Gastronomi ve Gıda Biliminde Alternatif Protein Kaynakları: Web of Science Veri Tabanında Bibliyometrik Analiz

Kadir Yavuz; Dilek Dülger Altıner

doi:10.17123/atad.1663136

Research Article

Alternative Protein Sources in Gastronomy and Food Science: Bibliometric Analysis on Web of Science Database

Year 2026, Issue: 1, 43 - 66, 23.01.2026

Kadir Yavuz , Dilek Dülger Altıner

https://doi.org/10.17123/atad.1663136

Abstract

This study aims to reveal academic trends and collaboration structures focusing on alternative protein sources in the fields of gastronomy and food science between the years 2015-2025. A total of 748 documents retrieved from the Web of Science database using the keyword “alternative protein sources” were analyzed through scientific mapping and descriptive bibliometric analysis methods through VOSviewer software. The findings indicate that the majority of publications address the fields of food science and technology (240), agriculture (213), veterinary sciences (96), and nutrition (67). In addition, Prof. Dr. Laura Gasco has been identified as the author with the highest number of publications (eight) while Animals has emerged as the journal with the highest contribution, publishing 51 articles. Keyword co-occurrence analysis revealed high densities for the terms “insect” “sustainability” and “alternative protein.” The scientific maps generated in this study provide valuable insights into priority research areas and collaboration opportunities in gastronomy and food science for policymakers, researchers, and culinary practitioners leading to the advancement of sustainable nutrition and culinary practices.

Keywords

Alternative protein sources , Bibliometric analysis , Food science and technology , Sustainable nutrition , Gastronomy

Ethical Statement

I declare as the responsible author that this study is one of the studies that does not require ethics committee approval.

References

Ajomiwe, N., Boland, M., Phongthai, S., Bagiyal, M., Singh, J. ve Kaur, L. (2024). Protein Nutrition: Understanding Structure, Digestibility, and Bioavailability for Optimal Health, Foods, 13(11): 1-15.
Akinmeye, F., Chriki, S., Liu, C., Zhao, J. ve Ghnimi, S. (2024). What Factors Influence Consumer Attitudes Towards Alternative Proteins?, Food and Humanity, 3(100349): 1-21.
Amara, A. A. ve El-Baky, N. A. (2023). Fungi as a Source of Edible Proteins and Animal Feed, Journal of Fungi, 9(1): 73-85.
Applegate, L. (2018). Beslenme ve Diyet Temel İlkeleri. İstanbul: Tıp Kitabevleri
Aydın, Ö. Ş., Birlik, P. M. ve Şahan, Y. (2023). Soğuk Plazma Uygulamasının Gıda Bileşenleri Üzerine Etkileri, Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 37(2): 477-498.
Balasubramanian, B., Liu, W., Pushparaj, K. ve Park, S. (2021). The Epic of In Vitro Meat Production—a Fiction Into Reality, Foods, 10(6): 1395-1410.
Baş, A., Peksever, D. ve El, S. N., (2021, Haziran14-15). Sürdürülebilir Protein Kaynakları: Bitki, Böcek, Yapay Et ve Tek Hücre Proteinleri (Sözlü bildiri), International Turkic World Congress on Science and Engineering, Adana, Türkiye.
Białek-Dratwa, A., Staśkiewicz-Bartecka, W., Kiciak, A., Wardyniec, A., Grajek, M., Aktaç, Ş. ve Kowalski, O. (2024). Food Neophobia and Avoidant/Restrictive Food Intake among Adults and Related Factors, Nutrients, 16(17): 2952-2963.
Boğa, M., Avcı, B. C., Kılıç, H. N. ve Civaner, A. G. (2022). Bazı Baklagil Ağaç Yapraklarının Alternatif Yem Kaynağı Olarak Besin Madde İçerikleri ve Sindirilebilirliklerinin Belirlenmesi, KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 25(5): 1191-1197.
Bowen, G. A. (2009). Document Analysis as a Qualitative Research Method. Qualitative Research Journal, 9(2): 27–40.
Can, B., Majoo, F. ve Öztürkcan, A. (2024). Consumer Acceptance, Attitude and Knowledge Studies on Alternative Protein Sources: Insight Review, Gıda, 49(4): 682-702.
Cankül, D. ve Borovska, Y. (2021). Moleküler Gastronomi Uygulamalarının Analizi: Avrupadan Örnekler, Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel (Online), 4(1): 29-40.
Cobo, M. J., López-Herrera, A. G., Herrera-Viedma, E. ve Herrera, F. (2011). Science mapping software tools: Review, analysis, and cooperative study among tools. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 62(7): 1382–1402.
Demirci, M. ve Yetim, H. (2021). İnsan Gıdası Olarak Böcek Proteinleri Tüketimi ve Getirdiği Sorunlar, Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi, 3(2): 11-22.
Doğan, M. (2022). Gıdalar, Özellikleri, Fonksiyonları ve Mutfak Uygulamaları. Ankara: Nobel Akademik Yayınları.
Doğan, M., (2023). Gastronomi Mühendisliği. Ankara: Nobel Akademik Yayınları.
Doğan, N., Doğan, C. ve Hayoğlu, İ. (2014). Farklı Sıcaklık ve Süre Uygulamalarının Pleurotus ostreatus (İstiridye Mantarı)'un Bazı Özelliklerine Etkisi, Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 18(4): 10-16.
Erdoğan, E., Kaya, O., Derin, E. ve Ebcim, B. Ç. (2022). Hava Bazlı Proteinin Alternatif Bir Protein Kaynağı Olarak Kullanım Olanaklarının İncelenmesi, International Journal of Life Sciences and Biotechnology, 5(3): 643-668.
Eren, S. (2020). Gastronomi ve Turizmde Sağlıklı Yiyecek Üretimi, Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(2): 228-241.
Erol, İ. ve Demir, N. (2024). Alternatif protein kaynaklarına ilişkin gelişmeler, mevzuat ve denetim. İçind; K. Şahin (Ed.), Alternatif gıda kaynakları (ss. 47–77). Ankara: Basım Yayın.
Esmer, B., Hepsağ, F. ve Hayoğlu, İ. (2024). Bitkisel Proteinler ve Et Alternatifi Olarak Kullanımı, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(4): 1913-1932.
Falagas, M. E., Pitsouni, E. I., Malietzis, G. A. ve Pappas, G. (2008). Comparison of PubMed, Scopus, Web of Science, and Google Scholar: Strengths and weaknesses, The FASEB Journal, 22(2): 338–342.
Gasco, L., Acuti, G., Bani, P., Dalle Zotte, A., Danieli, P. P., De Angelis, A. ve Roncarati, A. (2020). Insect and Fish by-products as Sustainable Alternatives to Conventional Animal Proteins in Animal Nutrition, Italian Journal of Animal Science, 19(1): 360-372.
Gasco, L., Gai, F., Maricchiolo, G., Genovese, L., Ragonese, S., Bottari, T. ve Caruso, G. (2018). Fishmeal Alternative Protein Sources for Aquaculture Feeds. In Feeds for the Aquaculture Sector: Current Situation and Alternative Sources, (ss. 1-28). Springer Cham.
Gasparre, N., Fois, S. ve Mazzei, P. (2025). Enzymatic Hydrolysis of Plant Proteins: Enhancing Functionality and Bioavailability, Food and Bioprocess Technology, 18: 3272–3287.
Gencal, A. ve Selçuk, G. N. (2024). Alternatif Gıda Olan Yenilebilir Böcekler, Gastro-World, 2(2): 16-27.
Gisslen, W. (2021). Professional Cooking. New York: John Wiley ve Sons
Glänzel, W. ve Schubert, A. (2004). Analysing scientific networks through co-authorship. In H. F. Moed, W.
Glänzel, and U. Schmoch (Eds.) Handbook of Quantitative Science and Technology Research (pp. 257–276). Springer.
Gómez, B., Munekata, P. E., Zhu, Z., Barba, F. J., Toldrá, F., Putnik, P. ve Lorenzo, J. M. (2019). Challenges and Opportunities Regarding the Use of Alternative Protein Sources: Aquaculture and Insects, Advances in Food and Nutrition Research, 89(2019): 259-295.
Grossmann, L. ve Weiss, J. (2021). Alternative Protein Sources as Technofunctional Food Ingredients, Annual Review of Food Science and Technology, 12(1): 93-117.
Gümüş, S. ve Yıldız, S. (2024). Ultrases Prosesinin Bitkisel Atık ve Yan Ürünlerden Protein Eldesinde Kullanımı ve Proteinlerin Fonksiyonel Özellikleri Üzerine Etkisi, Gıda, 49(1): 68-87.
Güner, C. ve Başdoğan, H. (2025). Yenilikçi Yaklaşım Olarak Fonksiyonel Noodle Üretiminde Kullanılan Temel Bileşenler, Aydın Gastronomy, 9(1): 207-232.
Güneşliol, B.E. ve Tek, N. (2022, Mart 26-28). Sürdürülebilir Beslenmede Bitkisel Protein Kaynaklarının Önemi, 4. Uluslararası Tıp Bilimleri ve Multidisipliner Yaklaşımlar Kongresi, (ss.335-343). İstanbul, Türkiye.
Hadi, J. ve Brightwell, G. (2021). Safety of Alternative Proteins: Technological, Environmental and Regulatory Aspects of Cultured Meat, Plant-based Meat, Insect Protein and Single-cell Protein, Foods, 10(6): 1-22.
İlter, I., Akyıl, S., Koç, M. ve Kaymak-Ertekin, F. (2016). Alglerden Elde Edilen Stabilize Edici Maddeler, Akademik Gıda, 14(3): 315-321.
Kara, A. ve Karaman, E. (2022). Gastronomide Alternatif Gıda Kaynağı Olan Alglere Genel Bir Bakış. İçinde; Y. Oğan (Editör) Gastronomi Alanındaki Tematik Araştırmalar II. (ss. 124-135) İstanbul: Çizgi Kitabevi Yayınları.
Kaur, L., Mao, B., Beniwal, A. S., Kaur, R., Chian, F. M. ve Singh, J. (2022). Alternative Proteins vs Animal Proteins: The Influence of Structure and Processing on Their Gastro-Small Intestinal Digestion, Trends in Food Science ve Technology, 122: 275-286.
Kılınç, G., Çelen, F. N. ve Bağdatlıoğlu, N. (2022). Insects as a Source of Protein, Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 10(3): 468-474.
Kıral, B. (2020). Nitel Bir Veri Analizi Yöntemi Olarak Doküman Analizi, Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15): 170-189.
Kumar, R., Hegde, A. S., Sharma, K., Parmar, P. ve Srivatsan, V. (2022). Microalgae as a Sustainable Source of Edible Proteins and Bioactive Peptides–Current Trends and Future Prospects, Food Research International, 157(111338) 1-22.
Kumkapu, M. ve Yeşilçubuk, N. Ş. (2023). Sürdürülebilir Gıda, Gıda Takviyesi ve Gıda Katkı Maddesi Üretiminde Alglerin Önemi, Akademik Gıda, 21(2): 187-197.
Künili, İ. E., Dinç, S. ve Çolakoğlu, F. (2023). Geleneksel Et Üretimi ve Tüketimine Alternatif: Et Analogları, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 12(1): 159-174.
Laviolette, C. ve Godin, L. (2024). Cultivating Change in Food Consumption Practices: the Reception of the Social Representation of Alternative Proteins by Consumers, Appetite, 199(107391): 1-11.
Lee, S. Y. Lee, D. Y., Jeong, J. W., Kim, J. H., Yun, S. H., Joo, S. T., ve Hur, S. J. (2023). Studies on Meat Alternatives with a Focus on Structuring Technologies, Food and Bioprocess Technology, 16(7): 1389-1412.
Liceaga, A. M., Aguilar-Toalá, J. E., Vallejo-Cordoba, B., González-Córdova, A. F. ve Hernández-Mendoza, A. (2022). Insects as an Alternative Protein Source, Annual Review of Food Science and Technology, 13(1): 19-34.
Ma, K. K., Greis, M., Lu, J., Nolden, A. A., McClements, D. J. ve Kinchla, A. J. (2022). Functional Performance of Plant Proteins, Foods, 11(4): 594.
Maurya, N. K. ve Kushwaha, R. (2019). Novel Protein Foods: Alternative Sources of Protein for Human Consumption. In Research Trends in Food Technology and Nutrition (ss. 131-142). India: Akinik Publication.
Mellor, C., Embling, R., Neilson, L., Randall, T., Wakeham, C., Lee, M. D. ve Wilkinson, L. L. (2022). Consumer Knowledge and Acceptance of “Algae” as a Protein Alternative: A UK-Based Qualitative Study, Foods, 11(12): 1-15.
Miguel, S., Tannuri de Oliveira, E. F. ve Cabrini Grácio, M. C. (2016). Scientific production on open access: A worldwide bibliometric analysis in the academic and scientific context. Publications, 4(1): 1–15.
Molfetta, M., Morais, E. G., Barreira, L., Bruno, G. L., Porcelli, F., Dugat-Bony, E. ve Minervini, F. (2022). Protein Sources Alternative to Meat: State of the Art and Involvement of Fermentation, Foods, 11(14): 1-20.
Mushtaq, W., Baba, H., Akata, İ. ve Sevindik, M. (2020). Antioxidant Potential and Element Contents of Wild Edible Mushroom Suillus Granulatus, KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 23(3): 592-595.
Muslu, M. (2020). Sağlığın Geliştirilmesi ve Sürdürülebilir Beslenme İçin Alternatif Bir Kaynak: Yenilebilir Böcekler. Gıda, 45(5): 1009-1018.
Mylan, J., Andrews, J. ve Maye, D. (2023). The Big Business of Sustainable Food Production and Consumption: Exploring the Transition to Alternative Proteins, Proceedings of the National Academy of Sciences, 120(47), 1-18.
Okur, H. C., Onay, T. ve Uçar, A. (2023). Alternatif protein kaynağı: Yapay et, Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 5(3): 272-281.
Onwezen, M. C., Bouwman, E. P., Reinders, M. J. ve Dagevos, H. (2021). A Systematic Review on Consumer Acceptance of Alternative Proteins: Pulses, Algae, Insects, Plant-based Meat Alternatives, and Cultured Meat, Appetite, 159(105058):1-25.
Otero, D. M., Mendes, G. D. R. L., da Silva Lucas, A. J., Christ-Ribeiro, A. ve Ribeiro, C. D. F. (2022). Exploring Alternative Protein Sources: Evidence from Patents and Articles Focusing on Food Markets, Food Chemistry, 394(133486): 1-13.
Özdal, H. R. ve Nakilcioğlu, E. (2024). Alternatif Protein Kaynağı Olarak Yenilebilir Böcekler ve Tüketici Kabulü, Gıda, 49(3): 567-579.
Paul, J., Lim, W. M., O’Cass, A., Hao, A. W. ve Bresciani, S. (2021). Scientific procedures and rationales for systematic literature reviews (SPAR-4-SLR), International Journal of Consumer Studies, 45(4): 1-16.
Pekmez, H. (2025). Gastronomi ve gıda bilimi alanında bibliyometrik bir analiz: Akademik yayınların gelişimi ve eğilimleri, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 13(2): 1514–1533.
Pekşen, A. ve Kaplan, M. (2017). Ordu İlinin Ekonomik Öneme Sahip Yenilebilen Doğa Mantarları, Akademik Ziraat Dergisi, 6 (Özel Sayı): 335-342.
Pexas, G., Ampatzidis, Y. ve Gavriilidis, G. (2023). The Future of Protein Sources in Livestock Feeds: Implications for Sustainability and Food Safety, Frontiers in Sustainable Food Systems, 7(1188467): 1-13.
Polat, Z. A. ve Alkan, M. (2015). Jeodezi, Jeoinformasyon ve Arazi Yönetimi Dergisi’nin Bibliyometrik Analizi, TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası, 15: 25-28.
Procházka, P., Soukupová, J., Mullen, K. J., Tomšík Jr, K. ve Čábelková, I. (2023). Wild Mushrooms as a Source of Protein: A Case Study from Central Europe, Especially the Czech Republic, Foods, 12(5): 1-15.
Puljić, I., Martinez, J. ve Zamora, M. C. (2025). Alternative proteins in functional foods: A systematic review. Processes, 13(1): 1-21.
Pulluk, E. (2021). Beslenmede Alternatif Protein Kaynakları. İçinde; Y. Oğan (Editör) Gastronomi Araştırmaları (ss. 92-102). İstanbul: Çizgi Kitabevi Yayınları.
Queiroz, L. S., Nogueira Silva, N. F., Jessen, F., Mohammadifar, M. A., Stephani, R., Fernandes de Carvalho, A. ve Casanova, F. (2023). Edible Insect as an Alternative Protein Source: A Review on the Chemistry and Functionalities of Proteins Under Different Processing Methods, Heliyon, 9(e14831): 1-15.
Quintieri, L., Nitride, C., De Angelis, E., Lamonaca, A., Pilolli, R., Russo, F. ve Monaci, L. (2023). Alternative Protein Sources and Novel Foods: Benefits, Food Applications and Safety Issues, Nutrients, 15(6): 1-32.
Raman, R., Subramaniam, N., Nair, V. K., Shivdas, A., Achuthan, K. ve Nedungadi, P. (2022). Women Entrepreneurship and Sustainable Development: Bibliometric Analysis and Emerging Research Trends, Sustainability, 14(15): 1-32.
Rather, J. A., Akhter, N., Punoo, H. A., Haddad, M., Ghnamat, S. A. A., Manzoor, N., ... ve Dar, B. N. (2025). Sustainable Algal Proteins, Novel Extraction Techniques and Applications in The Bakery, Dairy and Pharmaceutical Industries: A Comprehensive Review, Food Chemistry, 465(141828): 1-13.
Sak, R., Sak, İ. T. Ş., Şendil, Ç. Ö. ve Nas, E. (2021). Bir Araştırma Yöntemi Olarak Doküman Analizi, Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1): 227-256. https://doi.org/10.33400/kuje.843306
Samancı, Ö. (2020). Gastronomi: Disiplinler Arası Bir Buluşma, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 31(1): 92-95. https://doi.org/10.17123/atad.713586
Sauer, P. C. ve Seuring, S. (2023). How to conduct systematic literature reviews in management research: A guide in 6 steps and 14 decisions. Review of Managerial Science, 17(5): 1899–1933.
Sevindik, M. (2024). Total Phenolic, Total Flavonoid Contents and Antioxidant Potential of the Wild Edible Mushroom Clitocybe Odora, KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 27(1): 75-81.
Seyhan, S., Nakilcioğlu, E. ve Ötleş, S. (2024). Geleceğin Alternatif Protein Kaynakları: Bitkiler, Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 12(1): 153-174.
Shehatta, I. ve Al-Rubaish, A. M. (2019). Impact of country self-citations on bibliometric indicators and ranking of most productive countries. Scientometrics, 120(3): 775–791.
Shipman, D. (2021). Beslenmede Vejetaryen Modeli, Aydın Gastronomy, 5(1): 45-62.
Siddiqui, S. A., Alvi, T., Sameen, A., Khan, S., Blinov, A. V., Nagdalian, A. A. ve Onwezen, M. (2022). Consumer Acceptance of Alternative Proteins: A Systematic Review of Current Alternative Protein Sources and Interventions Adapted to Increase Their Acceptability, Sustainability, 14(15370): 1-19.
Small, H. (1973). Co-Citation in The Scientific Literature: A New Measure of The Relationship Between Two Documents, Journal of the American Society for Information Science, 24(4): 265–269.
Sürek, E. ve Uzun, P. (2020). Geleceğin Alternatif Protein Kaynağı: Yapay Et. Akademik Gıda, 18(2): 209-216.
Şensu, E., Yücetepe, A. ve Özçelik, B. (2024). Alternatif Protein Kaynağı Olarak Makroalgler ve Makroalgal Proteinlerin Ekstraksiyonu: Bir Derleme Çalışması, Gıda, 49(6): 1175-1189.
Takefuji, Y. (2021). Sustainable Protein Alternatives, Trends in Food Science and Technology, 107: 429-431.
Taş, B. ve Şengülendi, F. T. (2023). Farklı LED Işıklar Altında Yetiştirilen Köksüz Su Mercimeğinin (Wolffia Arrhiza) Dumas Yöntemi Kullanılarak Ham Protein Içeriğinin Belirlenmesi, Aquatic Research, 6(3): 189–200.
Tekin, N. ve Varlı, S. N. (2023). Farklı Hazırlama ve Pişirme İşlemlerinin Kurubaklagillerin Besin Değeri Üzerine Etkisi, Beslenme ve Diyet Dergisi, 51(3): 100-108.
Tekiner, İ. H., Darama, G., Özatila, B. ve Yetim, H. (2022). Beslenme ve Gıda Teknolojisi Yönünden Yenilebilir Böcekler, Academic Platform Journal of Halal Lifestyle, 4(1): 18-29.
Thirumdas, R., Brnčić, M., Brnčić, S. R., Barba, F. J., Gálvez, F., Zamuz, S. ve Lorenzo, J. M. (2018). Evaluating the Impact of Vegetal and Microalgae Protein Sources on Proximate Composition, Amino Acid Profile, and Physicochemical Properties of Fermented Spanish “Chorizo” Sausages, Journal of Food Processing and Preservation, 42(11): 1-8.
Topçu, G. D. ve Özkan, Ş. S. (2019). Akdeniz Ekolojik Koşulları için Alternatif Bir Bitki: Crotalaria juncea L. (Krotalarya), KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 22(2): 339-345.
Ünsal, A. (2019). Beslenmenin Önemi ve Temel Besin Öğeleri, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(3): 1-10.
Van Eck, N. ve Waltman, L. (2009). Software Survey: VOSviewer, A Computer Program for Bibliometric Mapping, Scientometrics, 84(2): 523-538.
Van Leeuwen, T. (2004). Descriptive Versus Evaluative Bibliometrics. In, Moed, F., Glanzel, W. ve Schmoch, U. (Eds.) Handbook of Quantitative Science and Technology Research: The Use of Publication and Patent Statistics in Studies of SveT Systems (ss. 373-388). Springer Dordrecht.
Wang, M. ve Chai, L. (2018). Three new bibliometric indicators/approaches derived from keyword analysis. Scientometrics, 115(1), 1–20.
Yağdı, S. D. ve Konuşkan, Z. G. (2021). Glutensiz Ürünlerde Kullanılan Alternatif Protein Kaynakları, Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (32): 32-39.
Yavuzer, E. (2020). Comparing the Fatty Acid Level of Sand Smelt (Atherina Boyeri) With Rainbow Trout (Oncorhynchus Mykiss) As A Cheaper Protein and Fatty Acid Source. Acta Aquatica Turcica, 16(1): 106-112. https://doi.org/10.22392/actaquatr.603538
Yeşilayer, N., Kaymak, İ. E., Gören, H. M. ve Karslı, Z. (2013). Balık Yemlerinde Balık Ununa Alternatif Bitkisel Protein Kaynaklarının Kullanım Olanakları, Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi, (4): 12-30.
Yetim, H. ve Tekiner, İ. H. (2020). Alternatif Protein Kaynaklarından Yapay Et Üretimi Kavramına Eleştirel Bir Bakış. Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi, 2(2): 85–100.
Yılmaz Önal, H., Yüksel, A., Parmaksız, A., Alpat, İ. (2022). Meat Consumption and Sustainability in Turkey, KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 25(6): 1423-1433.

