Türkiye’de Gıda Güvenliği Konusunda Tüketicilerin Bilinç Düzeyinin Belirlenmesi
Öz
Gelişen dünyamızda toplumların sosyal refah düzeyinin geçmişe nazaran artması, tüketicilerin büyük çoğunluğunun gıda tüketimi üzerine olan hassasiyetini arttırmış ve iş yoğunluğu ile beraber satın alma davranışlarını da değiştirmiştir. Ancak son yıllarda, gıda yoluyla insan sağlığını tehdit eden maddelerin ve risklerin artması, gıda üretimini ve güvenliğini stratejik açıdan önemli konulardan biri haline getirmiştir. Artık toplumların çevresel ve sosyal sorunlar nedeniyle güvenli gıdaya ulaşmakta zorlandıkları bilinmektedir. Tüketiciler aslında gıda güvenliğinin en önemli halkasını oluşturmakta, satın alma gücü ve bilinç düzeyi ile sektöre yön verebilmektedir. Yapılan bu çalışmada, ülkemizde farklı bölgelerde yaşayan, farklı ekonomik ve refah düzeyine sahip bireylerin gıda güvenliği konusundaki bilinç düzeyleri araştırılmış, gıda tüketimi konusunda tutum ve davranışları belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma kapsamında toplam 27 sorudan oluşan anket uygulaması, tüm ülkeyi temsil edebilecek şekilde 40 ilde toplamda 1015 kişiye yüz yüze veya online olarak uygulanmış, elde edilen veriler istatistiki açıdan değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda bireylerin cinsiyet, eğitim ve ekonomik farklılıklarının, toplumun gıda güvenliği konusunda bilinç düzeyini ve gıda satın alma davranışlarını belirlediği, bununla beraber cinsiyet ve eğitimin tutum ve davranışların belirlenmesinde en etkili unsurlar olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Sosyo-demografik yapı, gıda güvenliği, Türkiye
Destekleyen Kurum
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi
Proje Numarası
Proje No: FBA-2019-2999
Teşekkür
Bu çalışma, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından Proje No: FBA-2019-2999 ile desteklenmiştir.
Kaynakça
- Adams, R.M., Moss, O.M. (2008). Food Microbiology. RSC Publishing. The Royal Society of Chemistry, UK. 3th Edition, 463 s.
- Akabanda, F., Hope-Hlortsi, E., Owusu-Kwarteng, J. (2017). Food safety knowledge, attitudes and practices of institutional food-handlers in Ghana. BMC Public Health, 17: 40.
- Altunışık, R., Sarıkaya, N., Saydan, R. (2007). “The Turkish Consumers’ Perception of “Light” Concept And Attitudes Towards Light Products: A Strategic Perspective” Third International Conference on Business Management and Economics, 2007, İzmir.
- Anonim. (2018a). Food-borne Illnesses Cost US$ 110 Billion Per Year in Low- and Middle-Income Countries. The World Bank, Press Release No: 2019/072/AGR
- Anonim. (2018b). Tüketici Profili ve Bilinç Düzeyi Araştırma Raporu. Türkiye Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü T.C. Ticaret Bakanlığı, Tasarım Baskı Kalkan Matbaacılık, Ankara.
- Asseal, H. (1992). Consumer Behavior and Marketing Action. New York University, PSW-Kent Publishing Company, Boston, USA.
- Bilginer, N., Kayabaşı, A., Sezici, E. (2008). Lojistik Faaliyetlerin Süreçsel Etkinliğine Etki Eden Faktörlerin Değerlendirilmesi Üzerine Ampirik Bir Çalışma. Dumlupınar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Dergisi, 22: 1-21.
- Calvin, L., Gale, F., Hu, D., Lohmar, B. (2006). Food safety improvements underway in China. Amber Waves, 4(5): 16-21. doi: 10.22004/ag.econ.125655
- Caswell, J.A., Joseph, S. (2006). Consumers’ food safety, environmental, and animal welfare concerns: Major determinants for agricultural and food trade in the future? IATRC Symposium of Food Regulation and Trade: Institutional Framework, Concepts of Analysis and Empirical Evidence, May 28-30, Bonn, Germany.
- Grunert, K.G. (2005). Food quality and safety: Consumer perception and demand. European Review of Agricultural Economics, 32(3): 369-391. https://doi.org/10.1093/eurrag/jbi011
