziran 2016. Kırvanoğlu, Necmi; Kocaeli- Maşukiye: Sözlü Görüşme, Mayıs 2016. Öztürk, Mesude; Sivas- Gürün: Sözlü Görüşme, Haziran 2016. Sandıkkaya, Mustafa; Gürün Halk Eğitim Müdürü; Sivas- Gürün: Sözlü Görüşme, Haziran 2016. Turhan, Belkız; Sivas- Gürün: Sözlü Görüşme, Haziran 2016. Yalçın, Temur; Sivas- Gürün: Sözlü Görüşme, Haziran 2016.
Primary Language tr
Journal Section Issue
Authors

Orcid: 0000-0003-1509-4305
Author: Ülkü AKÇA TOKATLI (Primary Author)

Orcid: 0000-0001-5518-7595
Author: Özlem ERZURUMLU JORAYEV

Bibtex @research article { yyusbed545680, journal = {Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {1302-6879}, address = {Yuzuncu Yil University}, year = {2019}, volume = {}, pages = {231 - 252}, doi = {}, title = {GÜNÜMÜZE ULAŞAN ÖRNEKLER ÜZERİNDEN GÜRÜN ŞALLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME}, key = {cite}, author = {AKÇA TOKATLI, Ülkü and ERZURUMLU JORAYEV, Özlem} }
APA AKÇA TOKATLI, Ü , ERZURUMLU JORAYEV, Ö . (2019). GÜNÜMÜZE ULAŞAN ÖRNEKLER ÜZERİNDEN GÜRÜN ŞALLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (43), 231-252. Retrieved from http://dergipark.org.tr/yyusbed/issue/44211/545680
MLA AKÇA TOKATLI, Ü , ERZURUMLU JORAYEV, Ö . "GÜNÜMÜZE ULAŞAN ÖRNEKLER ÜZERİNDEN GÜRÜN ŞALLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME". Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (2019): 231-252 <http://dergipark.org.tr/yyusbed/issue/44211/545680>
Chicago AKÇA TOKATLI, Ü , ERZURUMLU JORAYEV, Ö . "GÜNÜMÜZE ULAŞAN ÖRNEKLER ÜZERİNDEN GÜRÜN ŞALLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME". Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (2019): 231-252
RIS TY - JOUR T1 - GÜNÜMÜZE ULAŞAN ÖRNEKLER ÜZERİNDEN GÜRÜN ŞALLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME AU - Ülkü AKÇA TOKATLI , Özlem ERZURUMLU JORAYEV Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 231 EP - 252 VL - IS - 43 SN - 1302-6879- M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi GÜNÜMÜZE ULAŞAN ÖRNEKLER ÜZERİNDEN GÜRÜN ŞALLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME %A Ülkü AKÇA TOKATLI , Özlem ERZURUMLU JORAYEV %T GÜNÜMÜZE ULAŞAN ÖRNEKLER ÜZERİNDEN GÜRÜN ŞALLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME %D 2019 %J Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P 1302-6879- %V %N 43 %R %U
ISNAD AKÇA TOKATLI, Ülkü , ERZURUMLU JORAYEV, Özlem . "GÜNÜMÜZE ULAŞAN ÖRNEKLER ÜZERİNDEN GÜRÜN ŞALLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME". Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 43 (March 2019): 231-252.