Gastronomi ve Gıda Biliminde Alternatif Protein Kaynakları: Web of Science Veri Tabanında Bibliyometrik Analiz

Year 2026, Issue: 1, 43 - 66, 23.01.2026

Kadir Yavuz , Dilek Dülger Altıner

https://doi.org/10.17123/atad.1663136

Abstract

Bu çalışma, 2015–2025 yılları arasında gastronomi ve gıda bilimi alanında alternatif protein kaynaklarına odaklanan akademik eğilimleri ve iş birliği yapılarını ortaya koymayı hedeflemektedir. Web of Science veri tabanından “alternative protein sources” anahtar kelimesiyle elde edilen 748 belge, VOSviewer yazılımıyla bilimsel haritalama ve betimsel bibliyometrik analiz ile sistematik literatür taraması (SLR) yöntemleri hibrit bir yaklaşımla birlikte incelenmiştir. Bulgular, yayınların büyük kısmının gıda bilimleri ve teknolojisi (240), ziraat (213), veterinerlik (96) ve beslenme (67) alanlarına ait olduğunu göstermiştir. Ayrıca en çok yayın yapan yazarın sekiz yayınla Prof. Dr. Laura Gasco, en çok katkı sağlayan derginin ise 51 yayınla Animals olduğu belirlenmiştir. Anahtar kelime yoğunluklarında ise “insect”, “sustainability” ve “alternative protein” kavramları tespit edilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre elde edilen bilimsel haritalar; politika yapıcılar, araştırmacılar ve mutfak uygulayıcıları için gastronomi ve gıda bilimi alanında öncelikli araştırma alanlarını ve iş birliği fırsatlarını göstererek sürdürülebilir beslenme ve mutfak uygulamalarının geliştirilmesine ışık tutacaktır.

Keywords

Alternatif protein kaynakları , Bibliyometrik analiz , Gıda bilimi ve teknolojisi , Sürdürülebilir beslenme , Gastronomi

Ethical Statement

Bu çalışmanın etik kurul izni gerektirmeyen çalışmalardan olduğunu sorumlu yazar olarak beyan ederim

References

Ajomiwe, N., Boland, M., Phongthai, S., Bagiyal, M., Singh, J. ve Kaur, L. (2024). Protein Nutrition: Understanding Structure, Digestibility, and Bioavailability for Optimal Health, Foods, 13(11): 1-15.
Akinmeye, F., Chriki, S., Liu, C., Zhao, J. ve Ghnimi, S. (2024). What Factors Influence Consumer Attitudes Towards Alternative Proteins?, Food and Humanity, 3(100349): 1-21.
Amara, A. A. ve El-Baky, N. A. (2023). Fungi as a Source of Edible Proteins and Animal Feed, Journal of Fungi, 9(1): 73-85.
Applegate, L. (2018). Beslenme ve Diyet Temel İlkeleri. İstanbul: Tıp Kitabevleri
Aydın, Ö. Ş., Birlik, P. M. ve Şahan, Y. (2023). Soğuk Plazma Uygulamasının Gıda Bileşenleri Üzerine Etkileri, Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 37(2): 477-498.
Balasubramanian, B., Liu, W., Pushparaj, K. ve Park, S. (2021). The Epic of In Vitro Meat Production—a Fiction Into Reality, Foods, 10(6): 1395-1410.
Baş, A., Peksever, D. ve El, S. N., (2021, Haziran14-15). Sürdürülebilir Protein Kaynakları: Bitki, Böcek, Yapay Et ve Tek Hücre Proteinleri (Sözlü bildiri), International Turkic World Congress on Science and Engineering, Adana, Türkiye.
Białek-Dratwa, A., Staśkiewicz-Bartecka, W., Kiciak, A., Wardyniec, A., Grajek, M., Aktaç, Ş. ve Kowalski, O. (2024). Food Neophobia and Avoidant/Restrictive Food Intake among Adults and Related Factors, Nutrients, 16(17): 2952-2963.
Boğa, M., Avcı, B. C., Kılıç, H. N. ve Civaner, A. G. (2022). Bazı Baklagil Ağaç Yapraklarının Alternatif Yem Kaynağı Olarak Besin Madde İçerikleri ve Sindirilebilirliklerinin Belirlenmesi, KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 25(5): 1191-1197.
Bowen, G. A. (2009). Document Analysis as a Qualitative Research Method. Qualitative Research Journal, 9(2): 27–40.
Can, B., Majoo, F. ve Öztürkcan, A. (2024). Consumer Acceptance, Attitude and Knowledge Studies on Alternative Protein Sources: Insight Review, Gıda, 49(4): 682-702.
Cankül, D. ve Borovska, Y. (2021). Moleküler Gastronomi Uygulamalarının Analizi: Avrupadan Örnekler, Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel (Online), 4(1): 29-40.
Cobo, M. J., López-Herrera, A. G., Herrera-Viedma, E. ve Herrera, F. (2011). Science mapping software tools: Review, analysis, and cooperative study among tools. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 62(7): 1382–1402.
Demirci, M. ve Yetim, H. (2021). İnsan Gıdası Olarak Böcek Proteinleri Tüketimi ve Getirdiği Sorunlar, Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi, 3(2): 11-22.
Doğan, M. (2022). Gıdalar, Özellikleri, Fonksiyonları ve Mutfak Uygulamaları. Ankara: Nobel Akademik Yayınları.
Doğan, M., (2023). Gastronomi Mühendisliği. Ankara: Nobel Akademik Yayınları.
Doğan, N., Doğan, C. ve Hayoğlu, İ. (2014). Farklı Sıcaklık ve Süre Uygulamalarının Pleurotus ostreatus (İstiridye Mantarı)'un Bazı Özelliklerine Etkisi, Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 18(4): 10-16.
Erdoğan, E., Kaya, O., Derin, E. ve Ebcim, B. Ç. (2022). Hava Bazlı Proteinin Alternatif Bir Protein Kaynağı Olarak Kullanım Olanaklarının İncelenmesi, International Journal of Life Sciences and Biotechnology, 5(3): 643-668.
Eren, S. (2020). Gastronomi ve Turizmde Sağlıklı Yiyecek Üretimi, Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(2): 228-241.
Erol, İ. ve Demir, N. (2024). Alternatif protein kaynaklarına ilişkin gelişmeler, mevzuat ve denetim. İçind; K. Şahin (Ed.), Alternatif gıda kaynakları (ss. 47–77). Ankara: Basım Yayın.
Esmer, B., Hepsağ, F. ve Hayoğlu, İ. (2024). Bitkisel Proteinler ve Et Alternatifi Olarak Kullanımı, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(4): 1913-1932.
Falagas, M. E., Pitsouni, E. I., Malietzis, G. A. ve Pappas, G. (2008). Comparison of PubMed, Scopus, Web of Science, and Google Scholar: Strengths and weaknesses, The FASEB Journal, 22(2): 338–342.
Gasco, L., Acuti, G., Bani, P., Dalle Zotte, A., Danieli, P. P., De Angelis, A. ve Roncarati, A. (2020). Insect and Fish by-products as Sustainable Alternatives to Conventional Animal Proteins in Animal Nutrition, Italian Journal of Animal Science, 19(1): 360-372.
Gasco, L., Gai, F., Maricchiolo, G., Genovese, L., Ragonese, S., Bottari, T. ve Caruso, G. (2018). Fishmeal Alternative Protein Sources for Aquaculture Feeds. In Feeds for the Aquaculture Sector: Current Situation and Alternative Sources, (ss. 1-28). Springer Cham.
Gasparre, N., Fois, S. ve Mazzei, P. (2025). Enzymatic Hydrolysis of Plant Proteins: Enhancing Functionality and Bioavailability, Food and Bioprocess Technology, 18: 3272–3287.
Gencal, A. ve Selçuk, G. N. (2024). Alternatif Gıda Olan Yenilebilir Böcekler, Gastro-World, 2(2): 16-27.
Gisslen, W. (2021). Professional Cooking. New York: John Wiley ve Sons
Glänzel, W. ve Schubert, A. (2004). Analysing scientific networks through co-authorship. In H. F. Moed, W.
Glänzel, and U. Schmoch (Eds.) Handbook of Quantitative Science and Technology Research (pp. 257–276). Springer.
Gómez, B., Munekata, P. E., Zhu, Z., Barba, F. J., Toldrá, F., Putnik, P. ve Lorenzo, J. M. (2019). Challenges and Opportunities Regarding the Use of Alternative Protein Sources: Aquaculture and Insects, Advances in Food and Nutrition Research, 89(2019): 259-295.
Grossmann, L. ve Weiss, J. (2021). Alternative Protein Sources as Technofunctional Food Ingredients, Annual Review of Food Science and Technology, 12(1): 93-117.
Gümüş, S. ve Yıldız, S. (2024). Ultrases Prosesinin Bitkisel Atık ve Yan Ürünlerden Protein Eldesinde Kullanımı ve Proteinlerin Fonksiyonel Özellikleri Üzerine Etkisi, Gıda, 49(1): 68-87.
Güner, C. ve Başdoğan, H. (2025). Yenilikçi Yaklaşım Olarak Fonksiyonel Noodle Üretiminde Kullanılan Temel Bileşenler, Aydın Gastronomy, 9(1): 207-232.
Güneşliol, B.E. ve Tek, N. (2022, Mart 26-28). Sürdürülebilir Beslenmede Bitkisel Protein Kaynaklarının Önemi, 4. Uluslararası Tıp Bilimleri ve Multidisipliner Yaklaşımlar Kongresi, (ss.335-343). İstanbul, Türkiye.
Hadi, J. ve Brightwell, G. (2021). Safety of Alternative Proteins: Technological, Environmental and Regulatory Aspects of Cultured Meat, Plant-based Meat, Insect Protein and Single-cell Protein, Foods, 10(6): 1-22.
İlter, I., Akyıl, S., Koç, M. ve Kaymak-Ertekin, F. (2016). Alglerden Elde Edilen Stabilize Edici Maddeler, Akademik Gıda, 14(3): 315-321.
Kara, A. ve Karaman, E. (2022). Gastronomide Alternatif Gıda Kaynağı Olan Alglere Genel Bir Bakış. İçinde; Y. Oğan (Editör) Gastronomi Alanındaki Tematik Araştırmalar II. (ss. 124-135) İstanbul: Çizgi Kitabevi Yayınları.
Kaur, L., Mao, B., Beniwal, A. S., Kaur, R., Chian, F. M. ve Singh, J. (2022). Alternative Proteins vs Animal Proteins: The Influence of Structure and Processing on Their Gastro-Small Intestinal Digestion, Trends in Food Science ve Technology, 122: 275-286.
Kılınç, G., Çelen, F. N. ve Bağdatlıoğlu, N. (2022). Insects as a Source of Protein, Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 10(3): 468-474.
Kıral, B. (2020). Nitel Bir Veri Analizi Yöntemi Olarak Doküman Analizi, Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15): 170-189.
Kumar, R., Hegde, A. S., Sharma, K., Parmar, P. ve Srivatsan, V. (2022). Microalgae as a Sustainable Source of Edible Proteins and Bioactive Peptides–Current Trends and Future Prospects, Food Research International, 157(111338) 1-22.
Kumkapu, M. ve Yeşilçubuk, N. Ş. (2023). Sürdürülebilir Gıda, Gıda Takviyesi ve Gıda Katkı Maddesi Üretiminde Alglerin Önemi, Akademik Gıda, 21(2): 187-197.
Künili, İ. E., Dinç, S. ve Çolakoğlu, F. (2023). Geleneksel Et Üretimi ve Tüketimine Alternatif: Et Analogları, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 12(1): 159-174.
Laviolette, C. ve Godin, L. (2024). Cultivating Change in Food Consumption Practices: the Reception of the Social Representation of Alternative Proteins by Consumers, Appetite, 199(107391): 1-11.
Lee, S. Y. Lee, D. Y., Jeong, J. W., Kim, J. H., Yun, S. H., Joo, S. T., ve Hur, S. J. (2023). Studies on Meat Alternatives with a Focus on Structuring Technologies, Food and Bioprocess Technology, 16(7): 1389-1412.
Liceaga, A. M., Aguilar-Toalá, J. E., Vallejo-Cordoba, B., González-Córdova, A. F. ve Hernández-Mendoza, A. (2022). Insects as an Alternative Protein Source, Annual Review of Food Science and Technology, 13(1): 19-34.
Ma, K. K., Greis, M., Lu, J., Nolden, A. A., McClements, D. J. ve Kinchla, A. J. (2022). Functional Performance of Plant Proteins, Foods, 11(4): 594.
Maurya, N. K. ve Kushwaha, R. (2019). Novel Protein Foods: Alternative Sources of Protein for Human Consumption. In Research Trends in Food Technology and Nutrition (ss. 131-142). India: Akinik Publication.
Mellor, C., Embling, R., Neilson, L., Randall, T., Wakeham, C., Lee, M. D. ve Wilkinson, L. L. (2022). Consumer Knowledge and Acceptance of “Algae” as a Protein Alternative: A UK-Based Qualitative Study, Foods, 11(12): 1-15.
Miguel, S., Tannuri de Oliveira, E. F. ve Cabrini Grácio, M. C. (2016). Scientific production on open access: A worldwide bibliometric analysis in the academic and scientific context. Publications, 4(1): 1–15.
Molfetta, M., Morais, E. G., Barreira, L., Bruno, G. L., Porcelli, F., Dugat-Bony, E. ve Minervini, F. (2022). Protein Sources Alternative to Meat: State of the Art and Involvement of Fermentation, Foods, 11(14): 1-20.
Mushtaq, W., Baba, H., Akata, İ. ve Sevindik, M. (2020). Antioxidant Potential and Element Contents of Wild Edible Mushroom Suillus Granulatus, KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 23(3): 592-595.
Muslu, M. (2020). Sağlığın Geliştirilmesi ve Sürdürülebilir Beslenme İçin Alternatif Bir Kaynak: Yenilebilir Böcekler. Gıda, 45(5): 1009-1018.
Mylan, J., Andrews, J. ve Maye, D. (2023). The Big Business of Sustainable Food Production and Consumption: Exploring the Transition to Alternative Proteins, Proceedings of the National Academy of Sciences, 120(47), 1-18.
Okur, H. C., Onay, T. ve Uçar, A. (2023). Alternatif protein kaynağı: Yapay et, Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 5(3): 272-281.
Onwezen, M. C., Bouwman, E. P., Reinders, M. J. ve Dagevos, H. (2021). A Systematic Review on Consumer Acceptance of Alternative Proteins: Pulses, Algae, Insects, Plant-based Meat Alternatives, and Cultured Meat, Appetite, 159(105058):1-25.
Otero, D. M., Mendes, G. D. R. L., da Silva Lucas, A. J., Christ-Ribeiro, A. ve Ribeiro, C. D. F. (2022). Exploring Alternative Protein Sources: Evidence from Patents and Articles Focusing on Food Markets, Food Chemistry, 394(133486): 1-13.
Özdal, H. R. ve Nakilcioğlu, E. (2024). Alternatif Protein Kaynağı Olarak Yenilebilir Böcekler ve Tüketici Kabulü, Gıda, 49(3): 567-579.
Paul, J., Lim, W. M., O’Cass, A., Hao, A. W. ve Bresciani, S. (2021). Scientific procedures and rationales for systematic literature reviews (SPAR-4-SLR), International Journal of Consumer Studies, 45(4): 1-16.
Pekmez, H. (2025). Gastronomi ve gıda bilimi alanında bibliyometrik bir analiz: Akademik yayınların gelişimi ve eğilimleri, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 13(2): 1514–1533.
Pekşen, A. ve Kaplan, M. (2017). Ordu İlinin Ekonomik Öneme Sahip Yenilebilen Doğa Mantarları, Akademik Ziraat Dergisi, 6 (Özel Sayı): 335-342.
Pexas, G., Ampatzidis, Y. ve Gavriilidis, G. (2023). The Future of Protein Sources in Livestock Feeds: Implications for Sustainability and Food Safety, Frontiers in Sustainable Food Systems, 7(1188467): 1-13.
Polat, Z. A. ve Alkan, M. (2015). Jeodezi, Jeoinformasyon ve Arazi Yönetimi Dergisi’nin Bibliyometrik Analizi, TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası, 15: 25-28.
Procházka, P., Soukupová, J., Mullen, K. J., Tomšík Jr, K. ve Čábelková, I. (2023). Wild Mushrooms as a Source of Protein: A Case Study from Central Europe, Especially the Czech Republic, Foods, 12(5): 1-15.
Puljić, I., Martinez, J. ve Zamora, M. C. (2025). Alternative proteins in functional foods: A systematic review. Processes, 13(1): 1-21.
Pulluk, E. (2021). Beslenmede Alternatif Protein Kaynakları. İçinde; Y. Oğan (Editör) Gastronomi Araştırmaları (ss. 92-102). İstanbul: Çizgi Kitabevi Yayınları.
Queiroz, L. S., Nogueira Silva, N. F., Jessen, F., Mohammadifar, M. A., Stephani, R., Fernandes de Carvalho, A. ve Casanova, F. (2023). Edible Insect as an Alternative Protein Source: A Review on the Chemistry and Functionalities of Proteins Under Different Processing Methods, Heliyon, 9(e14831): 1-15.
Quintieri, L., Nitride, C., De Angelis, E., Lamonaca, A., Pilolli, R., Russo, F. ve Monaci, L. (2023). Alternative Protein Sources and Novel Foods: Benefits, Food Applications and Safety Issues, Nutrients, 15(6): 1-32.
Raman, R., Subramaniam, N., Nair, V. K., Shivdas, A., Achuthan, K. ve Nedungadi, P. (2022). Women Entrepreneurship and Sustainable Development: Bibliometric Analysis and Emerging Research Trends, Sustainability, 14(15): 1-32.
Rather, J. A., Akhter, N., Punoo, H. A., Haddad, M., Ghnamat, S. A. A., Manzoor, N., ... ve Dar, B. N. (2025). Sustainable Algal Proteins, Novel Extraction Techniques and Applications in The Bakery, Dairy and Pharmaceutical Industries: A Comprehensive Review, Food Chemistry, 465(141828): 1-13.
Sak, R., Sak, İ. T. Ş., Şendil, Ç. Ö. ve Nas, E. (2021). Bir Araştırma Yöntemi Olarak Doküman Analizi, Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1): 227-256. https://doi.org/10.33400/kuje.843306
Samancı, Ö. (2020). Gastronomi: Disiplinler Arası Bir Buluşma, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 31(1): 92-95. https://doi.org/10.17123/atad.713586
Sauer, P. C. ve Seuring, S. (2023). How to conduct systematic literature reviews in management research: A guide in 6 steps and 14 decisions. Review of Managerial Science, 17(5): 1899–1933.
Sevindik, M. (2024). Total Phenolic, Total Flavonoid Contents and Antioxidant Potential of the Wild Edible Mushroom Clitocybe Odora, KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 27(1): 75-81.
Seyhan, S., Nakilcioğlu, E. ve Ötleş, S. (2024). Geleceğin Alternatif Protein Kaynakları: Bitkiler, Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 12(1): 153-174.
Shehatta, I. ve Al-Rubaish, A. M. (2019). Impact of country self-citations on bibliometric indicators and ranking of most productive countries. Scientometrics, 120(3): 775–791.
Shipman, D. (2021). Beslenmede Vejetaryen Modeli, Aydın Gastronomy, 5(1): 45-62.
Siddiqui, S. A., Alvi, T., Sameen, A., Khan, S., Blinov, A. V., Nagdalian, A. A. ve Onwezen, M. (2022). Consumer Acceptance of Alternative Proteins: A Systematic Review of Current Alternative Protein Sources and Interventions Adapted to Increase Their Acceptability, Sustainability, 14(15370): 1-19.
Small, H. (1973). Co-Citation in The Scientific Literature: A New Measure of The Relationship Between Two Documents, Journal of the American Society for Information Science, 24(4): 265–269.
Sürek, E. ve Uzun, P. (2020). Geleceğin Alternatif Protein Kaynağı: Yapay Et. Akademik Gıda, 18(2): 209-216.
Şensu, E., Yücetepe, A. ve Özçelik, B. (2024). Alternatif Protein Kaynağı Olarak Makroalgler ve Makroalgal Proteinlerin Ekstraksiyonu: Bir Derleme Çalışması, Gıda, 49(6): 1175-1189.
Takefuji, Y. (2021). Sustainable Protein Alternatives, Trends in Food Science and Technology, 107: 429-431.
Taş, B. ve Şengülendi, F. T. (2023). Farklı LED Işıklar Altında Yetiştirilen Köksüz Su Mercimeğinin (Wolffia Arrhiza) Dumas Yöntemi Kullanılarak Ham Protein Içeriğinin Belirlenmesi, Aquatic Research, 6(3): 189–200.
Tekin, N. ve Varlı, S. N. (2023). Farklı Hazırlama ve Pişirme İşlemlerinin Kurubaklagillerin Besin Değeri Üzerine Etkisi, Beslenme ve Diyet Dergisi, 51(3): 100-108.
Tekiner, İ. H., Darama, G., Özatila, B. ve Yetim, H. (2022). Beslenme ve Gıda Teknolojisi Yönünden Yenilebilir Böcekler, Academic Platform Journal of Halal Lifestyle, 4(1): 18-29.
Thirumdas, R., Brnčić, M., Brnčić, S. R., Barba, F. J., Gálvez, F., Zamuz, S. ve Lorenzo, J. M. (2018). Evaluating the Impact of Vegetal and Microalgae Protein Sources on Proximate Composition, Amino Acid Profile, and Physicochemical Properties of Fermented Spanish “Chorizo” Sausages, Journal of Food Processing and Preservation, 42(11): 1-8.
Topçu, G. D. ve Özkan, Ş. S. (2019). Akdeniz Ekolojik Koşulları için Alternatif Bir Bitki: Crotalaria juncea L. (Krotalarya), KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 22(2): 339-345.
Ünsal, A. (2019). Beslenmenin Önemi ve Temel Besin Öğeleri, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(3): 1-10.
Van Eck, N. ve Waltman, L. (2009). Software Survey: VOSviewer, A Computer Program for Bibliometric Mapping, Scientometrics, 84(2): 523-538.
Van Leeuwen, T. (2004). Descriptive Versus Evaluative Bibliometrics. In, Moed, F., Glanzel, W. ve Schmoch, U. (Eds.) Handbook of Quantitative Science and Technology Research: The Use of Publication and Patent Statistics in Studies of SveT Systems (ss. 373-388). Springer Dordrecht.
Wang, M. ve Chai, L. (2018). Three new bibliometric indicators/approaches derived from keyword analysis. Scientometrics, 115(1), 1–20.
Yağdı, S. D. ve Konuşkan, Z. G. (2021). Glutensiz Ürünlerde Kullanılan Alternatif Protein Kaynakları, Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (32): 32-39.
Yavuzer, E. (2020). Comparing the Fatty Acid Level of Sand Smelt (Atherina Boyeri) With Rainbow Trout (Oncorhynchus Mykiss) As A Cheaper Protein and Fatty Acid Source. Acta Aquatica Turcica, 16(1): 106-112. https://doi.org/10.22392/actaquatr.603538
Yeşilayer, N., Kaymak, İ. E., Gören, H. M. ve Karslı, Z. (2013). Balık Yemlerinde Balık Ununa Alternatif Bitkisel Protein Kaynaklarının Kullanım Olanakları, Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi, (4): 12-30.
Yetim, H. ve Tekiner, İ. H. (2020). Alternatif Protein Kaynaklarından Yapay Et Üretimi Kavramına Eleştirel Bir Bakış. Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi, 2(2): 85–100.
Yılmaz Önal, H., Yüksel, A., Parmaksız, A., Alpat, İ. (2022). Meat Consumption and Sustainability in Turkey, KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 25(6): 1423-1433.

There are 96 citations in total.

Details

Primary Language	Turkish
Subjects	Food Properties, Food Nutritional Balance, Gastronomy
Journal Section	Research Article
Authors	Kadir Yavuz 0009-0000-7791-8504 Dilek Dülger Altıner 0000-0002-7043-2883
Submission Date	March 22, 2025
Acceptance Date	October 10, 2025
Publication Date	January 23, 2026
Published in Issue	Year 2026 Issue: 1

Cite

APA	Yavuz, K., & Dülger Altıner, D. (2026). Gastronomi ve Gıda Biliminde Alternatif Protein Kaynakları: Web of Science Veri Tabanında Bibliyometrik Analiz. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi(1), 43-66. https://doi.org/10.17123/atad.1663136
AMA	Yavuz K, Dülger Altıner D. Gastronomi ve Gıda Biliminde Alternatif Protein Kaynakları: Web of Science Veri Tabanında Bibliyometrik Analiz. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi. January 2026;(1):43-66. doi:10.17123/atad.1663136
Chicago	Yavuz, Kadir, and Dilek Dülger Altıner. “Gastronomi Ve Gıda Biliminde Alternatif Protein Kaynakları: Web of Science Veri Tabanında Bibliyometrik Analiz”. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, no. 1 (January 2026): 43-66. https://doi.org/10.17123/atad.1663136.
EndNote	Yavuz K, Dülger Altıner D (January 1, 2026) Gastronomi ve Gıda Biliminde Alternatif Protein Kaynakları: Web of Science Veri Tabanında Bibliyometrik Analiz. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi 1 43–66.
IEEE	K. Yavuz and D. Dülger Altıner, “Gastronomi ve Gıda Biliminde Alternatif Protein Kaynakları: Web of Science Veri Tabanında Bibliyometrik Analiz”, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, no. 1, pp. 43–66, January2026, doi: 10.17123/atad.1663136.
ISNAD	Yavuz, Kadir - Dülger Altıner, Dilek. “Gastronomi Ve Gıda Biliminde Alternatif Protein Kaynakları: Web of Science Veri Tabanında Bibliyometrik Analiz”. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi 1 (January2026), 43-66. https://doi.org/10.17123/atad.1663136.
JAMA	Yavuz K, Dülger Altıner D. Gastronomi ve Gıda Biliminde Alternatif Protein Kaynakları: Web of Science Veri Tabanında Bibliyometrik Analiz. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi. 2026;:43–66.
MLA	Yavuz, Kadir and Dilek Dülger Altıner. “Gastronomi Ve Gıda Biliminde Alternatif Protein Kaynakları: Web of Science Veri Tabanında Bibliyometrik Analiz”. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, no. 1, 2026, pp. 43-66, doi:10.17123/atad.1663136.
Vancouver	Yavuz K, Dülger Altıner D. Gastronomi ve Gıda Biliminde Alternatif Protein Kaynakları: Web of Science Veri Tabanında Bibliyometrik Analiz. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi. 2026(1):43-66.

Aim & Scope

Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi’ne makale önermek için bir zaman sınırlaması yoktur. Yılın herhangi bir ayında veya gününde dergiye makale önerebilirsiniz.

Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 1990 yılının Ocak ayında Anatolia: Turizm ve Çevre Dergisi adıyla yayın faaliyetine başladı. Dergi, Türkiye’de turizm alanında kuramsal, kavramsal ve uygulamalı çalışmalara yer vermektedir. Derginin 1990-1997 yılları arasındaki yayın süreci, akademik içerikli bir süreli yayın şeklinde olup, 1997 yılında hakem denetimli dergi olarak yayımlanmaya başlandı. Halen hakemli denetimine açık dergi olma özelliğini devam ettiren dergide, turizm ve yakın alanları olan konaklama, seyahat ve yiyecek-içecek işletmeciliği başta olmak üzere; turizm disiplininin yakın ilgi ve ilişki içerisinde olduğu dallarda hazırlanmış makaleler yayımlanmaktadır.

Dergiye önerilen her bir makale en az iki hakemin değerlendirilmesine sunulmaktadır; gerekli görüldüğünde İstatistik Editörünün incelemesine de başvurulabilmektedir. Dergiye gönderilecek makalelerin hazırlanması aşamasında "Yayın ve Yazım Kuralları"na özellikle uyulması yazarlardan beklenmektedir. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi"nde "Hakem-Denetimli Makaleler"in yanı sıra, alanında uzman akademisyenlerin üstlendiği "Rekreasyon Araştırmaları", "Gastronomi Araştırmaları", "Turist Rehberliği Araştırmaları", "Turizm Tarihi İncelemeleri", "Konferans Notları", "Kitap Tanıtımı" ve "Editöre Mektup" bölümlerine de yer verilmektedir. Söz konusu bölümlere yazı göndermek isteyenlerin ilgili bölüm editörüyle iletişime geçmeleri gerekmektedir.

Şu konularda hazırlanmış çalışmalar dergiye önerilebilir: Turizm; İşletme Yönetimi, Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Ekonomi, Yönetim, Pazarlama, Sosyoloji, Rekreasyon, Boş Zaman, Psikoloji, Coğrafya, İletişim, Çevre Mühendisliği, Gıda Mühendisliği, Finansman, Muhasebe, Arekoloji, Tarih, Hukuk, Planlama, Antropoloji, Siyasal Bilimler, Yiyecek-İçecek, Spor, Eğitim, Din, Mimarlık, Kamu Yönetimi, Şehir Planlama, Dilbilim, Sanat Tarihi, Tanıtım, Kadın Çalışmaları, Halkbilim, Ekonometri, Endüstri Mühendisliği, Tekstil, Doğa Tarihi, İstatistik, Biyoloji, Peyzaj Mühendisliği, Halk Sağlığı, Beslenme ve Diyetetik, Hidro-Klimatoloji, Çevre Tasarımı, Uluslararası İlişkiler, Sağlık İdaresi, Aile ve Tüketici Bilimleri, Maliye, Hidrojeoloji, Fizyoterapi, İç Mimarlık, Bilgisayar Mühendisliği, Ev Ekonomisi, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Bölgesel Çalışmalar, Müzecilik, El Sanatları, Disiplinlerarası Çalışmalar. (Çalışmalarda konunun ve/veya uygulamasının turizm alanı veya sektörü ile ilgili olması önkoşulu aranır.)

Author Guidelines

MAKALE YÜKLERKEN EDERKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KONULAR

Anatolia: Turizm Araştırmaları dergisinde adil ve çift kör hakem değerlendirme sürecinin sağlıklı biçimde yürütülebilmesi için, makalelerin tamamen anonimleştirilmiş olarak gönderilmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda, yazar(lar) aşağıdaki hususlara dikkat etmekle yükümlüdür:
    •Ana makale dosyasında yazar(lar)ı tanımlayıcı hiçbir bilgiye yer verilmemelidir.
•Yazar adları, kurum bilgileri, teşekkür, proje/finansman bilgileri ve etik bildirimler ana makale dosyasından çıkarılmalı, yalnızca Başlık Sayfasında sunulmalıdır.
    •Makale dosya adında yazar adı veya kurum adı kullanılmamalıdır.
    •Ana makale dosyasındaki üstbilgi ve altbilgilerde yazar adı veya kimlik belirleyici herhangi bir ifade yer almamalıdır.
Ana makale dosyası bu anonim hâliyle hakemlere gönderilecektir. Başlık Sayfası hakemlerle paylaşılmayacak, yalnızca editoryal değerlendirme sürecinde kullanılacaktır.

BAŞLIK SAYFASINDA ŞUNLAR YER ALMALIDIR:

1. Makale Bilgileri

• Makalenin Türkçe başlığı

• Makalenin İngilizce başlığı

2. Yazar Bilgileri

• Yazarların tam listesi

• Her bir yazar için:

o Adı ve soyadı

o Kurumu ve birimi

o ORCID Bilgisi

o Telefon numarası

o E-posta adresi

Makalenin yazımına katkı sunan ve yazarlık kriterlerini karşılayan tüm kişilerin, başvuru sırasında yazar listesinde yer alması zorunludur.

3. Etik Bildirimler
Başlık sayfasında “Etik Bildirimler” başlığı altında aşağıdaki beyanlar yer almalıdır:

• Teşekkürler (varsa)

• Çıkar çatışması beyanı

• Finansman beyanı

• Etik kurul onayı ve bilgilendirilmiş onam beyanı (gerekiyorsa)

• Yazarlar, kurumlar, fon sağlayıcılar, etik kurul veya benzeri yapılarla ilgili olup anonimliği tehlikeye atabilecek diğer tüm kimlik bilgileri

------

Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi’nin yayın politikası; uygulamalı ve derleme türü (meta-analiz çalışmaları model önerileri olgu sunuları ve tartışmalar vb.) çalışmaları yayımlamak ve turizm literatürünün geliştirilmesine katkıda bulunmaktır. Dergiye gönderilen bütün makaleler editörler kurulu denetimine alınır kabul görmesi durumunda yayımlanır. Makale değerlendirme sürecini daha verimli kullanabilmek ve derginin bilimsel olma kalitesini daha da yükseltmek için yazarların aşağıda belirtilen yazım kurallarına uymaları önerilir.

MAKALE İNCELEMESİ: Dergiye yayımlanması amacıyla önerilen makaleler, en az iki hakem tarafından değerlendirmeye tabi tutulur, hakemlerin önerileri dikkate alınır ve istenen düzeltmelerin yerine getirilmesi koşuluyla yayımlanır. İstenilen makale şablonuna ve önerilere bağlı kalınarak hazırlanıp gönderilen çalışmalar değerlendirmeye alınır.

MAKALE TESLİMİ: Belirtilecek bilgiler arasında yazarın adı-soyadı ve akademik derecesi telefon ve faks numaraları ile e-posta adresini içeren bilgilerin yer almasına dikkat edilmelidir. Gönderilecek olan makaleler daha önce herhangi bir basılı veya sanal bir ortamda yayımlanmamış olmalıdır.

Bildirilerin makale olarak sunulması: Bununla birlikte daha önce herhangi bir kongrede bildiri olarak sunulmuş bir çalışmanın makale halinde önerilmesi aşamasında şu konulara dikkat edilmelidir: a) Öncelikle daha önce bildiri olarak sunulan metin ile makale halinde sunulan metnin aynı olmaması gerekmektedir. b) Bildiri olarak sunulan çalışmadan olan farklı olan yönler ayrıca belirtilmelidir. c) Bildiri olarak sunulan çalışmanın yayımlanmış (veya sunulmuş) örneği makalenin dergiye önerilmesi aşamasında gönderilmelidir.

Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Metin tek sütün olarak yazılmalıdır.

Satır başlarında girinti kullanılmadan sola yaslı olarak yazılmalıdır.

Başlıklarda numaralandırma yapılmamalıdır. Ana başlıklar tüm harfler büyük olacak şekilde, ara başlıklar ise yalnızca ilk harfler büyük olacak şekilde yazılmalıdır.

Tablo başlıkları tablonun üstünde, şekil başlıkları şeklin altında yer almalıdır.

Tablolarda ve şekillerde bold karakter kullanılmamalıdır. Vurgulanması istenen yerler italik yapılabilir.

Tablo ve şekillerde (hücrelerde) renklendirme/boyama yapılmamalıdır.

Metin içinde (başlıklar hariç) bold karakter kullanılmamalıdır. Vurgulanması istenen yerler italik yapılabilir.

Metin içinde parantez içinde atıf verirken, yazar soyadı ve yayın yılı arasına virgül olmamalıdır.

Parantez içinde birden fazla kaynağa atıf verilecek ise bu kaynaklar en eskiden en yeniye doğru sıralanmalıdır.

Metnin genelinde Times New Roman 12 punto kullanılmalıdır. Tablolarda ve şekillerde ise Arial Narrow karakteri 10 punto olarak kullanılmalıdır.

Ondalıklı sayıların yazımında nokta yerine virgül kullanılmalıdır.

MAKALE BAŞLIĞI: Okuyucunun makale ile ilk olarak amacını açıkça ifade edebilen bir başlık aracılığıyla ilişki kurduğu akıldan çıkarılmamalıdır. Bu nedenle başlığın makalenin amacını ve sınırlarını tam olarak anlatabilen bir içerikte olmasına dikkat edilmelidir. Dolayısıyla makale başlığının çok uzun olmamasına dikkat edilerek makalede anlatılan çalışmayı içermesi sağlanmalıdır. Başlığın; sekiz sözcüğü ya da boşluklar dahil 50 karakteri geçmemesine özen gösterilmelidir.

ÖZ: Her makalede Türkçe ve İngilizce dillerinde hazırlanmış öz bulunmalıdır. Bilindiği gibi öz makalede önemsiz ayrıntıların atlanarak ana noktaların belli bir anlam içerecek şekilde kısaca ifade edilmesidir. Öz, en az 140, en fazla 150 sözcüğü geçmeyecek şekilde hazırlanmalıdır. Genel olarak özün hazırlanmasında; çalışmanın konusu amacı hazırlanma yöntemi veri derleme aracı/araçları ve teknikleri örnekleme analiz biçimi ve sonuçlara ilişkin açıklamalar yer almalıdır.

ANAHTAR SÖZCÜKLER: Bilindiği üzere, yayımlanan makalelere yer veren indeks ve öz (abstract) veri tabanlarında anahtar sözcükler makalelere ulaşımı kolaylaştırır. Veri tabanları üzerinde yapılacak taramalardan rasyonel sonuçların alınabilmesi için anahtar sözcüklerin doğru verilmiş olması önemlidir. Anahtar sözcük sayısı altı ile sınırlandırılmalıdır. Sıralanma şekli inceleme konusu olan konunun yer aldığı disiplinden başlayıp daha ayrıntılı olan konulara doğru olmalıdır. Çalışmanın uygulandığı coğrafi alan/bölge en sonda yer almalıdır.

GİRİŞ: Giriş bölümünün amacı çalışmanın genel bir tespitini ve analizini yapmaktır. Çalışmanın amacı aşamaları bölümleri işlenen düşünceler net ve bütünlüklü olarak kısaca özetlenerek okuyucuya aktarılmalıdır. Konunun ne olduğu araştırmanın niçin yapıldığı hangi bölümlerde nelerin söz konusu edildiği gibi soruların yanıtları yer almalıdır. Bu sorular arasında var olan bir sorunu ortaya koymak bir soruna çözüm getirmek herhangi bir konuyla ilgili literatüre katkıda bulunmak gibi amaçlar bulunabilir. Bu bölümde konu ile ilgili literatür taramasına ve araştırma yöntemine yer verilmemelidir.

KURAM: Bu bölüme “konu” da denilmektedir. Bu bölümde çalışmanın dayandığı kuramsal çerçeveye yer verilir. Böylelikle hazırlanan makalenin hangi alan üzerine hazırlandığı açıklanır. Bu bölümle ilgili anlatımlar söz konusu çalışmaya açılım sağlayan kuramsal çerçeve ile sınırlı tutulmalıdır. Yazar/yazarlar isterse giriş ile kuram ve ilgili çalışmalar bölümlerini “Giriş” bölümü kapsamında tek bir başlık altında da hazırlayabilir.

İLGİLİ ÇALIŞMALAR: Bu bölümde makale konusuna giren alanda daha önce gerçekleştirilmiş benzer araştırmalara yer verilir. İlgili çalışmalar bölümüne çeşitli yazarlar literatür (alanyazın) taraması örneğinde olduğu gibi farklı isimler verebilmektedir. Söz konusu araştırmalarda hangi konuların hangi yöntemle incelendiği hangi sonuçlara ulaşıldığı vb. konulara kısaca burada değinilir. Ayrıca makalenin ilgili alana getirdiği katkının belirlenmesi açısından da ilgili çalışmalara yer verilmesi önemlidir. Makale yazarı ilgili alanda var olan hangi boşlukta bilime katkıda bulunduğunu ortaya koyabilmesi için ilgili çalışmalar bölümünün eksiksiz bir şekilde hazırlaması gerekmektedir.

YÖNTEM: Bu bölümde, şimdiye kadar yapılan açıklamaların ışığında var olan veya olduğuna inanılan sorunun ve çözümünün ortaya konulabilmesi için yürütülen araştırmaya ait bilgiler açıklanır. Çalışmada kullanılacak yaklaşım ve yöntemin tam bir betimlemesi yapılır. Bu bilgilerin verilmesinin esas amacı kullanılan yöntemin izlenmesi ile bir başka araştırmacının aynısını tekrarlamasına olanak tanınmasıdır. Bu nedenle yöntem bilimsel bilginin temeli olan tekrar edilebilirlik koşulu için yeterli açıklıkta anlatılmalıdır. Bu bölümde ayrıca, anakütlenin özellikleri, bilgi toplama tekniği, niçin bu veri toplama tekniğinin tercih edildiği, tekniğin avantajlı ve dezavantajlı yönlerine ilişkin açıklamalar yer alır. Araştırmada veri derlemede kullanılan aracın geliştirilme aşamaları ve içeriği gibi konular olabildiğinde ayrıntılı bir şekilde açıklanır. Araştırma alan araştırması tekniklerinden biri ile gerçekleştirilmiş ise seçilen örnekleme tekniği ve bu tekniğin tercih edilme nedenleri açıklanır. Çalışma, “toplubakış makalesi (veya derleme)” yani literatür incelemesi içeriğinde hazırlanmış ise, yöntem bölümünde açıklanan konular dikkate alınmayabilir. Ek olarak, Etik Kurul izin belgesi alınan çalışmalarda izinle ilgili bilgilere (kurul adı, tarih ve sayı numarası) makalenin yöntem bölümünde ve ayrıca makalenin ilk ya da son sayfasında yer verilmelidir.

ANALİZ VE BULGULARIN YORUMLANMASI: Yöntem ile ilgili açıklamaların ardından araştırmanın esasını teşkil eden verilerin analizinin yapıldığı bölüme sıra gelir. Elbette ki analiz bölümü veri derlemeye dayalı olan çalışmalar için geçerlidir. Derleme (toplu bakış) türü makalelerde analiz bölümü genellikle bulunmaz. Buradaki açıklamalar genel olarak alan araştırması teknikleri ile derlenen verilerin analizi üzerine yapılmaktadır. Analiz çeşidinin seçimi, istatistiksel testler, güven aralığı, istatistiksel testlerin tercih edilme nedeni vb. noktalar bölümün giriş kısmında açıklanır. Bunlar yapıldıktan sonra sıra bulguların yorumlanması gelmiştir. Bulguların yorumlanması bölümünde ise verilerin analizi ile elde edilmiş bulguların sunumu yapılır. Bulgular araştırma soruları başka deyişle hipotezler ile değerlendirilerek organize edilir. Hipotezlerin ışığında veriler incelenir ve yorumlanır. Bulguların hipoteze uygunluğu değerlendirilir. Sunum biçimi; tablo, grafik veya şekillerden biri veya birkaçı ile gerçekleştirilebilir. İstatistiksel analiz sonuçlarının sunumu da bu bölümde yer alır. Bulguların yorumlanması bölümünde bulguların tekli ikili veya çoklu tablolar biçiminde istatistiksel testlerin sonuçları ile birlikte sununun tercih edilmesi yerinde olacaktır. Böylelikle hangi testin hangi veriler üzerine uygulandığına ilişkin bilgiler daha açık bir şekilde anlaşılır. Bulguların yorumlanması bölümünde örnekleme ilişkin genel bilgiler (demografik veriler) araştırmadan elde edilen bilgiler olmak üzere iki aşamada sunulmalıdır. Araştırmadan elde edilen bulgular ise kendi arasında bir veya birkaç aşamalı olarak sunulabilir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus makalede gereğinden fazla kullanarak açıklamaları tablolar ile boğmamaktır. Mümkün olduğunca tablolar birleştirilmeli ya da araştırma amacı/sorunu ile doğrudan ilgisi olmayan tablolar kullanılmamalıdır. Ayrıca genel bilgilerin tek bir tablo halinde sunulmasında yarar vardır. Tablo sayısı, kesinlikle 7'yi aşmamalıdır. Bu sayıyı aşan ve yer verilmemesinin çalışmanın eksik açıklanacağının düşünüldüğü durumlarda, makaleyi dergiye önermeden önce, dergi editörü ile irtibat kurulmalıdır.

SONUÇ: Makaleden elde edilen sonuçların özetlendiği gerektiği durumlarda genellemelerin yapıldığı bölümdür. Bu bölüm ele alınan sorunun kısa bir tekrarı ile başlamalı ve bunu elde edilen sonuçların kısa bir özeti izlemelidir (uygulamalı çalışmalar için). İfadeler kısa ve öz olmalıdır. İlgili literatüre yapılan olası bilimsel katkı da burada kısaca özetlenmelidir.

DEĞERLENDİRME: Sonuçtan sonra yer alan bu bölümde daha sonra bu alanla ilgili araştırmalarda bulunacak olanlara yol gösterici açıklamalar yapılır. Olası araştırmacılara bu alanda hangi konuların araştırılması gerektiği, araştırmalarda hangi konulara dikkat edilmesi gerektiği gibi açıklamalarda bulunulabilir. Değerlendirme bölümünün hazırlanması zorunlu olmayıp ancak yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda hazırlandığında diğer araştırmacılara yol gösterici olacağı da kuşkusuzdur.

TEŞEKKÜR: Bu bölümde; yazar/lar çalışmanın hazırlanması sürecinde yardım almış oldukları kişilere; çalışmaya parasal destek sağlayan kişi kurum ya da kuruluşlara; ya da verilerin kullanılmasına izin veren kişi kurum ya da kuruluşlara teşekkür edebilir. Bu not çalışma metninin bitiminde ama referanslardan önceki kısımda yer almalıdır.

DİĞER BİLGİLER: Ek olarak gönderilen bir makalenin sağlıklı bir hakem denetiminden geçmesi ve “makale değerlendirme” aşamasının kısa sürede sonuçlanması için makale dilinin Türkçe kuralları ile bilimsel anlatım standartlarına uygun ve yapılan görgül çalışmaların sonuçları güvenilir olmalıdır. Bu konuda gerekiyorsa uzman akademisyenlerden yardım alınmalıdır. Makalede toplam sözcük sayısının 9000’den fazla olmamasına özen gösterilmelidir (ana metin referanslar ve tablo-şekiller dahil). Yazılarda Türk Dil Derneği’nin yazım kılavuzu temel alınmalı yabancı sözcükler yerine olabildiğince Türkçe sözcükler kullanılmalıdır. Konu ile ilgili uluslararası literatürde yer edinmiş teknik kavramların metin içinde yer aldığı ilk yerde yabancı dildeki karşılığı parantez içinde verilmelidir.

REFERANS VERME: Sadece metin içerisinde belirtilen çalışmalara ‘kaynakça’ kısmında yer verilmelidir. Bu bölümde eksik (metinde belirtilmiş ancak ‘kaynakça’ kısmında yer almayan) ya da fazla (metin içerisinde belirtilmemiş ancak ‘kaynakça’ kısmında yer alan) kaynak isimlerine yer verilmemesine özen gösterilmelidir. Kaynaklar yazarların soyadına göre alfabetik sıra ile verilmelidir. Türkçe ile yabancı kaynaklar ya da makaleler ile kitaplar için ayrı bir sınıflandırma yapmadan tek bir liste oluşturulmalıdır.

Metin içerisinde: İlgili çalışmalara yapılacak atıflarda yazarların soyadları ve yayın tarihi kullanılır. Örneğin;

Dener (1996) ...

Dener’e (1996) göre.....

Uysal ve Crompton (1985)....

Uysal ve Crompton’a (1985) göre....

Yazar sayısı üç ve üçten fazla olan eserlere metin içerisinde yapılacak atıflarda sadece ilk yazarın soyadı yazılarak sonrakiler (vd) şeklinde belirtilecektir. Örneğin;

Timur vd. (2000) ....

Timur ve arkadaşları (2000) ... .....

(Timur vd. 2000). .....

(Timur ve arkadaşları 2000).

Parantez içerisinde cümle sonunda birden fazla esere atıfta bulunuluyor ise, kaynaklar yayın tarihi sırasına göre verilmelidir (en eskiden en yeniye doğru). Örneğin;

(Dener 1996; Uysal 1998; Morrison 2002) gibi.

KAYNAKÇA DÜZENİ: Atıf yapılan bütün kaynaklar cilt, sayı ve sayfa numarasının tümünü kapsamalıdır. Kaynakların listesine çalışmanın sonunda ve aşağıdaki şekilde gösterildiği gibi yazarların soyadı sırasına göre yer verilmelidir. Kaynakça bölümünde yer alacak kaynak sayısı en az 20 en fazla 80 olmalıdır. Daha az veya daha fazla sayıda kaynak gösterenlerin çalışmaları değerlendirmeye alınmayacaktır.

Süreli Yayınlar / Dergiler:

Yücelt, U. ve Marcella, M. (1996). Services Marketing in the Lodging Industry: An Empirical Investigation, Journal of Travel Research, 34 (4): 32-38.

Kitaplar:

Witt, E. S. ve Witt, C. A. (1992). Modelling and Forecasting in Tourism. Londra: Academic Press.

Kitap Bölümleri:

Uysal, M. ve Hagan, L. A. R. (1992). Motivations of Pleasure Travel and Tourism. İçinde; M. Khan, M. Olsen ve T. Var (Editörler) VNRs Encyclopedia of Hospitality and Tourism (ss. 798-810). New York: Van Nostrand Reinhold.

Tez Çalışmaları:

Timur, A. (1978). Turizm Fiyat Enflasyon İlişkileri (Basılmamış Doktora Tezi). İzmir: Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Fakültesi.

İnternetteki Makaleler:

İnternet ortamındaki yayınlara ve dokümanlara verilen kaynak gösterimlerinde American Psychological Association tarafından şu linkte açıklamaları yer alan kaynakça gösterimi şablonu dikkate alınmalıdır.
https://www.uv.es/~fores/programa/elec_efformats.html

Arşiv Belgelerinin, Bazı Önemli Tarihi ve Yazma Eserlerin Metin İçerisinde ve Kaynakçada Gösterimi

1. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı
a. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA)
Metin İçi: (BOA, DH.MKT., 5/20)
Kaynakça: Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA), Dahiliye Mektubi (DH.MKT.), 5/20, 19 L 1310/6 Mayıs 1893.

b. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA)
Metin İçi: (BCA, 490.1.0.0/15.79.7)
Kaynakça: Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 490.1/15.79.7, 02.05.1935.

2. Türk Tarih Kurumu Arşivi
Metin İçi: (TTKA, ATAM, 5/7)
Kaynakça:Türk Tarih Kurumu Arşivi (TTKA), Atatürk Koleksiyonu (ATAM), 5/7.

3. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Arşivi (TKA)
Metin İçi: (TKA., MEM.d., 33, 198)
Kaynakça: Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Arşivi (TKA.), Memurin Defterleri (MEM.d.), 33, 198.

4. Kızılay Arşivi (KA)
Metin İçi: (KA, 315/45-1)
Kaynakça:Kızılay Arşivi (KA), 315/45-1.

5. Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi (VGMA)
Metin İçi: (VGMA., VKF.AND.d., 578, s. 1.)
Kaynakça: Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi (VGMA.), Mücedded Anadolu Vakfiye Defterleri (VKF.AND.d.), 580, s. 1.

6. Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi (TKMA)
Metin İçi: (TSMA.e, 1034/9, vr. 11a)
Kaynakça: TSMA, Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi. Evrak, (TSMA.e).

7. TBMM Arşivi (TBMMA)
Metin İçi: (TBMMA, D. 5, Sn. 1292)
Kaynakça: TBMM Arşivi (TBMMA), Devre: (D.) 5, Sicil No: (Sn.) 1292.

8.TBMM Zabıt Cerideleri (TBMM.ZC.)
Metin İçi: (TBMM.ZC., 1921: 4).
Kaynakça: Türkiye Büyük Millet Meclisi Zabıt Ceridesi (TBMM.ZC.) (1921). Devre: 1, Cilt: 9, İctima: 1, Birleşim: 4.

9. The National Archives (İngiliz Ulusal Arşivleri)
Metin İçi: (TNA, FO, 424/186, s. 30)
Kaynakça: The National Archives (TNA), Foreign Office (FO), 424/186, Barnham’dan Currie’ye, 20 Aralık 1895, s. 30.

10. Yazma Eserlerin Gösterim Şekli
Metin İçi: (Keşşî, et-Temhîd, 79a)
Kaynakça: Yazar Adı Soyadı. Yazma Eser Adı. Koleksiyon Adı, Kayıt Numarası: Varak Numarası. Kütüphane Adı.
Örnek Kullanım: Keşşî, Ebû Şekûr Muhammed b. Abdüsseyyid es-Sâlimî. et-Temhîd fî beyâni’t-tevḥîd. Şehit Ali Paşa, 1153: 1a-217b. Süleymaniye Kütüphanesi.

11. Şeriyye Sicilleri
Metin İçi: (Sicil adı kısaltması, Sicil No, sayfa-sayfadaki belge numarası)
Örnek: (TŞS 16, 5-1).
Kaynakça: Tokat Şer’iyye Sicilleri (TŞS) Defter no. 16 (1227-1228/1812-1813).

12. Salnameler
Metin İçi: (SVH, 1309/1891, s. 48)
Kaynakça: Salnâme-i Vilâyet-i Haleb (SVH) , 1309/1891.

Kaynakça gösterme ile ilgili dikkat edilmesi gereken bazı konular: a) Yayınlar için kent ismi verilecek ise, ilgili kentin Türkçe yazılışına yer veriniz (London yerine Londra gibi). b) Basım sayıları icin de Türkçe açıklamaya yer veriniz (First Edition yerine Birinci Baskı gibi). c) Kitaplar içerisinde yer alan bölüm yazıları için “in” yerine “içinde” yazınız. d) Lütfen kaynak gösterimindeki ayrıntılara dikkat ediniz.

TABLO ŞEKİL VE FOTOĞRAFLAR: Makale ile ilgili diğer bütün ekler özenle hazırlanmalı ve metin içerisinde yer almalıdır. Tablolar ana metine atıf yapılmadan anlaşılır bir şekilde olmalı tablo başlığının yanı sıra kolonlar için de başlık verilmelidir. Çok uzun ya da çok geniş tablolardan kaçınılmalıdır. Bir makale önerisinde en fazla yedi tabloya yer verilmelidir. Çok gerekli olmayan hallerde demografik veri içerikli tablolara yer verilmemelidir. Bu sınırı aşan ve makaleyi tablolarla dolduran çalışmalar değerlendirmeye alınmayacaktır. Şekil ve grafikler sade olmalı ve başlık içermelidir.

BAZI ETİK KONULARI: Zaman zaman turizm alanında da bilim etiği ihlalleri ortaya çıkabilmektedir. Akademik alandaki bir kurumda görevli olsun veya olmasın, bilerek veya bilmeyerek yapılan bazı etik ihlalleri yıllar sonra bireylerin önüne gelebilmekte ve vahim sonuçları olabilmektedir. O nedenle, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi’ne önerilecek makalelerin hazırlanması ve önerilmesinde; “intihal”, “dilimleme”, “uydurma (fabrikasyon)”, “çarpıtma”, “destek belirtmeme”, “yazarlıkla ilgili konular (yazar adı belirtmeme, yazarlık sıralaması, yazarlık hakkı, vs.)” ve diğer bilim etiğinde uyulması gereken hususlara uyulmasında gerekli özenin gösterilmesini bekliyoruz. DergiPark ile intihal.net arasında işbirliği yapılmıştır. Bu kapsamda dergimize gönderilen makaleler intihal.net servisi tarafından taranacaktır. Gönderim adımlarında yazarlar bilgilendirilecek, dosya yükleme adımında benzerlik raporu hazırlanacak ve sonuç e-posta ile yazara bildirilecektir. Raporun sonucu açıklandığında yazar gönderim işlemini tamamlayabilecektir. Bir makalenin editöryal ön incelemeye alınabilmesi için rapordaki kabul edilebilir oran, kaynaklar hariç ve alıntılar hariç olmak üzere en fazla %15 olmalıdır.

YAZARLARIN ÖZGEÇMİŞ VE FOTOĞRAFLARI: Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi’nin Yıl 27, Sayı 1 sayısından itibaren yazarların özgeçmiş ile fotoğraflarına yer verilmeye başlanmıştır. Yazarların aşağıdaki özgeçmiş şablonuna göre hazırlayacakları özgeçmişleri ile yüksek çözünürlüklü olarak jpg formatında taranmış bir fotoğraflarını makaleyi önerirken göndermeleri gerekmektedir.

ÖZGEÇMİŞ HAZIRLAMA ŞABLONU:

................................... Üniversitesi ……………… Fakültesi/Yüksekokulu’ndan (var ise bölüm de belirtilmeli) mezun oldu (YIL). Yüksek lisans derecesini ……………………. Üniversitesi’nden …………………………. dalından (YIL), doktora derecesini de ………………………. Üniversitesi’nden …………………. dalından aldı (YIL). ...................... Üniversitesi’nde çalışmaya başladı (YIL) (Üniversite dışında başka kurum veya kuruluşlarda çalışılmış ise, burada sırasıyla belirtilmeli). (Var ise) Doçentlik unvanını ……………………… alanında aldı (YIL). (Var ise) Profesörlüğe …………………… Üniversitesi’nde yükseltildi (YIL). Halen ………………………… Üniversitesi …………………………… Fakültesi/Yüksekokulu’nda görev yapmaktadır. Temel çalışma alanı/ları ………………….., ………………………’dır.

Ethical Principles and Publication Policy

Yayın Politikası:
Eserlerin Türkçe veya İngilizce olarak gönderimi ve takibi Dergipark.org.tr sistemindeki https://dergipark.org.tr/tr/pub/atad web adresinden elektronik olarak yapılmaktadır. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 1990 yılında yayımlanmaya başlamıştır. Dergi, turizm alanında kuramsal, kavramsal ve uygulamalı çalışmalara yer vermektedir. Hakem denetimine açık olarak yayımlanan dergide, başta turizm ve ilgili alanlar olan konaklama, seyahat ve yiyecek-içecek işletmeciliği olmak üzere; turizm disiplini ile yakın ilgi ve ilişki içerisinde bulunan çeşitli dallarda hazırlanmış makaleler yayımlanmaktadır. Dergiye önerilen her bir makale en az iki hakemin değerlendirilmesine sunulmaktadır; gerekli görüldüğünde İstatistik Editörünün de incelemesine başvurulabilmektedir. Dergiye önerilecek çalışmalar şu konularda hazırlanabilir: Turizm; İşletme Yönetimi, Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Ekonomi, Yönetim, Pazarlama, Sosyoloji, Rekreasyon, Boş Zaman, Psikoloji, Coğrafya, İletişim, Çevre Mühendisliği, Gıda Mühendisliği, Finansman, Muhasebe, Arkeoloji, Tarih, Hukuk, Planlama, Antropoloji, Siyasal Bilimler, Yiyecek-İçecek, Spor, Eğitim, Din, Mimarlık, Kamu Yönetimi, Şehir Planlama, Dilbilim, Sanat Tarihi, Tanıtım, Kadın Çalışmaları, Halkbilim, Ekonometri, Endüstri Mühendisliği, Tekstil, Doğa Tarihi, İstatistik, Biyoloji, Peyzaj Mühendisliği, Halk Sağlığı, Beslenme ve Diyetetik, Hidro-Klimatoloji, Çevre Tasarımı, Uluslararası İlişkiler, Sağlık İdaresi, Aile ve Tüketici Bilimleri, Maliye, Hidrojeoloji, Fizyoterapi, İç Mimarlık, Bilgisayar Mühendisliği, Ev Ekonomisi, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Bölgesel Çalışmalar, Müzecilik, El Sanatları, Disiplinlerarası Çalışmalar.
Çalışmalarda konu ve/veya araştırma uygulamasının turizm alanı veya sektörü ile ilgili veya ilişkili olması önkoşulu aranır.

1. Dergi adı: Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 1990 yılından bu yana yayımlanan, turizm alanında kuramsal, kavramsal ve uygulamalı çalışmalara yer veren, disiplinler arası bilimsel/akademik bir süreli yayındır.

2. Yayın sıklığı: Dergi, her yıl Nisan ve Ekim aylarında olmak üzere yılda iki sayı yayımlanır.

3. Yayım türü: Dergi, basılı ve çevrimiçi (açık erişimli) olarak yayımlanır.

4. Yayım dili: Derginin yayım dili, Türkçe ve İngilizcedir. Makalelerin başlığı, özü ve anahtar sözcükleri, Türkçe ve İngilizce olmak üzere iki dilde yayımlanır. Dergi kapsamında yer alan bölüm yazıları Türkçe yayımlanmakta olup, bölüm yazılarının İngilizce başlığına ve özüne yer verilmektedir.

5. Bir sayıdaki makale sayısı: Derginin bir sayısında, hakem denetiminden geçmiş yedi makale ve bölüm yazıları yer alır.

6. Makale değerlendirme süreci: Önerilen tüm makaleler, öncelikle baş editörler tarafından ön değerlendirmeye tabi tutulur. Ön değerlendirmeyi geçen makaleler, çift kör hakemlik sürecine alınır. Kör hakemlik sayesinde makaleler, makalenin içeriğine dayalı objektif bir değerlendirmeye tabi tutulur. Makaleler için en az iki akademisyenin hakemliğine başvurulur. Makalelerin değerlendirilmesi süreci şu aşamaları içerir: Makalenin dergiye önerilmesi, editörlerin ön değerlendirme yapması, ön değerlendirmede başarılı olan makalelerin alan editörüne yönlendirilmesi, alan editörünün makaleyi incelemesi ve uygun iki hakemin makaleye atanması, hakemlerin hakemliği kabul etmesi, değerlendirmelerini tamamlaması ve sistem üzerinden alan editörüne göndermesi. Sürecin devamında makale kabul edilebilir, yazarlardan düzeltme yapmaları istenebilir ya da editörler tarafından makalenin reddedilmesine karar verilebilir. Makalenin ret edilmesi durumunda, çalışmanın zayıf yönlerini açıklayan detaylı ve kapsamlı bir ret gerekçesi yazarlara gönderilir. Yazarlar, gerekçeli raporda yer alan bilgileri, çalışmalarını başka bir dergiye önermeden önce geliştirmek amacıyla kullanabilir. Dergiye önerilen makalelerin hazırlanmasında “intihal”, “dilimleme”, “uydurma (fabrikasyon)”, “çarpıtma”, “destek belirtmeme”, “yazarlıkla ilgili konular (yazar adı belirtmeme, yazarlık sıralaması, yazarlık hakkı, vs.)” ve diğer bilim etiğinde uyulması gereken hususlara uyulmalıdır. Makaleler dergiye önerilmeden önce "iThenticate: Plagiarism Detection Software" aracılığı ile intihal taramasına tabi tutulmalı ve bu taramadan elde edilen rapor da makalenin gönderimi sırasında eklenmelidir. Bir makalenin editöryal ön değerlendirmeye alınabilmesi için rapordaki kabul edilebilir oran, kaynaklar ve alıntılar hariç olmak üzere en fazla %15 olmalıdır. Ayrıca her bir kaynakla olan benzerlik oranı da %1’i aşmamalıdır. Belirtilen oranların üzerinde benzerlik barındıran makaleler, ön değerlendirmeye alınmayarak ret edilecektir.

7. Hakem listesinin yayımı: Makaleler için bir yıl boyunca hakemlik yapan akademisyenlerin adlarını ve kaç kez hakemlik yaptıklarını içeren liste, yılın son sayısında yayımlanır.

8. Düzeltme için yazarlara verilen süre: Ön kontrol ve/veya düzeltme talepleri için yazarlara otuz gün süre verilir. Bu süre içerisinde bilgi verilmeksizin tekrar gönderilmeyen ve makaleler ret edilmiş sayılır.

9. Evrensel etik kurallarına uyma: Dergi yönetimi, evrensel düzeyde belirlenmiş olan bilimsel ve yayıncılık etik kurallarına uymayı kabul eder.

10. Editör sorumluluğu: Editörler, dergiye önerilen yazıları, yazarların etnik köken, cinsiyet tercihi, tabiiyeti, dini inanış ya da politik felsefelerini dikkate almaksızın bilimsel içerik açısından değerlendirme yükümlülüğünü önceden kabul ederler. Gönderilen yazı ile ilgili tüm bilgilerin yayımlanana kadar gizli tutulması güvence altına alınır. Editörler, hakem değerlendirmesi yoluyla elde edilen bilgileri ve fikirleri gizli tutar ve kişisel çıkarları için kullanmaz. Alan editörlerinin de kullanmamalarını garanti eder. Editörler, dergiye önerilen çalışmaları ya da çalışmanın belirli bölümlerini kişisel araştırma amaçları için kullanamaz. Alan editörlerinin ve editör kurulu üyelerinin de kullanmamasını garanti eder. Editörler, önerilen yayının içeriğinin ve niteliğinin, turizm alanının bilimsel gelişimine katkıda bulunuyor olmasına dikkat eder. Yayıma ilişkin nihai karar, makalenin önemine, özgünlüğüne, alana ve uygulamaya sağlayacağı katkıya, çalışmanın geçerliliğine ve derginin kapsamına uygunluğuna dayanarak verilir. Nihai karar, editörlere ait olmakla birlikte editörler, bu kararı verirken alan editörlerine ve hakemlere danışabilir. Editörler, kişisel bağlantılarından kaynaklanan çıkar çatışmalarının olduğu yazarların makalelerini değerlendirmez. Bu yazıların değerlendirilmesi, alan editörleri ya da editör kurulu üyeleri tarafından yapılır. Bu durum, editörlerin makale içinde adı geçen bir kurum/kuruluş ile çıkar çatışmasının olması halinde de geçerlidir. Editörler; yazarlar ve hakemler arasında olabilecek herhangi bir çıkar veya rekabet çatışmasına engel olmayı kabul ederler. Editörler, yazarlardan olası tüm çıkar çatışmalarını yayın öncesinde belirtmelerini talep ederler. Çalışma yayımlandıktan sonra yazarların makalede belirtmediği bir çıkar çatışması belirlenirse çalışma dergi editörlüğünce yayından düşürülür (geri çekilir). Yayımlanan makale, geri çekilmiş veya dergiden çıkarılmış makale olarak işaretlenir.

11. Yazar sorumluluğu: Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, makale değerlendirme ve yayın süreçlerinin her aşamasını profesyonel şekilde yürütür. Bu nedenle, editör ve hakemler gibi yazarların da üstlenmesi gereken bazı sorumluklar bulunmaktadır. Derginin yazarlardan beklentileri şunlardır:

• Yazarlar, dergiye gönderdikleri çalışmaların özgünlüğünü teminat altına almalıdır. Çalışmanın daha önce herhangi bir yerde, herhangi bir dilde yayımlanmadığını ya da yayımlanmak üzere bir başka dergiye önerilmediğini beyan etmelidir.

• Çalışmalar derginin yazım kurallarına uygun şekilde hazırlanmalıdır. Yazım kuralları için bkz.

• Çalışma sistem üzerinden dergiye yüklenirken yazar bilgileri ve sıralaması dikkatle yazılmalıdır. Yazar sıralamasında hata yapıldıysa, sıralamada değişiklik yapılacaksa, çalışmaya yeni yazar eklenecek veya çalışmadan bir yazar çıkarılacaksa editör bilgilendirilmelidir. Bu gibi hususlarda yazar durumunun değişimine ilişkin gerekçe yazılı olarak editöre sunulmalıdır.

• Telifli materyaller (tablo, şekil ya da diğer alıntılar gibi) ancak geçerli izin ve telif onayı ile yayımlanabilir. Yazarlar gerekli izinlerin ve onay belgesinin alınmasından ve dergiye sunulmasından sorumludur.

• Çalışmalarda, başka araştırmacılara ait ölçek, anket ve fotoğraf/ görsellerin kullanımı için sahiplerinden izin alınmalı ve alınan izin belgesi, makale gönderim aşamasında sisteme yüklenmelidir.

• Yazarlar, çalışmanın tamamında Türkçe dil ve anlatım kurallarına riayet etmelidir. Ayrıca, Türkçede yaygın karşılığı olan yabancı kavram ve sözcüklerin Türkçe karşılıkları tercih edilmelidir.

• Editöryal inceleme için yazarlardan çalışmaya ait ham verileri dergi editörlüğüyle paylaşmaları istenebilir. Bu durumda yazarlar, verileri paylaşmakla yükümlü olurlar.

• Yazarlar; başka yazarlara, katkı sağlayıcılara ya da kaynaklara uygun bir biçimde atıf yapmalı ve ilgili kaynakları derginin yazım kurallarına uygun şekilde belirtmelidir. Kaynak gösterimi ve atıf yapma konusunda detaylı bilgi için bkz.

• Çalışmaların konu ve içerik kadar, uygulamalı çalışmalarda “yeniden üretilebilirlik” açısından yöntem ve uygulama bilgileri de özenle açıklanmalıdır.

• Yazarlar, çalışmanın değerlendirme sürecinde aldıkları düzeltmelerden hareketle güncelledikleri çalışmayı kendilerine verilen süre içinde sisteme yüklemelidir.

• Revize edilmiş çalışmanın sisteme yüklenmesi aşamasında “hakemlere yanıtlar” dosyası da yüklenmelidir. Bu dosyada, yazarların hakem önerilerine ilişkin düzeltme notları ve yorumları yer almalıdır. Örnek dosya için bkz.

• Yazarlar, çalışmalarında görev alan hakemlerin bilgilerini talep edemezler. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi’nde çift taraflı kör hakemlik sistemi uygulanır.

• Yazarlar, çalışmayı dergiye göndermeden önce derginin araştırma etiği yönergesini incelemeli ve etik kurallara uygun hareket etmelidir. Etik ilkeleri incelemek için bkz.

• Çalışmanın insan katılımcıları içermesi durumunda yazarlar, etik kurul onayı almalı ve belgeyi çalışmayla birlikte sisteme yüklemelidir. Ayrıca, çalışmanın içinde etik kurul onayına ilişkin belge numarası verilmelidir.

• Araştırmaya önemli ve anlamlı katkılar sunan kişilere veya kuruluşlara çalışmanın teşekkür bölümünde yer verilmelidir. Kullanılan finansal destek ve proje fonları da burada açıklanmalıdır.

• Çalışmada bir çıkar çatışması varsa yazarlar bunu dergiye başvuru sırasında beyan etmelidir. Çıkar çatışması beyanı doğrultusunda editör çalışmayı nasıl ilerleteceğine karar verir. Çıkar çatışması yoksa, yazarlar çalışmada çıkar çatışmasının olmadığını beyan etmekle yükümlüdür.

• Sorumlu yazar, çalışmanın dergiye gönderimi, dergiyle iletişim süreci ve yayın sonrası süreçlerde çalışmayla ilgili sorumluluğu diğer yazarlar adına üstlenen yazardır. Çalışmayla ilgili süreç ve değerlendirme notlarını diğer yazarlara bildirmekle yükümlüdür.

12. Hakem sorumluluğu: Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi’ne gönderilen ve editör incelemesinden geçen çalışmalar alanında uzman hakemler tarafından değerlendirilir. Editörün davet ettiği hakemler, sistem üzerinden gelen daveti kabul ederek hakemlik görevini üstlenir. Hakem değerlendirme süreci çift taraflı kör hakemlik sistemiyle yürütülür. Bu aşamada Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi’nin hakemlerden beklentileri şunlardır:

• Hakemler, gönderilen çalışmanın içeriğinin kendi bilimsel alanı ya da uzmanlığıyla uyumsuz olduğunu düşündüğünde veya hızlı ve kapsamlı bir değerlendirme yapamayacağı durumlarda mutlaka editörü bilgilendirmeli ve değerlendirme sürecinden affını istemelidir.

• Hakemlere gönderilen her çalışma, gizli belge niteliğindedir. Bu nedenle hakemler inceledikleri çalışmaları kimseyle paylaşmamalı ve tartışmamalıdır.

• Hakemler, kendilerine tanınan süre içerisinde değerlendirme raporlarını sisteme yüklemelidir. Olası bir gecikme durumunda editör bilgilendirilmeli ve ek süre talep edilmelidir.

• Hakemler, inceledikleri çalışmanın yazar bilgilerine erişmeyi talep edemezler. Her çalışma, anonim olarak değerlendirilir.

• Hakemler, inceledikleri çalışmayı bilimsel içerik açısından ve çalışmanın kalitesine katkıda bulunacak şekilde değerlendirmekle yükümlüdür.

• Hakemler, çalışmaya ilişkin görüşlerini destekleyici argümanlarla açık bir şekilde ifade etmelidir. Hakem raporlarında nesnel olunmalı, açık ve anlaşılır bir akademik dil kullanılmalıdır.

• Hakemler, çalışmanın kaynakçasını ve metin içi atıflarını kontrol etmelidir. Atıf gösterilmesi gereken ancak atıfla desteklenmeyen cümleler varsa yazar uyarılmalıdır. Çalışmada telif hakkı ihlali veya intihal olduğu tespit edilirse editör bilgilendirilmelidir.

• Çalışmanın başka bir yayımlanmış eser ile önemli derecede benzerlikler içerdiği tespit edilirse editör bilgilendirilmelidir.

• Hakemler, inceledikleri çalışmaların tamamını, herhangi bir bölümünü veya çalışmada kullanılan materyalleri kendi çalışmalarında kullanamazlar. Hakemler, çıkar çatışması bulunan bir çalışmayı dikkate almamalıdır. Herhangi bir çıkar çatışmasının tespit edilmesi durumunda editör bilgilendirilmelidir.

13. Yayın ücret politikası: Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi’nde gönderim ücreti, yayın ücreti veya sayfa ücreti talep edilmez.

14. Türkçenin kullanımında özen: Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, Türkçenin bilimsel dil olarak gelişimine katkıda bulunmayı hedefler ve dergiye gönderilen çalışmalarda Türkçe dil ve anlatım kurallarına uyulmasını, Türkçede yaygın karşılığı olan kavram ve sözcüklerin Türkçe karşılıklarının tercih edilmesini bekler.

15. İzleyen sayılarda makale yayımı: Dergiye önerilen makalelerin ön değerlendirme aşamasında dergi editörlüğü, yazarın/yazarların daha önce Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi'nde makalesinin yayınlanıp yayınlanmadığını kontrol eder. Yazarın/ yazarların dergide daha önce bir çalışması yayımlanmış ise çalışmanın hangi sayıda yayımlandığı, makale değerlendirme sürecine girmeden önce makale takip çizelgesine işlenir. Kabul edilen çalışmalarda birbirini izleyen sayılarda aynı yazarın /yazarların makalesi yayımlanamaz. Aynı yazarın (farklı yazarlarla ortak çalışması dahi olsa) ancak makalesinin yayımlandığı sayıyı izleyen ikinci sayıda yeni bir makalesi yayımlanabilir. Bu durumda makale, hakem süreci sonucunda kabul edilmişse yayına hazır makaleler içerisine alınır ve bu kural doğrultusunda uygun olan sayıda yayımlanmak üzere sıraya konur.

16. Lisansüstü tez çalışmasına dayalı yayında yazarlık: Makalelerin yüksek lisans veya doktora tezlerine dayalı olarak hazırlanması durumu söz konusu ise bu durum, gönderim aşamasında yazarlar tarafından belirtilmelidir. Yüksek lisans veya doktora tezlerine dayalı olarak hazırlanan makalelerde tezi hazırlayan öğrenci ve danışman (var ise ikinci yasal danışman) makalenin doğal yazarları olarak kabul edilir. Tez öğrencisi, tez çalışmasına dayalı olarak tek yazarlı makale hazırlamak isterse danışmanından “yazarlıktan feragat ettiğine ilişkin” yazı almalı ve bunu makale ile birlikte dergi editörüne göndermelidir. Aynı durum, tez danışmanı için de geçerlidir. Tez danışmanının da tez öğrencisinden yazarlıktan feragat yazısı alması ve bunu ibraz etmesi gerekir.

17. Yazarlık sıralaması: Dergiye gönderilen araştırmada ismi geçen yazarların araştırmaya akademik ve bilimsel olarak doğrudan katkısı olmalıdır ve yazar(lar) dergiye önerdikleri araştırmaya katkı sağlayan tüm kişileri belirtmekle yükümlüdür. Araştırmaya önemli derecede katkı veren kişiler, ortak yazar olarak belirtilmelidir. Araştırmanın dergiye sunulabilmesi için tüm ortak yazarların onayı alınmış olmalıdır. Araştırmada yazarlık için yeterli katkı sağlamayan ancak araştırmada desteği olan kişiler (teknik destek, yazım aşamasında yardımcı olan gibi) teşekkür/bilgiler kısmında sıralanmalıdır. Yazar sıralaması tüm yazarların ortak verdiği kararla belirlenmelidir. Yazar bilgilerini içeren dosyada yazar sıralaması belirtilmelidir. Değerlendirme süreci başlayan çalışmalarda yazar ekleme/çıkarma veya yazar sıralamasında değişiklik talepleri dikkate alınmaz.

Lisansüstü tez çalışmasına dayalı olan yazılarda tez öğrencisi, birinci sıradaki yazardır. Tez danışmanı ikinci, varsa ikinci danışman öğretim üyesi ise üçüncü sıradaki yazar olarak sıralanır. Çıkar çatışması olabilecek durum ve ilişkiler, makale önerim aşamasında belirtilmelidir. Dergi yönetimi, yazı yayımlandıktan sonra yazarlık sıralaması konusunda çıkabilecek çatışmalarda taraf değildir. Birden fazla yazarı olan çalışmalarda yazarlardan biri ''sorumlu yazar'' olarak belirtilmelidir. Sorumlu yazar, makalenin değerlendirme sürecinden yayım sürecine kadar geçen süreçte editörle/alan editörleriyle iletişim halinde olmalı ve diğer yazarların makale sürecine dahil olmalarını sağlamalıdır.

18. Makalenin geri çekilmesi: Yazar/yazarlar, yazılarını hakem değerlendirmesine sokulmadan önce geri çekme hakkına sahiptir. Hakem değerlendirme süreci başladıktan sonra ilk sonuç alınıncaya kadar hiçbir yazı geri çekilemez. Beş yıl içinde iki kez makalesini geri çeken yazar/yazarlar, kara listeye alınır ve daha sonra önerecekleri yazılar dikkate alınmaz. Değerlendirme süreci sonunda çalışmasını geri çekmek isteyen yazar/lar geri çekme gerekçeleri ile birlikte imzalı dosyayı editörlüğe iletmelidir. Yayın kurulu, yazarlar tarafından belirtilen geri çekme gerekçelerini inceleyerek en geç 15 gün içinde yazara dönüş sağlamalıdır. Geri çekme süreci tamamlanmayan ve yayın kurulu tarafından onaylanmayan çalışmalar, başka dergiye gönderilmez. Yazarlar, yayımlanmış veya erken görünüme açık makalelerinde herhangi bir hatayı tespit etmeleri durumunda editörle iletişim kurmalıdır. Yayımlanmış makalelerde intihal şüphesi oluşması durumunda dergi editörlüğü tarafından çalışmaya ilişkin bir soruşturma başlatılır. Soruşturma sonunda makalenin geri çekilmesine karar verilmesi durumunda editörlük tarafından detaylı hazırlanan bir raporla yazara bilgi verilir. Elektronik gösterimde çalışmanın başlığına ''Geri Çekildi'' ibaresi eklenir. Derginin internet sayfasında geri çekme bildirimi ilanı verilir. Geri çekme gerekçesi, detaylı kanıt kaynakları ile birlikte derginin internet sayfasında paylaşılır.

19. Etik Standartları: Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi Yayın Etiği Komitesi’nin (Committee on Publication Ethics-COPE) belirlediği yayın ve bilim etiği standartlarını benimsemektedir. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi’nin yayın politikaları yazarların izlemesi gereken yönergeleri açık bir şekilde ortaya koymaktadır. Yazarların takip etmesi gereken etik ilkelerin yanı sıra dergi editörlerinin ve hakemlerin de uyması gereken etik yönergeler bulunmaktadır. Dergi yazarlarına rehberlik edecek temel etik konular aşağıda listelenmiştir.

Yazarlık: Makalede adı geçen tüm yazarlar, titiz bir değerlendirme sürecinden geçecek olan çalışmalarına önemli derecede katkı vermelidir. Bu katkı, araştırmanın kuramsal yapısı, araştırma tasarımı, veri analizi veya raporlama ile ilgili olabilir. Bu noktada hayalet yazarlık ve hediye yazarlıktan kaçınmak son derece önemlidir. Tüm yazarlar (sorumlu ve ortak yazarlar) yayımlanan araştırmanın içerik ve sonuçlarıyla ilgili olarak eşit derecede sorumludur.

İntihal: Yayın Etiği Komitesi (COPE) intihali, "Bir kişinin, başkalarının çalışmalarını (veriler, sözcükler ve kuramlar) kendisine aitmiş gibi ve uygun şekilde atıf vermeden sunması" olarak tanımlamaktadır. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi’ne makale önermek isteyen yazar/yazarlar, araştırmalarında faydalandıkları her türlü çalışmaya (lisansüstü tezler, bildiri, makale, kitap vb.) uygun şekilde atıf vermeli ve diğer araştırmacıların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemelidir. Yazar/yazarlar, Yayın Etiği Komitesi’nin (COPE) açıkladığı her türlü atıf manipülasyonundan kaçınmalıdır. Ayrıca başkalarının veya kendisinin çalışmalarından alıntı yaparken aşağıdaki hususlardan emin olunmalıdır:

• Metin içinde ve kaynakçada alıntının kaynağı açık bir şekilde belirtilmelidir,

• Daha önce yayımlanmış şekil, tablo, ölçek vb. için hak sahibinden izin alınmalıdır (izin alınması gerekiyorsa),

• Olduğu gibi alıntılanan bir metin, dergi kurallarına uygun şekilde belirtilmelidir.

Çıkar Çatışmaları: Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi’nin tüm yazarları, taslak metnin sunulması sırasında araştırmaya doğrudan ya da dolaylı şekilde finansal destek veren kişi, kurum ve kuruluşlarla ilgili olası çıkar çatışmalarını açıkça beyan etmelidir. Yayımlanmadan önce veya yayımlandıktan sonra tespit edilen çıkar çatışmalarında Yayın Etiği Komitesi’nin (COPE) önerdiği süreçler takip edilecektir.

Etik Denetim: Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, savunmasız grup ve bireylerle ilgili araştırmaların yayımlanmasında Yayın Etiği Komitesi’nin uluslararası etik standartlarını benimser. Bu standartlar, bunlarla sınırlı olmamak üzere; etik denetim, yayın izni, hassas popülasyonlara ilişkin yayın, hayvanların kullanıldığı araştırmalarda etik, insan deneklerin kullanıldığı araştırmalarda etik, gizli verilerin ele alınması ve etik iş/pazarlama politikalarını içermelidir.

Gizlilik Bildirimi: Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi’ndeki yazar adları ve e-posta adresleri, yalnızca bu derginin belirtilen amaçları için kullanılacaktır. Yazar bilgileri, başka bir amaç için kullanılmayacaktır.

20. Etik Kurulu İzin Belgesi: Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen çalışmalarda etik kurulundan izin belgesi alınmalıdır. Bu belge, makale gönderim aşamasında editörlüğe iletilmelidir. Araştırmanızın etik kurulu izni gerektirip gerektirmediğine karar vermek için TR Dizin'in hangi durumlarda etik kurul izni gerekip gerekmediği ile ilgili olarak aşağıdaki sorularını yanıtlayabilirsiniz:

1. Çalışmanız, o sırada bilgisi veya rızası olan veya olmayan insan katılımcıları içerecek mi?

2. İnsan, hayvan, materyal veya veriler, deneysel ya da çeşitli bilimsel amaçlarla kullanılacak mı?

3. Çalışmanız, katılımcı olsun olmasın, herhangi bir kişiyi fiziksel veya psikolojik zarara maruz bırakabilecek mi?

4. Kişileri veya gizli şirket veya şirket bilgilerini tanımlamanıza izin veren kişisel bilgilere ve/veya verilere erişebilecek misiniz?

5. Çalışmanız, çevre veya toplum için önemli bir risk oluşturuyor mu?

6. Çalışmanız tarafından ortaya konulan ve daha fazla etik inceleme gerektiren herhangi bir etik sorun var mı?

Yukarıdaki sorulardan herhangi birine 'evet' cevabını verdiyseniz, ''Etik Kurulu İzin Belgesi'' almanız gereklidir.

21. Yayıncının Sorumlulukları: Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi’nin sahibi Nazmi Kozak’tır. Dergide iki baş editör, üç alan editörü, bir editör yardımcısı, altı bölüm editörü ile bir sanal yayın sorumlusu görev yapmakta olup, 104 yayın kurulu üyesi de dergiye önerilen makalelerin değerlendirmesine katkı sunmaktadır. Yayın kurulu üyeleri her yıl performanslarına göre değerlendirilmekte ve düşük performans gösteren üyeler, yerlerine yenileri atanarak değiştirilmektedir. Derginin sahibi olan Nazmi Kozak, derginin yayımı, tanıtımı ve yazarların fikri mülkiyet haklarını korumakla yükümlüdür. Dergide yayımlanan makaleler ve bölüm yazıları uygun bir şekilde kaynak gösterilerek paylaşılabilir, herhangi bir medyada ve formatta kopyalanabilir ve dağıtılabilir. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi’nde yayımlanan makaleler ve yazılar ticari amaçla kullanılamaz; ayrıca bu içerikler, diğerlerinin lisansın izin verdiği ölçütlerde tasarruf hakkını sınırlayıcı yasal ya da teknolojik önlemlere konu edilemez. Dergiye yazarlar tarafından gönderilen yazıların ilk hali, değerlendirme sürecinde her türlü değiştirilmiş ve düzenlenmiş versiyonu ile yayımlanmış metin, yazarlar tarafından istenilen ortamda arşivlenebilir.
22. Kişisel Verilerin Korunması: Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi editörleri dergiye önerilen makalelerin yayımlanma durumuna bakılmaksızın, makalelerde yer alan katılımcılara veya görsellere ilişkin verilerin korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Makalelerde yer verilen bireylerin açık rızasına ilişkin belge olmadığı sürece çalışmayı reddetme sorumluluğunu taşır. Ayrıca editörler, yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korumaktan sorumludur.
23. Kalite Güvencesi: Editörler; dergide yayımlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayımlanmasından sorumludur.
24. Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması: Editörler yayımlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumak ve olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür. Ayrıca yayımlanan tüm makalelerdeki içeriklerin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi için gerekli önlemleri almak da editörlerin sorumluluğundadır.
25. Düzeltme Ve Geri Çekme Süreçleri Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi’ne önerilen makaleler, hakem süreci başladıktan sonra geri çekilemez. Yazarlar, dergi editörleriyle iletişime geçerek makalesini geri çekmek istediğini belirten bir dilekçe ile hakem süreci başlatılmamış makalelerini geri çekebilirler. Editör kurulu tarafından çalışmaların geri çekme isteği onaylanmadığı sürece, yazarlar makalelerini başka bir dergiye değerlendirmek üzere gönderemezler.

26 Telif hakkı: Dergide yayımlanan yazıların yayın hakkı, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi’ne aittir. Dergi yönetiminin yazılı izni olmadan söz konusu yazı, bir başka dergide veya dilde yayımlanamaz.

27. Öncelikli yayın hakkı: Aşağıdaki özellikleri taşıması durumunda, dergiye önerilen yazılar, editör/hakem değerlendirmesi sonrasında kabul aldıkları tarihi izleyen ilk sayıda öncelikli olarak yayımlanırlar:

Dergide yayımlanan bir yazıyla ilgili eleştiri, hata düzeltme vb. yazılar. Ancak, bu türden yazıların dikkate alınabilmesi için bilimsel/akademik içerik, özellik ve şekil koşullarını taşıması gerekir.

Dergiye önerilen makalelerde yeni ve özgün konuların özendirilmesi amacıyla; iklim çalışmaları, turizmin çevre ile ilişkileri, turizmi temel alan disiplinler arası çalışmalar, turizmin felsefe, sosyoloji, psikoloji ve antropoloji ile ilişkilerini inceleyen çalışmalar, mutfak kültürü, turizmde arz-talep ilişkilerini inceleyen çalışmalar öncelikli olarak yayımlanır.

Bilimsel Makale Yazımında Yapay Zekâ Kullanım Politikası

Dergimizde yayımlanmak üzere gönderilen bilimsel makalelerde yapay zekâ ve yapay zekâ destekli teknolojilerin etik sınırlar içinde kullanılması, temel bir ilke olarak benimsenmiştir. Gelişen teknolojiyle birlikte insan hayatını kolaylaştıran ve bilimsel çalışmalara katkı sağlayan bu araçlar, belirli çerçeveler içinde memnuniyetle karşılanmaktadır. Ancak yapay zekâ araçlarının bilimsel etik kurallarını ihlal etme potansiyeli, bilginin doğruluğu, özgünlüğü ve tarafsızlığı konusunda önemli endişeleri de beraberinde getirmektedir. Bu politika, yazarlar, hakemler ve editörler için yapay zekâ teknolojilerinin sorumlu ve şeffaf kullanımına yönelik kapsamlı bir rehberlik sunmayı amaçlamaktadır.
1. Temel İlkeler ve Sorumluluk
• Makale Yazımında İnsan Sorumluluğu Esastır: Makalelerin içeriğinden, doğruluğundan, özgünlüğünden, bütünlüğünden ve etik uygunluğundan tamamen ve münhasıran insan yazar(lar) sorumludur. Yapay zekâ araçları, yazarlık için gerekli olan entelektüel katkı, sorumluluk alma ve bilginin doğruluğunu onaylama yeteneğini sağlayamadığından, yazarları bilimsel, etik ve entelektüel sorumluluklarından muaf tutmaz. Yapay zekâ araçları, ancak yazarın bilgi üretme aşamasında kolaylaştırıcı bir yardımcı olarak kullanılabilir.
• Yapay Zekâ, Yazar Olamaz: Üretken yapay zekâ araçları hiçbir koşulda bir akademik makalenin yazarı veya ortak yazarı olarak listelenemez. Dergimiz, sahte yazarlık oluşturmayı amaçlayan yapay zekâ kullanımını kesinlikle yasaklamaktadır.
• Yapay Zeka Kullanımında Tam Şeffaflık Gerekir: Makale oluşturma sürecinin herhangi bir aşamasında yapay zekâ araçlarının kullanılması durumunda, bu kullanım açıkça, şeffaf ve detaylı bir şekilde beyan edilmelidir.
• Gizlilik Önceliği: Editörler ve hakemler, değerlendirme süreçlerindeki gizliliği ve fikri mülkiyet haklarını korumak adına, kendilerine gönderilen yayımlanmamış makaleleri veya ilgili materyalleri yapay zekâ araçlarına kesinlikle yüklememelidir.
2. Yapay Zekâ Kullanımının Sınıflandırılması ve Yazar Yükümlülükleri
Yazarlar, yapay zekâ araçlarını kullanırken aşağıdaki prensiplere uymalıdır:
2.1. Destekleyici yapay zekâ Kullanımı (Makale Metninde Beyan Zorunlu Değildir):
o Sadece dilbilgisi, yazım, noktalama, dilin genel akıcılığının artırılması veya metinsel iyileştirmeler gibi konularda yardımcı olan araçlar (örneğin, dil kontrol yazılımları) destekleyici yapay zekâ araçları olarak kabul edilir. Bu tür kullanımların makalede açıkça beyan edilmesi zorunlu değildir. Ancak makale yükleme aşamasında yazarlar, editörlüğe beyanda bulunmakla yükümlüdür. Yazarlar, çalışmalarının doğruluğundan ve akademik bütünlüğünden tamamen sorumludur.
2.2. Üretken yapay zekâ Kullanımı (Beyan Zorunludur):
o Yapay zekâ araçları metin, görsel, özet, kaynakça veya başka bir akademik içeriğin doğrudan oluşturulmasında, sentezlenmesinde, dönüştürülmesinde veya anlamlı bir katkı sağlamasında kullanıldıysa bu, üretken yapay zekâ kullanımı olarak değerlendirilir ve metinde detaylı olarak beyan edilmelidir.
o Beyan Detayları: Yazar(lar), üretken yapay zekâdan yararlanmışlarsa, kullanılan aracın adı (ve varsa sürümü), kullanım amacı, kullanım şekli ve makalenin hangi bölümlerinde kullanıldığı (özet taslağı oluşturma, literatür taraması özetleme, görselin oluşturulması vb.) makalenin ilgili bölümünde (genellikle Yöntem veya Teşekkürler bölümünde) açıkça belirtilmelidir.
o İnsan Denetimi ve Doğrulama: Üretken yapay zekâ araçlarıyla oluşturulan içeriklerin insan denetimi olmadan yayına dönüştürülmesi, etik ihlallere yol açabilir. Yapay zekâ tarafından üretilen bilgiler hatalı, taraflı veya var olmayan bilgiler (halüsinasyonlar) içerebilir. Bu nedenle, yapay zekânın ürettiği tüm bilgiler titizlikle incelenmeli; doğruluk, tutarlılık ve bilimsel bütünlük açısından gözden geçirilmeli, revize edilmeli ve iyileştirilmelidir.
o Referans ve Atıf Doğruluğu: Yapay zekâ araçları tarafından uydurma, doğrulanamayan veya var olmayan referanslar oluşturulması kesinlikle yasaktır. Atıf yapılan tüm kaynaklar, akademik standartlara uygun olarak doğrulanabilir, doğru bir şekilde referanslandırılmış ve yazar(lar) tarafından onaylanmış olmalıdır. Orijinal akademik kaynaklar yerine doğrudan yapay zekâ araçlarına kaynak gösterilmemelidir.
o Görsel ve Şekil Kullanımı: Yapay zekâ ile oluşturulan veya değiştirilen görüntüler, şekiller ve sanat eserleri, araştırmanın tasarımının veya yönteminin bir parçası olmadıkça (örneğin, yapay zekâ destekli görüntüleme araştırması) veya araştırma yöntemi içinde açıkça açıklanmadığı ve gerekçelendirilmediği sürece yasaktır. Yapay zekâ tarafından oluşturulan kavramsal diyagramlar, veri görselleştirmeleri, illüstrasyonlar veya temsili görseller, yazarın kendi anlayışını doğru bir şekilde yansıtmalı ve karmaşık fikirleri çarpıtmamalı veya yanlış temsil etmemelidir. Kullanılan yapay zekâ aracının adı, varsa sürümü ve üreticisi belirtilmelidir.
3. Yasaklanmış Kullanım Alanları
Aşağıdaki kullanımlar, yapay zekâ politikamız kapsamında uygunsuz veya yasaklanmış kabul edilir:
• Temel İçerik Oluşturma: Özet, giriş, literatür taraması, tartışma veya sonuç gibi akademik bir makalenin önemli ve temel bölümlerinin doğrudan yapay zekâ ile oluşturulması. Yapay zekâ tarafından oluşturulan içerik, yalnızca bir ön taslak veya öneri olarak değerlendirilmeli ve akademik titizlik ile özgünlüğü sağlamak için yazar(lar) tarafından kapsamlı bir şekilde incelenmeli, revize edilmeli ve iyileştirilmelidir.
• Araştırma Sonuçlarının Üretimi ve Yorumlanması: Yapay zekâ araçlarının araştırma bulgularını üretmek, raporlamak veya yorumlamak için kullanılması. Veri analizi ve yorumunun doğruluğu, kapsamı ve geçerliliği için tüm sorumluluk yazar(lar)a aittir.
• Akademik Yazım ve Argümantasyon: Makalenin temel argümanlarının, teorik katkılarının ve ana tezlerinin geliştirilmesi. Yapay zekâ, yazma sürecinde sadece tamamlayıcı bir yardımcı olarak hizmet edebilir, yazarın eleştirel muhakemesinin veya orijinal akademik katkısının yerini alamaz.
4. Editörler ve Hakemler İçin yapay Zekâ Kullanım Politikaları
• Gizlilik ve Fikri Mülkiyet Sorumluluğu: Editörler ve hakemler, yayımlanmamış makaleleri, ilgili dosyaları, görüntüleri veya ilgili bilgileri, gizliliği ve fikri mülkiyeti tehlikeye atabileceğinden yapay zekâ araçlarına kesinlikle yüklememelidir. Hakem değerlendirme raporlarının oluşturulmasında da yapay zekâ kullanımı, gizliliği ihlal edebileceğinden yasaktır.
• Editoryal ve Hakemlik Sürecinde Yapay Zekâ Kullanımı: Editörler, yapay zekâ araçlarını yalnızca dergi yönetiminin açık onayıyla, editoryal iş akışının belirli yönlerinde (örneğin, ilk uygunluk taraması veya hakem seçimi) kullanabilirler. Yapay zekânın bu tür herhangi bir kullanımı yazarlara şeffaf bir şekilde bildirilmelidir. Hakemler, değerlendirme süreçlerini kendi uzmanlık ve bilgileriyle yürütmeli, eleştirel düşünme ve orijinal değerlendirme sağlamalıdır.
• Şüpheli Kötüye Kullanımın Yönetimi: Editörler ve hakemler, yapay zekâ kullanımına ilişkin belirsizlik veya endişe durumlarında, yazarlarla şeffaf bir iletişim kurmalı ve uygun durumlarda destekleyici kanıt talep etmelidir. Yapay zekânın açıklanmamış veya uygunsuz kullanımından şüpheleniliyorsa, bu durum resmi inceleme için dergi yönetimine iletilmelidir.
5. Politika İhlali Durumunda Prosedürler
Bu politikaya uyulmaması, açıklanmamış veya uygunsuz yapay zekâ kullanımı da dahil olmak üzere, aşağıdaki sonuçlara yol açabilir:
• İnceleme süreci sırasında makalenin reddedilmesi.
• Yayımlandıktan sonra bir politika ihlali tespit edilirse, düzeltici eylemlerle makalenin geri çekilmesi veya resmi bir düzeltmenin yayımlanması.
• Bu politikanın tekrarlanan veya ciddi ihlalleri durumunda, yazar(lar)ın dergiye gelecekteki gönderilerinin reddedilmesi.
Yazarlar, dergiye makale göndermekle bu koşulları kabul etmiş sayılır ve istenildiğinde gerekli açıklamaları yapma ve kanıt sunma sorumluluğunu üstlenir. Derginin teknik ekibi, gelen makalelerin benzerlik kontrolünü yapmakta ve yapay zekâ kullanım düzeylerini incelemektedir. Bu incelemeler sonucunda, kullanım düzeyine ve biçimine bağlı olarak yayın kurulu makaleyi reddedebilir veya düzeltme isteyebilir.

Yapay Zekâ Kullanımı Beyan Formu
Makale Başlığı:……………………………………………………………………..
Yazar(lar):………………………………………………………………………………
1. Makale Sürecinde Yapay Zekâ Kullanımı
☐ Hiçbir yapay zekâ aracı kullanılmamıştır.
☐ Sadece destekleyici amaçlarla (dil kontrolü, yazım denetimi vb.) kullanılmıştır. (Lütfen aşağıdaki tabloyu doldurunuz).
☐ Üretken yapay zekâ araçları kullanılmıştır. (Lütfen aşağıdaki tabloyu doldurunuz)
Destekleyici Araçlar Üretken Araçlar
Kullanılan Yapay Zekâ Aracı:
Makalede Kullanıldığı Bölüm:
Kullanım Amacı:

2. Beyan ve Sorumluluk
Aşağıda imzası bulunan yazar(lar), bu çalışmada yapay zekâ araçlarının yalnızca belirlenen etik çerçevede ve Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi’nin “Bilimsel Makale Yazımında Yapay Zekâ Kullanım Politikası”na tam uyum içinde kullanıldığını beyan eder. Yapay zekâdan alınan her türlü destek, insan denetimi altında değerlendirilmiş; içerikteki bilgilerin doğruluğu, özgünlüğü ve bilimsel bütünlüğü yazar(lar) tarafından titizlikle sağlanmıştır. Yapay zekâ katkısı içeren bölümler dâhil olmak üzere makalenin tamamından bilimsel, etik ve entelektüel sorumluluğun tamamen yazar(lar)a ait olduğu kabul edilmektedir.
Yazar İmzası (Tüm yazarlar tarafından doldurulacaktır.)

Price Policy

Anatolia Turizm Araştırmaları Dergisi, makale gönderim ya da süreç işletimi için herhangi bir ücret talep etmemektedir.

Indexes

Citation Indexes

	EBSCO
	TR Dizin

Other Indexes

	Hospitality & Tourism Index
	Leisure Tourism
	CAB Abstracts
	Global Health Databases
	Agricultural Economics Database
	Rural Development Abstracts
	World Agricultural Economicsand Rural Sociology Abstracts
	CABI Full Text
	EBSCO – SPORTDiscus

Journal Boards

Baş Editörler

Nazmi KOZAK

Tourism History, Service Marketing, Tourism Marketing, Tourism (Other)

Çağıl Hale ÖZEL

Hospitality Management, Tourism, Recreation Management, Tourism Marketing

Alan Editörleri

Arzu TOKER

Sociology, Migration Sociology, Social Change, Qualitative Methods in Sociology, Hospitality Management, Tourism, Sustainable Tourism, Tourism Management

Serhat Adem SOP

Hospitality Management, Tourist Behaviour and Visitor Experience, Tourism Marketing, Tourism (Other)

Serhat BİNGÖL

Tourism

Mehmet Tahir DURSUN

Tourism, Tourist Behaviour and Visitor Experience

Ön İnceleme Editörü

Mehmet Tahir DURSUN

Tourism, Tourist Behaviour and Visitor Experience

Rekreasyon Araştırmaları

Özkan TÜTÜNCÜ

Recreation, Leisure and Tourism Geography, Sports and Recreation, Workplace Wellbeing and Quality of Working Life, Quality Management, Recreation Management

Gastronomi Araştırmaları

Özge SAMANCI

Ottoman history, Food Culture, Food History, Turkish Cuisine, Ottoman Cuisine, Local Cuisine, Traditional Food

Turist Rehberliği Araştırmaları

Canan TANRISEVER

Recreation, Leisure and Tourism Geography

Farklı Dillerden Lisansüstü Tez İncelemeleri Editörü

Hatice GÜÇLÜ NERGİZ

Hospitality Management, Tourism, Tourism Management, Food and Beverage

Turizm Tarihi İncelemeleri

Murat HANİLÇE

History of Ottoman Economy, History of Ottoman Minorities, Intellectual History of Ottoman, History of Ottoman Education, Ottoman Culture and Art, Ottoman Central Organization, History of Ottoman Socio-Economy, Ottoman Society, Ottoman Institutions and Civilization (Other), Late Modern African History, Late Modern Mediterranean History, Late Modern American History, Late Modern Military History, Late Modern Asian History, Late Modern European History, Late Modern Urban History, Late Modern Ottoman History, Early Modern African History, Early Modern Mediterranean History, Early Modern American History, Early Modern Military History, Early Modern Asian History, Early Modern European History, Early Modern Ottoman History, Ottoman history, Ottoman Cuisine

Türkçe Dil Editörü

Özlem GÜNCAN

Hospitality Management, Recreation Management, Tourism Management

İngilizce Dil Editörü

Hanım Kader ŞANLIÖZ-ÖZGEN

Technology Management, Hospitality Management, Sustainable Tourism, Tourism Marketing

Etkinlik Notları Editörü ve Sanal Yayın Sorumlusu

Çağdaş AYDIN

Recreation, Leisure and Tourism Geography, Entertainment Sociology, Tourism, Recreation Management, Sustainable Tourism, Tourism Marketing, Tourism Management

Sanal Yayın Sorumlusu

Çağdaş AYDIN

Editör Kurulu Üyeleri

Savaş EVREN

Recreation, Leisure and Tourism Geography, Tourism, Tourism Marketing

Onur ÇAKIR

Hospitality Management, Tourism, Tourism Management

Yusuf ŞAHİN

Industrial Engineering

Tahir ALBAYRAK

Tourism Marketing

Ebru ZENCİR ÇİFTÇİ

Food and Hospitality Services, Hospitality Management, Tourism, Gastronomy, Tourism Management

Çetin BEKTAŞ

Human Resources Management, Industrial Organisation

Ebru GÜNLÜ KÜÇÜKALTAN

Labor and Organisition Sociology, Human Resources Management, Organisation and Management Theory, Organizational Culture, Organisational Behaviour, Strategy, Corporate Social Responsibility in Management, Tourism Management

Gurel CETİN

Tourism Policy, Cultural Heritage Tourism, Visitor and Audience Studies, Hospitality Management, Tourism, Tourism Marketing, Tourism Management

Ömür ALYAKUT

Communication Studies, Culture, Representation and Identity, Globalisation and Culture, Advertising Analysis, Hospitality Management, Tourism, Gastronomy, Sustainable Tourism, Food History, Gastronomy Tourism, Food and Globalization

Hilal ERKUŞ

Regional Economy, Urban Economics, Tourism Economics, Recreation, Leisure and Tourism Geography, Urban Geography in Regional Planning, City and Regional Planning, Regional Analysis and Planning in Turkiye, Tourism Planning

Murat ÇUHADAR

Evolutionary Computation, Econometric and Statistical Methods, Economic Models and Forecasting, Time-Series Analysis, Tourism Economics, Cultural Heritage Tourism, Visitor and Audience Studies, Technology Management, Business Administration, Digital Marketing, Hospitality Management, Tourism, Tourism Forecasting

Erdinç KARADENİZ

Finance and Investment, Finance, Financial Forecast and Modelling, Financial Risk Management, Investment and Portfolio Management

Özgür DAVRAS

Hospitality Management, Tourism, Tourism Marketing

Gökhan YILMAZ

Gastronomy

Nida TUREGUN

Financial Accounting, Financial Statement Analysis, Management Accounting

Zaid ALRAWADİEH

Tourism

Cem YEŞİLYURT

Recreation, Leisure and Tourism Geography, Tourism, Gastronomy, Recreation Management, Gastronomy Tourism

Kurtuluş BOZKURT

Econometrics, Panel Data Analysis, Applied Macroeconometrics, Time-Series Analysis, Macroeconomics, Growth, Development Economics - Macro, Informal Economy, Cyclical Fluctuations, Development Economics, Environmental Economy, Developmental Economy - Micro, Industrial Economy, International Economics, Regional Development and Globalisation in International Economics, Economics of Education, Tourism Economics, International Trade

Emir ÖZEREN

Sociology of Gender, Women's Studies, Qualitative Methods in Sociology, Strategy, Management and Organisational Behaviour, Tourism, Sustainable Tourism

Hasan TUTAR

Mass Media, Organisational, Interpersonal and Intercultural Communication, Anthropology of Gender and Sexuality, Political Communication, Labor and Organisition Sociology, Strategy, Management and Organisational Behaviour, Management and Organization Education

Cem IŞIK

Macroeconomic Theory

Fatih GÜNAY

Panel Data Analysis, Financial Economy, Tourism Economics, Recreation, Leisure and Tourism Geography, Finance and Investment, Finance, Financial Econometrics, Financial Risk Management, Household Finance and Financial Literacy, Investment and Portfolio Management, Financial Accounting, Hospitality Management, Impacts of Tourism

Gözde TÜRKTARHAN

Big Data, Quantitative Methods in Sociology, Sociological Methodology and Research Methods, Oral History, Event Marketing, Hospitality Management, Tourism, Tourism Marketing

Emre Ozan AKSÖZ

Recreation, Leisure and Tourism Geography, Service Marketing, Consumer Behaviour, Tourism, Tourism Marketing

Gönül AKIN

Recreation, Leisure and Tourism Geography, Transport Geography, Hospitality Management, Tourism, Recreation Management, Sustainable Tourism, Air Transportation and Freight Services

Oktay EMİR

Tourism Policy, Tourism Sociology, Tourism Marketing

Mehmet ERTAŞ

Recreation, Leisure and Tourism Geography, Digital Marketing, Tourism, Recreation Management

Esra GÜL

Tourism, Sustainable Tourism, Tourism Management

Özlem GÜZEL

Tourism History, Tourism Marketing

Oğuz TÜRKAY

Tourism Policy, Tourism Sociology, Tourism

Özlem ALTUNÖZ

Tourism

Ebru İÇİGEN

Tourism Sociology, Tourism Management

Mustafa TEPECİ

Tourism Policy, Entrepreneurship, Innovation Management

Ezgi ERKMEN

Recreation, Leisure and Tourism Geography, Finance, Tourism Management

Ahmet Serdar AYTAÇ

Biogeography, Geomorphology and Earth Surface Processes, Physical Geography, Climatology

Beykan ÇİZEL

Tourism

Bahar TANER

Hospitality Management, Tourism, Gastronomy Tourism

Ülker ÇOLAKOĞLU

Tourism

Osman Nuri ÖZDOĞAN

Hospitality Management, Tourism, Sustainable Tourism

Gülşah AKKUŞ

Occupation and Workplace Health and Safety, Service Marketing, Marketing Research Methodology, Consumer Behaviour, Tourism, Gastronomy, Tourist Behaviour and Visitor Experience, Tourism Marketing, Tourism Management

Kenan KARAGÜL

Planning and Decision Making, Quantitative Decision Methods , Operation, Optimization in Manufacturing

Özcan CEYLAN

International Finance, Behavioural Finance, Financial Markets and Institutions

Ebru GÜNEREN

Consumer Behaviour, Tourism, Tourism Marketing, Food Consumption, Food Marketing

Sonay KAYGALAK-CELEBİ

Anthropology of Tourism, Tourism Sociology, Cultural Heritage Tourism, Visitor and Audience Studies, Hospitality Management, Tourism, Sustainable Tourism, Tourist Behaviour and Visitor Experience, Impacts of Tourism, Tourist Guidance

Mehmet AKBIYIK

Human Geography, Recreation, Leisure and Tourism Geography

Ömer ÇOBAN

Tourism Sociology, Tourism

Göknil Nur KOÇAK

Sports and Recreation, Marketing Communications, Recreation Management

Dönüş ÇİÇEK

Hospitality Management, Sustainable Tourism

Rüya EHTİYAR

Tourism

Şükran ŞAHİN

Ecology, Sustainability and Energy, Computer Technology in Landscape Architecture , Landscape Planning

Erdoğan KOÇ

Consumer Behaviour

Füsun BAYKAL

Human Geography, Recreation, Leisure and Tourism Geography, Sustainable Tourism

Şehriban KAYA

Sociology

Leyla ADİLOĞLU YALÇINKAYA

Organisation and Management Theory, Strategy

Ahmet UŞAKLI

Tourism Policy, Hospitality Management, Sustainable Tourism, Tourism Marketing, Tourism Management

Mustafa AKAL

Econometric and Statistical Methods, Economic Models and Forecasting, Applied Macroeconometrics, Applied Microeconometrics, Time-Series Analysis, Macroeconomics (Other), Theory of Economy, Urban Economy, Foreign Trade

Öznur ÖZKAN TEKTAŞ

Marketing, Industrial Marketing

Leyla ŞENTÜRK ÖZER

Service Marketing, Consumer Behaviour, Tourism Marketing

Işıl ALTUN

Language Studies, Turkish Folk Literature

Gülnur KARAKAŞ TANDOĞAN

Cultural Heritage Tourism, Visitor and Audience Studies, Tourism Marketing

Murat YEŞİLTAŞ

Tourism Management

Avşar KURGUN

Technology Management, Business Administration, Innovation Management, Quality Management

Evinc DOGAN

Cultural Geography, Urban Geography in Regional Planning, Urban History, Cultural and Natural Heritage, Historical Archaeology (Incl. Industrial Archaeology)

Ebru TEKİN BİLBİL

Urbanization Policies, Urban Policy

İpek AYDIN

Sports and Recreation, Hospital Management, Quality Management, Organizasyon, Management and Organization Education , Recreation Management

Zerrin AŞAN GREENACRE

Statistics

Eylin AKTAŞ

Communication Studies, Public Relations, Institutional Communication

Meltem CABER

Tourism Marketing

Maria Dolores ALVAREZ

Consumer Behaviour, Sustainable Tourism

Mustafa KIRCA

Applied Macroeconometrics, Macroeconomics, Growth, Inflation, Tourism Economics

Sebahattin Emre DİLEK

Tourism Sociology, Tourism

Mehmet İsmail YAĞCI

Marketing, Marketing Theory, International Marketing

Ece DOĞANTAN

Other Fields of Education (Other), Tourism

Burçin KIRLAR CAN

Tourism Sociology, Tourism, Recreation Management, Tourism Management

Tolga Fahri ÇAKMAK

Tourism, Tourism Management

Osman M. KARATEPE

Integrated Marketing Communication

Gökçeçiçek SAVAŞIR

Built Environment and Design, Architectural History, Theory and Criticism, Tourism History

Yılmaz AKGÜNDÜZ

Organisational Behaviour, Tourism Management

Atilla AKBABA

Hospitality Management, Tourism, Gastronomy, Tourism Marketing, Cookery

Akansel YALÇINKAYA

Management Sociology, Industrial Organisation, Organizasyon, Organisation and Management Theory, Air Transportation and Freight Services

Alper ASLAN

Labor and Organisition Sociology, Qualitative Methods in Sociology, Management Sociology, Tourism Sociology, Organisation and Management Theory

Bilimsel Danışma Kurulu

Faruk ANDAÇ

Öcal USTA

Bülent AĞAOĞLU

Meryem AKOĞLAN KOZAK

Muzaffer UYSAL

Mithat ÜNER

Sukru YARCAN

Muammer TUNA

Füsun BAYKAL

Özkan TÜTÜNCÜ

Ummuhan GÖKOVALI

Suat KARAKÜÇÜK

Alan Editörleri 22

Hanım Kader ŞANLIÖZ-ÖZGEN

Arzu TOKER

Serhat Adem SOP

Editör Kurulu Üyeleri

Aydoğan AYDOĞDU

Alper ASLAN

Asım SALDAMLI

Atilla AKBABA

Bahar TANER

Çetin BEKTAŞ

Deniz KUCUKUSTA

Ebru GÜNEREN

Ebru GÜNLÜ KÜÇÜKALTAN

Ebru İÇİGEN

Ebru ZENCİR ÇİFTÇİ

Emre Ozan AKSÖZ

Erdoğan KOÇ

Eylin AKTAŞ

Gökçeçiçek SAVAŞIR

Göknil Nur KOÇAK

Gülnur KARAKAŞ TANDOĞAN

Gülşah AKKUŞ

Işıl ALTUN

Prof. Dr. Kemal KANTARCI

Leyla ŞENTÜRK ÖZER

Mehmet İsmail YAĞCI

Mehmet SOMUNCU

Mustafa AKAL

Mustafa TEPECİ

Avşar KURGUN

Oğuz TÜRKAY

Osman M. KARATEPE

Osman Nuri ÖZDOĞAN

Oya SEYMEN

Ömer AYTAÇ

Özkan TÜTÜNCÜ

Özlem ALTUNÖZ

Öznur ÖZKAN TEKTAŞ

Zerrin AŞAN GREENACRE

Zeynep ASLAN

Zeynep TUNA ULTAV

Erdinç KARADENİZ

Mehmet Ali KÖSEOĞLU

Ece DOĞANTAN

Özlem GÜZEL

Dilek DÖNMEZ POLAT

Ebru TEKİN BİLBİL

Şehriban KAYA

Muammer TUNA

Savaş EVREN

Kenan KARAGÜL

Tahir ALBAYRAK

Meltem CABER

Onur ÇAKIR

Oktay EMİR

Başak DENİZCİ GUILLET

Sebahattin Emre DİLEK

Nevin ŞANLIER

Hilal ERKUŞ

Suat KARAKÜÇÜK

Sonay KAYGALAK-CELEBİ

Burçin KIRLAR CAN

Gökçe ÖZDEMİR

Hasan TUTAR

Mehmet AKBIYIK

Gökhan AYAZLAR

Füsun BAYKAL

Levent ATALI

Kemal BİRDİR

Cem IŞIK

Murat YEŞİLTAŞ

Ömer ÇOBAN

Uysal YENİPINAR

Ülker ÇOLAKOĞLU

Mine OYMAN

Murat ÇUHADAR

Evinc DOGAN

İsmet DOĞAN

Maria Dolores ALVAREZ

Beykan ÇİZEL

Emir ÖZEREN

Murat HANİLÇE

Şükran ŞAHİN

Nida TUREGUN

Özcan CEYLAN

Gönül AKIN

Akansel YALÇINKAYA

Ezgi ERKMEN

Gökhan YILMAZ

Kurtuluş BOZKURT

Mustafa KIRCA

Yusuf ŞAHİN

Gurel CETİN

Rüya EHTİYAR

Esra GÜL

Ahmet UŞAKLI

Gözde TÜRKTARHAN

Aslı Emine ÖZEN DE HAAS

Fatih GÜNAY

Mehmet ERTAŞ

Tolga Fahri ÇAKMAK

Yılmaz AKGÜNDÜZ

Cem YEŞİLYURT

Özgür DAVRAS

İpek AYDIN

Özge SAMANCI

Ahmet Serdar AYTAÇ

Article Files

Full Text

Alternative Protein Sources in Gastronomy and Food Science: Bibliometric Analysis on Web of Science Database

Abstract

Keywords

Ethical Statement

References

Gastronomi ve Gıda Biliminde Alternatif Protein Kaynakları: Web of Science Veri Tabanında Bibliyometrik Analiz

Abstract

Keywords

Ethical Statement

References

Details

Cite

Aim & Scope

Author Guidelines

Ethical Principles and Publication Policy

Bilimsel Makale Yazımında Yapay Zekâ Kullanım Politikası

Price Policy

Indexes

Citation Indexes

EBSCO

TR Dizin

Other Indexes

Hospitality & Tourism Index

Leisure Tourism

CAB Abstracts

Global Health Databases

Agricultural Economics Database

Rural Development Abstracts

World Agricultural Economicsand Rural Sociology Abstracts

CABI Full Text

EBSCO – SPORTDiscus

Journal Boards

Baş Editörler

Alan Editörleri

Ön İnceleme Editörü

Rekreasyon Araştırmaları

Gastronomi Araştırmaları

Turist Rehberliği Araştırmaları

Farklı Dillerden Lisansüstü Tez İncelemeleri Editörü

Turizm Tarihi İncelemeleri

Türkçe Dil Editörü

İngilizce Dil Editörü

Etkinlik Notları Editörü ve Sanal Yayın Sorumlusu

Sanal Yayın Sorumlusu

Editör Kurulu Üyeleri

Bilimsel Danışma Kurulu

Alan Editörleri 22

Editör Kurulu Üyeleri